×
Zeus

Zeus was in die Griekse mitologie die oppergod, die heerser van die berg Olimpus en die god van die lug en donderweer. Griekse kunstenaars beeld Zeus gewoonlik op een van twee maniere uit: staande, met ’n weerligstraal in sy regterhand wat hy omhoog hou; of sittende, op ’n majestueuse manier.

Zeus
Oppergod van die Griekse mitologie

Die Jupiter de Smyrne, wat in 1680 in Smirna ontdek is (tans in die Louvre).
Naam Zeus
God van Die lug en donderweer
Blyplek Die berg Olimpus
Simbool Weerligstraal, arend, bul, eik
Vrou Hera
Ouers Kronos en Rea
Broers, susters Poseidon, Hades, Demeter, Hestia, Hera
Kinders Ares, Atena, Apollo, Artemis, Afrodite, Dionusos, Hebe, Hermes, Herakles, Helen, Hefaistos, Perseus, Minos, die Muses
Romeinse eweknie Jupiter

Zeus was die jongste kind van Kronos en Rea. In die meeste tradisies was hy getroud met Hera, maar soms ook Dione: Volgens die Ilias is hy die vader van Afrodite by Dione. Hy is bekend vir sy romantiese eskapades en die gevolg was talle goddelike en helddadige kinders, onder andere Atena, Apollo en Artemis, Hermes, Persefone (by Demeter), Dionusos, Perseus, Herakles, Helen, Minos en die Muses (by Mnemosune); by Hera was hy volgens die meeste weergawes die vader van Ares, Hebe en Hefaistos.

Inhoud

Panhellenistiese kultus

Die hoofsentrum waar alle Grieke bymekaargekom het om eer te betoon aan hul hoofgod, was Olimpië. Die Olimpiese Spele was deel van hul vierjaarlikse fees. Daar was ook ’n altaar vir Zeus – nie van stene nie, maar van as, van die oorblyfsels van baie eeue se diere-offerandes daar.

Zeus het ’n oorheersende rol gespeel as heerser van die Griekse Olimpiese panteon. Hy was die pa van baie van die helde en het in baie van hul plaaslike kultusse voorgekom. Hoewel die Homeriese "wolkversamelaar" die god van die lug en donderweer was, was hy ook die opperste kultuurkunsproduk; in ’n sekere sin was hy die vergestalting van Griekse godsdienstige gelowe en die argetipiese Griekse god.

Die verskillende byname wat vir Zeus gebruik is, dui op sy uiteenlopende magsrolle:

  • Zeus Olympios dui op sy koningskap oor die ander gode.
  • ’n Verwant titel was Zeus Panhellenios ("Zeus van al die Hellene").
  • As Zeus Xenios was hy die beskermheer van gasvryheid en gaste, en bereid om enige onreg teenoor ’n vreemdeling te wreek.
  • As Zeus Horkios was hy die bewaarder van ede. As iemand betrap is dat hy ’n eed verbreek het, moes hy ’n standbeeld aan Zeus opdra.
  • As Zeus Agoraios het hy oor saketransaksies gewaak en oneerlike handelaars gestraf.
  • As Zeus Egiduchos of Egiochos was hy die draer van die Egis (skild) waarmee hy verskrikking gesaai het onder die heilloses en sy vyande.
  • As Zeus Tallaios of die "Son-Zeus" is hy in Kreta aanbid.

Plaaslike titels

Benewens dié Panhellenistiese titels, het plaaslike kultusse hul eie idees oor die koning van gode en mense gahad.

  • Met die titel Zeus Etnaios is hy op die Berg Etna aanbid waar daar ’n standbeeld vir hom was, asook ’n plaaslike fees met die naam die Etnaia ter ere van hom.
  • As Zeus Eneios of Enesios is hy op die eiland Kefalonië aanbid, waar hy ’n tempel het op Berg Enos.
  • As Zeus Agamemnon is hy in Sparta aanbid.

Geboorte

Kronos het verskeie kinders by Rea gehad: Hestia, Demeter, Hera, Hades en Poseidon, maar het hulle almal ingesluk sodra hulle gebore is omdat hy ’n voorspelling gehoor het dat sy seun hom sou onttroon nes hy sy eie pa onttroon het. Maar net voor Zeus se geboorte het Rea ’n plan beraam om Zeus se lot te verander. Sy het in Kreta aan hom die lewe geskenk en vir Kronos ’n klip, in klere toegedraai, gegee wat hy dadelik ingesluk het.

Rea het Zeus in ’n grot op Berg Ida in Kreta weggesteek. Daar is verskillende weergawes oor wie hom grootgemaak het.

Volwassene

Zeus se strydwa, deur Alfred Church.

Nadat Zeus ’n volwasse man geword het, het hy Kronos gedwing om eers die klip op te bring en daarna al Zeus se broers en susters in omgekeerde volgorde. Daarna het Zeus Kronos se broers, die gigante, honderdhandiges en die siklope gered van hul onderaardse sel in Tartaros nadat hy hul wag doodgemaak het. As teken van hul waardering het die siklope vir hom die donderweer en die weerligstraal gegee, wat voorheen deur Gaia weggesteek is. Saam met sy broers, susters en ooms het Zeus Kronos en die ander Titane in die Titanestryd onttroon. Die verslane Titane is toe na die donker onderwêreldstreek Tartaros gestuur. Atlas, een van die Titane wat teen Zeus geveg het, moes die lug ophou as sy straf.

Zeus het daarna die wêreld met sy oudste broers, Poseidon en Hades, gedeel deur hulle drie lootjies te laat trek. Zeus het die lug gekry, Poseidon die water en Hades die wêreld van die afgestorwenes (onderwêreld). Die antieke aarde, Gaia, kon nie opgeëis word nie; sy is deur al drie gedeel, elk volgens sy vermoëns: Dit verduidelik hoekom Poseidon die "aardskudder" (die god van aardbewings) was en Hades mense ná hul dood opgeëis het.

Gaia het Zeus verkwalik oor die manier waarop hy die Titane behandel het, want hulle was haar kinders. Kort nadat hy die troon bestyg het as heerser van die gode, moes Zeus veg teen van Gaia se ander kinders: die monsters Tifon en Echidna. Hy het Tufon verslaan en hom onder ’n berg vasgekluister, maar hy het Echidna en haar kinders laat lewe.

Zeus en Hera

Zeus was die broer en eggenoot van Hera. By Hera het hy die kinders Ares, Hebe en Hefaistos gehad, hoewel Hera volgens sommige bronne dié kinders alleen verwek het. Sommige beskou Eileitia en Eris ook as hul dogters. Zeus se romantiese eskapades onder nimfe en ander vroue is legendaries. Hy het glo selfs verhoudings gehad met Leto, Demeter, Dione en Maia. Onder sy sterflike minnaresse tel Semele, Io, Europa en Leda.

Volgens baie mites was Hera jaloers op al sy romantiese avonture en was sy ’n konstante vyand van sy minnaresse en hul kinders by hom. ’n Tyd lank moes die nimf Eggo Hera se aandag aflei deur aanhoudend te praat. Toe Hera die plan agterkom, het sy Eggo vervloek om die woorde van ander te herhaal.

Hera het Ganumedes ook skynbaar verag. Hy is na Olimpus gebring as skinker van die gode en as Zeus se minnaar.

Minnaresse en kinders

Kinders by godinne

Moeder
Kinders
Aix

Egipan

Ananke*
  1. Moirai (Skikgodinne)*
    1. Atropos
    2. Kloto
    3. Lachesis
Demeter
  1. Persefone
  2. Zagreus
Dione
  1. Afrodite
Talassa Afrodite
Gaia
  1. Orion
  2. Manes vader van Atis
Hera
  1. Ares
  2. Eileitia
  3. Eris
  4. Hebe
Eos
  1. Ersa
  2. Karai
Eris
  1. Limos
Leto
  1. Apollo
  2. Artemis
Maia
  1. Hermes
Metis
  1. Atena
Mnemosune
  1. Muses (oorspronklike drie)
    1. Aoide
    2. Melete
    3. Mneme
  2. Muses (Latere nege)
    1. Kalliope
    2. Klio
    3. Erato
    4. Euterpe
    5. Melpomene
    6. Polumnia
    7. Terpsichore
    8. Talia
    9. Urania
Persefone
  1. Zagreus
  2. Melinoe
Selene
  1. Ersa
  2. Nemeïese leeu
  3. Pandia
Temis
  1. Astraia
  2. Nemesis
  3. Horai
    1. Eerste generasie
      1. Aukso
      2. Carpo
      3. Tallo
    2. Tweede generasie
      1. Dike
      2. Eirene
      3. Eunomia
    3. Derde generasie
      1. Ferusa
      2. Euporie
      3. Ortosie
  4. Moirai (Skikgodinne)*
    1. Atropos
    2. Kloto
    3. Lachesis

Kinders by sterflikes en nimfe

Moeder
Kinders
Egina Eakos
Alkmene Herakles (Hercules)
Antiope
  1. Amfion
  2. Zetos
Kallisto Arkas
Karmê Britomartis
Danaë Perseus
Elara
  1. Tituas
Elektra
  1. Dardanos
  2. Iasion
Europa
  1. Minos
  2. Radamantis
  3. Sarpedon
Eurunome Grasieë
  1. Aglaia
  2. Eufrosune
  3. Talia
Himalia
  1. Kronios
  2. Spartaios
  3. Kitos
Iodame Tebe
Io
  1. Epafos
  2. Keroessa
Lamia
Laodamia Sarpedon
Leda
  1. Poludeukes (Pollux)
  2. Kastor
  3. Helena van Sparta/van Troje
Maira Lokros
Niobe
  1. Argos
  2. Pelasgos
Olimpias Alexander die Grote van Masedonië
Otreis Meliteus
Plouto Tantalos
Podarge
  1. Balios
  2. Xantos
Pirra Hellen
Semele Dionusos
Taigete Lakedaimon
Talia Paliki
Obekende ma Litai
Obekende ma Tyche
Obekende ma Ate

*Sommige Grieke beweer die Skikgodinne is die dogters van Zeus en die Titaan Temis of dié van oerwesens soos Nyx, Chaos of Ananke.

Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel en:Zeus
  1. Hamilton, Edith (1942). Mythology (in Engels) (1998 uitg.). New York: Back Bay Books. p. 467. ISBN 978-0-316-34114-1.
  2. Homerus, Ilias i. 202, ii. 157, 375, &c.
  3. Pindar, Isthmian Odes iv. 99
  4. Hyginus, Gaius Julius, Poetical Astronomy ii. 13
  5. Schol. ad Pind. Ol. vi. 162
  6. Hes. ap. Schol. ad Apollon. Rhod. ii. 297
  7. Huginus, Gaius Julius, Fabulae 155
  • Burkert, Walter, (1977) 1985. Greek Religion, (Harvard University Press)
  • Cook, Arthur Bernard, Zeus: A Study in Ancient Religion, (3 volumes), (1914–1925). New York, Bibilo & Tannen: 1964.
  • Druon, Maurice, The Memoirs of Zeus, 1964, Charles Scribner's and Sons. (vert. Humphrey Hare)
  • Farnell, Lewis Richard, Cults of the Greek States 5 volumes. Oxford; Clarendon 1896–1909.
  • Graves, Robert; The Greek Myths, Penguin Books Ltd. (1960-uitg.)
  • Moore, Clifford H., The Religious Thought of the Greeks, 1916.
  • Nilsson, Martin P., History of Greek Religion, 1949.
  • Zeus. (2008). Encyclopædia Britannica. Deluxe Edition. Chicago: Encyclopædia Britannica

Publikasie datum: September 26, 2021

zeus, griekse, mitologie, oppergod, heerser, berg, olimpus, donderweer, griekse, kunstenaars, beeld, gewoonlik, twee, maniere, staande, weerligstraal, regterhand, omhoog, sittende, majestueuse, manier, oppergod, griekse, mitologiedie, jupiter, smyrne, 1680, sm. Zeus was in die Griekse mitologie die oppergod die heerser van die berg Olimpus en die god van die lug en donderweer Griekse kunstenaars beeld Zeus gewoonlik op een van twee maniere uit staande met n weerligstraal in sy regterhand wat hy omhoog hou of sittende op n majestueuse manier ZeusOppergod van die Griekse mitologieDie Jupiter de Smyrne wat in 1680 in Smirna ontdek is tans in die Louvre Naam ZeusGod van Die lug en donderweerBlyplek Die berg OlimpusSimbool Weerligstraal arend bul eikVrou HeraOuers Kronos en ReaBroers susters Poseidon Hades Demeter Hestia HeraKinders Ares Atena Apollo Artemis Afrodite Dionusos Hebe Hermes Herakles Helen Hefaistos Perseus Minos die MusesRomeinse eweknie Jupiter Zeus was die jongste kind van Kronos en Rea In die meeste tradisies was hy getroud met Hera maar soms ook Dione Volgens die Ilias is hy die vader van Afrodite by Dione Hy is bekend vir sy romantiese eskapades en die gevolg was talle goddelike en helddadige kinders onder andere Atena Apollo en Artemis Hermes Persefone by Demeter Dionusos Perseus Herakles Helen Minos en die Muses by Mnemosune by Hera was hy volgens die meeste weergawes die vader van Ares Hebe en Hefaistos 1 Inhoud 1 Kultus van Zeus 1 1 Panhellenistiese kultus 2 Zeus se rol 2 1 Plaaslike titels 3 Zeus in mites 3 1 Geboorte 3 2 Volwassene 3 3 Zeus en Hera 3 4 Minnaresse en kinders 3 4 1 Kinders by godinne 3 4 2 Kinders by sterflikes en nimfe 4 Verwysings 5 Eksterne skakelsKultus van Zeus WysigPanhellenistiese kultus Wysig Die hoofsentrum waar alle Grieke bymekaargekom het om eer te betoon aan hul hoofgod was Olimpie Die Olimpiese Spele was deel van hul vierjaarlikse fees Daar was ook n altaar vir Zeus nie van stene nie maar van as van die oorblyfsels van baie eeue se diere offerandes daar Zeus se rol WysigZeus het n oorheersende rol gespeel as heerser van die Griekse Olimpiese panteon Hy was die pa van baie van die helde en het in baie van hul plaaslike kultusse voorgekom Hoewel die Homeriese wolkversamelaar die god van die lug en donderweer was was hy ook die opperste kultuurkunsproduk in n sekere sin was hy die vergestalting van Griekse godsdienstige gelowe en die argetipiese Griekse god Die verskillende byname wat vir Zeus gebruik is dui op sy uiteenlopende magsrolle Zeus Olympios dui op sy koningskap oor die ander gode n Verwant titel was Zeus Panhellenios Zeus van al die Hellene As Zeus Xenios was hy die beskermheer van gasvryheid en gaste en bereid om enige onreg teenoor n vreemdeling te wreek As Zeus Horkios was hy die bewaarder van ede As iemand betrap is dat hy n eed verbreek het moes hy n standbeeld aan Zeus opdra As Zeus Agoraios het hy oor saketransaksies gewaak en oneerlike handelaars gestraf As Zeus Egiduchos of Egiochos was hy die draer van die Egis skild waarmee hy verskrikking gesaai het onder die heilloses en sy vyande 2 3 4 As Zeus Tallaios of die Son Zeus is hy in Kreta aanbid Plaaslike titels Wysig Benewens die Panhellenistiese titels het plaaslike kultusse hul eie idees oor die koning van gode en mense gahad Met die titel Zeus Etnaios is hy op die Berg Etna aanbid waar daar n standbeeld vir hom was asook n plaaslike fees met die naam die Etnaia ter ere van hom 5 As Zeus Eneios of Enesios is hy op die eiland Kefalonie aanbid waar hy n tempel het op Berg Enos 6 As Zeus Agamemnon is hy in Sparta aanbid Zeus in mites WysigGeboorte Wysig Kronos het verskeie kinders by Rea gehad Hestia Demeter Hera Hades en Poseidon maar het hulle almal ingesluk sodra hulle gebore is omdat hy n voorspelling gehoor het dat sy seun hom sou onttroon nes hy sy eie pa onttroon het Maar net voor Zeus se geboorte het Rea n plan beraam om Zeus se lot te verander Sy het in Kreta aan hom die lewe geskenk en vir Kronos n klip in klere toegedraai gegee wat hy dadelik ingesluk het Rea het Zeus in n grot op Berg Ida in Kreta weggesteek Daar is verskillende weergawes oor wie hom grootgemaak het Volwassene Wysig Zeus se strydwa deur Alfred Church Nadat Zeus n volwasse man geword het het hy Kronos gedwing om eers die klip op te bring en daarna al Zeus se broers en susters in omgekeerde volgorde Daarna het Zeus Kronos se broers die gigante honderdhandiges en die siklope gered van hul onderaardse sel in Tartaros nadat hy hul wag doodgemaak het As teken van hul waardering het die siklope vir hom die donderweer en die weerligstraal gegee wat voorheen deur Gaia weggesteek is Saam met sy broers susters en ooms het Zeus Kronos en die ander Titane in die Titanestryd onttroon Die verslane Titane is toe na die donker onderwereldstreek Tartaros gestuur Atlas een van die Titane wat teen Zeus geveg het moes die lug ophou as sy straf Zeus het daarna die wereld met sy oudste broers Poseidon en Hades gedeel deur hulle drie lootjies te laat trek Zeus het die lug gekry Poseidon die water en Hades die wereld van die afgestorwenes onderwereld Die antieke aarde Gaia kon nie opgeeis word nie sy is deur al drie gedeel elk volgens sy vermoens Dit verduidelik hoekom Poseidon die aardskudder die god van aardbewings was en Hades mense na hul dood opgeeis het Gaia het Zeus verkwalik oor die manier waarop hy die Titane behandel het want hulle was haar kinders Kort nadat hy die troon bestyg het as heerser van die gode moes Zeus veg teen van Gaia se ander kinders die monsters Tifon en Echidna Hy het Tufon verslaan en hom onder n berg vasgekluister maar hy het Echidna en haar kinders laat lewe Zeus en Hera Wysig Zeus was die broer en eggenoot van Hera By Hera het hy die kinders Ares Hebe en Hefaistos gehad hoewel Hera volgens sommige bronne die kinders alleen verwek het Sommige beskou Eileitia en Eris ook as hul dogters Zeus se romantiese eskapades onder nimfe en ander vroue is legendaries Hy het glo selfs verhoudings gehad met Leto Demeter Dione en Maia Onder sy sterflike minnaresse tel Semele Io Europa en Leda Volgens baie mites was Hera jaloers op al sy romantiese avonture en was sy n konstante vyand van sy minnaresse en hul kinders by hom n Tyd lank moes die nimf Eggo Hera se aandag aflei deur aanhoudend te praat Toe Hera die plan agterkom het sy Eggo vervloek om die woorde van ander te herhaal Hera het Ganumedes ook skynbaar verag Hy is na Olimpus gebring as skinker van die gode en as Zeus se minnaar Minnaresse en kinders Wysig Kinders by godinne Wysig Moeder KindersAix Egipan 7 Ananke Moirai Skikgodinne Atropos Kloto LachesisDemeter Persefone ZagreusDione AfroditeTalassa AfroditeGaia Orion Manes vader van AtisHera Ares Eileitia Eris HebeEos Ersa KaraiEris LimosLeto Apollo ArtemisMaia HermesMetis AtenaMnemosune Muses oorspronklike drie Aoide Melete Mneme Muses Latere nege Kalliope Klio Erato Euterpe Melpomene Polumnia Terpsichore Talia UraniaPersefone Zagreus MelinoeSelene Ersa Nemeiese leeu PandiaTemis Astraia Nemesis Horai Eerste generasie Aukso Carpo Tallo Tweede generasie Dike Eirene Eunomia Derde generasie Ferusa Euporie Ortosie Moirai Skikgodinne Atropos Kloto LachesisKinders by sterflikes en nimfe Wysig Moeder KindersEgina EakosAlkmene Herakles Hercules Antiope Amfion ZetosKallisto ArkasKarme BritomartisDanae PerseusElara TituasElektra Dardanos IasionEuropa Minos Radamantis SarpedonEurunome Grasiee Aglaia Eufrosune TaliaHimalia Kronios Spartaios KitosIodame TebeIo Epafos KeroessaLamiaLaodamia SarpedonLeda Poludeukes Pollux Kastor Helena van Sparta van TrojeMaira LokrosNiobe Argos PelasgosOlimpias Alexander die Grote van MasedonieOtreis MeliteusPlouto TantalosPodarge Balios XantosPirra HellenSemele DionusosTaigete LakedaimonTalia PalikiObekende ma LitaiObekende ma TycheObekende ma Ate Sommige Grieke beweer die Skikgodinne is die dogters van Zeus en die Titaan Temis of die van oerwesens soos Nyx Chaos of Ananke Verwysings WysigHierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia artikel en Zeus Hamilton Edith 1942 Mythology in Engels 1998 uitg New York Back Bay Books p 467 ISBN 978 0 316 34114 1 Homerus Ilias i 202 ii 157 375 amp c Pindar Isthmian Odes iv 99 Hyginus Gaius Julius Poetical Astronomy ii 13 Schol ad Pind Ol vi 162 Hes ap Schol ad Apollon Rhod ii 297 Huginus Gaius Julius Fabulae 155 Burkert Walter 1977 1985 Greek Religion Harvard University Press Cook Arthur Bernard Zeus A Study in Ancient Religion 3 volumes 1914 1925 New York Bibilo amp Tannen 1964 Druon Maurice The Memoirs of Zeus 1964 Charles Scribner s and Sons vert Humphrey Hare Farnell Lewis Richard Cults of the Greek States 5 volumes Oxford Clarendon 1896 1909 Graves Robert The Greek Myths Penguin Books Ltd 1960 uitg Moore Clifford H The Religious Thought of the Greeks 1916 Nilsson Martin P History of Greek Religion 1949 Zeus 2008 Encyclopaedia Britannica Deluxe Edition Chicago Encyclopaedia BritannicaEksterne skakels WysigSien Zeus in Wiktionary die vrye woordeboek Mites oor Zeus Theoi Project Zeus Theoi Project Cult of ZeusOntsluit van https af wikipedia org w index php title Zeus amp ol,