×
Wigskrif

Wigskrif (of spykerskrif) is een van die vroegste bekende skryfstelsels. Dit is in die laat 4de millennium v.C. deur die Sumeriërs ontwikkel en is begin as 'n stelsel van piktogramme. Mettertyd is die prentvoorstellings vereenvoudig of in meer abstrakte vorm weergegee.

Wigskrif
Wigskriftablet van die Kirkor Minassian-versameling in die Amerikaanse Kongresbiblioteek.
Soort skryfstelsel Logografie gebruik as ’n lettergreepskrif
Tyd gebruik 3400 v.C. - 100 n.C.
Rigting Links na regs
Tale Akkadies, Eblaïties, Elamities, Hetities, Horeties, Luwiaans, Sumeries, Urarties, Oud-Persies
Stelsels
Moederstelsels
Tydperk voor skrif
  • Wigskrif
ISO 15924 Xsux, 020
Unicode Cuneiform, (Sumero-Akkadiese Wigskrif)
(Nommers)
Nota
Hierdie bladsy kan fonetiese IFA-simbole of letters uit ander alfabette bevat
Portaal Skryfstelsels

Wigskrif is geskryf op kleitablette, waarop simbole geteken is met 'n stomp riet wat 'n stilus of skryfstif genoem word. Die merke van die stilus was wigvormig, wat aanleiding gegee het tot die naam wigskrif.

Die Sumeriese skrif is aangepas vir die skryf van Akkadies, Eblaïties, Elamities, Hetities en Luwiaans, wat op hul beurt die Oud-Persiese en Oegaritiese alfabet geïnspireer het.

Inhoud

Wigvormige piktogramme is in vertikale kolomme op kleitablette gemaak met 'n skerpgemaakte rietstilus. Twee ontwikkelinge het die skryfproses versnel en vergemaklik: mense het begin skryf van links na regs in horisontale rye (wat die piktogramme effektief 90 grade kloksgewys geroteer het), en 'n nuwe wigpuntstilus is gebruik wat in die klei gedruk is om die wigvormige tekens te verkry. Deur die posisie van die tablet te verander, kon die skrywer 'n enkele werktuig gebruik om 'n verskeidenheid drukvorms te maak.

Wigskriftablette is in oonde gebak om 'n permanente rekord te verkry, of andersins kon hulle weer verwerk word. Baie van die tablette wat deur argeoloë gevind is, het behoue gebly omdat hulle gebak is toe aanvallers die geboue afgebrand het waarin hulle gestoor is soos in die Biblioteek van Assurbanipal.

Wigskrif is uitgevind deur die Soemeriërs om hul taal te skryf, maar is daarna aangeneem deur die Akkadiërs, Babiloniërs, Elamiete, Hetiete en Assiriërs om hul eie tale mee te skryf. Dit is sowat 3 000 jaar lank wyd in Mesopotamië gebruik.

Die meeste latere aanpassings van die Sumeriese wigskrif vir ander tale het minstens sommige aspekte van die Sumeriese skrif bewaar. Geskrewe Akkadies het fonetiese simbole ingesluit van die Sumeriese lettergreepversameling, benewens woordgramme wat as volkome woorde gelees is. Baie tekens van die skrif was polivalent, dit wil sê met lettergrepige sowel as woordgrepige betekenis. Toe wigskrif vir Hetities aangepas is, is 'n laag Akkadiese woordgrafiese spellings bygevoeg, met die gevolg dat die uitspraak van baie Hetitiese woorde nie meer uit woordgramme nagespeur kan word nie. Die kompleksiteit van die stelsel toon 'n ooreenkoms met klassieke Japannees, wat in 'n Chinees-ontleende skrif geskryf is; sommige van hierdie Sjinogramme is gebruik as woordgramme, ander as fonetiese karakters. Eietydse Japannese onderskei hierdie woordgramme grafies (kanji) van lettergrepige karakters (kana).

Die stelsel se kompleksiteit het 'n reeks vereenvoudigde weergawes tot gevolg gehad. Oud-Persies is geskryf in vereenvoudigde wigskrifkarakters met heelwat minder wigstrepe as die Assiriese alfabet, tesame met 'n handvol woordgramme vir dikwels herhaalde woorde soos "god" en "koning." Oegarities is geskryf deur die Oegaritiese alfabet te gebruik, wat 'n standaard-Semitiese abjad was wat in wigskrif geskryf is.

Die gebruik van Aramees het tydens die Assiriese Ryk wydverspreid geword en die Aramese alfabet het wigskrif mettertyd vervang. Die laaste bekende inskripsie in wigskrif, 'n sterrekundige teks, kom uit die jaar 75 n.C.

Die lees van wigskrif was 'n verlore kuns tot 1835 toe Henry Rawlinson, 'n Britse weermagoffisier, sommige van die Behistoen-inskripsies op 'n kranslys by Behistoen in Persië ontsyfer het. Dit is gekerf tydens die bewind van Darius I van Persië (522–486 v.C.) en het bestaan uit drie identiese tekste in die amptelike tale van die Persiese Ryk: Oud-Persies, Babilonies en Elamities. Die Behistoen-inskripsie was vir die ontsyfering van wigskrif van soortgelyke belang as die Rosettasteen vir die ontsyfering van Egiptiese hiërogliewe.

Rawlinson het korrek aangeneem dat Oud-Persies 'n lettergrepige skrif was en het dit suksesvol ontsyfer. Onafhanklik van hom het die Ierse Assirioloog Edward Hincks ook bygedra tot die ontsyfering. Nadat die Persiese gedeelte vertaal is, het Rawlinson en Hincks begin om die ander tale te ontsyfer. Hul poging is aansienlik vergemaklik deur Paul Émile Botta se ontdekking van die stad Nineve in 1842. Tussen die skatte wat Botta daar ontdek het, was die oorblyfsels van die groot Biblioteek van Assurbanipal. Dié koningsargief het tienduisende gebakte kleitablette bevat waarop in wigskrif geskryf is.

Teen 1851 kon Hincks en Rawlinson 200 Babiloniese tekens lees. Gou het twee ander ontsyferaars by hulle aangesluit, die jong Duits gebore skolier Julius Oppert en die veelsydige Britse Oriëntalis William Henry Fox Talbot. In 1857 het die vier mans in Londen ontmoet en deelgeneem aan die bekende eksperiment om die akkuraatheid van hul ontsyfering te toets.

Edwin Norris, sekretaris van die Koninklike Asiatiese Vereniging, het aan elk 'n afskrif gegee van 'n inskripsie wat kort tevore ontdek is uit die regeringstermyn van die Assiriese koning Tiglat-Pileser I. 'n Jurie van kenners is aangestel om die uiteindelike vertalings te ondersoek en hul akkuraatheid na te gaan.

Die vertalings van die vier taalkenners het in alle belangrike aspekte ooreengestem. Die onervare Talbot het 'n sekere getal foute begaan en Oppert se vertaling het 'n paar twyfelagtige Engelse verse bevat weens sy onvertroudheid met Engels. Hincks en Rawlinson se weergawes was egter ongeveer identies. Die jurie het verklaar dat hulle die vertalings aanvaar en die ontsyfering van die Akkadiese wigskrif is beskou as ’n voldonge feit.

Wigskrif het 'n spesifieke formaat vir transliterasie. Weens die skrif se polivalensie (lettergrepige en woordgrepige betekenis) kan transliterasie inligting byvoeg wat nie in die oorspronklike teks staan nie. Die teken DINGIR kan byvoorbeeld in 'n Hetitiese teks óf die Hetitiese lettergreep an aandui óf deel wees van 'n Akkadiese frase wat die lettergreep il aandui, óf 'n Sumerogram wees wat die oorspronklike Sumeriese betekenis "die skepper" aandui. (Die Sumeriese godheid Enki wat "heer van die aarde" beteken, het volgens die Sumeriese mitologie die eerste mens gemaak.)

Die tabelle hieronder wys die tekens wat vir eenvoudige lettergrepe gebruik is in die vorm medeklinker-klinker en klinker-medeklinker. In Sumeries kon wigskrif tussen sestien medeklinkers onderskei, wat getranslitereer word as:

b, d, g, g̃, ḫ, k, l, m, n, p, r, ř, s, š, t, z

sowel as vier klinkers:

a, e, i, u.

-a -e -i -u
a𒀀,

á𒀉

e𒂊,

é𒂍

i𒄿,

í=IÁ𒐊

u𒌋,

ú𒌑,
ù𒅇

b- ba𒁀,

=PA𒉺,
=EŠ𒂠

be=BAD𒁁,

=BI𒁉,
=NI𒉌

bi𒁉,

=NE𒉈,
=PI𒉿

bu𒁍,

=KASKAL𒆜,
=PÙ𒅤

d- da𒁕,

=TA𒋫

de=DI𒁲,

,
=NE𒉈

di𒁲,

=TÍ𒄭

du𒁺,

=TU𒌅,
=GAG𒆕,
du4=TUM𒌈

g- ga𒂵,

𒂷

ge=GI𒄀,

=KID𒆤,
=DIŠ𒁹

gi𒄀,

=KID𒆤,
=DIŠ𒁹,
gi4𒄄,
gi5=KI𒆠

gu𒄖,

𒄘,
=KA𒅗,
gu4𒄞,
gu5=KU𒆪,
gu6=NAG𒅘,
gu7𒅥

ḫ- ḫa𒄩,

ḫá=ḪI.A𒄭𒀀,
ḫà=U𒌋,
ḫa4=ḪI𒄭

ḫe=ḪI𒄭,

ḫé=GAN𒃶

ḫi𒄭,

ḫí=GAN𒃶

ḫu𒄷
k- ka𒅗,

𒆍,
=GA𒂵

ke=KI𒆠,

=GI𒄀

ki𒆠,

=GI𒄀

ku𒆪,

=GU7𒅥,
𒆬,
ku4𒆭

l- la𒆷,

=LAL𒇲,
=NU𒉡

le=LI𒇷,

=NI𒉌

li𒇷,

=NI𒉌

lu𒇻,

𒇽

m- ma𒈠,

𒈣

me𒈨,

=MI𒈪,
𒀞/𒅠

mi𒈪,

=MUNUS𒊩,
=ME𒈨

mu𒈬,

=SAR𒊬

n- na𒈾,

𒈿,
=AG𒀝,
na4 ("NI.UD")𒉌𒌓

ne𒉈,

=NI𒉌

ni𒉌,

=IM𒉎

nu𒉡,

=NÁ𒈿

p- pa𒉺,

=BA𒐀

pe=PI𒉿,

=BI𒁉

pi𒉿,

=BI𒁉,
=BAD𒁁

pu=BU𒁍,

=TÚL𒇥,
𒅤

r- ra𒊏,

=DU𒁺

re=RI𒊑,

=URU𒌷

ri𒊑,

=URU𒌷

ru𒊒,

=GAG𒆕,
=AŠ𒀸

s- sa𒊓,

=DI𒁲,
=ZA𒍝,
sa4 ("ḪU.NÁ")𒄷𒈾

se=SI𒋛,

=ZI𒍣

si𒋛,

=ZI𒍣

su𒋢,

=ZU𒍪,
=SUD𒋤,
su4𒋜

š- ša𒊭,

šá=NÍG𒐼,
šà𒊮

še𒊺,

šé,
šè𒂠

ši=IGI𒅆,

ší=SI𒋛

šu𒋗,

šú𒋙,
šù=ŠÈ𒂠,
šu4=U𒌋

t- ta𒋫,

=DA𒁕

te𒋼,

=TÍ𒊹

ti𒋾,

𒊹,
=DIM𒁴,
ti4=DI𒁲

tu𒌅,

=UD𒌓,
=DU𒁺

z- za𒍝,

=NA4𒉌𒌓

ze=ZI𒍣,

=ZÌ𒍢

zi𒍣,

𒍢,
𒍥

zu𒍪,

=KA𒅗

a- e- i- u-
a𒀀,

á𒀉

e𒂊,

é𒂍

i𒄿,

í=IÁ𒐊

u𒌋,

ú𒌑,
ù𒅇

-b ab𒀊,

áb𒀖

eb=IB𒅁,

éb=TUM𒌈

ib𒅁,

íb=TUM𒌈

ub𒌒,

úb=ŠÈ𒂠

-d ad𒀜,

ád𒄉

ed𒀉 id𒀉,

íd=A.ENGUR𒀀𒇉

ud𒌓,

úd=ÁŠ𒀾

-g ag𒀝,

ág𒉘

eg=IG𒅅,

ég=E𒂊

ig𒅅,

íg=E𒂊

ug𒊌
-ḫ aḫ𒄴,

áḫ=ŠEŠ𒋀

eḫ=AḪ𒄴 iḫ=AḪ𒄴 uḫ=AḪ𒄴,

úḫ𒌔

-k ak=AG𒀝 ek=IG𒅅 ik=IG𒅅 uk=UG𒊌
-l al𒀠,

ál=ALAM𒀩

el𒂖,

él=IL𒅋

il𒅋,

íl𒅍

ul𒌌,

úl=NU𒉡

-m am𒄠/𒂔,

ám=ÁG𒉘

em=IM𒅎 im𒅎,

ím=KAŠ4𒁽

um𒌝,

úm=UD𒌓

-n an𒀭 en𒂗,

én,
èn=LI𒇷

in𒅔,

in4=EN𒂗,
in5=NIN𒊩𒌆

un𒌦,

ún=U𒌋

-p ap=AB𒀊 ep=IB,

ép=TUM𒌈

ip=IB𒅁,

íp=TUM𒌈

up=UB𒌒,

úp=ŠÈ𒂠

-r ar𒅈,

ár=UB𒌒

er=IR𒅕 ir𒅕,

íp=A.IGI𒀀𒅆

ur𒌨,

úr𒌫

-s as=AZ𒊍 es=GIŠ𒄑,

és=EŠ𒂠

is=GIŠ𒄑,

ís=EŠ𒂠

us=UZ,

ús=UŠ𒍑

𒀸,

áš𒀾

𒌍/𒐁,

éš=ŠÈ𒂠

𒅖,

íš=KASKAL𒆜

𒍑,

úš𒍗=BAD𒁁

-t at=AD𒀜,

át=GÍR gunû𒄉

et𒀉 it𒀉 ut=UD𒌓,

út=ÁŠ𒀾

-z az𒊍 ez=GIŠ𒄑,

éz=EŠ𒂠

iz= GIŠ𒄑,

íz=IŠ𒅖

uz=ŠE&HU𒊺𒄷

úz=UŠ𒍑,
ùz𒍚

  • Budge, E.A. 21 Maart 2009 op Wayback Machine Londen, Harrison and Sons, 1896.
  • . 'n Gemeenskaplike Projek van die Universiteit van Kalifornië in Los Angeles en die Max Planck-instituut vir Geskiedeniswetenskap.

Publikasie datum: September 26, 2021

wigskrif, spykerskrif, vroegste, bekende, skryfstelsels, laat, millennium, deur, sumeriërs, ontwikkel, begin, stelsel, piktogramme, mettertyd, prentvoorstellings, vereenvoudig, meer, abstrakte, vorm, weergegee, tablet, kirkor, minassian, versameling, amerikaan. Wigskrif of spykerskrif is een van die vroegste bekende skryfstelsels Dit is in die laat 4de millennium v C deur die Sumeriers ontwikkel en is begin as n stelsel van piktogramme Mettertyd is die prentvoorstellings vereenvoudig of in meer abstrakte vorm weergegee WigskrifWigskriftablet van die Kirkor Minassian versameling in die Amerikaanse Kongresbiblioteek Soort skryfstelsel Logografie gebruik as n lettergreepskrifTyd gebruik 3400 v C 100 n C Rigting Links na regsTale Akkadies Eblaities Elamities Hetities Horeties Luwiaans Sumeries Urarties Oud PersiesStelselsMoederstelsels Tydperk voor skrifWigskrifISO 15924 Xsux 020Unicode Cuneiform U 12000 tot U 123FF Sumero Akkadiese Wigskrif U 12400 tot U 1247F Nommers NotaHierdie bladsy kan fonetiese IFA simbole of letters uit ander alfabette bevatPortaal Skryfstelsels Wigskrif is geskryf op kleitablette waarop simbole geteken is met n stomp riet wat n stilus of skryfstif genoem word Die merke van die stilus was wigvormig wat aanleiding gegee het tot die naam wigskrif Die Sumeriese skrif is aangepas vir die skryf van Akkadies Eblaities Elamities Hetities en Luwiaans wat op hul beurt die Oud Persiese en Oegaritiese alfabet geinspireer het Inhoud 1 Ontwikkeling 2 Ontsyfering 3 Transliterasie 4 Lettergreepskrif 5 Eksterne skakelsOntwikkeling WysigWigvormige piktogramme is in vertikale kolomme op kleitablette gemaak met n skerpgemaakte rietstilus Twee ontwikkelinge het die skryfproses versnel en vergemaklik mense het begin skryf van links na regs in horisontale rye wat die piktogramme effektief 90 grade kloksgewys geroteer het en n nuwe wigpuntstilus is gebruik wat in die klei gedruk is om die wigvormige tekens te verkry Deur die posisie van die tablet te verander kon die skrywer n enkele werktuig gebruik om n verskeidenheid drukvorms te maak Wigskriftablette is in oonde gebak om n permanente rekord te verkry of andersins kon hulle weer verwerk word Baie van die tablette wat deur argeoloe gevind is het behoue gebly omdat hulle gebak is toe aanvallers die geboue afgebrand het waarin hulle gestoor is soos in die Biblioteek van Assurbanipal Wigskrif is uitgevind deur die Soemeriers om hul taal te skryf maar is daarna aangeneem deur die Akkadiers Babiloniers Elamiete Hetiete en Assiriers om hul eie tale mee te skryf Dit is sowat 3 000 jaar lank wyd in Mesopotamie gebruik Die meeste latere aanpassings van die Sumeriese wigskrif vir ander tale het minstens sommige aspekte van die Sumeriese skrif bewaar Geskrewe Akkadies het fonetiese simbole ingesluit van die Sumeriese lettergreepversameling benewens woordgramme wat as volkome woorde gelees is Baie tekens van die skrif was polivalent dit wil se met lettergrepige sowel as woordgrepige betekenis Toe wigskrif vir Hetities aangepas is is n laag Akkadiese woordgrafiese spellings bygevoeg met die gevolg dat die uitspraak van baie Hetitiese woorde nie meer uit woordgramme nagespeur kan word nie Die kompleksiteit van die stelsel toon n ooreenkoms met klassieke Japannees wat in n Chinees ontleende skrif geskryf is sommige van hierdie Sjinogramme is gebruik as woordgramme ander as fonetiese karakters Eietydse Japannese onderskei hierdie woordgramme grafies kanji van lettergrepige karakters kana Die stelsel se kompleksiteit het n reeks vereenvoudigde weergawes tot gevolg gehad Oud Persies is geskryf in vereenvoudigde wigskrifkarakters met heelwat minder wigstrepe as die Assiriese alfabet tesame met n handvol woordgramme vir dikwels herhaalde woorde soos god en koning Oegarities is geskryf deur die Oegaritiese alfabet te gebruik wat n standaard Semitiese abjad was wat in wigskrif geskryf is Die gebruik van Aramees het tydens die Assiriese Ryk wydverspreid geword en die Aramese alfabet het wigskrif mettertyd vervang Die laaste bekende inskripsie in wigskrif n sterrekundige teks kom uit die jaar 75 n C Ontsyfering WysigDie lees van wigskrif was n verlore kuns tot 1835 toe Henry Rawlinson n Britse weermagoffisier sommige van die Behistoen inskripsies op n kranslys by Behistoen in Persie ontsyfer het Dit is gekerf tydens die bewind van Darius I van Persie 522 486 v C en het bestaan uit drie identiese tekste in die amptelike tale van die Persiese Ryk Oud Persies Babilonies en Elamities Die Behistoen inskripsie was vir die ontsyfering van wigskrif van soortgelyke belang as die Rosettasteen vir die ontsyfering van Egiptiese hierogliewe Rawlinson het korrek aangeneem dat Oud Persies n lettergrepige skrif was en het dit suksesvol ontsyfer Onafhanklik van hom het die Ierse Assirioloog Edward Hincks ook bygedra tot die ontsyfering Nadat die Persiese gedeelte vertaal is het Rawlinson en Hincks begin om die ander tale te ontsyfer Hul poging is aansienlik vergemaklik deur Paul Emile Botta se ontdekking van die stad Nineve in 1842 Tussen die skatte wat Botta daar ontdek het was die oorblyfsels van die groot Biblioteek van Assurbanipal Die koningsargief het tienduisende gebakte kleitablette bevat waarop in wigskrif geskryf is Teen 1851 kon Hincks en Rawlinson 200 Babiloniese tekens lees Gou het twee ander ontsyferaars by hulle aangesluit die jong Duits gebore skolier Julius Oppert en die veelsydige Britse Orientalis William Henry Fox Talbot In 1857 het die vier mans in Londen ontmoet en deelgeneem aan die bekende eksperiment om die akkuraatheid van hul ontsyfering te toets Edwin Norris sekretaris van die Koninklike Asiatiese Vereniging het aan elk n afskrif gegee van n inskripsie wat kort tevore ontdek is uit die regeringstermyn van die Assiriese koning Tiglat Pileser I n Jurie van kenners is aangestel om die uiteindelike vertalings te ondersoek en hul akkuraatheid na te gaan Die vertalings van die vier taalkenners het in alle belangrike aspekte ooreengestem Die onervare Talbot het n sekere getal foute begaan en Oppert se vertaling het n paar twyfelagtige Engelse verse bevat weens sy onvertroudheid met Engels Hincks en Rawlinson se weergawes was egter ongeveer identies Die jurie het verklaar dat hulle die vertalings aanvaar en die ontsyfering van die Akkadiese wigskrif is beskou as n voldonge feit Transliterasie WysigWigskrif het n spesifieke formaat vir transliterasie Weens die skrif se polivalensie lettergrepige en woordgrepige betekenis kan transliterasie inligting byvoeg wat nie in die oorspronklike teks staan nie Die teken DINGIR kan byvoorbeeld in n Hetitiese teks of die Hetitiese lettergreep an aandui of deel wees van n Akkadiese frase wat die lettergreep il aandui of n Sumerogram wees wat die oorspronklike Sumeriese betekenis die skepper aandui Die Sumeriese godheid Enki wat heer van die aarde beteken het volgens die Sumeriese mitologie die eerste mens gemaak Lettergreepskrif WysigDie tabelle hieronder wys die tekens wat vir eenvoudige lettergrepe gebruik is in die vorm medeklinker klinker en klinker medeklinker In Sumeries kon wigskrif tussen sestien medeklinkers onderskei wat getranslitereer word as b d g g ḫ k l m n p r r s s t z sowel as vier klinkers a e i u a e i ua 𒀀 a 𒀉 e 𒂊 e 𒂍 i 𒄿 i IA u 𒌋 u 𒌑 u 𒅇b ba 𒁀 ba PA 𒉺 ba ES 𒂠 be BAD 𒁁 be BI 𒁉 be NI 𒉌 bi 𒁉 bi NE 𒉈 bi PI 𒉿 bu 𒁍 bu KASKAL 𒆜 bu PU 𒅤d da 𒁕 da TA 𒋫 de DI 𒁲 de de NE 𒉈 di 𒁲 di TI 𒄭 du 𒁺 du TU 𒌅 du GAG 𒆕 du4 TUM 𒌈g ga 𒂵 ga 𒂷 ge GI 𒄀 ge KID 𒆤 ge DIS 𒁹 gi 𒄀 gi KID 𒆤 gi DIS 𒁹 gi4 𒄄 gi5 KI 𒆠 gu 𒄖 gu 𒄘 gu KA 𒅗 gu4 𒄞 gu5 KU 𒆪 gu6 NAG 𒅘 gu7 𒅥ḫ ḫa 𒄩 ḫa ḪI A 𒄭𒀀 ḫa U 𒌋 ḫa4 ḪI 𒄭 ḫe ḪI 𒄭 ḫe GAN 𒃶 ḫi 𒄭 ḫi GAN 𒃶 ḫu 𒄷k ka 𒅗 ka 𒆍 ka GA 𒂵 ke KI 𒆠 ke GI 𒄀 ki 𒆠 ki GI 𒄀 ku 𒆪 ku GU7 𒅥 ku 𒆬 ku4 𒆭l la 𒆷 la LAL 𒇲 la NU 𒉡 le LI 𒇷 le NI 𒉌 li 𒇷 li NI 𒉌 lu 𒇻 lu 𒇽m ma 𒈠 ma 𒈣 me 𒈨 me MI 𒈪 me 𒀞 𒅠 mi 𒈪 mi MUNUS 𒊩 mi ME 𒈨 mu 𒈬 mu SAR 𒊬n na 𒈾 na 𒈿 na AG 𒀝 na4 NI UD 𒉌𒌓 ne 𒉈 ne NI 𒉌 ni 𒉌 ni IM 𒉎 nu 𒉡 nu NA 𒈿p pa 𒉺 pa BA pe PI 𒉿 pe BI 𒁉 pi 𒉿 pi BI 𒁉 pi BAD 𒁁 pu BU 𒁍 pu TUL 𒇥 pu 𒅤r ra 𒊏 ra DU 𒁺 re RI 𒊑 re URU 𒌷 ri 𒊑 ri URU 𒌷 ru 𒊒 ru GAG 𒆕 ru AS 𒀸s sa 𒊓 sa DI 𒁲 sa ZA 𒍝 sa4 ḪU NA 𒄷𒈾 se SI 𒋛 se ZI 𒍣 si 𒋛 si ZI 𒍣 su 𒋢 su ZU 𒍪 su SUD 𒋤 su4 𒋜s sa 𒊭 sa NIG sa 𒊮 se 𒊺 se se 𒂠 si IGI 𒅆 si SI 𒋛 su 𒋗 su 𒋙 su SE 𒂠 su4 U 𒌋t ta 𒋫 ta DA 𒁕 te 𒋼 te TI 𒊹 ti 𒋾 ti 𒊹 ti DIM 𒁴 ti4 DI 𒁲 tu 𒌅 tu UD 𒌓 tu DU 𒁺z za 𒍝 za NA4 𒉌𒌓 ze ZI 𒍣 ze ZI 𒍢 zi 𒍣 zi 𒍢 zi 𒍥 zu 𒍪 zu KA 𒅗 a e i u a 𒀀 a 𒀉 e 𒂊 e 𒂍 i 𒄿 i IA u 𒌋 u 𒌑 u 𒅇 b ab 𒀊 ab 𒀖 eb IB 𒅁 eb TUM 𒌈 ib 𒅁 ib TUM 𒌈 ub 𒌒 ub SE 𒂠 d ad 𒀜 ad 𒄉 ed A 𒀉 id A 𒀉 id A ENGUR 𒀀𒇉 ud 𒌓 ud AS 𒀾 g ag 𒀝 ag 𒉘 eg IG 𒅅 eg E 𒂊 ig 𒅅 ig E 𒂊 ug 𒊌 ḫ aḫ 𒄴 aḫ SES 𒋀 eḫ AḪ 𒄴 iḫ AḪ 𒄴 uḫ AḪ 𒄴 uḫ 𒌔 k ak AG 𒀝 ek IG 𒅅 ik IG 𒅅 uk UG 𒊌 l al 𒀠 al ALAM 𒀩 el 𒂖 el IL 𒅋 il 𒅋 il 𒅍 ul 𒌌 ul NU 𒉡 m am 𒄠 𒂔 am AG 𒉘 em IM 𒅎 im 𒅎 im KAS4 𒁽 um 𒌝 um UD 𒌓 n an 𒀭 en 𒂗 en en LI 𒇷 in 𒅔 in4 EN 𒂗 in5 NIN 𒊩𒌆 un 𒌦 un U 𒌋 p ap AB 𒀊 ep IB ep TUM 𒌈 ip IB 𒅁 ip TUM 𒌈 up UB 𒌒 up SE 𒂠 r ar 𒅈 ar UB 𒌒 er IR 𒅕 ir 𒅕 ip A IGI 𒀀𒅆 ur 𒌨 ur 𒌫 s as AZ 𒊍 es GIS 𒄑 es ES 𒂠 is GIS 𒄑 is ES 𒂠 us UZ us US 𒍑 s as 𒀸 as 𒀾 es 𒌍 es SE 𒂠 is 𒅖 is KASKAL 𒆜 us 𒍑 us𒍗 BAD 𒁁 t at AD 𒀜 at GIR gunu 𒄉 et A 𒀉 it A 𒀉 ut UD 𒌓 ut AS 𒀾 z az 𒊍 ez GIS 𒄑 ez ES 𒂠 iz GIS 𒄑 iz IS 𒅖 uz SE amp HU 𒊺𒄷 uz US 𒍑 uz 𒍚Eksterne skakels WysigBudge E A Wigskriftekste van Babiloniese tablette en so meer in die Britse Museum Geargiveer 21 Maart 2009 op Wayback Machine Londen Harrison and Sons 1896 Die Wigskrif Digitale Biblioteek inisiatief n Gemeenskaplike Projek van die Universiteit van Kalifornie in Los Angeles en die Max Planck instituut vir Geskiedeniswetenskap Die Wigskrifstelsel Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Wigskrif Ontsluit van https af wikipedia org w index php title Wigskrif amp ol,