fbpx Verenigde Koninkryk
Wikipedia

Verenigde Koninkryk

Hierdie artikel handel oor die land in Europa. Vir die eiland, sien Groot-Brittanje, en vir ander gelyknamige state, sien Verenigde Koninkryk (dubbelsinnig).

Die Verenigde Koninkryk (Engels: United Kingdom; kort UK, VK) of Brittanje, amptelik die Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Noord-Ierland (United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland), is die grootste eilandnasie in Europa en bestaan uit die vier lande (in Engels nations genoem) Engeland, Skotland, Wallis en Noord-Ierland. Dit is noordwes van die Europese vasteland op die hoofeiland Groot-Brittanje geleë en beslaan daarnaas ook sowat 'n sesde van sy westelike buureiland Ierland (Noord-Ierland). Die staatsgebied word omring deur die Noordsee in die ooste, die Engelse Kanaal in die suide en die Atlantiese Oseaan in die weste en die noorde. As gevolg van sy koloniale verlede is daar nog steeds talle kleiner oorsese besittings.

United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Noord-Ierland
Nasionale leuse: Dieu et mon droit
(Frans vir: "God en my reg")
Volkslied: God Save the Queen
Hoofstad Londen

51°30′N0°7′W /51.500°N 0.117°W /51.500; -0.117

Grootste stad Londen
Amptelike tale Engels1
Regering Unitêre parlementêre
grondwetlike monargie
Elizabeth II
Boris Johnson
Onafhanklikheid
Vorming
Laws in Wales Acts
• Unie van die Krone
Acts of Union
Acts of Union
• Irish Free State
Constitution Act


1535 en 1542
24 Maart 1603
1 Mei 1707
1 Januarie 1801

5 Desember 1922
Oppervlakte
- Totaal

- Water (%)

242 495 km2 (78ste)
93 628 myl2
1,34
Bevolking
- 2020-skatting
- 2011-sensus
- Digtheid

67 886 004 (21ste)
63 181 775
270,7 / km2 (50ste)
701,1 / myl2
BBP (KKP)
- Totaal
- Per capita
2020-skatting

$3 240 miljard (9de)
$48 169 (26ste)

BBP (nominaal)
- Totaal
- Per capita
2020-skatting

$2 716 miljard (5de)
$40 392 (20ste)

MOI (2018) 0,920 (15de) –baie hoog
Gini (2016) 34,8(33ste) –medium
Geldeenheid Pond sterling (£) (GBP)
Tydsone
- Somertyd
GMT (UTC±0)
BST (UTC+1)
Internet-TLD .uk, .eu
Skakelkode +44
1. 'n Aantal ander tale wat amptelik as geldige outochthone streekstale onder die Europese Verdrag vir Streeks- of Minderheidstale. In elk hiervan is die VK se amptelike naam:
  • Iers-Gaelies: Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann
  • Kornies: Rywvaneth Unys Breten Veur ha Kledhbarth Iwerdhon
  • Skots: Unitit Kinrick o Great Breetain an Northren Irland
    • Ulster-Skots: Claught Kängrick o Docht Brätain an Norlin Airlann of Unitet Kängdom o Great Brittain an Norlin Airlann
  • Skots-Gaelies: Rìoghachd Aonaichte na Breatainne Mòire is Èireann a Tuath
  • Wallies: Teyrnas Unedig Prydain Fawr a Gogledd Iwerddon
Die Koninklike Leuse in Skotland is Nemo Me Impune Lacessit (Latyn: "No-one harms me with impunity").
Nie-Amptelik.
Amptelik erkende streekstale:
in Wallis: Wallies; en in Skotland: Skots-Gaelies sedert 2004 Wet.
Gevorm as Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Ierland. Naam het verander na Die Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Noord-Ierland in 1927.
Amptelike skatting vesrkaf deur die VK Office for National Statistics.
ISO 3166-1 is GB, maar .gb word nie gebruik nie
Nasa-Satellietbeeld van die Verenigde Koninkryk
DIe Verenigde Koninkryk vroeg in Januarie 2010, met 'n sneeukleed bedek

Die historiese oorspronge van die Verenigde Koninkryk strek terug tot in die tydperk van die Angel-Saksiese koning Athelstan wat in die vroeë 10de eeu n.C. oorheersende invloed oor aangrensende Keltiese koninkryke begin uitoefen het. In die volgende eeue het ook verder af geleë koninkryke deur militêre verowering onder Engelse gesag gekom.

Wallis, 'n losse verbond van Keltiese koninkryke in die suidweste van Groot-Brittanje, is deur die sogenaamde Uniewette (Acts of Union) van 1535 en 1542 formeel met Engeland verenig. Skotland, wat al sedert 1603 deur 'n Engelse monarg geregeer word, is in 1707 formeel met Engeland en Wallis verenig om die Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje te vorm (Acts of Union 1707). Sedertdien is na die verskillende volke binne die Verenigde Koninkryk as Britte verwys.

Ierland het vanaf die 17de eeu geleidelik onder Engelse gesag gekom en is in 1800 volgens die Uniewet (Act of Union) formeel met Groot-Brittanje verenig. Die grootste deel van Ierland, 'n merendeels Rooms-Katolieke land, het in 1922 sy onafhanklikheid van die Verenigde Koninkryk verwerf, maar ses van die historiese provinsie Ulster se nege graafskappe met 'n oorwegend Protestantse bevolking het as Noord-Ierland deel van die Verenigde Koninkryk gebly.

Betrekkinge tussen die vier landsdele van die Verenigde Koninkryk is verskeie kere deur politieke, ekonomiese en kulturele spanning vertroebel. So het die regerende party in Skotland, die Skotse Nasionale Party, laat in 2014 'n vergeefse poging aangewend om Skotse onafhanklikheid deur middel van 'n referendum te bewerkstellig. Die Britse regering het politieke ontevredenheid met die tendensieel sentralistiese regeringstelsel in die laat 20ste eeu deur die skepping van streeksparlemente met sekere bevoeghede in Noord-Ierland, Skotland en Wallis probeer teenwerk.

Britse entrepreneurs, tegnici en wetenskaplikes het beslissende bydraes tot die wêreldekonomie en tegnologiese vooruitgang gemaak. So was die Verenigde Koninkryk die eerste land ter wêreld wat die nywerheidsomwenteling ondergaan het. In die tyd ná die Tweede Wêreldoorlog het die land sy internasionale invloed veral op kulturele gebied laat geld, waaronder literatuur, toneelkuns, film, televisie en popmusiek. Die lang lys van suksesvolle uitvoere sluit die Engelse taal in wat vandag orals op aarde as die leidende medium en lingua franca van ekonomie, wetenskap, kuns en kultuur gebesig word.

Van die Verenigde Koninkryk se huidige totale bevolking van 65,1 miljoen is die oorgrote meerderheid (sowat 54,8 miljoen of 84,2 persent) in Engeland saamgetrek. Die bevolking van Wallis word op 3,1 miljoen beraam (vyf persent van die VK se totale bevolking), dié van Skotland op 5,4 miljoen (agt persent) en dié van Noord-Ierland op 1,85 miljoen (drie persent). Die gemiddelde bevolkingsdigtheid vir die hele Koninkryk is 265 inwoners per km².

Die Verenigde Koninkryk is 'n stigterslid van die Britse Statebond, die NAVO en die Verenigde Nasies. Tussen 1 Januarie 1973 en 31 Januarie 2020 was dit daarnaas 'n lidland van die Europese Unie. Ontevredenheid met die EU se beleid van politieke integrasie en massa-immigrasie uit Oos-Europese EU-lidlande, wat buitengewone druk op gesondheidsdienste en die behuisings- en arbeidsmark geplaas het, was van die hoofredes vir 'n meerderheid Britse kiesers om in 'n referendum op 23 Junie 2016 teen die land se voortgesette EU-lidmaatskap te stem.

Inhoud

'n Euler-diagram van die Britse Eilande:

Geografiese element

Wetlike onderskeiding

Die volledige amptelike naam is "Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Noord-Ierland". Die term "Groot-Brittanje" word dikwels gebruik om na die Verenigde Koninkryk te verwys, alhoewel Groot-Brittanje streng gesproke net uit Engeland, Skotland en Wallis bestaan en dus na die grootste van die Britse Eilande verwys.

Die voorsetsel "Groot" is aan die Franse taal ontleen, wat 'n onderskeiding maak tussen die Franse gewes Bretagne en Grande Bretagne ("Groot-Brittanje"). Die Latynse naam Britannia het sy historiese oorsprong in die Keltiese woord Brith, wat letterlik "bont" of "gevlek" beteken.

Die land se naam in die skryfwyses van die amptelik erkende tale is:

  • Engels: United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
  • Iers-Gaelies: Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann
  • Kornies: Rywvaneth Unys Breten Veur ha Kledhbarth Iwerdhon
  • Skots: Unitit Kinrick o Great Breetain an Northren Irland
    • Ulster-Skots: Claught Kängrick o Docht Brätain an Norlin Airlann of Unitet Kängdom o Great Brittain an Norlin Airlann
  • Skots-Gaelies: Rìoghachd Aonaichte na Breatainne Mòire is Èireann a Tuath
  • Wallies: Teyrnas Unedig Prydain Fawr a Gogledd Iwerddon

Antieke en Middeleeue

Die Romeinse Muur van Hadrianus
Stonehenge in Suid-Engeland, wat minstens 4 000 jaar gelede deur mense uit die Nuwe Steentydperk opgerig is

Volgens algemene siening is groot dele van die eiland Groot-Brittanje aan die einde van die Voorgeskiedenis deur Kelte bevolk. Hulle het 'n nou verbintenis met Gallië gehandhaaf. In 55 v.C. is Brittanje vir die eerste keer deur die Romeinse provinsiale goewerneur Julius Caesar aangeval. Brittanje is in 43 v.C., sonder Skotland, verower en het vir sowat 400 jaar onder Romeinse bewind gebly. Hulle het onder andere Londinium, die huidige Londen, gestig. Toe die Romeine onttrek het, het Angel, Sakse en Jute hulle hulle op die eiland gevestig en die Kelte na die gebiede van die hedendaagse Wallis en Skotland verdring. Vervolgens het in die suide van Skotland die Koninkryk Strathclyde ontstaan. Die meeste gebiede, wat deur die Angel-Sakse oorheers is, het vanaf die 10de eeu die Koninkryk van Engeland geword. Gelyktydig het die Koninkryk van Skotland ontstaan, nadat die Pikte en die Keltiese Skote uit Dalriada verenig het.

In 1066 het die Normandiese verowering van Engeland met die inval van Hertog Willem I begin, en met die Slag van Hastings tot die Normandiese heerskappy oor Engeland gelei. As gevolg van hierdie verowering is Engeland se kultuur en taal aansienlik verander en die feodalisme het Engeland bereik. Die Anglo-Normanne het 'n groot invloed op die land gehad, maar het uiteindelik met die plaaslike bevolking vermeng. Met die verowering van Wallis het die Engelse monarge van die Franse dinastie die grootste deel van die eiland verower, maar hulle kon nie daarin slag om Skotland te verower nie. Vervolgens het Skotland 'n onafhanklike koninkryk gebly en 'n mededinger van Engeland geword.

As gevolg van erfenisse ein eise op die Franse troon het die Engelse monarge in konflik met Frankryk gekom, wat tot die Honderdjarige Oorlog gelei het. Die Koninkryk Frankryk is deur die Koninkryk Skotland ondersteun.

Moderne tyd

Met die Slag by Waterloo in 1815 is die Napoleoniese oorloë beëindig en die Pax Britannica het begin
Wêreldkaart van 1910, wat die Britse Ryk toon
Infanterie van die Royal Irish Rifles tydens die Slag van die Somme in Julie 1916

In die vroeë Moderne tyd het die Protestantse Hervorming en stigting van die Anglikaanse Gemeenskap tot godsdienstige konflikte gelei. Die Prinsdom van Wallis, sedert 1284 onder gesag van Engeland, is met die Laws in Wales Acts 1535 and 1542 by Engeland ingelyf. Ierland het in 1541 'n personele unie met Engeland aangeknoop en die Koninkryk van Ierland gevorm. Rooms-Katolieke gebiede in die hedendaagse Noord-Ierland is van die Gaeliese adel ontneem en aan Engelse en Skotse setlaars oorhandig. In die Middel-17de eeu was al drie koninkryke in oorloë betrokke, waartydens die monargie afgeskaf en die Gemenebes van Engeland, Skotland en Ierland gestig is.

Alhoewel in 1660 die monargie heringevoer is, het die Absolutisme nooit in Brittanje gevestig nie. Die Britse grondwet het 'n grondwetlike monargie met 'n parlementêre regeringstelsel saamgebring. Met die Acts of Union 1707 is die Koninkryke van Skotland en Engeland tot die Koninkryk van Groot-Brittanje verenig; albei lande het sedert 1603 dieselfde monarg gehad (personele unie).

Met die stigting van die Royal Society het die regering op wetenskappe begin fokus. In die daaropvolgende tyd het Groot-Brittanje 'n wêreldwye seemag geword en talle gebiede ontdek en gekoloniseer, aanvanklik veral in Noord-Amerika, maar later ook in Afrika en Asië. Na afloop van die Amerikaanse Onafhanklikheidsoorlog het die Verenigde State, tot dusver die belangrikste Britse kolonie, onafhanklik geword. Met die Acts of Union 1800 is die Koninkryk van Groot-Brittanje met die Koninkryk Ierland verenig, nadat laasgenoemde vanaf 1169 tot 1603 plek-plek onder Engelse invloed geval het. Vervolgens is die Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Ierland gestig.

Op 21 November 1806 het die Franse keiser Napoleon 'n Kontinentale stelsel teen die Britse Eilande opgerig; dit was tot in 1814 van krag. Met hierdie stelsel wou Napoleon die Britse ekonomie kniehalter en die Franse ekonomie teen beide Europese en oorsese mededingers beskerm. Groot-Brittanje het egter nuwe markte, veral in Noord-Amerika, gevind.

Die Verenigde Koninkryk, die oorheersende nywerheids- en seemag van die 19de eeu, het 'n beduidende rol in die ontwikkeling van die demokratiese stelsel, literatuur en wetenskap gespeel. Groot-Brittanje het vir 'n ewewig van magte op die Europese vasteland gepleit (Pax Britannica) en hiervoor wisselende alliansies gesluit. Ten tye van sy hoogtepunt het die Britse Ryk sowat twee vyfdes van die wêreld oorheers, wat in talle oorloë verower is.

Die toetrede tot die Eerste Wêreldoorlog in 1914 is deur alle partye ondersteun, met uitsondering van 'n fraksie binne die Arbeidersparty rondom Ramsay MacDonald. Die Britte het saam met Frankryk, Rusland en (vanaf 1917) die Verenigde State teen Duitsland en die ander Sentrale Moondhede tot hul oorwinning in 1918 geveg.

In 1922 het 26 Ierse graafskappe die Ierse Vrystaat (vanaf 1937 Éire, sedert 1949 Republiek Ierland) gevorm. Die oorblywende ses graafskappe in die Ulster-provinsie behoort, ten spyte van Ierse weerstand, tot die Verenigde Koninkryk. Sedert 1927 lui die amptelike naam "Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Noord-Ierland".

Na die Duitse Inval van Pole in 1939 het die Verenigde Koninkryk en Frankryk oorlog teen Nazi-Duitsland verklaar. In Mei 1940 het Winston Churchill, sedert 1939 Kabinetslid en teenstander van die Appeasement-beleid, Britse eerste minister geword. Na die oorgawe van Frankryk het Churchill alle kragte vir die oorlog saamgespan, waardeur 'n Duitse inval in Groot-Brittanje tydens die Slag om Brittanje suksesvol afgeweer is. Deur Duitse missiel- en bomaanvalle is Coventry, dele van Londen en ander Britse stede vernietig en sowat 32 000 burgerlikes dood. Eers vanaf einde 1942 was die Verenigde Koninkryk buite die Britse eilande suksesvol: Tydens die Tunisië-veldtog onder Bernard Montgomery, tydens die verowering van Sisilië en Italië in 1943, later tydens die D-Day in 1944 en uiteindelik tydens die verowering van Duitsland in 1945.

Sedert die Tweede Wêreldoorlog

Winston Churchill het twee keer as Britse eerste minister gedien
Margaret Thatcher, eerste minister (1979–1990)

Na die twee wêreldoorloë het die Verenigde Koninkryk sy stelling as 'n wêreldmag kwytgeraak, alhoewel dit in albei oorloë geseëvier het. Aan die begin van die tweede helfte van die 20ste eeu is die Britse Ryk, afgesien van net kleiner gebiede, ontbind (Dekolonisasie): Brits-Indië het in Augustus 1947 onafhanklik geword, die lande Indië, Bangladesj en Pakistan het ontstaan (Verdeling van Indië). In Afrika het byvoorbeeld op 26 Junie 1961 Brits-Somaliland en op 1 Oktober 1961 Nigerië onafhanklik geword.

Die eerste verkiesings na die Tweede Wêreldoorlog op 5 Julie 1945 het die Arbeidersparty gewen en die partyleier Clement Attlee het eerste minister geword. Churchill is as "briljant, maar onsolied" beskou en die kiesers het aan hom na die einde van die oorlog nie 'n regering tydens vredestye vertrou nie. 1951–1964 het egter weer die Konserwatiewe Party aan bewind gekom (Churchill, Eden, Macmillan, Douglas-Home), nadat die Arbeidersparty met vleuelgevegte besig was. Die wisselende regerings en die probleme na die wêreldoorlog is in 1952 vir 'n kort tydperk deur die kroning van Elizabeth II uitgestof, nadat George VI oorlede is.

Anders as die ekonomieë van Duitsland, Japan en die VSA het die Britse ekonomie nie vinnig herstel nie, maar ook hulle het 'n tekort aan mannekrag ondervind. Vervolgens het vanaf die 1960's baie emigrante uit die Statebond na die Verenigde Koninkryk gekom, veral uit lande soos Indië, Pakistan, Bangladesj, Nigerië, Kenia en die Karibiese gebied.

Tydens die Suezkrisis (1956/57) in Egipte het Groot-Brittanje 'n nederlaag gely en sy ekonomiese en koloniale beleid is erg geknou.

Vanaf 1969 was Noord-Ierland op die rand van 'n burgeroorlog, wat eers met 'n vredesooreenkoms (Goeie Vrydag-ooreenkoms) in 1998 amptelik beëindig is. Godsdienstige en politieke spanninge tussen die twee bevolkingsgroepe, die unionistiese Protestante van Skotse en Engelse afkoms en die Ierse nasionalistiese Katolieke, het merkbaar afgeneem.

In 1973 het die Verenigde Koninkryk na binnelandse politieke verset en Franse weerstand by die Europese Gemeenskap aangesluit. Voorheen het die EG net sy stigtingslede gehad; op 1 Januarie 1973 het die VK, Ierland en Denemarke by die EG aangesluit. 1974–1979 was weer die Arbeidersparty aan bewind.

Weens ekonomiese moeilikhede en 'n sterk de-industrialisasie gedurende die 1970's en 1980's het die konserwatiewe regering onder Margaret Thatcher (1979–1990) hervormings ingestel en 'n ekonomiese beleid van monetarisme nagestreef om die inflasie te beveg en die staatsskuld te verminder. Daarmee het liberaliserings in die arbeidsmark en in die finansiële sektor gepaard gegaan. Staatsbeheerde maatskappye is geprivatiseer en verskeie subsidies is afgeskaf. Dit het tot 'n hoër werkloosheid maar ook tot 'n ekonomiese groei gelei, veral in die dienstesektor. In 1990 het die VK gewelddadige betogings teen die nuwe kapitasie gesien, wat in 1992 weer afgeskaf en met 'n ander belasting vervang is. Tydens die Falklandoorlog onder Thatcher is in 1982 die Falkland-eilande van Argentinië herower. Die Konserwatiewe was tot 1997 aan bewind.

Die Britse verkiesings in 1997 het die Nuwe Arbeidersparty gewen en Tony Blair het die nuwe eerste minister geword. Op 1 Julie dieselfde jaar is die Britse Kroonkolonie Hongkong aan die Volksrepubliek China oorhandig.

Na 'n grondwetlike hervorming in 1999 het Skotland, Wallis en Noord-Ierland hul eie parlemente gekry. In 1998 is die Human Rights Act goedgekeur, waarvolgens alle menseregte van die Europese Menseregte-konvensie ook in die Verenigde Koninkryk van krag is.

Onder Tony Blair het die Verenigde Koninkryk die Verenigde State in hul oorloë in Afghanistan en Irak bygestaan.

In 2007 het Tony Blair as eerste minister bedank en is deur die destydse Minister van Finansies, Gordon Brown, opgevolg. Brown het die verkiesings in 2010 verloor en is deur die Konserwatiewe David Cameron opgevolg.

Op 18 September 2014 is die Referendum oor die onafhanklikheid van Skotland gehou, waarin die meerderheid kiesers Skotse onafhanklikheid verwerp het.

Op 23 Junie 2016 het 51,9% van die Britse kiesers ten gunste van die Verenigde Koninkryk se uittrede uit die Europese Unie gestem, die sogenaamde Brexit. David Cameron het vir 'n Britse verblyf in die EU gepleit en vervolgens sy bedanking vir Oktober dieselfde jaar ingedien. Reeds op 13 Julie het sy partymaat Theresa May die amp van eerste minister oorgeneem. May het die Britse uittrede uit die EU volgens Artikel 50 van die verdrag oor die Europese Unie op 29 Maart 2017 deur 'n skriftelike inkennisstelling aan die Europese Raad amptelik begin. Die oorspronklike uittrede was vir 30 Maart 2019, 0 uur Britse tyd, beplan. Op versoek van die Britse regering het die EU die uittrede tot op 31 Oktober 2019 uitgestel. Aangesien die Britse parlement die verdrag oor uittrede nie goedgekeur het nie, het die EU 'n verdere verskuiwing tot 31 Januarie 2020 goedgekeur. Nadat beide die Britse en Europese Parlement in Januarie die verdrag oor uittrede goedgekeur het, het die Verenigde Koninkryk sy EU-lidmaatskap op 31 Januarie 2020, 23:00 uur plaaslike tyd, beëindig.

Topografiese kaart van die Verenigde Koninkryk

Die Verenigde Koninkryk bestaan uit die hoofeiland Groot-Brittanje, sowat 'n sesde van die eiland Ierland en 'n aantal eilandgroepe met meer as 1 000 kleiner eilande. Die belangrikste eilandgroepe is Shetland en Orkney in die Noordsee noord van Skotland, die Buite- en Binne-Hebride in die Atlantiese Oseaan wes van Skotland, Anglesey in die Ierse See wes van Wallis, die Scilly-eilande in die Keltiese See suidwes van Engeland en die Eiland Wight (Isle of Wight) in die Engelse Kanaal voor die Engelse suidkus.

Die Verenigde Koninkryk se enigste landgrens met 'n lengte van 360 kilometer loop in die noorde van die eiland Ierland. Alhoewel hulle Britse Kroongebiede is, maak die eiland Man in die Ierse See en die Kanaaleilande in die Engelse Kanaal voor die noordkus van Frankryk nie deel uit van die Verenigde Koninkryk nie.

'n Missluier hang oor die Blackmore Vale in Noord-Dorset, Engeland

Die Atlantiese Oseaan oefen 'n wesentlike invloed op die weerstoestande op die Britse Eilande uit sodat die Verenigde Koninkryk 'n vogtige en warm-gematigde klimaat het. Koueperiodes in die wintermaande of hittegolwe in die somer kom selde voor. Die sterk maritieme invloede op die Britse klimaat kan hoofsaaklik aan drie faktore toegeskryf word:

  • die land se ligging tussen die 50ste en 59ste noordelike breedtegrade (behalwe vir die Shetland-eilande wat tot by die 61ste breedtegraad strek) sodat die Verenigde Koninkryk dwarsdeur die jaar aan oorwegend westelike winde blootgestel word wat weerstoestande met gematigde siklone oorheers;
  • die landskapsvorme van die westelike kusstreke met diep baaie waardeur ook binnelandse gebiede aan maritieme invloede blootgestel word;
  • en die matigende invloed van die Golfstroom waaraan veral die westelike kusgebiede hul sagte winters te danke het. So daal die kwik in Penzance, Cornwall, selfs in Februarie, die koudste wintermaand, nie laer as 7 °C nie.

Die kusgebiede van Oos-Engeland is eweneens aan die Noordsee se maritieme invloede onderworpe, al is dit weens die heersende westelike winde tot 'n mindere mate en word hierdie invloede in die binneland hoegenaamd nie meer waargeneem nie.

Konstitusionele bedeling

Koningin Elizabeth II is die staatshoof van die Verenigde Koninkryk. Haar volle amptelike titel is Elizabeth the Second, by the Grace of God, of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland and of Her other Realms and Territories Queen, Head of the Commonwealth, Defender of the Faith
Die Paleis van Westminster, setel van beide huise van die parlement van die Verenigde Koninkryk
Die House of Lords of hoërhuis van die Britse parlement
Die House of Commons of laerhuis van die Britse parlement
Boris Johnson (Konserwatiewe Party) is die huidige eerste minister van die Verenigde Koninkryk

Die Verenigde Koninkryk (VK) is 'n parlementêre demokrasie, gegrond op algemene volwasse stemreg, en 'n konstitusionele erflike monargie waarin ministers van die Kroon namens die monarg as staats- en regeringshoof regeer. Die kabinetsregering is aan die parlement verantwoordelik.

Dikwels word na die land as die "bakermat van moderne demokrasie" verwys, maar desondanks beskik die VK nie oor 'n skriftelike gekodifiseerde grondwet nie. In plaas daarvan berus die Britse grondwetlike regstelsel op vier elemente:

  • parlamentswette wat grondwetlike status geniet en hulle oorsprong in die Magna Carta van voor 1215 het en waardeur in 'n lang historiese proses belangrike demokratiese instellings soos onafhanklike regters, die parlement (met sy bevoegdhede ten opsigte van belasting en begroting), die vryheid van spraak en mening, die kabinet en die eerste minister as regeringsleier bevestig is;
  • regterlike uitsprake ten opsigte van grondwetlike kwessies wat steeds hersien word;
  • die gemenereg (Common Law) saam met die gekodifiseerde reg (Statute Law) en
  • nie-skriftelike konvensies en reëls wat die verhoudings en betrekkinge tussen staatsinstellings bepaal.

As gevolg van die Verenigde Koninkryk se lidmaatskap in die Europese Unie en die proses van Europese integrasie, wat daarmee gepaardgaan, en die toenemende regtelike verpligtings wat uit internasionale ooreenkomste voortspruit, het daar nogtans 'n soort konstitusionele reg ontwikkel waardeur die sowereiniteit van die Britse parlement in sekere opsigte beperk word.

Die Britse Kroon het geen politieke mag nie. Sy politieke invloed is eerder op die simboliese vlak geleë waar die koning of koningin as staatshoof en eenheidsimbool stabiliteit en kontinuïteit aan die land bied, en – vanweë die grondwetlike status in die Britse Statebond – ook op diplomatieke vlak. Tot en met die huidige koningin Elizabeth II, wat in 1952 gekroon is, was daar sedert koningin Victoria se troonbestyging in 1837 net ses monarge (insluitende Edward VIII wat nooit amptelik gekroon is nie).

Die Britse monarg is die hoof van die uitvoerende gesag en is ook betrokke by die wetgewende proses. Sy of hy fungeer verder as hoofregter, as hoogste goewerneur (supreme governor) van die Kerk van Engeland en is die opperbevelhebber van alle Gewapende Magte van die Kroon. Die Britse monarg se politieke gesag is in die loop van die geskiedenis geleidelik beperk; haar/sy invloed is tans in mindere of meerdere mate informeel van aard. So mag die monarg wél haar/sy standpunt oor 'n bepaalde saak stel, maar sal in die praktyk nogtans steeds die advies en aanbevelings van haar/sy ministers volg.

Belangrike verpligtinge, wat deur die Britse monarg uitgevoer word, sluit die opening en ontbinding van die Britse Parlement in, asook die verlening van Koninklike Toestemming (Royal Assent) tot wetgewing wat deur die Britse of Skotse Parlement en die Noord-Ierse Vergadering (Northern Ireland Assembly) aanvaar is. Belangrike ampsbekleërs soos die Eerste Minister en ander ministers in die regering, die Eerste Minister van Skotland, regters, offisiere in die gewapende magte, diplomate, biskoppe en sommige ander leidende geestelikes in die Kerk van Engeland word formeel deur die Britse monarg benoem. Die monarg verhef persone tot die adelsstand, slaan hulle tot ridders en ken 'n verskeidenheid ander onderskeidings toe.

As staatshoof het die Britse monarg ten opsigte van internasionale betrekkinge die bevoegdheid om oorlog te verklaar en vrede te sluit, buitelandse state te erken en ooreenkomste te sluit.

Die eerste minister het beslissende politieke invloed in sy kabinet en in sy party. Hierdie amp word sedert 24 Julie 2019 deur Boris Johnson beklee, die leier van die Konserwatiewe Party. Die kabinet het sowat twintig lede, maar as staatsministers en parlementêre staatssekretarisse ingereken word, bestaan die Britse regering uit altesaam sowat 100 politici wat almal lede van die parlement moet wees. Net sowat 'n vyfde van hulle is as Secretaries of State of Ministers lede van die kabinet. Die ander regeringslede beklee regeringsampte soos dié van staatsminister (Minister of State) of staatssekretaris (Junior Minister). Die grootste opposisieparty in die Britse Laerhuis vorm tradisioneel 'n sogenaamde skadukabinet.

Administrasie

Vier deelstate

Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Lande van die Verenigde Koninkryk.
Die vier lande van die Verenigde Koninkryk

Die Verenigde Koninkryk word administratief in vier landsdele verdeel:

  • Engeland met ses Metropolitan Counties (metropolitaanse graafskappe) en 39 graafskappe wat elk verder verdeel word in distrikte;
  • Wallis met agt graafskappe wat elk verder verdeel word in distrikte (in Engeland en Wallis is daar altesaam 369 distrikte);
  • Skotland met nege streke, 27 distrikte en drie eiland-owerhede (Island Authority Areas): Orkney, Shetland en Western Isles; en
  • Noord-Ierland met 26 distrikte.

Die Verenigde Koninkryk word tradisioneel as 'n sentralistiese eenheidsstaat geregeer en geadministreer. Volgens die nuwe beleid van devolusie of desentralisering (die afwenteling van politieke besluitnemingsbevoegdheid) is administratiewe bevoegdhede in verskillende mate aan die streekregerings en streekparlemente van Skotland, Wallis en Noord-Ierland oorgedra. Engeland beskik tans nie oor sy eie uitvoerende en wetgewende instellings nie.

Oorsese gebiede

Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Britse oorsese gebiede.
Ligging van die Britse oorsese gebiede

Die Verenigde Koninkryk se oorsese gebiede (British Overseas Territories) sluit Anguilla, Bermuda, die Brits-Antarktiese Gebied, die Britse Indiese Oseaangebied, die Britse Maagde-eilande, die Kaaimanseilande, die Falkland-eilande, Gibraltar, Montserrat, die Pitcairneilande, Sint Helena en afhanklike gebiede (Ascension, Sint Helena, Tristan da Cunha), Suid-Georgië en die Suidelike Sandwicheilande, twee militêre basisse op die eiland Siprus (naby Akrotiri en Dhekelië) en die Turks- en Caicos-eilande in.

Hierdie gebiede maak almal deel uit van die Britse Gemenebes van Nasies (Commonwealth), maar nie van die Verenigde Koninkryk nie. Hulle is ondergeskik aan die Britse Kroon en beskik oor hul eie wetgewende, uitvoerende en regtelike gesag asook hul eie begroting en belastingstelsel.

Kroonbesittings

Die parlement van Man (Tynwald) vergader op Tynwald Hill. Die foto wys die Midsummer Court se sitting in Julie 1983

Die Kanaaleilande en die Eiland Man is sogenaamde Kroonbesittings (Crown Dependencies) en sodoende nie deel van die Verenigde Koninkryk nie. Die Kanaaleilande (waarvan Jersey, Guernsey, Alderney en Sark die grootstes is) het in die 10de en 11de eeu deel uitgemaak van die Hertogdom Normandie en was ook ná 1204, toe vastelandse Normandie onder Franse bewind gekom het, ondergeskik aan die Engelse Kroon. Die Eiland Man was tot 1266 nominaal onder beheer van Noorweë. Vervolgens is dit afwisselend deur die koninkryke Skotland en Engeland geregeer totdat dit in 1399 onder feodale beheer van die Engelse Kroon gekom het. Die eiland is eers in 1765 onder die regstreekse gesag van die Britse Kroon geplaas toe dit vir £70 000 gekoop is.

Tans word die Kroonbesittings deur hul eie wetgewende vergaderings geadministreer. Die eilande het hul eie reg- en belastingstelsels. Die Britse regering se bevoegdhede bly beperk tot internasionale betrekkinge en buiteverdediging. Die Eiland Man se parlement, Tynwald, is meer as 1 000 jaar gelede gevestig en sodoende die oudste bestaande wetgewende vergadering ter wêreld. Kenmerkend is sy driekamerstelsel – met die House of Keys, die Wetgewende Raad (Legislative Council) en die Tynwald Court as die gemeenskaplike sitting van House of Keys en Legislative Council.

In teenstelling met die Verenigde Koninkryk was die Kanaaleilande en die Eiland Man voor 2019 nóg in eie reg lidstate van die Europese Unie nóg het hulle deel uitgemaak van die Verenigde Koninkryk as EU-lidland. EU-reëls ten opsigte van vrye goedereverkeer en die EU se Gemeenskaplike Landboubeleid is in die algemeen op die Kroonbesittings toegepas, maar nie die EU-reëls ten opsigte van vrye diensteverkeer en die vrye beweging van werknemers nie. Eilandbewoners kon net voordeel trek uit die laasgenoemde as hulle nou bande met die Verenigde Koninkryk gehandhaaf het.

Regstelsel

Ná die Normandiese verowering van Engeland in 1066 is die Aula Regis of Koninklike Geregshof gevestig waarin die Engelse monarg self regspraak oor die hele koninkryk uitgeoefen het. Hierdie hof was nie in 'n bepaalde stad of gebou gesetel nie. Geregtelike vergaderings is tydens die koning se reise deur Engeland gehou. Weens die hoë koste, wat aan die stelsel van 'n rondgaande koninklike geregshof verbonde was, het bepaling 17 van die Magna Carta in 1215 voorsiening gemaak vir 'n vaste plek waar hofsake verhoor moes word. Vervolgens is steeds meer permanente kantore vir amptenare in die staatsdiens in Londen gevestig.

Die Aula Regis is uiteindelik vervang deur 'n drieledige stelsel van geregshowe waar regsreëls volgens die gemene- of gewoontereg (common law) toegepas is:

  • die Court of the King's Bank as hoogste instansie;
  • die Court of Common Pleas waarin regsake en strydvrae van algemene belang beslis is; en
  • die Court of Exchequer waarin uitsluitlik regsake beslis is wat die koninklike inkomste (royal revenues) geraak het.

Status

Toe die tekstielmeul Armley Mills in 1805 in Leeds geopen is, was dit die grootste in die land met vyftig weefstoele. Die historiese fabrieksgebou huisves tans die Nywerheidsmuseum van Leeds (Leeds Industrial Museum)
Tekstielmasjiene in die Museum vir Wetenskap en Nywerhede in Manchester, Engeland. Die tekstielbedryf was een van die dryfkragte agter die 18de eeuse nywerheidsomwenteling

Die Britse ekonomie sluit die ekonomieë van die vier deelstate van die Verenigde Koninkryk (Engeland, Wallis, Skotland en Noord-Ierland) asook dié van die Kanaaleilande en die eiland Man in, alhoewel die twee laasgenoemdes oor aflandige bankbedrywe beskik.

Saam met ander lidlande van die Europese Unie (EU) maak die Verenigde Koninkryk deel uit van 'n gemeenskaplike mark waarin die vrye beweging van mense, goedere, dienste en kapitaal in wetgewing en internasionale ooreenkomste verskans word. Nogtans handhaaf die land, soos ander EU-lede, sy nasionale ekonomiese stelsel en bowendien – in teenstelling met die meeste ander EU-lidlande – ook sy eie nasionale geldeenheid, die Britse pond sterling.

In die 19de en vroeë 20ste eeu, toe die Britse Ryk sy hoogtepunt bereik het, was die Verenigde Koninkryk dekades die wêreld se grootste en invloedrykste ekonomie. As bakermat van die nywerheidsomwenteling – een van die belangrikste gebeurtenisse in die geskiedenis van die mensdom – het die land in die 18de eeu tot die wêreld se eerste geïndustrialiseerde samelewing ontwikkel. 'n Reeks van tegnologiese uitvindings en deurbrake het aan die Verenigde Koninkryk dekades lank 'n ekonomiese voorsprong bo ander nasies besorg.

Vanaf die laat 19de eeu het die Verenigde State en die Duitse Keiserryk die Britse ekonomie se tegnologiese voorsprong geleidelik begin inhaal. Die ekonomiese en finansiële laste van twee wêreldoorloë het net soos die ontbinding van die Britse Ryk 'n swaar tol geëis. Ondanks voortgesette groei ná die Tweede Wêreldoorlog kon die land sy vroeëre status as leidende ekonomie ter wêreld nie meer herwin nie.

Volgens amptelike statistieke het die Verenigde Koninkryk in 2014 nogtans Frankryk verbygesteek om die vyfde grootste ekonomie ter wêreld te word – met 'n geskatte bruto nasionale produk (BNP) van £1,816 miljard ($2,828 miljard). Nuwe ekonomiese ontledings het volgens die Centre for Economics and Business Research (CEBR) getoon dat die Britse ekonomie deur die finansiële krisis en Groot Resessie van 2008 minder geraak is as oorspronklik beraam is. 'n Tweede belangrike faktor was die insluiting van prostitusie en dwelmhandel volgens nuwe pan-Europese rekenkundige standaarde. Dié twee bedrywe het in 2013 respektiewelik £5,7 en £6,62 miljard tot die Britse BNP bygedra. Frankryk het geweier om dié nuwe standaarde in sy berekeninge toe te pas omdat die Franse regering prostitusie en dwelmmisbruik nie as "vrywillige ekonomiese aktiwiteite" beskou nie.

Landbou

Vir die grootste deel van sy jonger geskiedenis was Groot-Brittanje met bosse bedek. Eers sowat 6 000 jaar gelede het die eerste boere begin om beboste streke in landbougebiede vir graanverbouing en weivelde vir veeteelt om te skep. Gaandeweg het hulle tegnieke ontwikkel om kosvoorrade te stoor sodat hulle dwarsoor die jaar beskikbaar was. Later het agrariese gemeenskappe hulle in bepaalde gebiede permanent begin vestig waar hulle danksy voldoende voeding nuwe vaardighede en ambagte kon ontwikkel wat as die basis van 'n meer gevorderde samelewing kon dien.

Brittanje se boere het oor die volgende millennia hul stempel op die Britse landskap afgedruk en – met die voedsel wat hulle aan ander voorsien het – mannekrag vir ander bedrywe vrygestel sodat nuwe ambagte kon floreer.

Nogtans was die landbousektor eeue lank die vernaamste ekonomiese bedryf op die Britse Eilande. So is nog in die Middeleeue sowat 30 persent van die nasionale inkomste deur die wolbedryf gegenereer. Baie van die Verenigde Koninkryk se vernaamste nedersettings en stede het hulle vroeë ekonomiese welvaart aan die wolhandel in dié periode te danke. Latere tegnologiese optimalisering ten opsigte van wolverwerking tot kledingstowwe het die grondslag vir die land se nywerheidsomwenteling gevorm.

Gedurende die 19de eeu is die Verenigde Koninkryk se oorspronklik agrariese samelewing ingrypend verander deur toenemende industrialisering en die gepaardgaande verstedeliking. Danksy 'n doeltreffende vervoerinfrastruktuur kon landbouprodukte oor groter afstande vervoer word om Groot-Brittanje se groeiende stede van vars voedsel te voorsien. Omstreeks 1850 was reeds meer as die helfte van die Britse bevolking in stedelike omgewings saamgetrek.

Terwyl die Britse landboubedryf steeds 'n belangrike rol as kosprodusent gespeel het, het sy aandeel aan die nasionale ekonomie nogtans gekrimp. Omstreeks 1900 is nog slegs ses persent van die nasionale inkomste in dié bedryf gegenereer. Die tendens is ook in die volgende eeu voortgesit sodat vandag slegs 'n baie klein persentasie van die ekonomies aktiewe bevolking regstreeks by landbouaktiwiteite betrokke is.

Industrialisering en verstedeliking in Engeland

Londen is verreweg die grootste stad in die Verenigde Koninkryk

Groot-Brittanje het oor beduidende steenkoolreserwes beskik, waarby die grootste steenkoolvelde aan weerskante van die Pennines-bergreeks (in Yorkshire, Lancashire, Northumberland en Durham), in die Midlands (in Derbyshire en Nottinghamshire) en in Suid-Wallis geleë was. Saam met Brittanje se tweede nywerheidskomponent, die land se groot ysterertsreserwes, het hierdie steenkoolvelde die basis vir die 18de eeuse nywerheidsomwenteling, industriële groei in die 19de eeu en die ingrypende landskapsveranderinge, wat daaraan verbonde was, gevorm.

Voorheen yl bevolkte streke het danksy die nywerheidsomwenteling tot demografiese sentrums ontwikkel, soos byvoorbeeld in Teesside waar Middlesbrough, 'n klein nedersetting met sowat 7 000 inwoners in 1851, met die ontginning van die Cleveland-ysterertsreserwes tot 'n belangrike nywerheidsentrum gegroei het. Klein dorpe met meule in Lancashire en Yorkshire het eweneens tot stedelike nedersettings gegroei, terwyl nedersettings in die West Midlands, wat tradisioneel op pottebakkery gesteun het, tot 'n industriële agglomerasie met Stoke-on-Trent as sy sentrum ontwikkel het.

Alhoewel die steenkoolmynboustreke in die noorde die grootste bevolkingsgroei ervaar het, het naas Londen ook Engeland se ander seehawens, waaronder Liverpool en Bristol, danksy florerende uitvoermarkte vinnig begin uitbrei. Hierdie ontwikkelinge het gepaardgegaan met verbeterde kommunikasie en vervoergeriewe, waaronder die bou van 'n uitgestrekte netwerk van kanale en talle nuwe paaie. Omstreeks 1800 was drie kanale oor die Pennines-bergreeks in bedryf.

Die proses van verstedeliking het vanaf 1840 versnel sodat teen die einde van die eeu reeds sowat tagtig persent van Engeland se bevolking in stedelike nedersettings saamgetrek was. Die lewenskwaliteit van die bewoners is deur hul klas bepaal – werkers is meestal in krotbuurte gehuisves, terwyl die welvaart van sakemans en ander gekwalifiseerde professioneles deur hul Victoriaanse villas en woonstelle weerspieël is.

Hierdie groeifase het nog tot in die tyd van die Eerste Wêreldoorlog voortgeduur. In die 1930's was daar egter duidelike tekens van ekonomiese afswaai in die ou tradisionele mynbou- en nywerheidstreke waarvan baie, soos byvoorbeeld die steenkoolvelde van Northumberland, Durham, Wes-Cumberland en Suid-Wallis, deur hoë vlakke van werkloosheid geteister is. Hierdie gebiede het 'n ongekende ekonomiese agteruitgang beleef nadat hul steenkoolmyne óf uitgeput was óf hul steenkool nie meer winsgewend bemark kon word nie. Suid-Wallis, wat dekades lank sogenaamde stoomkool vir skepe verskaf het, is deur die oorskakeling na olie-enjins getref.

Die ekonomiese swaartepunt van die land het sedert die Eerste Wêreldoorlog na nuwe groeistreke soos Londen en die West Midlands verskuif. Hier het stede soos Coventry vinnige groei ervaar. Ekonomiese beplanning het voorsiening vir gesonde, maar gekontroleerde groei in gebiede soos dié van Cambridge en Oxford gemaak.

Die stadshorison van Birmingham in die Wes-Midlands, die Verenigde Koninkryk se tweede grootste stad

Die Britse Ryk – vrye handel en imperialisme

Met die Groot Londense Uitstalling van 1851, wat in die beroemde Kristalpaleis gehou is, het die Verenigde Koninkryk sy oorheersende rol in ingenieurswese en moderne nywerhede aan die wêreld gewys. Vir die volgende vier dekades was die land die voorste industriële moondheid op aarde wat eers in die 1890's deur die Verenigde State en die Duitse Keiserryk verbygesteek is. Naas sy regstreekse koloniale oorheersing van groot wêrelddele kon die land danksy die ekonomiese instrumente van vrye handel en finansiële beleggings sy invloed ook buite die Britse Ryk laat geld, so onder meer in Latyns-Amerika en Asië. Selfs ná die grootskaalse opswaai in die VSA en Duitsland se nywerheidsektore kon die Verenigde Koninkryk (en hier veral die City of London) danksy sy leidende rol in die wêreldhandel, seevervoer, beleggings en in die inligtings- en kommunikasiebedryf nog tot in die vroeë 20ste eeu sy status as vernaamste handelsmoondheid handhaaf.

Ontwikkeling vanaf die 1920's

Die eksklusiewe ekonomiese sone van die Verenigde Koninkryk en sy oorsese gebiede
Die City of London is een van die wêreld se grootste finansiële sentrums

In die twintigerjare van die 20ste eeu het met die verval van die Britse Ryk 'n tydperk van ekonomiese agteruitgang begin, wat deur die gevolge van die Tweede Wêreldoorlog, strukturele probleme en die volgehoue weiering om nouer ekonomiese bande met die ander Europese lande te soek, nog versterk is. Die in vergelyking met ander Wes-Europese ekonomieë oorgroot invloed van die Britse vakbonde en hoë inflasiekoerse was net twee van die land se vraagstukke teen die einde van die sewentigerjare. Die nuwe konserwatiewe regering onder die eerste minister Margaret Thatcher het in 1979 begin om sy neoliberale beleid van monetarisme, waarin die bestryding van inflasie, die beperking van die staat se invloed op die ekonomie en die privatisering van genasionaliseerde nywerhede sentraal gestaan het, as 'n soort skokterapie op die land se ekonomie toe te pas.

Vandag behoort die Verenigde Koninkryk weer tot die belangrikste en mees dinamiese ekonomieë ter wêreld. In 2003 was dit met buitelandse beleggings ter waarde van 672 miljard VSA-dollar die mees aantreklike land vir beleggers in Europa, nog voor Duitsland (545 miljard VSA-dollar) en Frankryk (433 miljard VSA-dollar).

Die ekonomiese groei word veral gesteun deur die vinnige ontwikkeling van die dienstesektor, met sowat een miljoen werknemers net in die finansiële dienstesektor. Die landbou, wat vroeër 'n relatief groot rol gespeel het, genereer nou minder as een persent van die bruto nasionale produk en bied net twee persent van alle werkgeleenthede in die land.

Die belangrikste uitvoergoedere is mediese en farmaseutiese produkte, voertuie en enjins, masjiene, elektroniese toerusting, ru-olie en gas.

Ten spyte van die ekonomiese groei is daar baie inwoners wat hul brood met tydelike of informele werk moet wen, aangesien die sosiale welvaartstelsel van die Verenigde Koninkryk in teenstelling met ander Europese lande min ondersteuning aan werkloses en behoeftiges bied.

Kreatiewe bedrywe

Die Britse Museum in Londen is die mees besoekte Britse museum
Televisieregte van onder meer Downton Abbey is wêreldwyd verkoop

Die getal werkgeleenthede in die Britse kreatiewe bedrywe – rolprent, televisie, musiek en sagteware – het tussen 2011 en 2012 met 8,6 persent skerp groei getoon, vergeleke met die hele Britse ekonomie waar die groei slegs 0,7 persent beloop het. Die kreatiewe sektor, met 'n waardeskepping van jaarliks ₤71,4 miljard, het sodoende volgens die Britse Departement vir Media, Kultuur en Sport die snelste groeiende bedryf in die Verenigde Koninkryk geword. Kreatiewe bedrywe het in 2012 6,6 persent van alle werkgeleenthede in die land voorsien.

Britse televisieproduksies soos ITV se kostuumdrama Downton Abbey, waarvan die televisieregte na meer as 100 lande verkoop is, was baie suksesvol op oorsese markte, terwyl die Britse musiekbedryf danksy musiekgroepe en kunstenaars soos One Direction, Adele en Ed Sheeran op die Amerikaanse en ander markte sterk gestaan het. Naas die rolprent-, musiek- en televisiebedryf, videospelletjies, rekenaarvermaak en ontwerp dra ook museums, kunsgalerye, argitektuur en professionele fotografie tot die kreatiewe sektor se sukses by. Die Britse Museum het in 2012 'n rekordgetal besoekers gelok.

Uitvoere volgens kreatiewe sektor 2012
Inligtingstegnologiedienste ₤7,2 miljard
Film en televisie ₤4,2 miljard
Musiekbedryf ₤275 miljoen


Aantal werkgeleenthede 2012
IT, sagteware en rekenaardienste 558 000
Film, televisie, video, radio en fotografie 238 000
Musiek, uitvoerende en visuele kunste 224 000
Uitgewerye 223 000
Advertensiebedryf en bemarking 143 000
Produk-, grafiese en modeontwerp 116 000
Argitektuur 89 000
Museums, galerye en biblioteke 85 000
Kunshandwerk 7 000
KREATIEWE SEKTOR TOTAAL 1 684 000

Bron: DCMS

Toerisme

Besoekers uit Suid-Afrika

Suid-Afrika se Vryheidsdag word in Londen gevier

Die Verenigde Koninkryk was in 2016 die belangrikste bestemming vir Suid-Afrikaanse toeriste in Europa met 188 094 besoeke (-18,64% in vergelyking met 2015), 2,33 miljoen oornagtings (-22,8%) en 'n besteding van £187,23 miljoen (-23,88%). Suid-Afrikaanse toeriste het 'n gemiddeld van 12,38 nagte (-4,39%) in die VK gebly, met 'n totale besteding van £995 per capita en besoek (-6,48%).

In 2016 was daar 45 regstreekse ononderbroke vlugte per week vanaf Johannesburg en Kaapstad na Londen, met 'n totale kapasiteit van 14 100 sitplekke.

Buitelandse handel

Die VK se tien top-uitvoergoedere in 2016 Waarde Opmerkings
Chemiese produkte £52,0 miljard Kategorie strek van kosbymiddels tot parfuum. Hoofsaaklik vervaardig in Noord-Engeland en Skotland
Motors £24,8 miljard Sowat 80 persent van Brits-vervaardigde motors word uitgevoer
Vlieg- en ruimtetuie £24,7 miljard Die VK se lug- en ruimtevaartbedryf is die grootste ter wêreld. Produkte sluit in: vlerke vir Airbus A380 en enjins vir Boeing 787
Kunswerke £11,3 miljard Uitvoere het meer as verdubbel sedert 2005
Mediese toerusting £4,0 miljard Tien persent van die wêreld se beste mediese skole is in die VK geleë
Skotse whisky £1,7 miljard Uitvoere na Indië toon sterk groei ondanks invoertarief van 150 persent
Boeke £1,45 miljard In 2015 is 20 000 ton se boeke vanaf Heathrow-lughawe na buitelandse bestemmings uitgevoer
Bier £629 miljoen Bierdrinkers dwarsoor die wêreld geniet een miljard pint Britse ale, lager en bitter per jaar
Sjokolade £579,6 miljoen Afrika en die Midde-Ooste is die belangrikste streke vir uitvoerders
Salm £353 miljoen 74 miljoen ton se Britse vis word jaarliks uitgevoer

Bron:

I want my money back!
Dikwels het die Verenigde Koninkryk die voortou met ekonomiese hervormings geneem wat vanuit die EU se perspektief rigtingwysend was. Die prys vir lande soos Frankryk, wat minder hervormingsgeneig was, was 'n afslag op Britse bydraes tot die EU wat deur die destydse premier Margaret Thatcher met nadruk ingevorder is. Thatcher was egter ook een van die drywende kragte by die skepping van 'n gemeenskaplike EU-binnemark

Die Verenigde Koninkryk het in 1973 saam met die Republiek van Ierland en Denemarke tot die destydse Europese Gemeenskap (EG) toegetree. Die land se beweegredes was – in teenstelling met byvoorbeeld Frankryk en Duitsland – suiwer ekonomies. In die 1970's is na die Verenigde Koninkryk dikwels as "die siek man van Europa" verwys wat ná die verlies van sy oorsese kolonies ook gedreig het om op ekonomiese gebied agter te bly.

In 2015 was die beginsels van die VK se beleid teenoor Europa onveranderd, al het die land in vier dekades se EU-lidmaatskap tot die derde belangrikste lidstaat naas Duitsland en Frankryk ontwikkel. Dikwels is na dié drie lande as die "Groot Drie" verwys wat veral op bepaalde terreine van EU-beleid, veral dié wat sterk deur die politieke betrekkinge tussen die enkele regerings van lidlande beïnvloed is, 'n oorheersende rol gespeel het. Met 'n bruto binnelandse produk van byna 2 569 miljard € was die VK in 2015 die tweede grootste ekonomie in die EU na Duitsland (3 026 miljard €) en voor Frankryk (2 184 €). Ondanks die afslag op die land se finansiële bydraes tot die EU-begroting, wat deur die destydse eerste minister Margaret Thatcher in onderhandelinge met ander lidlande behaal is, was die VK in 2014 die derde grootste netto-bydraer. Die Britse ekonomie het ná die ekonomiese en finansiële krisis van 2008/2009 vinniger as dié van ander EU-lidlande herstel, en sy groeisyfer was vanaf 2009 hoër as die Eurosone s'n.

Sowel Konserwatiewe asook Arbeidersparty-regerings het in hul EU-beleid op die versterking van handelsbande binne die raamwerk van die Europese binnemark en op vryehandelsooreenkomste met nie-EU-lidlande gefokus. Voor die referendum op 23 Junie 2016 het premier David Cameron in onderhandelinge met ander EU-lidlande nuwe reëlings vir die VK se rol binne die EU getref waarvolgens die Europese binnemark verder ontwikkel sou word, veral vir sektore soos dienste, digitale handel en energie – 'n voordelige beleid vir 'n land soos die VK waar die dienstesektor intussen byna tagtig persent van die nasionale ekonomie verteenwoordig.

'n Ander prioriteit vir Britse regerings was die uitskakeling van belemmerende burokratiese reëlings vir klein en middelgroot ondernemings en die verstewiging van handelsbande met die Verenigde State binne die beplande Transatlantiese Handels- en Beleggingsvennootskap (TTIP). Hier kon Londen veral op EU-lidlande met eweneens ekonomies liberale regerings steun soos Denemarke, Swede, Nederland en soms ook Duitsland.

In die verlede het Britse regerings hulle ten gunste van die toelating van nuwe lidlande tot die EU uitgespreek, insluitende Turkye. So was die VK in 2004 naas Ierland en Swede een van slegs drie lidlande wat hul nasionale arbeidsmark regstreeks vir migrante uit nuwe lidlande in Sentraal- en Oos-Europa geopen het. Die aantal EU-werknemers in die VK het vervolgens skerp gestyg. Alhoewel die meeste migrante tot die Britse ekonomie se vinnige en stewige groei bygedra het, was steeds meer Britse burgers bekommerd oor die groeiende stroom van immigrante wat dikwels daarvan verdag is dat hulle teen laer lone sou werk as Britse werknemers of slegs voordeel sou wil trek uit die land se welvaartstelsel met onder meer vrye gesondheidsdienste, toelaes vir kinders (wat volgens Britse reg ook uitbetaal word indien die kinders self nie in die VK woonagtig is nie) en vir selfstandiges met lae inkomste.

So het die Britse regering pogings onderneem om die Britse arbeidsmark minder aantreklik te maak vir werksoekendes uit ander EU-lidlande. Hierdie sogenaamde "noodrem", wat uit onderhandelinge met ander lidlande voortgespruit het, het onder meer voorsiening gemaak vir 'n minimum-verblyftydperk van sewe jaar vir EU-buitelanders wat aansoek om maatskaplike toelaes wil doen. Betrekkinge met Sentraal- en Oos-Europese lidlande is hierdeur vertroebel.

'n Lugfoto van Londen se Heathrow-lughawe

Nadat dekades lank min aandag aan die land se vervoerinfrastruktuur geskenk is, het die regering besluit om tussen 2014 en 2019 sowat ₤ 9 miljard aan die opknapping van die Britse spoorwegstelsel te bestee. Premier Cameron het na hierdie projek as die grootste modernisering van Britse spoorweë sedert die Victoriaanse tydperk verwys. Daarnaas sal die eerste fase van die nuwe hoëspoedtreinstelsel High Speed 2 teen die jaar 2026 voltooi wees. Die koste van dié projek word op altesaam ₤ 33 miljard beraam. Crossrail, 'n nuwe wes-oostelike spoorlyn in die suide van Engeland, wat deur Sentraal-Londen sal loop, sal in 2018 in bedryf gestel word.

Londen-Heathrow, die grootste van die vier internasionale lughawens in die Britse hoofstad, het lankal sy maksimumkapasiteit bereik, maar daar is nog geen besluit oor 'n oplossing vir dié vraagstuk geneem nie. Moontlike opsies is die bou van 'n derde aanloopbaan, die bou van 'n nuwe lughawe (byvoorbeeld naby die Teemsmonding, soos deur die vroeëre Londense burgemeester Boris Johnson voorgestel) of 'n sterker integrasie van Londen se vier bestaande lughawens.

Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Demografie van die Verenigde Koninkryk.
Geskatte buitelands gebore bevolking volgens land van geboorte, April 2007–Maart 2008
Geskatte aantal Britse burgers in die buiteland volgens lande, 2006

Die Britse Eilande het 'n lang tradisie van immigrasie. Mense uit ander wêrelddele het hulle hier gevestig om armoede en politieke, etniese of godsdienstige vervolging te ontvlug. In historiese tye het migrante van die Europese vasteland met die inheemse bevolking vermeng, so in die tyd van die Romeinse Ryk en gedurende die invalle van Angele, Saksers, Jute, Dene en Noormanne. Nadat Ierland onder Britse gesag gekom het, was Groot-Brittanje 'n gewilde bestemming vir Iere.

Pogroms in Oos-Europa en die opkoms van Nasionaal-Sosialisme en antisemitisme in die Duitse Ryk het baie Jode in die laat 19de eeu en in die 1930's genoodsaak om 'n heenkome in die Verenige Koninkryk te vind. Ná die Tweede Wêreldoorlog het groot getalle vlugtelinge uit die Sowjet-Russies-oorheerste Oos-Europa hulle in die land gevestig. Die huidige groot immigrantegemeenskappe van Wes-Indiese en Suid-Asiatiese oorsprong het in die 1950's en 1960's na die Verenigde Koninkryk geïmmigreer. Tans is meer as die helfte van die etniese minderheidsbevolking boorlinge van of nakomelinge van immigrante uit Indië, Pakistan en Bangladesj. Naas groot groepe immigrante uit die Gemenebes van Nasies, onder wie 120 000 Australiërs, Kanadiërs, Nieu-Seelanders en Suid-Afrikaners, het ook talle Amerikaners, Han-Sjinese, Suid-Amerikaners en burgers uit lidlande van die Europese Unie hulle hier gevestig.

Volgens die laaste Sensus van 2011 was van altesaam 56 miljoen inwoners in Engeland en Wallis 7,5 miljoen of 13 persent in die buiteland gebore. 'n Buitengewoon groot persentasie van immigrante is in die binnestedelike gebiede saamgetrek, en meer as die helfte van die immigrantebevolking het hulle in Groter Londen gevestig.

Behuising

Tans is daar ruim 22 miljoen wonings in die Verenigde Koninkryk waarvan sowat 'n vyfde voor die Eerste Wêreldoorlog ontstaan het. Die meeste hiervan (sowat 16 persent) dateer uit die periode tussen 1919 en 1945. Meer as die helfte van die bestaande behuising is tussen die einde van die Tweede Wêreldoorlog en 1990 opgerig, die res het sedertdien ontstaan.

Die Verenigde Koninkryk is tradisioneel 'n land van huiseienaars. So bestaan vier vyfdes van alle behuising uit enkelgesinshuise met gewoonlik twee verdiepings. Net twintig persent van die Britse bevolking word in woonstelgeboue gehuisves. 220 000 woongeboue word as huise van besondere argitektoniese of historiese belang gelys.

Perswese

Historiese agtergrond
Titelblad van The Times, 4 Januarie 1788, een van die oudste dagblaaie ter wêreld

Dagblaaie het vanaf die tweede helfte van die 19de eeu vir die eerste keer die breë publiek bereik. Die rede hiervoor was hoofsaaklik finansieel van aard – oorspronklik is 'n belasting van vier pence per eksemplaar gehef (die sogenaamde stamp duty wat in 1695 vir alle gedrukte publikasies ingevoer is) wat eers in 1836 tot een pennie verlaag en in 1855 heeltemal afgeskaf is. In dié jaar was die Daily Telegraph se verkoopprys een pennie. Dertig jaar later het dié dagblad die hoogste sirkulasiesyfer ter wêreld bereik.

Geletterdheid en leesvaardigheid onder leerders is in 1880 deur die Elementary Education Act ("Wet op elementêre onderwys") bevorder wat skoolbywoning verpligtend gemaak het vir kinders tot tien jaar. Die groeiende getal geletterdes in die laerklas was 'n belangrike teikenmark vir goedkoop weekblaaie waarin klein artikels en stories uit die alledaagse lewe gepubliseer is. Voorbeelde hiervan is Tit-Bits ("Lekkerhappies", vanaf 1881), Answers ("Antwoorde", vanaf 1888) en Pearson's Weekly ("Pearson se Weekblad", vanaf 1890).

Alfred Harmsworth (later die 1ste Viscount Northcliffe, 1865–1922), stigter en uitgewer van Answers, was 'n baanbreker vir poniekoerante wat op die massamark gemik was soos die Daily Mail wat vanaf 4 Mei 1896 in Londen verskyn en omstreeks 1900 reeds 'n rekord-verkoopsyfer van een miljoen bereik het. Aan die ander kant van die persspektrum was The Times, 'n gehaltedagblad wat vir die eerste keer in 1788 verskyn het.

In Londen is omstreeks 1900 nege aand- en sewe Sondagkoerante uitgegee. Die breë Edwardiaanse leserspubliek het eers gaandeweg gewend geraak aan gedrukte publikasies, en so was die mark nog nie ryp vir goedkoop geïllustreerde tydskrifte met hoë sirkulasie nie.

Die Britse perslandskap vandag
Dagblaaie vir Suid-Afrikaanse, Poolse, Australiese en Nieu-Seelandse immigrante word in Londen gratis versprei

Vandag word die Britse perslandskap sowel ten opsigte van sirkulasie- en verkoopsyfers asook nasionale reputasie deur Londense dagblaaie oorheers. Algemeen word daar 'n onderskeiding gemaak tussen poniekoerante vir die massamark, sogenaamde tabloids, met sirkulasiesyfers van miljoene eksemplare, en gehaltedagblaaie met aansienlik kleiner verkoopsyfers. Slegs vier poniekoerante verenig sowat vyf sesdes van die totale sirkulasiesyfer van oggendblaaie op hulle.

In die algemeen word Britse dagblaaie nie formeel met enige politieke party verbind nie, maar die meeste weerspieël in hul kommentare en verslaggewing nogtans die politieke oortuigings van hul eienaars. So steun die poniekoerant Daily Mail en die gehaltedagblad The Daily Telegraph gewoonlik die Konserwatiewe Party, terwyl die poniekoerant The Daily Mirror en die gehaltedagblad The Guardian meestal simpatiek teenoor die beleid van die Britse Arbeidersparty staan.

Die Verenigde Koninkryk se mees verkoopte dagblad The Sun is in 1969 deur die Australiese persmagnaat Rupert Murdoch se onderneming News International oorgeneem en het sy sirkulasiesyfer vervolgens deur sensasiestories, uitgebreide sportverslaggewing en erotiese beeldmateriaal opgestoot. In die vroeë 1970's het dié blad nog die Arbeidersparty gesteun, maar vanaf 1979 politieke simpatie vir die konserwatiewe regering onder Margaret Thatcher getoon. In die laat 1990's het dit weer die Arbeidersparty se beleid begin steun.

In Engeland verskyn daarnaas 'n verskeidenheid streekskoerante as dag- en weekblaaie asook nasionale weekblaaie waarvan sommige op bepaalde etniese gemeenskappe gemik is.

Koningin Elizabeth II oorhandig die Wêreldbekertrofee van die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1966 aan die Engelse kaptein Bobby Moore
Wembley-stadion, Londen, tuiste van die Engelse nasionale sokkerspan, is een van die duurste stadions nog.
Engeland speel teen Australië op Lord’s in die 2009 Die As-reeks
Wimbledon, die oudste Grand Slam tennistoernooi, word elke Julie en Julie in Wimbledon, Londen, aangebied
St Andrews, Skotland, die tuiste van gholf. Die standaard 18-putjie gholfbaan is in 1764 by St Andrews geskep.

Gewilde sporte soos sokker, tennis, rugby, Rugby League, gholf, boks, netbal, roei en krieket het in die Verenigde Koninkryk ontstaan of aansienlike ontwikkeling ondergaan. Die reëls en kodes van baie moderne sporte het in die 19de eeuse Victoriaanse Brittanje ontstaan en in 2012 – tydens die openingseremonie van die Olimpiese Somerspele 2012 in Londen – het die President van die IOK, Jacques Rogge, verduidelik: "Hierdie wonderlike, sportliefhebbende land word wyd erken as die geboorteplek van moderne sport. Dit is hier waar die begrippe sportmanskap en billike spel eers in duidelike reëls en regulasies gekodifiseer is. Hier is sport as 'n opvoedkundige hulpmiddel in die skoolkurrikulum opgeneem."

In die meeste internasionale toernooie en kampioenskappe word Engeland, Skotland en Wallis deur aparte spanne verteenwoordig. Noord-Ierland en die Republiek Ierland stuur gewoonlik 'n gemeensame span wat die hele Ierland verteenwoordig, met uitsondering van sokker en die Statebondspele. In sportiewe opsig word die Engelse, Skotse, Walliese en Ierse/Noord-Ierse spanne dikwels Tuisnasies genoem. In sommige sportsoorte word die Verenigde Koninkryk deur 'n enkele span verteenwoordig, soos tydens Olimpiese Spele, waar die VK as Groot-Brittanje optree. Die Olimpiese Somerspele 1908, Olimpiese Somerspele 1948 en Olimpiese Somerspele 2012 is in Londen aangebied, waarvolgens dié stad die eerste geword het om die spele drie keer aan te bied. Groot-Brittanje het tot dusver aan elke moderne Olimpiese Spele deelgeneem en is derde op die algehele medaljetabel. Vanaf 2010 tot 2019 het die Verenigde Koninkryk sy "Dekade van Sport" met groot sporttoernooie soos die Olimpiese Somerspele 2012 en Paralimpiese Somerspele 2012 in Londen, Statebondspele 2014 in Glasgow, Rugbywêreldbeker 2015 in Engeland en Krieketwêreldbeker 2019 in Engeland en Wallis gevier.

Volgens 'n 2003-meningspeiling is sokker die gewildste sport in die Verenigde Koninkryk. Engeland word deur FIFA as die geboorteplek van klubsokker erken, en die Sokkerassosiasie is die oudste van sy soort, en die reëls van sokker is in 1863 deur Ebenezer Cobb Morley vir die eerste keer opgestel. Elkeen van die vier Tuisnasies het sy eie sokkerassosiasie, nasionale spanne en ligastelsel. Die Engelse boonste afdeling, die Premier League, is die mees gesiene sokkerliga in die wêreld. Die eerste internasionale sokkerwedstryd is op 30 November 1872 tussen Engeland en Skotland gespeel. Engeland, Skotland, Wallis en Noord-Ierland neem gewoonlik met eie spanne aan internasionale toernooie deel. Engeland het die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1966 aangebied, wat deur die gasheer gewen is.

Volgens dieselfde 2003-meningspeiling is rugby die naasgewildste sportsoort in die VK. Dié sport het op die Rugby-skool, Warwickshire, ontstaan en op 27 Maart 1871 is die eerste internasionale rugbywedstryd tussen Engeland en Skotland gespeel. Engeland, Skotland, Wallis, Ierland, Frankryk en Italië neem aan die jaarlikse Sesnasies-toernooi deel, die vernaamste rugbytoernooi in die Noordelike Halfrond. Sportbeheerliggame in Engeland, Skotland, Wallis en Ierland organiseer en reguleer die spel op hul eie. Beide die Rugbywêreldbeker 1991 en Rugbywêreldbeker 1999 is deur die Tuisnasies en Frankryk aangebied; tydens die Rugbywêreldbeker 2007 is enkele wedstryde in Wallis en Skotland aangebied en die Rugbywêreldbeker 2015 is in Engeland en Wallis gehou. Al om die vier jaar stel Engeland, Ierland, Skotland en Wallis 'n gemeensame span saam, die Britse en Ierse Leeus. Dié span toer na die Suidelike Halfrond en besoek afwisselend die Nieu-Seelandse All Blacks, die Suid-Afrikaanse Springbokke of die Australiese Wallabies.

Krieket is in Engeland uitgedink en sy wette is in 1788 deur die Marylebone Krieketklub (MKK) opgestel. Die Engelse nasionale krieketspan, beheer deur die Engeland en Wallis Krieketraad, en die Ierse nasionale krieketspan, beheer deur Krieket Ierland, is die enigste nasionale spanne van die VK met toetsstatus. Spanlede is van die belangrikste countyspanne afkomstig, en sluit beide Engelse en Walliese spelers in. Anders as in sokker en rugby stuur Engeland en Wallis in krieket nie aparte spanne nie, alhoewel Wallis in die verlede ook sy eie span op die veld gesit het. Ierse en Skotse spelers het al vir Engeland gespeel, aangesien nóg Skotland nóg Ierland oor toetsstatus beskik en onlangs EDI begin speel het. Skotland, Engeland (en Wallis) en Ierland (insluitende Noord-Ierland) het al aan die Krieketwêreldbeker deelgeneem, en Engeland het die Krieketwêreldbeker 2019 gewen. Tot dusver is vyf krieketwêreldbekertoernooie (1975, 1979, 1983, 1999 en 2019) op Britse bodem aangebied, meer as in enige ander land. Daar is 'n professionele ligakampioenskap waarin klubs 17 Engelse counties en 1 Walliese county verteenwoordig.

Die moderne spel tennis het in die 1860's in Birmingham, Engeland, ontstaan en daarvandaan in die wêreld versprei. Die wêreld se oudste tennistoernooi, die Wimbledon-kampioenskap, is in 1877 vir die eerste keer aangebied en word nou oor twee weke in laat Junie en vroeg Julie gehou.

Volbloedperdewedrenne, wat onder Karel II van Engeland as die "sport van konings" verskyn het, is in die hele VK gewild en sluit wêreldbekende wedrenne soos die Grand National, Epsom-derby, Royal Ascot en die Cheltenham Nasionale Jagfees (insluitende die Cheltenham Goudbeker) in. Die VK is ook suksesvol in die internasionale sportarena van roei.

Die VK is ook bekend vir motorsport. Baie spanne en renjaers in Formule Een (F1) is in die VK gebaseer, en die land het meer renjaer- en vervaardigerskampioenskappe as enige ander land gewen. Die VK het in 1950 die eerste F1 Grand Prix op Silverstone, die huidige ligging van die Britse Grand Prix wat jaarliks in Julie gehou word, aangebied. Die VK bied bene van die Grand Prix motorfietswedrenne, wêreldtydrenkampioenskap en FIA Wêrelduithouritkampioenskap aan. Die belangrikste nasionale motorwedren is die Britse toerwakampioenskap. Motorfietswedrenne soos die Eiland Man TT en die North West 200 het 'n lang tradisie.

Gholf is op ses van die gewildste sporte, volgens deelname in die VK. Alhoewel St Andrews in Skotland die sport se tuisbaan is, is Musselburgh Links' Old Golf Course die wêreld se oudste gholfbaan. In 1764 is die standaard 18-putjie gholfbaan by St Andrews geskep, toe lede die baan van 22 na 18 putjies verminder het. Die oudste gholftoernooi wêreldwyd en die eerste vername gholfkampioenskap, die Britse Ope, word jaarliks op die naweek van die derde Vrydag in Julie aangebied.

Rugby League het in 1895 Huddersfield, Wes-Yorkshire ontstaan en is veral in Noord-Engeland gewild. 'n Saamgestelde "Groot-Brittanje-leeu"-span het aan die Rugby League-wêreldbeker en toetswedstryde deelgeneem, maar sedert 2008 beskik Engeland, Skotland en Ierland oor hul eie nasionale spanne. Groot-Brittanje word steeds behou as die volle nasionale span. Super League is die hoogste vlak van professionele Rugby League in beide die VK en Europa. Dit bevat 11 spanne van Noord-Engeland, en een span elk uit Londen, Wallis en Frankryk.

Die "Queensberry-reëls", boks se stelsel van algemene reëls, is in 1867 na John Douglas genoem, en vorm die grondslag van die moderne bokssport. Snoeker is nog een van die Verenigde Koninkryk se gewilde sportuitvoere, en die wêreldkampioenskap word jaarliks in Sheffield aangebied. In Noord-Ierland is Gaeliese voetbal en hurling gewilde spansporte, beide in deelname en bywoning, en Ierse uitgewekenes in die VK en VSA neem ook daaraan deel. Shinty (of camanachd) is in die Skotse Hoogland gewild. Hoogland-spele word gedurende lente en sommer in Skotland aangebied, waartydens die Skotse en Keltiese kultuur en erfenis, veral dié van die Skotse Hoogland, gevier word.

Standbeeld van Britannia in Plymouth. Britannia is 'n nasionale personifikasie van die VK
John Bull-plakkaat tydens die Eerste Wêreldoorlog

Die vlag van die Verenigde Koninkryk is die Unievlag (ook bekend as Union Jack). Dit is in 1606 met die oormekaarplasing van die vlag van Engeland oor die vlag van Skotland geskep en in 1801 is die Ierse Sint Patrick-vlag bygevoeg. Wallis word nie op die Unievlag verteenwoordig nie, aangesien Wallis voor die stigting van die Verenigde Koninkryk deur Engeland verower en ingelyf is. Die moontlikheid om die Unievlag te herontwerp om die verteenwoordiging van Wallis in te sluit, is nie heeltemal verwerp nie. Die volkslied van die Verenigde Koninkryk is God Save the Queen; as die monarg manlik is word in die lirieke Queen deur King vervang.

Die wapen van die Verenigde Koninkryk toon die drie leeus van Engeland (twee keer), die Skotse leeu en die Ierse harp. Heraldies regs die leeu vir Engeland en links die eenhoring vir Skotland. Onder is die Britse leuse Dieu et mon droit (Frans vir: "God en my reg"). In Skotland lyk die wapen effens anders.

Britannia is 'n nasionale personifikasie van die Verenigde Koninkryk en afkomstig van die Romeinse Brittanje. Britannia word as 'n jong vrou met bruin of goue hare uitgebeeld; sy dra 'n Korinthiese helm en 'n wit rok. Sy hou Poseidon se drietandvurk en 'n skild met die Unievlag op. Soms ry sy op die rug van 'n leeu. Sedert die hoogtepunt van die Britse Ryk in die laat 19de eeu word Britannia dikwels met die Britse oorheersing van die see verbind, byvoorbeeld in die patriotiese liedjie Rule, Britannia!. Tot in 2008 is die leeu op die Britse vyftigpenniemuntstuk en tienpenniemuntstuk langs Britannia uitgebeeld. Dit word ook as 'n simbool op die nie-seremoniële vlag van die Britse Weermag gebruik.

'n Tweede, minder gebruikte personifikasie van die nasie is die karakter John Bull. Die Engelse bulldog word soms as 'n simbool van die Verenigde Koninkryk gebruik en word met Winston Churchill se weerwil teen Nazi-Duitsland verbind.

  1. . Official web site of the British Royal Family (in Engels). vanaf die oorspronklike op 24 April 2020. Besoek op18 Julie 2016.
  2. Tim Ross (23 Julie 2019). . Bloomberg. URL besoek op 23 Julie 2019.
  3. (en) (PDF). United Nations Statistics Division. 2012. Besoek op21 Desember 2015.Cite journal requires |journal= (help)
  4. (en) . Verenigde Nasies. Besoek op17 Mei 2020.
  5. (in Engels). Office for National Statistics. vanaf die oorspronklike op 31 Januarie 2016. Besoek op17 Desember 2012.
  6. (en) . Internasionale Monetêre Fonds. Oktober 2019. Besoek op17 Mei 2020.
  7. (in Engels). United Nations Development Programme. 2019. vanaf die oorspronklike op 31 Mei 2020. Besoek op17 Mei 2020.
  8. (in Engels). Wêreldbank. vanaf die oorspronklike op 24 Desember 2019. Besoek op17 Mei 2020.
  9. . tagesschau.de (in Duits). Tagesschau (ARD). 24 Junie 2016. vanaf die oorspronklike op 3 Desember 2016. Besoek op24 Junie 2016.
  10. (en)
  11. (de)
  12. (en) David Crystal: The Stories of English. London: Penguin Books 2005, bl. 233
  13. (en)
  14. (en)
  15. (en) Bernard Stonehouse (red.): Philips' Illustrated Atlas of the World. Londen: Guild Publishing 1985, bl. 22
  16. (en) Bernard Semmel: The Rise of Free Trade Imperialism. Cambridge: Cambridge University Press 1970, hoofstuk 1
  17. (en) Sebastian Conrad: Globalisation and the Nation in Imperial Germany. Herdrukte tweede uitgawe. Cambridge: Cambridge University Press 2013, bl. 31
  18. (PDF) (in Engels). Z/Yen. 2010. Geargiveer vanaf (PDF) op 3 Mei 2018. Besoek op21 April 2010.
  19. (PDF) (in Engels). Mastercard. (PDF) vanaf die oorspronklike op 15 April 2016. Besoek op5 Julie 2011.
  20. Zumbrun, Joshua (15 Julie 2008). . Forbes (in Engels). New York. vanaf die oorspronklike op 24 Mei 2020. Besoek op3 Oktober 2010.
  21. (en)
  22. (en)
  23. (en)
  24. (de)
  25. Von Ondarza (2016)
  26. Von Ondarza (2016)
  27. Von Ondarza (2016)
  28. (de)
  29. (en)
  30. (en)
  31. (en) Charles O'Brien: Houses – An Architectural Guide. Pevsner Introductions. New Haven and London: Yale University Press 2016, bl. 7
  32. (en) O'Brien (2016), bl. 7
  33. (de) Dr. Fritz Winzer (red.): Kulturgeschichte Europas. Von der Antike bis zur Gegenwart. Keulen: Naumann & Göbel, bl. 633
  34. (en)
  35. (en) Ponsford, Matthew (19 Januarie 2016). . CNN. vanaf die oorspronklike op 5 Julie 2017. Besoek op12 Februarie 2017.
  36. (en) Forrest L. Richardson (2002). "Routing the Golf Course: The Art & Science That Forms the Golf Journey". bl. 46. John Wiley & Sons
  37. (en) . Olympic.org. Besoek op 30 November 2013.
  38. (en) . Reuters. Besoek 30 November 2013.
  39. (en) . telegraph.co.uk. 11 November 2011. vanaf die oorspronklike op 9 Oktober 2019. Besoek op24 November 2019.
  40. (en) . telegraph.co.uk. 28 Julie 2009. vanaf die oorspronklike op 9 Oktober 2019. Besoek op24 November 2019.
  41. (en) . Ipsos-Mori. 22 Desember 2003. vanaf die oorspronklike op 15 April 2016. Besoek op28 April 2013.
  42. (en) Rudd, Alyson (7 April 2008).. The Times. London. vanaf die oorspronklike op 4 Junie 2011. Besoek op29 Januarie 2015.
  43. (en) . FIFA. 24 Oktober 2007. vanaf die oorspronklike op 9 Julie 2014. Besoek op29 Januarie 2015.
  44. (en) Ebner, Sarah (2 Julie 2013).. The Times. London. vanaf die oorspronklike op 9 November 2016. Besoek op30 November 2013.
  45. (en) Mitchell, Paul (November 2005). . BBC Sport Scotland. vanaf die oorspronklike op 26 Junie 2019. Besoek op15 Desember 2013.
  46. (en) . BBC Sport. 5 Augustus 2008. vanaf die oorspronklike op 18 Januarie 2009. Besoek op31 Desember 2010.
  47. (en) . BBC. Besoek op 29 Januarie 2015.
  48. (en) Godwin, Terry; Rhys, Chris (1981).The Guinness Book of Rugby Facts & Feats. bl. 10. Enfield: Guinness Superlatives Ltd
  49. (en) Louw, Jaco; Nesbit, Derrick (2008). . Johannesburg: South Publishers. ISBN 978-0-620-39541-0.
  50. (en) . Britse en Ierse Leeus. Besoek op14 Februarie 2021.
  51. (en) Colin White (2010). "Projectile Dynamics in Sport: Principles and Applications". bl. 222. Routledge
  52. (en) . Engeland en Wallis Krieketraad. n.d. Besoek op28 April 2013.
  53. (en) McLaughlin, Martyn (4 Augustus 2009). . The Scotsman. Edinburgh. Besoek op30 Desember 2010.
  54. (en) . BBC Sport. 15 November 2006. vanaf die oorspronklike op 1 Februarie 2020. Besoek op30 Desember 2010.
  55. (en) . BBC South East Wales. Augustus 2009. vanaf die oorspronklike op 26 Julie 2012. Besoek op30 Desember 2010.
  56. (en) Internasionale Tennisfederasie. Besoek op 28 Julie 2008.
  57. (en) Morley, Gary (22 Junie 2011). . CNN. vanaf die oorspronklike op 18 Februarie 2020. Besoek op21 Januarie 2015.
  58. (en) . Silverstone.co.uk. Besoek op 20 Junie 2015.
  59. (en) (PDF). Ipsos MORI. Geargiveer vanaf (PDF) op 5 Februarie 2009. Besoek op17 Oktober 2008.
  60. (en) . BBC News. 17 Maart 2009. vanaf die oorspronklike op 21 Maart 2009.
  61. (en) . PGA Tour. Geargiveer vanaf op 2 Oktober 2012. Besoek op9 Maart 2015.
  62. (en) Ardener, Shirley (2007). . New York: Berghahn. p. 27. ISBN 978-1-84545-054-0.
  63. (en) . vanaf die oorspronklike op 25 Desember 2019.
  64. (en) Baker, Andrew (20 Augustus 1995). . The Independent. London. Geargiveer vanaf op 18 Februarie 2020. Besoek op20 Junie 2015.
  65. (en)
  66. (en) Chowdhury, Saj (22 Januarie 2007). . BBC Sport. vanaf die oorspronklike op 27 Augustus 2007. Besoek op2 Januarie 2011.
  67. (en) Gould, Joe (10 April 2007). . Columbia News Service. Columbia Journalism School. Geargiveer vanaf op 14 Augustus 2011. Besoek op17 Mei 2011.
  68. (en) . Scottish Sport. vanaf die oorspronklike op 16 September 2019. Besoek op28 April 2013.
  69. (en) . Scotland.org. Besoek 20 Junie 2015.
  70. . BBC News (in Engels). 27 November 2007. vanaf die oorspronklike op 18 Februarie 2020. Besoek op17 Oktober 2008.
  71. (in Engels). Chard. vanaf die oorspronklike op 18 Februarie 2020. Besoek op25 Junie 2006.
  72. (en) Baker, Steve (2001). Picturing the Beast. University of Illinois Press. p. 52. ISBN 978-0-252-07030-3.
Algemeen
  • (en) Frank Welsh (2002). The Four Nations: A History of the United Kingdom. New Haven: Yale University. ISBN 0-300-09374-8.
  • (de) Hans Kastendiek, Karl Rohe, Angelika Volle (1999). Grossbritannien: Geschichte, Politik, Wirtschaft, Gesellschaft (2de uitg.). Frankfurt/New York: Campus. ISBN 3-593-36193-0.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  • (en) Jim Bulpitt (1983). Territory and Power in the United Kingdom: An Interpretation. Manchester: Manchester University. ISBN 0-7190-0937-5.
Algemene inligting

  • Independent view of the UK
  • lists a variety of useful resources for every city in the UK
  • alternative to multimap
  • detailed localised information about places in the United Kingdom
  • alternative to multimap
Geskiedenis

  • Geskiedenis van die lande in die VK
  • Maps of Cornwall & Wales ("Cornewallia en Wallia"), Ireland ("Irlandia"), Scotland ("Scotia") and England ("Anglia") circa 1564.
Politiek en administrasie

  • Source for all UK legislation 1987-present (successor to Her Majesty's Stationery Office)
Media

Toerisme


Verenigde Koninkryk
verenigde, koninkryk, hierdie, artikel, handel, land, europa, eiland, sien, groot, brittanje, ander, gelyknamige, state, sien, dubbelsinnig, engels, united, kingdom, kort, brittanje, amptelik, groot, brittanje, noord, ierland, united, kingdom, great, britain, . Hierdie artikel handel oor die land in Europa Vir die eiland sien Groot Brittanje en vir ander gelyknamige state sien Verenigde Koninkryk dubbelsinnig Die Verenigde Koninkryk Engels United Kingdom kort UK VK of Brittanje amptelik die Verenigde Koninkryk van Groot Brittanje en Noord Ierland United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland is die grootste eilandnasie in Europa en bestaan uit die vier lande in Engels nations genoem Engeland Skotland Wallis en Noord Ierland Dit is noordwes van die Europese vasteland op die hoofeiland Groot Brittanje gelee en beslaan daarnaas ook sowat n sesde van sy westelike buureiland Ierland Noord Ierland Die staatsgebied word omring deur die Noordsee in die ooste die Engelse Kanaal in die suide en die Atlantiese Oseaan in die weste en die noorde As gevolg van sy koloniale verlede is daar nog steeds talle kleiner oorsese besittings United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland Verenigde Koninkryk van Groot Brittanje en Noord Ierland Vlag WapenNasionale leuse Dieu et mon droit Frans vir God en my reg Volkslied God Save the Queen 1 source source track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track Hoofstad Londen 51 30 N 0 7 W 51 500 N 0 117 W 51 500 0 117Grootste stad LondenAmptelike tale Engels1Regering Monarg Eerste minister Unitere parlementere grondwetlike monargie Elizabeth II Boris Johnson 2 Onafhanklikheid Vorming Laws in Wales Acts Unie van die Krone Acts of Union Acts of Union Irish Free State Constitution Act 1535 en 1542 24 Maart 1603 1 Mei 1707 1 Januarie 1801 5 Desember 1922Oppervlakte Totaal Water 242 495 3 km2 78ste 93 628 myl2 1 34Bevolking 2020 skatting 2011 sensus Digtheid 67 886 004 4 21ste 63 181 775 5 270 7 km2 50ste 701 1 myl2BBP KKP Totaal Per capita 2020 skatting 3 240 miljard 6 9de 48 169 6 26ste BBP nominaal Totaal Per capita 2020 skatting 2 716 miljard 6 5de 40 392 6 20ste MOI 2018 0 920 7 15de baie hoogGini 2016 34 8 8 33ste mediumGeldeenheid Pond sterling a href ISO 4217 html title ISO 4217 GBP a Tydsone Somertyd GMT UTC 0 BST UTC 1 Internet TLD uk euSkakelkode 441 n Aantal ander tale wat amptelik as geldige outochthone streekstale onder die Europese Verdrag vir Streeks of Minderheidstale In elk hiervan is die VK se amptelike naam Iers Gaelies Riocht Aontaithe na Breataine Moire agus Thuaisceart Eireann Kornies Rywvaneth Unys Breten Veur ha Kledhbarth Iwerdhon Skots Unitit Kinrick o Great Breetain an Northren Irland Ulster Skots Claught Kangrick o Docht Bratain an Norlin Airlann of Unitet Kangdom o Great Brittain an Norlin Airlann Skots Gaelies Rioghachd Aonaichte na Breatainne Moire is Eireann a Tuath Wallies Teyrnas Unedig Prydain Fawr a Gogledd IwerddonDie Koninklike Leuse in Skotland is Nemo Me Impune Lacessit Latyn No one harms me with impunity Nie Amptelik Amptelik erkende streekstale in Wallis Wallies en in Skotland Skots Gaelies sedert 2004 Wet Gevorm as Verenigde Koninkryk van Groot Brittanje en Ierland Naam het verander na Die Verenigde Koninkryk van Groot Brittanje en Noord Ierland in 1927 Amptelike skatting vesrkaf deur die VK Office for National Statistics ISO 3166 1 is GB maar gb word nie gebruik nie Nasa Satellietbeeld van die Verenigde Koninkryk DIe Verenigde Koninkryk vroeg in Januarie 2010 met n sneeukleed bedek Die historiese oorspronge van die Verenigde Koninkryk strek terug tot in die tydperk van die Angel Saksiese koning Athelstan wat in die vroee 10de eeu n C oorheersende invloed oor aangrensende Keltiese koninkryke begin uitoefen het In die volgende eeue het ook verder af gelee koninkryke deur militere verowering onder Engelse gesag gekom Wallis n losse verbond van Keltiese koninkryke in die suidweste van Groot Brittanje is deur die sogenaamde Uniewette Acts of Union van 1535 en 1542 formeel met Engeland verenig Skotland wat al sedert 1603 deur n Engelse monarg geregeer word is in 1707 formeel met Engeland en Wallis verenig om die Verenigde Koninkryk van Groot Brittanje te vorm Acts of Union 1707 Sedertdien is na die verskillende volke binne die Verenigde Koninkryk as Britte verwys Ierland het vanaf die 17de eeu geleidelik onder Engelse gesag gekom en is in 1800 volgens die Uniewet Act of Union formeel met Groot Brittanje verenig Die grootste deel van Ierland n merendeels Rooms Katolieke land het in 1922 sy onafhanklikheid van die Verenigde Koninkryk verwerf maar ses van die historiese provinsie Ulster se nege graafskappe met n oorwegend Protestantse bevolking het as Noord Ierland deel van die Verenigde Koninkryk gebly Betrekkinge tussen die vier landsdele van die Verenigde Koninkryk is verskeie kere deur politieke ekonomiese en kulturele spanning vertroebel So het die regerende party in Skotland die Skotse Nasionale Party laat in 2014 n vergeefse poging aangewend om Skotse onafhanklikheid deur middel van n referendum te bewerkstellig Die Britse regering het politieke ontevredenheid met die tendensieel sentralistiese regeringstelsel in die laat 20ste eeu deur die skepping van streeksparlemente met sekere bevoeghede in Noord Ierland Skotland en Wallis probeer teenwerk Britse entrepreneurs tegnici en wetenskaplikes het beslissende bydraes tot die wereldekonomie en tegnologiese vooruitgang gemaak So was die Verenigde Koninkryk die eerste land ter wereld wat die nywerheidsomwenteling ondergaan het In die tyd na die Tweede Wereldoorlog het die land sy internasionale invloed veral op kulturele gebied laat geld waaronder literatuur toneelkuns film televisie en popmusiek Die lang lys van suksesvolle uitvoere sluit die Engelse taal in wat vandag orals op aarde as die leidende medium en lingua franca van ekonomie wetenskap kuns en kultuur gebesig word Van die Verenigde Koninkryk se huidige totale bevolking van 65 1 miljoen is die oorgrote meerderheid sowat 54 8 miljoen of 84 2 persent in Engeland saamgetrek Die bevolking van Wallis word op 3 1 miljoen beraam vyf persent van die VK se totale bevolking die van Skotland op 5 4 miljoen agt persent en die van Noord Ierland op 1 85 miljoen drie persent Die gemiddelde bevolkingsdigtheid vir die hele Koninkryk is 265 inwoners per km Die Verenigde Koninkryk is n stigterslid van die Britse Statebond die NAVO en die Verenigde Nasies Tussen 1 Januarie 1973 en 31 Januarie 2020 was dit daarnaas n lidland van die Europese Unie Ontevredenheid met die EU se beleid van politieke integrasie en massa immigrasie uit Oos Europese EU lidlande wat buitengewone druk op gesondheidsdienste en die behuisings en arbeidsmark geplaas het was van die hoofredes vir n meerderheid Britse kiesers om in n referendum op 23 Junie 2016 teen die land se voortgesette EU lidmaatskap te stem Inhoud 1 Naam 2 Geskiedenis 2 1 Antieke en Middeleeue 2 2 Moderne tyd 2 3 Sedert die Tweede Wereldoorlog 3 Geografie 4 Klimaat 5 Politiek 5 1 Konstitusionele bedeling 5 2 Administrasie 5 2 1 Vier deelstate 5 2 2 Oorsese gebiede 5 2 3 Kroonbesittings 5 3 Regstelsel 6 Ekonomie 6 1 Status 6 2 Landbou 6 3 Industrialisering en verstedeliking in Engeland 6 4 Die Britse Ryk vrye handel en imperialisme 6 5 Ontwikkeling vanaf die 1920 s 6 6 Kreatiewe bedrywe 6 7 Toerisme 6 7 1 Besoekers uit Suid Afrika 6 8 Buitelandse handel 7 Die Verenigde Koninkryk as lid van die Europese Unie 8 Vervoer 9 Demografie 10 Boukuns en behuising 10 1 Behuising 11 Media 11 1 Perswese 12 Sport 13 Simbole 14 Verwysings 15 Bronnelys 16 Verdere leesstof 17 Eksterne skakelsNaam Wysig n Euler diagram van die Britse Eilande Geografiese element Wetlike onderskeiding Die volledige amptelike naam is Verenigde Koninkryk van Groot Brittanje en Noord Ierland Die term Groot Brittanje word dikwels gebruik om na die Verenigde Koninkryk te verwys alhoewel Groot Brittanje streng gesproke net uit Engeland Skotland en Wallis bestaan en dus na die grootste van die Britse Eilande verwys Die voorsetsel Groot is aan die Franse taal ontleen wat n onderskeiding maak tussen die Franse gewes Bretagne en Grande Bretagne Groot Brittanje Die Latynse naam Britannia het sy historiese oorsprong in die Keltiese woord Brith wat letterlik bont of gevlek beteken Die land se naam in die skryfwyses van die amptelik erkende tale is Engels United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland Iers Gaelies Riocht Aontaithe na Breataine Moire agus Thuaisceart Eireann Kornies Rywvaneth Unys Breten Veur ha Kledhbarth Iwerdhon Skots Unitit Kinrick o Great Breetain an Northren Irland Ulster Skots Claught Kangrick o Docht Bratain an Norlin Airlann of Unitet Kangdom o Great Brittain an Norlin Airlann Skots Gaelies Rioghachd Aonaichte na Breatainne Moire is Eireann a Tuath Wallies Teyrnas Unedig Prydain Fawr a Gogledd IwerddonGeskiedenis WysigAntieke en Middeleeue Wysig Die Romeinse Muur van Hadrianus Stonehenge in Suid Engeland wat minstens 4 000 jaar gelede deur mense uit die Nuwe Steentydperk opgerig is Volgens algemene siening is groot dele van die eiland Groot Brittanje aan die einde van die Voorgeskiedenis deur Kelte bevolk Hulle het n nou verbintenis met Gallie gehandhaaf In 55 v C is Brittanje vir die eerste keer deur die Romeinse provinsiale goewerneur Julius Caesar aangeval Brittanje is in 43 v C sonder Skotland verower en het vir sowat 400 jaar onder Romeinse bewind gebly Hulle het onder andere Londinium die huidige Londen gestig Toe die Romeine onttrek het het Angel Sakse en Jute hulle hulle op die eiland gevestig en die Kelte na die gebiede van die hedendaagse Wallis en Skotland verdring Vervolgens het in die suide van Skotland die Koninkryk Strathclyde ontstaan Die meeste gebiede wat deur die Angel Sakse oorheers is het vanaf die 10de eeu die Koninkryk van Engeland geword Gelyktydig het die Koninkryk van Skotland ontstaan nadat die Pikte en die Keltiese Skote uit Dalriada verenig het In 1066 het die Normandiese verowering van Engeland met die inval van Hertog Willem I begin en met die Slag van Hastings tot die Normandiese heerskappy oor Engeland gelei As gevolg van hierdie verowering is Engeland se kultuur en taal aansienlik verander en die feodalisme het Engeland bereik Die Anglo Normanne het n groot invloed op die land gehad maar het uiteindelik met die plaaslike bevolking vermeng Met die verowering van Wallis het die Engelse monarge van die Franse dinastie die grootste deel van die eiland verower maar hulle kon nie daarin slag om Skotland te verower nie Vervolgens het Skotland n onafhanklike koninkryk gebly en n mededinger van Engeland geword As gevolg van erfenisse ein eise op die Franse troon het die Engelse monarge in konflik met Frankryk gekom wat tot die Honderdjarige Oorlog gelei het Die Koninkryk Frankryk is deur die Koninkryk Skotland ondersteun Moderne tyd Wysig Met die Slag by Waterloo in 1815 is die Napoleoniese oorloe beeindig en die Pax Britannica het begin Wereldkaart van 1910 wat die Britse Ryk toon Infanterie van die Royal Irish Rifles tydens die Slag van die Somme in Julie 1916 In die vroee Moderne tyd het die Protestantse Hervorming en stigting van die Anglikaanse Gemeenskap tot godsdienstige konflikte gelei Die Prinsdom van Wallis sedert 1284 onder gesag van Engeland is met die Laws in Wales Acts 1535 and 1542 by Engeland ingelyf Ierland het in 1541 n personele unie met Engeland aangeknoop en die Koninkryk van Ierland gevorm Rooms Katolieke gebiede in die hedendaagse Noord Ierland is van die Gaeliese adel ontneem en aan Engelse en Skotse setlaars oorhandig In die Middel 17de eeu was al drie koninkryke in oorloe betrokke waartydens die monargie afgeskaf en die Gemenebes van Engeland Skotland en Ierland gestig is Alhoewel in 1660 die monargie heringevoer is het die Absolutisme nooit in Brittanje gevestig nie Die Britse grondwet het n grondwetlike monargie met n parlementere regeringstelsel saamgebring Met die Acts of Union 1707 is die Koninkryke van Skotland en Engeland tot die Koninkryk van Groot Brittanje verenig albei lande het sedert 1603 dieselfde monarg gehad personele unie Met die stigting van die Royal Society het die regering op wetenskappe begin fokus In die daaropvolgende tyd het Groot Brittanje n wereldwye seemag geword en talle gebiede ontdek en gekoloniseer aanvanklik veral in Noord Amerika maar later ook in Afrika en Asie Na afloop van die Amerikaanse Onafhanklikheidsoorlog het die Verenigde State tot dusver die belangrikste Britse kolonie onafhanklik geword Met die Acts of Union 1800 is die Koninkryk van Groot Brittanje met die Koninkryk Ierland verenig nadat laasgenoemde vanaf 1169 tot 1603 plek plek onder Engelse invloed geval het Vervolgens is die Verenigde Koninkryk van Groot Brittanje en Ierland gestig Op 21 November 1806 het die Franse keiser Napoleon n Kontinentale stelsel teen die Britse Eilande opgerig dit was tot in 1814 van krag Met hierdie stelsel wou Napoleon die Britse ekonomie kniehalter en die Franse ekonomie teen beide Europese en oorsese mededingers beskerm Groot Brittanje het egter nuwe markte veral in Noord Amerika gevind Die Verenigde Koninkryk die oorheersende nywerheids en seemag van die 19de eeu het n beduidende rol in die ontwikkeling van die demokratiese stelsel literatuur en wetenskap gespeel Groot Brittanje het vir n ewewig van magte op die Europese vasteland gepleit Pax Britannica en hiervoor wisselende alliansies gesluit Ten tye van sy hoogtepunt het die Britse Ryk sowat twee vyfdes van die wereld oorheers wat in talle oorloe verower is Die toetrede tot die Eerste Wereldoorlog in 1914 is deur alle partye ondersteun met uitsondering van n fraksie binne die Arbeidersparty rondom Ramsay MacDonald Die Britte het saam met Frankryk Rusland en vanaf 1917 die Verenigde State teen Duitsland en die ander Sentrale Moondhede tot hul oorwinning in 1918 geveg In 1922 het 26 Ierse graafskappe die Ierse Vrystaat vanaf 1937 Eire sedert 1949 Republiek Ierland gevorm Die oorblywende ses graafskappe in die Ulster provinsie behoort ten spyte van Ierse weerstand tot die Verenigde Koninkryk Sedert 1927 lui die amptelike naam Verenigde Koninkryk van Groot Brittanje en Noord Ierland Na die Duitse Inval van Pole in 1939 het die Verenigde Koninkryk en Frankryk oorlog teen Nazi Duitsland verklaar In Mei 1940 het Winston Churchill sedert 1939 Kabinetslid en teenstander van die Appeasement beleid Britse eerste minister geword Na die oorgawe van Frankryk het Churchill alle kragte vir die oorlog saamgespan waardeur n Duitse inval in Groot Brittanje tydens die Slag om Brittanje suksesvol afgeweer is Deur Duitse missiel en bomaanvalle is Coventry dele van Londen en ander Britse stede vernietig en sowat 32 000 burgerlikes dood Eers vanaf einde 1942 was die Verenigde Koninkryk buite die Britse eilande suksesvol Tydens die Tunisie veldtog onder Bernard Montgomery tydens die verowering van Sisilie en Italie in 1943 later tydens die D Day in 1944 en uiteindelik tydens die verowering van Duitsland in 1945 Sedert die Tweede Wereldoorlog Wysig Winston Churchill het twee keer as Britse eerste minister gedien Margaret Thatcher eerste minister 1979 1990 Na die twee wereldoorloe het die Verenigde Koninkryk sy stelling as n wereldmag kwytgeraak alhoewel dit in albei oorloe geseevier het Aan die begin van die tweede helfte van die 20ste eeu is die Britse Ryk afgesien van net kleiner gebiede ontbind Dekolonisasie Brits Indie het in Augustus 1947 onafhanklik geword die lande Indie Bangladesj en Pakistan het ontstaan Verdeling van Indie In Afrika het byvoorbeeld op 26 Junie 1961 Brits Somaliland en op 1 Oktober 1961 Nigerie onafhanklik geword Die eerste verkiesings na die Tweede Wereldoorlog op 5 Julie 1945 het die Arbeidersparty gewen en die partyleier Clement Attlee het eerste minister geword Churchill is as briljant maar onsolied beskou en die kiesers het aan hom na die einde van die oorlog nie n regering tydens vredestye vertrou nie 1951 1964 het egter weer die Konserwatiewe Party aan bewind gekom Churchill Eden Macmillan Douglas Home nadat die Arbeidersparty met vleuelgevegte besig was Die wisselende regerings en die probleme na die wereldoorlog is in 1952 vir n kort tydperk deur die kroning van Elizabeth II uitgestof nadat George VI oorlede is Anders as die ekonomiee van Duitsland Japan en die VSA het die Britse ekonomie nie vinnig herstel nie maar ook hulle het n tekort aan mannekrag ondervind Vervolgens het vanaf die 1960 s baie emigrante uit die Statebond na die Verenigde Koninkryk gekom veral uit lande soos Indie Pakistan Bangladesj Nigerie Kenia en die Karibiese gebied Tydens die Suezkrisis 1956 57 in Egipte het Groot Brittanje n nederlaag gely en sy ekonomiese en koloniale beleid is erg geknou Vanaf 1969 was Noord Ierland op die rand van n burgeroorlog wat eers met n vredesooreenkoms Goeie Vrydag ooreenkoms in 1998 amptelik beeindig is Godsdienstige en politieke spanninge tussen die twee bevolkingsgroepe die unionistiese Protestante van Skotse en Engelse afkoms en die Ierse nasionalistiese Katolieke het merkbaar afgeneem In 1973 het die Verenigde Koninkryk na binnelandse politieke verset en Franse weerstand by die Europese Gemeenskap aangesluit Voorheen het die EG net sy stigtingslede gehad op 1 Januarie 1973 het die VK Ierland en Denemarke by die EG aangesluit 1974 1979 was weer die Arbeidersparty aan bewind Weens ekonomiese moeilikhede en n sterk de industrialisasie gedurende die 1970 s en 1980 s het die konserwatiewe regering onder Margaret Thatcher 1979 1990 hervormings ingestel en n ekonomiese beleid van monetarisme nagestreef om die inflasie te beveg en die staatsskuld te verminder Daarmee het liberaliserings in die arbeidsmark en in die finansiele sektor gepaard gegaan Staatsbeheerde maatskappye is geprivatiseer en verskeie subsidies is afgeskaf Dit het tot n hoer werkloosheid maar ook tot n ekonomiese groei gelei veral in die dienstesektor In 1990 het die VK gewelddadige betogings teen die nuwe kapitasie gesien wat in 1992 weer afgeskaf en met n ander belasting vervang is Tydens die Falklandoorlog onder Thatcher is in 1982 die Falkland eilande van Argentinie herower Die Konserwatiewe was tot 1997 aan bewind Die Britse verkiesings in 1997 het die Nuwe Arbeidersparty gewen en Tony Blair het die nuwe eerste minister geword Op 1 Julie dieselfde jaar is die Britse Kroonkolonie Hongkong aan die Volksrepubliek China oorhandig Na n grondwetlike hervorming in 1999 het Skotland Wallis en Noord Ierland hul eie parlemente gekry In 1998 is die Human Rights Act goedgekeur waarvolgens alle menseregte van die Europese Menseregte konvensie ook in die Verenigde Koninkryk van krag is Onder Tony Blair het die Verenigde Koninkryk die Verenigde State in hul oorloe in Afghanistan en Irak bygestaan In 2007 het Tony Blair as eerste minister bedank en is deur die destydse Minister van Finansies Gordon Brown opgevolg Brown het die verkiesings in 2010 verloor en is deur die Konserwatiewe David Cameron opgevolg Op 18 September 2014 is die Referendum oor die onafhanklikheid van Skotland gehou waarin die meerderheid kiesers Skotse onafhanklikheid verwerp het Op 23 Junie 2016 het 51 9 van die Britse kiesers ten gunste van die Verenigde Koninkryk se uittrede uit die Europese Unie gestem die sogenaamde Brexit 9 David Cameron het vir n Britse verblyf in die EU gepleit en vervolgens sy bedanking vir Oktober dieselfde jaar ingedien Reeds op 13 Julie het sy partymaat Theresa May die amp van eerste minister oorgeneem May het die Britse uittrede uit die EU volgens Artikel 50 van die verdrag oor die Europese Unie op 29 Maart 2017 deur n skriftelike inkennisstelling aan die Europese Raad amptelik begin Die oorspronklike uittrede was vir 30 Maart 2019 0 uur Britse tyd beplan Op versoek van die Britse regering het die EU die uittrede tot op 31 Oktober 2019 uitgestel Aangesien die Britse parlement die verdrag oor uittrede nie goedgekeur het nie het die EU n verdere verskuiwing tot 31 Januarie 2020 goedgekeur Nadat beide die Britse en Europese Parlement in Januarie die verdrag oor uittrede goedgekeur het het die Verenigde Koninkryk sy EU lidmaatskap op 31 Januarie 2020 23 00 uur plaaslike tyd beeindig Geografie Wysig Topografiese kaart van die Verenigde Koninkryk Die Verenigde Koninkryk bestaan uit die hoofeiland Groot Brittanje sowat n sesde van die eiland Ierland en n aantal eilandgroepe met meer as 1 000 kleiner eilande Die belangrikste eilandgroepe is Shetland en Orkney in die Noordsee noord van Skotland die Buite en Binne Hebride in die Atlantiese Oseaan wes van Skotland Anglesey in die Ierse See wes van Wallis die Scilly eilande in die Keltiese See suidwes van Engeland en die Eiland Wight Isle of Wight in die Engelse Kanaal voor die Engelse suidkus Die Verenigde Koninkryk se enigste landgrens met n lengte van 360 kilometer loop in die noorde van die eiland Ierland Alhoewel hulle Britse Kroongebiede is maak die eiland Man in die Ierse See en die Kanaaleilande in die Engelse Kanaal voor die noordkus van Frankryk nie deel uit van die Verenigde Koninkryk nie Klimaat Wysig n Missluier hang oor die Blackmore Vale in Noord Dorset Engeland Die Atlantiese Oseaan oefen n wesentlike invloed op die weerstoestande op die Britse Eilande uit sodat die Verenigde Koninkryk n vogtige en warm gematigde klimaat het Koueperiodes in die wintermaande of hittegolwe in die somer kom selde voor Die sterk maritieme invloede op die Britse klimaat kan hoofsaaklik aan drie faktore toegeskryf word die land se ligging tussen die 50ste en 59ste noordelike breedtegrade behalwe vir die Shetland eilande wat tot by die 61ste breedtegraad strek sodat die Verenigde Koninkryk dwarsdeur die jaar aan oorwegend westelike winde blootgestel word wat weerstoestande met gematigde siklone oorheers die landskapsvorme van die westelike kusstreke met diep baaie waardeur ook binnelandse gebiede aan maritieme invloede blootgestel word en die matigende invloed van die Golfstroom waaraan veral die westelike kusgebiede hul sagte winters te danke het So daal die kwik in Penzance Cornwall selfs in Februarie die koudste wintermaand nie laer as 7 C nie Die kusgebiede van Oos Engeland is eweneens aan die Noordsee se maritieme invloede onderworpe al is dit weens die heersende westelike winde tot n mindere mate en word hierdie invloede in die binneland hoegenaamd nie meer waargeneem nie Politiek WysigKonstitusionele bedeling Wysig Koningin Elizabeth II is die staatshoof van die Verenigde Koninkryk Haar volle amptelike titel is Elizabeth the Second by the Grace of God of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland and of Her other Realms and Territories Queen Head of the Commonwealth Defender of the Faith Die Paleis van Westminster setel van beide huise van die parlement van die Verenigde Koninkryk Die House of Lords of hoerhuis van die Britse parlement Die House of Commons of laerhuis van die Britse parlement Boris Johnson Konserwatiewe Party is die huidige eerste minister van die Verenigde Koninkryk Die Verenigde Koninkryk VK is n parlementere demokrasie gegrond op algemene volwasse stemreg en n konstitusionele erflike monargie waarin ministers van die Kroon namens die monarg as staats en regeringshoof regeer 10 Die kabinetsregering is aan die parlement verantwoordelik Dikwels word na die land as die bakermat van moderne demokrasie verwys maar desondanks beskik die VK nie oor n skriftelike gekodifiseerde grondwet nie In plaas daarvan berus die Britse grondwetlike regstelsel op vier elemente parlamentswette wat grondwetlike status geniet en hulle oorsprong in die Magna Carta van voor 1215 het en waardeur in n lang historiese proses belangrike demokratiese instellings soos onafhanklike regters die parlement met sy bevoegdhede ten opsigte van belasting en begroting die vryheid van spraak en mening die kabinet en die eerste minister as regeringsleier bevestig is regterlike uitsprake ten opsigte van grondwetlike kwessies wat steeds hersien word die gemenereg Common Law saam met die gekodifiseerde reg Statute Law en nie skriftelike konvensies en reels wat die verhoudings en betrekkinge tussen staatsinstellings bepaal As gevolg van die Verenigde Koninkryk se lidmaatskap in die Europese Unie en die proses van Europese integrasie wat daarmee gepaardgaan en die toenemende regtelike verpligtings wat uit internasionale ooreenkomste voortspruit het daar nogtans n soort konstitusionele reg ontwikkel waardeur die sowereiniteit van die Britse parlement in sekere opsigte beperk word 11 Die Britse Kroon het geen politieke mag nie Sy politieke invloed is eerder op die simboliese vlak gelee waar die koning of koningin as staatshoof en eenheidsimbool stabiliteit en kontinuiteit aan die land bied en vanwee die grondwetlike status in die Britse Statebond ook op diplomatieke vlak Tot en met die huidige koningin Elizabeth II wat in 1952 gekroon is was daar sedert koningin Victoria se troonbestyging in 1837 net ses monarge insluitende Edward VIII wat nooit amptelik gekroon is nie Die Britse monarg is die hoof van die uitvoerende gesag en is ook betrokke by die wetgewende proses Sy of hy fungeer verder as hoofregter as hoogste goewerneur supreme governor van die Kerk van Engeland en is die opperbevelhebber van alle Gewapende Magte van die Kroon Die Britse monarg se politieke gesag is in die loop van die geskiedenis geleidelik beperk haar sy invloed is tans in mindere of meerdere mate informeel van aard So mag die monarg wel haar sy standpunt oor n bepaalde saak stel maar sal in die praktyk nogtans steeds die advies en aanbevelings van haar sy ministers volg Belangrike verpligtinge wat deur die Britse monarg uitgevoer word sluit die opening en ontbinding van die Britse Parlement in asook die verlening van Koninklike Toestemming Royal Assent tot wetgewing wat deur die Britse of Skotse Parlement en die Noord Ierse Vergadering Northern Ireland Assembly aanvaar is Belangrike ampsbekleers soos die Eerste Minister en ander ministers in die regering die Eerste Minister van Skotland regters offisiere in die gewapende magte diplomate biskoppe en sommige ander leidende geestelikes in die Kerk van Engeland word formeel deur die Britse monarg benoem Die monarg verhef persone tot die adelsstand slaan hulle tot ridders en ken n verskeidenheid ander onderskeidings toe As staatshoof het die Britse monarg ten opsigte van internasionale betrekkinge die bevoegdheid om oorlog te verklaar en vrede te sluit buitelandse state te erken en ooreenkomste te sluit Die eerste minister het beslissende politieke invloed in sy kabinet en in sy party Hierdie amp word sedert 24 Julie 2019 deur Boris Johnson beklee die leier van die Konserwatiewe Party Die kabinet het sowat twintig lede maar as staatsministers en parlementere staatssekretarisse ingereken word bestaan die Britse regering uit altesaam sowat 100 politici wat almal lede van die parlement moet wees Net sowat n vyfde van hulle is as Secretaries of State of Ministers lede van die kabinet Die ander regeringslede beklee regeringsampte soos die van staatsminister Minister of State of staatssekretaris Junior Minister Die grootste opposisieparty in die Britse Laerhuis vorm tradisioneel n sogenaamde skadukabinet Administrasie Wysig Vier deelstate Wysig Die hoofartikel vir hierdie afdeling is Lande van die Verenigde Koninkryk Die vier lande van die Verenigde Koninkryk Die Verenigde Koninkryk word administratief in vier landsdele verdeel Engeland met ses Metropolitan Counties metropolitaanse graafskappe en 39 graafskappe wat elk verder verdeel word in distrikte Wallis met agt graafskappe wat elk verder verdeel word in distrikte in Engeland en Wallis is daar altesaam 369 distrikte Skotland met nege streke 27 distrikte en drie eiland owerhede Island Authority Areas Orkney Shetland en Western Isles en Noord Ierland met 26 distrikte Die Verenigde Koninkryk word tradisioneel as n sentralistiese eenheidsstaat geregeer en geadministreer Volgens die nuwe beleid van devolusie of desentralisering die afwenteling van politieke besluitnemingsbevoegdheid is administratiewe bevoegdhede in verskillende mate aan die streekregerings en streekparlemente van Skotland Wallis en Noord Ierland oorgedra Engeland beskik tans nie oor sy eie uitvoerende en wetgewende instellings nie Oorsese gebiede Wysig Die hoofartikel vir hierdie afdeling is Britse oorsese gebiede Ligging van die Britse oorsese gebiede Die Verenigde Koninkryk se oorsese gebiede British Overseas Territories sluit Anguilla Bermuda die Brits Antarktiese Gebied die Britse Indiese Oseaangebied die Britse Maagde eilande die Kaaimanseilande die Falkland eilande Gibraltar Montserrat die Pitcairneilande Sint Helena en afhanklike gebiede Ascension Sint Helena Tristan da Cunha Suid Georgie en die Suidelike Sandwicheilande twee militere basisse op die eiland Siprus naby Akrotiri en Dhekelie en die Turks en Caicos eilande in Hierdie gebiede maak almal deel uit van die Britse Gemenebes van Nasies Commonwealth maar nie van die Verenigde Koninkryk nie Hulle is ondergeskik aan die Britse Kroon en beskik oor hul eie wetgewende uitvoerende en regtelike gesag asook hul eie begroting en belastingstelsel Kroonbesittings Wysig Die parlement van Man Tynwald vergader op Tynwald Hill Die foto wys die Midsummer Court se sitting in Julie 1983 Die Kanaaleilande en die Eiland Man is sogenaamde Kroonbesittings Crown Dependencies en sodoende nie deel van die Verenigde Koninkryk nie Die Kanaaleilande waarvan Jersey Guernsey Alderney en Sark die grootstes is het in die 10de en 11de eeu deel uitgemaak van die Hertogdom Normandie en was ook na 1204 toe vastelandse Normandie onder Franse bewind gekom het ondergeskik aan die Engelse Kroon Die Eiland Man was tot 1266 nominaal onder beheer van Noorwee Vervolgens is dit afwisselend deur die koninkryke Skotland en Engeland geregeer totdat dit in 1399 onder feodale beheer van die Engelse Kroon gekom het Die eiland is eers in 1765 onder die regstreekse gesag van die Britse Kroon geplaas toe dit vir 70 000 gekoop is Tans word die Kroonbesittings deur hul eie wetgewende vergaderings geadministreer Die eilande het hul eie reg en belastingstelsels Die Britse regering se bevoegdhede bly beperk tot internasionale betrekkinge en buiteverdediging Die Eiland Man se parlement Tynwald is meer as 1 000 jaar gelede gevestig en sodoende die oudste bestaande wetgewende vergadering ter wereld Kenmerkend is sy driekamerstelsel met die House of Keys die Wetgewende Raad Legislative Council en die Tynwald Court as die gemeenskaplike sitting van House of Keys en Legislative Council In teenstelling met die Verenigde Koninkryk was die Kanaaleilande en die Eiland Man voor 2019 nog in eie reg lidstate van die Europese Unie nog het hulle deel uitgemaak van die Verenigde Koninkryk as EU lidland EU reels ten opsigte van vrye goedereverkeer en die EU se Gemeenskaplike Landboubeleid is in die algemeen op die Kroonbesittings toegepas maar nie die EU reels ten opsigte van vrye diensteverkeer en die vrye beweging van werknemers nie Eilandbewoners kon net voordeel trek uit die laasgenoemde as hulle nou bande met die Verenigde Koninkryk gehandhaaf het Regstelsel Wysig Die Magna Carta Na die Normandiese verowering van Engeland in 1066 is die Aula Regis of Koninklike Geregshof gevestig waarin die Engelse monarg self regspraak oor die hele koninkryk uitgeoefen het Hierdie hof was nie in n bepaalde stad of gebou gesetel nie Geregtelike vergaderings is tydens die koning se reise deur Engeland gehou Weens die hoe koste wat aan die stelsel van n rondgaande koninklike geregshof verbonde was het bepaling 17 van die Magna Carta in 1215 voorsiening gemaak vir n vaste plek waar hofsake verhoor moes word Vervolgens is steeds meer permanente kantore vir amptenare in die staatsdiens in Londen gevestig 12 Die Aula Regis is uiteindelik vervang deur n drieledige stelsel van geregshowe waar regsreels volgens die gemene of gewoontereg common law toegepas is die Court of the King s Bank as hoogste instansie die Court of Common Pleas waarin regsake en strydvrae van algemene belang beslis is en die Court of Exchequer waarin uitsluitlik regsake beslis is wat die koninklike inkomste royal revenues geraak het Ekonomie WysigStatus Wysig Toe die tekstielmeul Armley Mills in 1805 in Leeds geopen is was dit die grootste in die land met vyftig weefstoele Die historiese fabrieksgebou huisves tans die Nywerheidsmuseum van Leeds Leeds Industrial Museum Tekstielmasjiene in die Museum vir Wetenskap en Nywerhede in Manchester Engeland Die tekstielbedryf was een van die dryfkragte agter die 18de eeuse nywerheidsomwenteling Die Britse ekonomie sluit die ekonomiee van die vier deelstate van die Verenigde Koninkryk Engeland Wallis Skotland en Noord Ierland asook die van die Kanaaleilande en die eiland Man in alhoewel die twee laasgenoemdes oor aflandige bankbedrywe beskik Saam met ander lidlande van die Europese Unie EU maak die Verenigde Koninkryk deel uit van n gemeenskaplike mark waarin die vrye beweging van mense goedere dienste en kapitaal in wetgewing en internasionale ooreenkomste verskans word Nogtans handhaaf die land soos ander EU lede sy nasionale ekonomiese stelsel en bowendien in teenstelling met die meeste ander EU lidlande ook sy eie nasionale geldeenheid die Britse pond sterling In die 19de en vroee 20ste eeu toe die Britse Ryk sy hoogtepunt bereik het was die Verenigde Koninkryk dekades die wereld se grootste en invloedrykste ekonomie As bakermat van die nywerheidsomwenteling een van die belangrikste gebeurtenisse in die geskiedenis van die mensdom het die land in die 18de eeu tot die wereld se eerste geindustrialiseerde samelewing ontwikkel n Reeks van tegnologiese uitvindings en deurbrake het aan die Verenigde Koninkryk dekades lank n ekonomiese voorsprong bo ander nasies besorg Vanaf die laat 19de eeu het die Verenigde State en die Duitse Keiserryk die Britse ekonomie se tegnologiese voorsprong geleidelik begin inhaal Die ekonomiese en finansiele laste van twee wereldoorloe het net soos die ontbinding van die Britse Ryk n swaar tol geeis Ondanks voortgesette groei na die Tweede Wereldoorlog kon die land sy vroeere status as leidende ekonomie ter wereld nie meer herwin nie Volgens amptelike statistieke het die Verenigde Koninkryk in 2014 nogtans Frankryk verbygesteek om die vyfde grootste ekonomie ter wereld te word met n geskatte bruto nasionale produk BNP van 1 816 miljard 2 828 miljard 13 Nuwe ekonomiese ontledings het volgens die Centre for Economics and Business Research CEBR getoon dat die Britse ekonomie deur die finansiele krisis en Groot Resessie van 2008 minder geraak is as oorspronklik beraam is n Tweede belangrike faktor was die insluiting van prostitusie en dwelmhandel volgens nuwe pan Europese rekenkundige standaarde Die twee bedrywe het in 2013 respektiewelik 5 7 en 6 62 miljard tot die Britse BNP bygedra Frankryk het geweier om die nuwe standaarde in sy berekeninge toe te pas omdat die Franse regering prostitusie en dwelmmisbruik nie as vrywillige ekonomiese aktiwiteite beskou nie Landbou Wysig Vir die grootste deel van sy jonger geskiedenis was Groot Brittanje met bosse bedek Eers sowat 6 000 jaar gelede het die eerste boere begin om beboste streke in landbougebiede vir graanverbouing en weivelde vir veeteelt om te skep Gaandeweg het hulle tegnieke ontwikkel om kosvoorrade te stoor sodat hulle dwarsoor die jaar beskikbaar was Later het agrariese gemeenskappe hulle in bepaalde gebiede permanent begin vestig waar hulle danksy voldoende voeding nuwe vaardighede en ambagte kon ontwikkel wat as die basis van n meer gevorderde samelewing kon dien Brittanje se boere het oor die volgende millennia hul stempel op die Britse landskap afgedruk en met die voedsel wat hulle aan ander voorsien het mannekrag vir ander bedrywe vrygestel sodat nuwe ambagte kon floreer Nogtans was die landbousektor eeue lank die vernaamste ekonomiese bedryf op die Britse Eilande So is nog in die Middeleeue sowat 30 persent van die nasionale inkomste deur die wolbedryf gegenereer Baie van die Verenigde Koninkryk se vernaamste nedersettings en stede het hulle vroee ekonomiese welvaart aan die wolhandel in die periode te danke Latere tegnologiese optimalisering ten opsigte van wolverwerking tot kledingstowwe het die grondslag vir die land se nywerheidsomwenteling gevorm Gedurende die 19de eeu is die Verenigde Koninkryk se oorspronklik agrariese samelewing ingrypend verander deur toenemende industrialisering en die gepaardgaande verstedeliking Danksy n doeltreffende vervoerinfrastruktuur kon landbouprodukte oor groter afstande vervoer word om Groot Brittanje se groeiende stede van vars voedsel te voorsien Omstreeks 1850 was reeds meer as die helfte van die Britse bevolking in stedelike omgewings saamgetrek 14 Terwyl die Britse landboubedryf steeds n belangrike rol as kosprodusent gespeel het het sy aandeel aan die nasionale ekonomie nogtans gekrimp Omstreeks 1900 is nog slegs ses persent van die nasionale inkomste in die bedryf gegenereer Die tendens is ook in die volgende eeu voortgesit sodat vandag slegs n baie klein persentasie van die ekonomies aktiewe bevolking regstreeks by landbouaktiwiteite betrokke is Industrialisering en verstedeliking in Engeland Wysig Londen is verreweg die grootste stad in die Verenigde Koninkryk Groot Brittanje het oor beduidende steenkoolreserwes beskik waarby die grootste steenkoolvelde aan weerskante van die Pennines bergreeks in Yorkshire Lancashire Northumberland en Durham in die Midlands in Derbyshire en Nottinghamshire en in Suid Wallis gelee was Saam met Brittanje se tweede nywerheidskomponent die land se groot ysterertsreserwes het hierdie steenkoolvelde die basis vir die 18de eeuse nywerheidsomwenteling industriele groei in die 19de eeu en die ingrypende landskapsveranderinge wat daaraan verbonde was gevorm Voorheen yl bevolkte streke het danksy die nywerheidsomwenteling tot demografiese sentrums ontwikkel soos byvoorbeeld in Teesside waar Middlesbrough n klein nedersetting met sowat 7 000 inwoners in 1851 met die ontginning van die Cleveland ysterertsreserwes tot n belangrike nywerheidsentrum gegroei het Klein dorpe met meule in Lancashire en Yorkshire het eweneens tot stedelike nedersettings gegroei terwyl nedersettings in die West Midlands wat tradisioneel op pottebakkery gesteun het tot n industriele agglomerasie met Stoke on Trent as sy sentrum ontwikkel het 15 Alhoewel die steenkoolmynboustreke in die noorde die grootste bevolkingsgroei ervaar het het naas Londen ook Engeland se ander seehawens waaronder Liverpool en Bristol danksy florerende uitvoermarkte vinnig begin uitbrei Hierdie ontwikkelinge het gepaardgegaan met verbeterde kommunikasie en vervoergeriewe waaronder die bou van n uitgestrekte netwerk van kanale en talle nuwe paaie Omstreeks 1800 was drie kanale oor die Pennines bergreeks in bedryf Die proses van verstedeliking het vanaf 1840 versnel sodat teen die einde van die eeu reeds sowat tagtig persent van Engeland se bevolking in stedelike nedersettings saamgetrek was Die lewenskwaliteit van die bewoners is deur hul klas bepaal werkers is meestal in krotbuurte gehuisves terwyl die welvaart van sakemans en ander gekwalifiseerde professioneles deur hul Victoriaanse villas en woonstelle weerspieel is Hierdie groeifase het nog tot in die tyd van die Eerste Wereldoorlog voortgeduur In die 1930 s was daar egter duidelike tekens van ekonomiese afswaai in die ou tradisionele mynbou en nywerheidstreke waarvan baie soos byvoorbeeld die steenkoolvelde van Northumberland Durham Wes Cumberland en Suid Wallis deur hoe vlakke van werkloosheid geteister is Hierdie gebiede het n ongekende ekonomiese agteruitgang beleef nadat hul steenkoolmyne of uitgeput was of hul steenkool nie meer winsgewend bemark kon word nie Suid Wallis wat dekades lank sogenaamde stoomkool vir skepe verskaf het is deur die oorskakeling na olie enjins getref Die ekonomiese swaartepunt van die land het sedert die Eerste Wereldoorlog na nuwe groeistreke soos Londen en die West Midlands verskuif Hier het stede soos Coventry vinnige groei ervaar Ekonomiese beplanning het voorsiening vir gesonde maar gekontroleerde groei in gebiede soos die van Cambridge en Oxford gemaak Die stadshorison van Birmingham in die Wes Midlands die Verenigde Koninkryk se tweede grootste stad Die Britse Ryk vrye handel en imperialisme Wysig Met die Groot Londense Uitstalling van 1851 wat in die beroemde Kristalpaleis gehou is het die Verenigde Koninkryk sy oorheersende rol in ingenieurswese en moderne nywerhede aan die wereld gewys Vir die volgende vier dekades was die land die voorste industriele moondheid op aarde wat eers in die 1890 s deur die Verenigde State en die Duitse Keiserryk verbygesteek is Naas sy regstreekse koloniale oorheersing van groot werelddele kon die land danksy die ekonomiese instrumente van vrye handel en finansiele beleggings sy invloed ook buite die Britse Ryk laat geld so onder meer in Latyns Amerika en Asie 16 Selfs na die grootskaalse opswaai in die VSA en Duitsland se nywerheidsektore kon die Verenigde Koninkryk en hier veral die City of London danksy sy leidende rol in die wereldhandel seevervoer beleggings en in die inligtings en kommunikasiebedryf nog tot in die vroee 20ste eeu sy status as vernaamste handelsmoondheid handhaaf 17 Ontwikkeling vanaf die 1920 s Wysig Die eksklusiewe ekonomiese sone van die Verenigde Koninkryk en sy oorsese gebiede Die City of London is een van die wereld se grootste finansiele sentrums 18 19 20 In die twintigerjare van die 20ste eeu het met die verval van die Britse Ryk n tydperk van ekonomiese agteruitgang begin wat deur die gevolge van die Tweede Wereldoorlog strukturele probleme en die volgehoue weiering om nouer ekonomiese bande met die ander Europese lande te soek nog versterk is Die in vergelyking met ander Wes Europese ekonomiee oorgroot invloed van die Britse vakbonde en hoe inflasiekoerse was net twee van die land se vraagstukke teen die einde van die sewentigerjare Die nuwe konserwatiewe regering onder die eerste minister Margaret Thatcher het in 1979 begin om sy neoliberale beleid van monetarisme waarin die bestryding van inflasie die beperking van die staat se invloed op die ekonomie en die privatisering van genasionaliseerde nywerhede sentraal gestaan het as n soort skokterapie op die land se ekonomie toe te pas Vandag behoort die Verenigde Koninkryk weer tot die belangrikste en mees dinamiese ekonomiee ter wereld In 2003 was dit met buitelandse beleggings ter waarde van 672 miljard VSA dollar die mees aantreklike land vir beleggers in Europa nog voor Duitsland 545 miljard VSA dollar en Frankryk 433 miljard VSA dollar Die ekonomiese groei word veral gesteun deur die vinnige ontwikkeling van die dienstesektor met sowat een miljoen werknemers net in die finansiele dienstesektor Die landbou wat vroeer n relatief groot rol gespeel het genereer nou minder as een persent van die bruto nasionale produk en bied net twee persent van alle werkgeleenthede in die land Die belangrikste uitvoergoedere is mediese en farmaseutiese produkte voertuie en enjins masjiene elektroniese toerusting ru olie en gas Ten spyte van die ekonomiese groei is daar baie inwoners wat hul brood met tydelike of informele werk moet wen aangesien die sosiale welvaartstelsel van die Verenigde Koninkryk in teenstelling met ander Europese lande min ondersteuning aan werkloses en behoeftiges bied Kreatiewe bedrywe Wysig Die Britse Museum in Londen is die mees besoekte Britse museum Televisieregte van onder meer Downton Abbey is wereldwyd verkoop Die getal werkgeleenthede in die Britse kreatiewe bedrywe rolprent televisie musiek en sagteware het tussen 2011 en 2012 met 8 6 persent skerp groei getoon vergeleke met die hele Britse ekonomie waar die groei slegs 0 7 persent beloop het 21 Die kreatiewe sektor met n waardeskepping van jaarliks 71 4 miljard het sodoende volgens die Britse Departement vir Media Kultuur en Sport die snelste groeiende bedryf in die Verenigde Koninkryk geword Kreatiewe bedrywe het in 2012 6 6 persent van alle werkgeleenthede in die land voorsien Britse televisieproduksies soos ITV se kostuumdrama Downton Abbey waarvan die televisieregte na meer as 100 lande verkoop is 22 was baie suksesvol op oorsese markte terwyl die Britse musiekbedryf danksy musiekgroepe en kunstenaars soos One Direction Adele en Ed Sheeran op die Amerikaanse en ander markte sterk gestaan het Naas die rolprent musiek en televisiebedryf videospelletjies rekenaarvermaak en ontwerp dra ook museums kunsgalerye argitektuur en professionele fotografie tot die kreatiewe sektor se sukses by Die Britse Museum het in 2012 n rekordgetal besoekers gelok Uitvoere volgens kreatiewe sektor 2012Inligtingstegnologiedienste 7 2 miljardFilm en televisie 4 2 miljardMusiekbedryf 275 miljoen Aantal werkgeleenthede 2012IT sagteware en rekenaardienste 558 000Film televisie video radio en fotografie 238 000Musiek uitvoerende en visuele kunste 224 000Uitgewerye 223 000Advertensiebedryf en bemarking 143 000Produk grafiese en modeontwerp 116 000Argitektuur 89 000Museums galerye en biblioteke 85 000Kunshandwerk 7 000KREATIEWE SEKTOR TOTAAL 1 684 000 Bron DCMS Toerisme Wysig Besoekers uit Suid Afrika Wysig Suid Afrika se Vryheidsdag word in Londen gevier Die Verenigde Koninkryk was in 2016 die belangrikste bestemming vir Suid Afrikaanse toeriste in Europa met 188 094 besoeke 18 64 in vergelyking met 2015 2 33 miljoen oornagtings 22 8 en n besteding van 187 23 miljoen 23 88 Suid Afrikaanse toeriste het n gemiddeld van 12 38 nagte 4 39 in die VK gebly met n totale besteding van 995 per capita en besoek 6 48 23 In 2016 was daar 45 regstreekse ononderbroke vlugte per week vanaf Johannesburg en Kaapstad na Londen met n totale kapasiteit van 14 100 sitplekke Buitelandse handel Wysig Die VK se tien top uitvoergoedere in 2016 Waarde OpmerkingsChemiese produkte 52 0 miljard Kategorie strek van kosbymiddels tot parfuum Hoofsaaklik vervaardig in Noord Engeland en SkotlandMotors 24 8 miljard Sowat 80 persent van Brits vervaardigde motors word uitgevoerVlieg en ruimtetuie 24 7 miljard Die VK se lug en ruimtevaartbedryf is die grootste ter wereld Produkte sluit in vlerke vir Airbus A380 en enjins vir Boeing 787Kunswerke 11 3 miljard Uitvoere het meer as verdubbel sedert 2005Mediese toerusting 4 0 miljard Tien persent van die wereld se beste mediese skole is in die VK geleeSkotse whisky 1 7 miljard Uitvoere na Indie toon sterk groei ondanks invoertarief van 150 persentBoeke 1 45 miljard In 2015 is 20 000 ton se boeke vanaf Heathrow lughawe na buitelandse bestemmings uitgevoerBier 629 miljoen Bierdrinkers dwarsoor die wereld geniet een miljard pint Britse ale lager en bitter per jaarSjokolade 579 6 miljoen Afrika en die Midde Ooste is die belangrikste streke vir uitvoerdersSalm 353 miljoen 74 miljoen ton se Britse vis word jaarliks uitgevoer Bron rb Real Business The top ten UK exports in 2016Die Verenigde Koninkryk as lid van die Europese Unie Wysig I want my money back Dikwels het die Verenigde Koninkryk die voortou met ekonomiese hervormings geneem wat vanuit die EU se perspektief rigtingwysend was Die prys vir lande soos Frankryk wat minder hervormingsgeneig was was n afslag op Britse bydraes tot die EU wat deur die destydse premier Margaret Thatcher met nadruk ingevorder is Thatcher was egter ook een van die drywende kragte by die skepping van n gemeenskaplike EU binnemark Die Verenigde Koninkryk het in 1973 saam met die Republiek van Ierland en Denemarke tot die destydse Europese Gemeenskap EG toegetree Die land se beweegredes was in teenstelling met byvoorbeeld Frankryk en Duitsland suiwer ekonomies In die 1970 s is na die Verenigde Koninkryk dikwels as die siek man van Europa verwys wat na die verlies van sy oorsese kolonies ook gedreig het om op ekonomiese gebied agter te bly 24 In 2015 was die beginsels van die VK se beleid teenoor Europa onveranderd al het die land in vier dekades se EU lidmaatskap tot die derde belangrikste lidstaat naas Duitsland en Frankryk ontwikkel Dikwels is na die drie lande as die Groot Drie verwys wat veral op bepaalde terreine van EU beleid veral die wat sterk deur die politieke betrekkinge tussen die enkele regerings van lidlande beinvloed is n oorheersende rol gespeel het Met n bruto binnelandse produk van byna 2 569 miljard was die VK in 2015 die tweede grootste ekonomie in die EU na Duitsland 3 026 miljard en voor Frankryk 2 184 Ondanks die afslag op die land se finansiele bydraes tot die EU begroting wat deur die destydse eerste minister Margaret Thatcher in onderhandelinge met ander lidlande behaal is was die VK in 2014 die derde grootste netto bydraer Die Britse ekonomie het na die ekonomiese en finansiele krisis van 2008 2009 vinniger as die van ander EU lidlande herstel en sy groeisyfer was vanaf 2009 hoer as die Eurosone s n 25 Sowel Konserwatiewe asook Arbeidersparty regerings het in hul EU beleid op die versterking van handelsbande binne die raamwerk van die Europese binnemark en op vryehandelsooreenkomste met nie EU lidlande gefokus Voor die referendum op 23 Junie 2016 het premier David Cameron in onderhandelinge met ander EU lidlande nuwe reelings vir die VK se rol binne die EU getref waarvolgens die Europese binnemark verder ontwikkel sou word veral vir sektore soos dienste digitale handel en energie n voordelige beleid vir n land soos die VK waar die dienstesektor intussen byna tagtig persent van die nasionale ekonomie verteenwoordig 26 n Ander prioriteit vir Britse regerings was die uitskakeling van belemmerende burokratiese reelings vir klein en middelgroot ondernemings en die verstewiging van handelsbande met die Verenigde State binne die beplande Transatlantiese Handels en Beleggingsvennootskap TTIP Hier kon Londen veral op EU lidlande met eweneens ekonomies liberale regerings steun soos Denemarke Swede Nederland en soms ook Duitsland 27 In die verlede het Britse regerings hulle ten gunste van die toelating van nuwe lidlande tot die EU uitgespreek insluitende Turkye So was die VK in 2004 naas Ierland en Swede een van slegs drie lidlande wat hul nasionale arbeidsmark regstreeks vir migrante uit nuwe lidlande in Sentraal en Oos Europa geopen het Die aantal EU werknemers in die VK het vervolgens skerp gestyg Alhoewel die meeste migrante tot die Britse ekonomie se vinnige en stewige groei bygedra het was steeds meer Britse burgers bekommerd oor die groeiende stroom van immigrante wat dikwels daarvan verdag is dat hulle teen laer lone sou werk as Britse werknemers of slegs voordeel sou wil trek uit die land se welvaartstelsel met onder meer vrye gesondheidsdienste toelaes vir kinders wat volgens Britse reg ook uitbetaal word indien die kinders self nie in die VK woonagtig is nie en vir selfstandiges met lae inkomste So het die Britse regering pogings onderneem om die Britse arbeidsmark minder aantreklik te maak vir werksoekendes uit ander EU lidlande Hierdie sogenaamde noodrem wat uit onderhandelinge met ander lidlande voortgespruit het het onder meer voorsiening gemaak vir n minimum verblyftydperk van sewe jaar vir EU buitelanders wat aansoek om maatskaplike toelaes wil doen Betrekkinge met Sentraal en Oos Europese lidlande is hierdeur vertroebel Vervoer Wysig n Lugfoto van Londen se Heathrow lughawe Nadat dekades lank min aandag aan die land se vervoerinfrastruktuur geskenk is het die regering besluit om tussen 2014 en 2019 sowat 9 miljard aan die opknapping van die Britse spoorwegstelsel te bestee Premier Cameron het na hierdie projek as die grootste modernisering van Britse spoorwee sedert die Victoriaanse tydperk verwys 28 Daarnaas sal die eerste fase van die nuwe hoespoedtreinstelsel High Speed 2 teen die jaar 2026 voltooi wees Die koste van die projek word op altesaam 33 miljard beraam Crossrail n nuwe wes oostelike spoorlyn in die suide van Engeland wat deur Sentraal Londen sal loop sal in 2018 in bedryf gestel word Londen Heathrow die grootste van die vier internasionale lughawens in die Britse hoofstad het lankal sy maksimumkapasiteit bereik maar daar is nog geen besluit oor n oplossing vir die vraagstuk geneem nie Moontlike opsies is die bou van n derde aanloopbaan die bou van n nuwe lughawe byvoorbeeld naby die Teemsmonding soos deur die vroeere Londense burgemeester Boris Johnson voorgestel of n sterker integrasie van Londen se vier bestaande lughawens Demografie WysigDie hoofartikel vir hierdie afdeling is Demografie van die Verenigde Koninkryk Geskatte buitelands gebore bevolking volgens land van geboorte April 2007 Maart 2008 Geskatte aantal Britse burgers in die buiteland volgens lande 2006 Die Britse Eilande het n lang tradisie van immigrasie Mense uit ander werelddele het hulle hier gevestig om armoede en politieke etniese of godsdienstige vervolging te ontvlug In historiese tye het migrante van die Europese vasteland met die inheemse bevolking vermeng so in die tyd van die Romeinse Ryk en gedurende die invalle van Angele Saksers Jute Dene en Noormanne Nadat Ierland onder Britse gesag gekom het was Groot Brittanje n gewilde bestemming vir Iere Pogroms in Oos Europa en die opkoms van Nasionaal Sosialisme en antisemitisme in die Duitse Ryk het baie Jode in die laat 19de eeu en in die 1930 s genoodsaak om n heenkome in die Verenige Koninkryk te vind Na die Tweede Wereldoorlog het groot getalle vlugtelinge uit die Sowjet Russies oorheerste Oos Europa hulle in die land gevestig Die huidige groot immigrantegemeenskappe van Wes Indiese en Suid Asiatiese oorsprong het in die 1950 s en 1960 s na die Verenigde Koninkryk geimmigreer Tans is meer as die helfte van die etniese minderheidsbevolking boorlinge van of nakomelinge van immigrante uit Indie Pakistan en Bangladesj Naas groot groepe immigrante uit die Gemenebes van Nasies onder wie 120 000 Australiers 29 Kanadiers Nieu Seelanders en Suid Afrikaners het ook talle Amerikaners Han Sjinese Suid Amerikaners en burgers uit lidlande van die Europese Unie hulle hier gevestig Volgens die laaste Sensus van 2011 was van altesaam 56 miljoen inwoners in Engeland en Wallis 7 5 miljoen of 13 persent in die buiteland gebore 30 n Buitengewoon groot persentasie van immigrante is in die binnestedelike gebiede saamgetrek en meer as die helfte van die immigrantebevolking het hulle in Groter Londen gevestig Boukuns en behuising WysigBehuising Wysig Tans is daar ruim 22 miljoen wonings in die Verenigde Koninkryk waarvan sowat n vyfde voor die Eerste Wereldoorlog ontstaan het Die meeste hiervan sowat 16 persent dateer uit die periode tussen 1919 en 1945 Meer as die helfte van die bestaande behuising is tussen die einde van die Tweede Wereldoorlog en 1990 opgerig die res het sedertdien ontstaan 31 Die Verenigde Koninkryk is tradisioneel n land van huiseienaars So bestaan vier vyfdes van alle behuising uit enkelgesinshuise met gewoonlik twee verdiepings Net twintig persent van die Britse bevolking word in woonstelgeboue gehuisves 220 000 woongeboue word as huise van besondere argitektoniese of historiese belang gelys 32 Media WysigPerswese Wysig Historiese agtergrond Titelblad van The Times 4 Januarie 1788 een van die oudste dagblaaie ter wereld Dagblaaie het vanaf die tweede helfte van die 19de eeu vir die eerste keer die bree publiek bereik Die rede hiervoor was hoofsaaklik finansieel van aard oorspronklik is n belasting van vier pence per eksemplaar gehef die sogenaamde stamp duty wat in 1695 vir alle gedrukte publikasies ingevoer is wat eers in 1836 tot een pennie verlaag en in 1855 heeltemal afgeskaf is In die jaar was die Daily Telegraph se verkoopprys een pennie Dertig jaar later het die dagblad die hoogste sirkulasiesyfer ter wereld bereik Geletterdheid en leesvaardigheid onder leerders is in 1880 deur die Elementary Education Act Wet op elementere onderwys bevorder wat skoolbywoning verpligtend gemaak het vir kinders tot tien jaar Die groeiende getal geletterdes in die laerklas was n belangrike teikenmark vir goedkoop weekblaaie waarin klein artikels en stories uit die alledaagse lewe gepubliseer is Voorbeelde hiervan is Tit Bits Lekkerhappies vanaf 1881 Answers Antwoorde vanaf 1888 en Pearson s Weekly Pearson se Weekblad vanaf 1890 Alfred Harmsworth later die 1ste Viscount Northcliffe 1865 1922 stigter en uitgewer van Answers was n baanbreker vir poniekoerante wat op die massamark gemik was soos die Daily Mail wat vanaf 4 Mei 1896 in Londen verskyn en omstreeks 1900 reeds n rekord verkoopsyfer van een miljoen bereik het Aan die ander kant van die persspektrum was The Times n gehaltedagblad wat vir die eerste keer in 1788 verskyn het In Londen is omstreeks 1900 nege aand en sewe Sondagkoerante uitgegee Die bree Edwardiaanse leserspubliek het eers gaandeweg gewend geraak aan gedrukte publikasies en so was die mark nog nie ryp vir goedkoop geillustreerde tydskrifte met hoe sirkulasie nie 33 Die Britse perslandskap vandag Dagblaaie vir Suid Afrikaanse Poolse Australiese en Nieu Seelandse immigrante word in Londen gratis versprei Vandag word die Britse perslandskap sowel ten opsigte van sirkulasie en verkoopsyfers asook nasionale reputasie deur Londense dagblaaie oorheers Algemeen word daar n onderskeiding gemaak tussen poniekoerante vir die massamark sogenaamde tabloids met sirkulasiesyfers van miljoene eksemplare en gehaltedagblaaie met aansienlik kleiner verkoopsyfers Slegs vier poniekoerante verenig sowat vyf sesdes van die totale sirkulasiesyfer van oggendblaaie op hulle In die algemeen word Britse dagblaaie nie formeel met enige politieke party verbind nie maar die meeste weerspieel in hul kommentare en verslaggewing nogtans die politieke oortuigings van hul eienaars So steun die poniekoerant Daily Mail en die gehaltedagblad The Daily Telegraph gewoonlik die Konserwatiewe Party terwyl die poniekoerant The Daily Mirror en die gehaltedagblad The Guardian meestal simpatiek teenoor die beleid van die Britse Arbeidersparty staan Die Verenigde Koninkryk se mees verkoopte dagblad The Sun is in 1969 deur die Australiese persmagnaat Rupert Murdoch se onderneming News International oorgeneem en het sy sirkulasiesyfer vervolgens deur sensasiestories uitgebreide sportverslaggewing en erotiese beeldmateriaal opgestoot In die vroee 1970 s het die blad nog die Arbeidersparty gesteun maar vanaf 1979 politieke simpatie vir die konserwatiewe regering onder Margaret Thatcher getoon In die laat 1990 s het dit weer die Arbeidersparty se beleid begin steun 34 In Engeland verskyn daarnaas n verskeidenheid streekskoerante as dag en weekblaaie asook nasionale weekblaaie waarvan sommige op bepaalde etniese gemeenskappe gemik is Sport Wysig Koningin Elizabeth II oorhandig die Wereldbekertrofee van die FIFA Sokker Wereldbekertoernooi in 1966 aan die Engelse kaptein Bobby Moore Wembley stadion Londen tuiste van die Engelse nasionale sokkerspan is een van die duurste stadions nog 35 Die Millennium stadion in Cardiff is vir die Rugbywereldbeker 1999 opgerig Engeland speel teen Australie op Lord s in die 2009 Die As reeks Wimbledon die oudste Grand Slam tennistoernooi word elke Julie en Julie in Wimbledon Londen aangebied Die Engelse nasionale rugbyspan nadat hulle die Rugbywereldbeker 2003 gewen het St Andrews Skotland die tuiste van gholf Die standaard 18 putjie gholfbaan is in 1764 by St Andrews geskep 36 Gewilde sporte soos sokker tennis rugby Rugby League gholf boks netbal roei en krieket het in die Verenigde Koninkryk ontstaan of aansienlike ontwikkeling ondergaan Die reels en kodes van baie moderne sporte het in die 19de eeuse Victoriaanse Brittanje ontstaan en in 2012 tydens die openingseremonie van die Olimpiese Somerspele 2012 in Londen het die President van die IOK Jacques Rogge verduidelik Hierdie wonderlike sportliefhebbende land word wyd erken as die geboorteplek van moderne sport Dit is hier waar die begrippe sportmanskap en billike spel eers in duidelike reels en regulasies gekodifiseer is Hier is sport as n opvoedkundige hulpmiddel in die skoolkurrikulum opgeneem 37 38 In die meeste internasionale toernooie en kampioenskappe word Engeland Skotland en Wallis deur aparte spanne verteenwoordig Noord Ierland en die Republiek Ierland stuur gewoonlik n gemeensame span wat die hele Ierland verteenwoordig met uitsondering van sokker en die Statebondspele In sportiewe opsig word die Engelse Skotse Walliese en Ierse Noord Ierse spanne dikwels Tuisnasies genoem In sommige sportsoorte word die Verenigde Koninkryk deur n enkele span verteenwoordig soos tydens Olimpiese Spele waar die VK as Groot Brittanje optree Die Olimpiese Somerspele 1908 Olimpiese Somerspele 1948 en Olimpiese Somerspele 2012 is in Londen aangebied waarvolgens die stad die eerste geword het om die spele drie keer aan te bied Groot Brittanje het tot dusver aan elke moderne Olimpiese Spele deelgeneem en is derde op die algehele medaljetabel Vanaf 2010 tot 2019 het die Verenigde Koninkryk sy Dekade van Sport met groot sporttoernooie soos die Olimpiese Somerspele 2012 en Paralimpiese Somerspele 2012 in Londen Statebondspele 2014 in Glasgow Rugbywereldbeker 2015 in Engeland en Krieketwereldbeker 2019 in Engeland en Wallis gevier 39 40 Volgens n 2003 meningspeiling is sokker die gewildste sport in die Verenigde Koninkryk 41 Engeland word deur FIFA as die geboorteplek van klubsokker erken en die Sokkerassosiasie is die oudste van sy soort en die reels van sokker is in 1863 deur Ebenezer Cobb Morley vir die eerste keer opgestel 42 43 Elkeen van die vier Tuisnasies het sy eie sokkerassosiasie nasionale spanne en ligastelsel Die Engelse boonste afdeling die Premier League is die mees gesiene sokkerliga in die wereld 44 Die eerste internasionale sokkerwedstryd is op 30 November 1872 tussen Engeland en Skotland gespeel 45 Engeland Skotland Wallis en Noord Ierland neem gewoonlik met eie spanne aan internasionale toernooie deel 46 Engeland het die FIFA Sokker Wereldbekertoernooi in 1966 aangebied wat deur die gasheer gewen is Volgens dieselfde 2003 meningspeiling is rugby die naasgewildste sportsoort in die VK 41 Die sport het op die Rugby skool Warwickshire ontstaan en op 27 Maart 1871 is die eerste internasionale rugbywedstryd tussen Engeland en Skotland gespeel 47 48 Engeland Skotland Wallis Ierland Frankryk en Italie neem aan die jaarlikse Sesnasies toernooi deel die vernaamste rugbytoernooi in die Noordelike Halfrond Sportbeheerliggame in Engeland Skotland Wallis en Ierland organiseer en reguleer die spel op hul eie 49 Beide die Rugbywereldbeker 1991 en Rugbywereldbeker 1999 is deur die Tuisnasies en Frankryk aangebied tydens die Rugbywereldbeker 2007 is enkele wedstryde in Wallis en Skotland aangebied en die Rugbywereldbeker 2015 is in Engeland en Wallis gehou Al om die vier jaar stel Engeland Ierland Skotland en Wallis n gemeensame span saam die Britse en Ierse Leeus Die span toer na die Suidelike Halfrond en besoek afwisselend die Nieu Seelandse All Blacks die Suid Afrikaanse Springbokke of die Australiese Wallabies 50 Krieket is in Engeland uitgedink en sy wette is in 1788 deur die Marylebone Krieketklub MKK opgestel 51 Die Engelse nasionale krieketspan beheer deur die Engeland en Wallis Krieketraad 52 en die Ierse nasionale krieketspan beheer deur Krieket Ierland is die enigste nasionale spanne van die VK met toetsstatus Spanlede is van die belangrikste countyspanne afkomstig en sluit beide Engelse en Walliese spelers in Anders as in sokker en rugby stuur Engeland en Wallis in krieket nie aparte spanne nie alhoewel Wallis in die verlede ook sy eie span op die veld gesit het Ierse en Skotse spelers het al vir Engeland gespeel aangesien nog Skotland nog Ierland oor toetsstatus beskik en onlangs EDI begin speel het 53 54 Skotland Engeland en Wallis en Ierland insluitende Noord Ierland het al aan die Krieketwereldbeker deelgeneem en Engeland het die Krieketwereldbeker 2019 gewen Tot dusver is vyf krieketwereldbekertoernooie 1975 1979 1983 1999 en 2019 op Britse bodem aangebied meer as in enige ander land Daar is n professionele ligakampioenskap waarin klubs 17 Engelse counties en 1 Walliese county verteenwoordig 55 Die moderne spel tennis het in die 1860 s in Birmingham Engeland ontstaan en daarvandaan in die wereld versprei 56 Die wereld se oudste tennistoernooi die Wimbledon kampioenskap is in 1877 vir die eerste keer aangebied en word nou oor twee weke in laat Junie en vroeg Julie gehou 57 Volbloedperdewedrenne wat onder Karel II van Engeland as die sport van konings verskyn het is in die hele VK gewild en sluit wereldbekende wedrenne soos die Grand National Epsom derby Royal Ascot en die Cheltenham Nasionale Jagfees insluitende die Cheltenham Goudbeker in Die VK is ook suksesvol in die internasionale sportarena van roei Die VK is ook bekend vir motorsport Baie spanne en renjaers in Formule Een F1 is in die VK gebaseer en die land het meer renjaer en vervaardigerskampioenskappe as enige ander land gewen Die VK het in 1950 die eerste F1 Grand Prix op Silverstone die huidige ligging van die Britse Grand Prix wat jaarliks in Julie gehou word aangebied 58 Die VK bied bene van die Grand Prix motorfietswedrenne wereldtydrenkampioenskap en FIA Werelduithouritkampioenskap aan Die belangrikste nasionale motorwedren is die Britse toerwakampioenskap Motorfietswedrenne soos die Eiland Man TT en die North West 200 het n lang tradisie Gholf is op ses van die gewildste sporte volgens deelname in die VK Alhoewel St Andrews in Skotland die sport se tuisbaan is 59 is Musselburgh Links Old Golf Course die wereld se oudste gholfbaan 60 In 1764 is die standaard 18 putjie gholfbaan by St Andrews geskep toe lede die baan van 22 na 18 putjies verminder het 36 Die oudste gholftoernooi wereldwyd en die eerste vername gholfkampioenskap die Britse Ope word jaarliks op die naweek van die derde Vrydag in Julie aangebied 61 Rugby League het in 1895 Huddersfield Wes Yorkshire ontstaan en is veral in Noord Engeland gewild 62 n Saamgestelde Groot Brittanje leeu span het aan die Rugby League wereldbeker en toetswedstryde deelgeneem maar sedert 2008 beskik Engeland Skotland en Ierland oor hul eie nasionale spanne 63 Groot Brittanje word steeds behou as die volle nasionale span Super League is die hoogste vlak van professionele Rugby League in beide die VK en Europa Dit bevat 11 spanne van Noord Engeland en een span elk uit Londen Wallis en Frankryk 64 Die Queensberry reels boks se stelsel van algemene reels is in 1867 na John Douglas genoem en vorm die grondslag van die moderne bokssport 65 Snoeker is nog een van die Verenigde Koninkryk se gewilde sportuitvoere en die wereldkampioenskap word jaarliks in Sheffield aangebied 66 In Noord Ierland is Gaeliese voetbal en hurling gewilde spansporte beide in deelname en bywoning en Ierse uitgewekenes in die VK en VSA neem ook daaraan deel 67 Shinty of camanachd is in die Skotse Hoogland gewild 68 Hoogland spele word gedurende lente en sommer in Skotland aangebied waartydens die Skotse en Keltiese kultuur en erfenis veral die van die Skotse Hoogland gevier word 69 Simbole Wysig Standbeeld van Britannia in Plymouth Britannia is n nasionale personifikasie van die VK John Bull plakkaat tydens die Eerste Wereldoorlog Die vlag van die Verenigde Koninkryk is die Unievlag ook bekend as Union Jack Dit is in 1606 met die oormekaarplasing van die vlag van Engeland oor die vlag van Skotland geskep en in 1801 is die Ierse Sint Patrick vlag bygevoeg Wallis word nie op die Unievlag verteenwoordig nie aangesien Wallis voor die stigting van die Verenigde Koninkryk deur Engeland verower en ingelyf is Die moontlikheid om die Unievlag te herontwerp om die verteenwoordiging van Wallis in te sluit is nie heeltemal verwerp nie 70 Die volkslied van die Verenigde Koninkryk is God Save the Queen as die monarg manlik is word in die lirieke Queen deur King vervang Die wapen van die Verenigde Koninkryk toon die drie leeus van Engeland twee keer die Skotse leeu en die Ierse harp Heraldies regs die leeu vir Engeland en links die eenhoring vir Skotland Onder is die Britse leuse Dieu et mon droit Frans vir God en my reg In Skotland lyk die wapen effens anders Britannia is n nasionale personifikasie van die Verenigde Koninkryk en afkomstig van die Romeinse Brittanje 71 Britannia word as n jong vrou met bruin of goue hare uitgebeeld sy dra n Korinthiese helm en n wit rok Sy hou Poseidon se drietandvurk en n skild met die Unievlag op Soms ry sy op die rug van n leeu Sedert die hoogtepunt van die Britse Ryk in die laat 19de eeu word Britannia dikwels met die Britse oorheersing van die see verbind byvoorbeeld in die patriotiese liedjie Rule Britannia Tot in 2008 is die leeu op die Britse vyftigpenniemuntstuk en tienpenniemuntstuk langs Britannia uitgebeeld Dit word ook as n simbool op die nie seremoniele vlag van die Britse Weermag gebruik n Tweede minder gebruikte personifikasie van die nasie is die karakter John Bull Die Engelse bulldog word soms as n simbool van die Verenigde Koninkryk gebruik en word met Winston Churchill se weerwil teen Nazi Duitsland verbind 72 Verwysings Wysig National Anthem Official web site of the British Royal Family in Engels Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 April 2020 Besoek op 18 Julie 2016 Tim Ross 23 Julie 2019 Boris Johnson Wins Race to Be Next British Prime Minister Bloomberg URL besoek op 23 Julie 2019 en Demographic Yearbook Table 3 Population by sex rate of population increase surface area and density PDF United Nations Statistics Division 2012 Besoek op 21 Desember 2015 Cite journal requires journal help en World Population Prospects Population Division United Nations Verenigde Nasies Besoek op 17 Mei 2020 2011 UK censuses in Engels Office for National Statistics Geargiveer vanaf die oorspronklike op 31 Januarie 2016 Besoek op 17 Desember 2012 6 0 6 1 6 2 6 3 en United Kingdom Internasionale Monetere Fonds Oktober 2019 Besoek op 17 Mei 2020 2019 Human Development Index Ranking in Engels United Nations Development Programme 2019 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 31 Mei 2020 Besoek op 17 Mei 2020 Gini Index in Engels Wereldbank Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 Desember 2019 Besoek op 17 Mei 2020 Brexit aber ohne Cameron Ergebnis des Referendums tagesschau de in Duits Tagesschau ARD 24 Junie 2016 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 3 Desember 2016 Besoek op 24 Junie 2016 en The National Archives UK 2005 The Official Yearbook of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland bl 39 de Bundeszentrale fur politische Bildung bpb Kleine Landeskunde Grossbritanniens Besoek op 26 Augustus 2014 en David Crystal The Stories of English London Penguin Books 2005 bl 233 en The Telegraph 26 Desember 2014 Britain edges past France on world stage Besoek op 1 Februarie 2015 en UK Agriculture The Importance of Agriculture to the UK Besoek op 6 Januarie 2016 en Bernard Stonehouse red Philips Illustrated Atlas of the World Londen Guild Publishing 1985 bl 22 en Bernard Semmel The Rise of Free Trade Imperialism Cambridge Cambridge University Press 1970 hoofstuk 1 en Sebastian Conrad Globalisation and the Nation in Imperial Germany Herdrukte tweede uitgawe Cambridge Cambridge University Press 2013 bl 31 Global Financial Centres 7 PDF in Engels Z Yen 2010 Geargiveer vanaf die oorspronklike PDF op 3 Mei 2018 Besoek op 21 April 2010 Worldwide Centres of Commerce Index 2008 PDF in Engels Mastercard Geargiveer PDF vanaf die oorspronklike op 15 April 2016 Besoek op 5 Julie 2011 Zumbrun Joshua 15 Julie 2008 World s Most Economically Powerful Cities Forbes in Engels New York Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 Mei 2020 Besoek op 3 Oktober 2010 en BBC News 15 Januarie 2014 UK s creative industries beat employment downturn en BBC News 1 April 2011 Downton Abbey bought by 100 countries en VisitBritain org VisitEngland org Markets South Africa Besoek op 19 Augustus 2017 de Nicolai von Ondarza Grossbritanniens Rolle innerhalb und ausserhalb der EU In Bundeszentrale fur politische Bildung bpb 10 Junie 2016 Besoek op 29 Junie 2016 Von Ondarza 2016 Von Ondarza 2016 Von Ondarza 2016 de Duitse Departement van Buitelandse Sake Verenigde Koninkryk Ekonomie Vervoer en The Guardian 7 Januarie 2020 Brexit Australian trade minister can t imagine visa free travel deal with UK Besoek op 7 Januarie 2020 en Office for National Statistics 2011 Census analysis Ethnicity and religion of the non UK born population in England and Wales 2011 Besoek op 7 Januarie 2020 en Charles O Brien Houses An Architectural Guide Pevsner Introductions New Haven and London Yale University Press 2016 bl 7 en O Brien 2016 bl 7 de Dr Fritz Winzer red Kulturgeschichte Europas Von der Antike bis zur Gegenwart Keulen Naumann amp Gobel bl 633 en Encyclopaedia Britannica United Kingdom Newspapers Besoek op 1 Januarie 2015 en Ponsford Matthew 19 Januarie 2016 Los Angeles to build world s most expensive stadium complex CNN Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 Julie 2017 Besoek op 12 Februarie 2017 36 0 36 1 en Forrest L Richardson 2002 Routing the Golf Course The Art amp Science That Forms the Golf Journey bl 46 John Wiley amp Sons en Opening ceremony of the games of the XXX Olympiad Olympic org Besoek op 30 November 2013 en Unparalleled Sporting History Reuters Besoek 30 November 2013 en World Athletics Championships 2017 the latest addition to Britain s golden decade of sport telegraph co uk 11 November 2011 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 Oktober 2019 Besoek op 24 November 2019 en Golden decade of sport in Britain starts now telegraph co uk 28 Julie 2009 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 Oktober 2019 Besoek op 24 November 2019 41 0 41 1 en Rugby Union Britain s Second Most Popular Sport Ipsos Mori 22 Desember 2003 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 15 April 2016 Besoek op 28 April 2013 en Rudd Alyson 7 April 2008 The father of football deserves much more The Times London Geargiveer vanaf die oorspronklike op 4 Junie 2011 Besoek op 29 Januarie 2015 en Sheffield FC 150 years of history FIFA 24 Oktober 2007 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 Julie 2014 Besoek op 29 Januarie 2015 en Ebner Sarah 2 Julie 2013 History and time are key to power of football says Premier League chief The Times London Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 November 2016 Besoek op 30 November 2013 en Mitchell Paul November 2005 The first international football match BBC Sport Scotland Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Junie 2019 Besoek op 15 Desember 2013 en Why is there no GB Olympics football team BBC Sport 5 Augustus 2008 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 Januarie 2009 Besoek op 31 Desember 2010 en Six ways the town of Rugby helped change the world BBC Besoek op 29 Januarie 2015 en Godwin Terry Rhys Chris 1981 The Guinness Book of Rugby Facts amp Feats bl 10 Enfield Guinness Superlatives Ltd en Louw Jaco Nesbit Derrick 2008 The Girlfriends Guide to Rugby Johannesburg South Publishers ISBN 978 0 620 39541 0 en British amp Irish Lions Britse en Ierse Leeus Besoek op 14 Februarie 2021 en Colin White 2010 Projectile Dynamics in Sport Principles and Applications bl 222 Routledge en About ECB Engeland en Wallis Krieketraad n d Besoek op 28 April 2013 en McLaughlin Martyn 4 Augustus 2009 Howzat happen England fields a Gaelic speaking Scotsman in Ashes The Scotsman Edinburgh Besoek op 30 Desember 2010 en Uncapped Joyce wins Ashes call up BBC Sport 15 November 2006 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1 Februarie 2020 Besoek op 30 Desember 2010 en Glamorgan BBC South East Wales Augustus 2009 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Julie 2012 Besoek op 30 Desember 2010 en History of Tennis Internasionale Tennisfederasie Besoek op 28 Julie 2008 en Morley Gary 22 Junie 2011 125 years of Wimbledon From birth of lawn tennis to modern marvels CNN Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 Februarie 2020 Besoek op 21 Januarie 2015 en The History of British Motorsport and Motor Racing at Silverstone The 1950s Silverstone co uk Besoek op 20 Junie 2015 en Tracking the Field PDF Ipsos MORI Geargiveer vanaf die oorspronklike PDF op 5 Februarie 2009 Besoek op 17 Oktober 2008 en Links plays into the record books BBC News 17 Maart 2009 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 21 Maart 2009 en The Open Championship More Scottish than British PGA Tour Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2 Oktober 2012 Besoek op 9 Maart 2015 en Ardener Shirley 2007 Professional identities policy and practice in business and bureaucracy New York Berghahn p 27 ISBN 978 1 84545 054 0 en Official Website of Rugby League World Cup 2008 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 25 Desember 2019 en Baker Andrew 20 Augustus 1995 100 years of rugby league From the great divide to the Super era The Independent London Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 Februarie 2020 Besoek op 20 Junie 2015 en Encyclopaedia Britannica 2006 ŷ Queensbury Rules Britannica en Chowdhury Saj 22 Januarie 2007 China in Ding s hands BBC Sport Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 Augustus 2007 Besoek op 2 Januarie 2011 en Gould Joe 10 April 2007 The ancient Irish sport of hurling catches on in America Columbia News Service Columbia Journalism School Geargiveer vanaf die oorspronklike op 14 Augustus 2011 Besoek op 17 Mei 2011 en Shinty Scottish Sport Geargiveer vanaf die oorspronklike op 16 September 2019 Besoek op 28 April 2013 en Sport in Scotland Scotland org Besoek 20 Junie 2015 Welsh dragon call for Union flag BBC News in Engels 27 November 2007 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 Februarie 2020 Besoek op 17 Oktober 2008 Britannia on British Coins in Engels Chard Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 Februarie 2020 Besoek op 25 Junie 2006 en Baker Steve 2001 Picturing the Beast University of Illinois Press p 52 ISBN 978 0 252 07030 3 Bronnelys WysigAlgemeen en United Kingdom Encyclopaedia Britannica Besoek op 17 Mei 2020 en United Kingdom Central Intelligence Agency Besoek op 17 Mei 2020 Verdere leesstof Wysig en Frank Welsh 2002 The Four Nations A History of the United Kingdom New Haven Yale University ISBN 0 300 09374 8 de Hans Kastendiek Karl Rohe Angelika Volle 1999 Grossbritannien Geschichte Politik Wirtschaft Gesellschaft 2de uitg Frankfurt New York Campus ISBN 3 593 36193 0 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link en Jim Bulpitt 1983 Territory and Power in the United Kingdom An Interpretation Manchester Manchester University ISBN 0 7190 0937 5 Eksterne skakels WysigWikimedia Commons bevat media in verband met Verenigde Koninkryk Sien Verenigde Koninkryk in Wiktionary die vrye woordeboek Algemene inligtingUK 2004 Factbook Office of National Statistics The British Isles Independent view of the UK UK Cities lists a variety of useful resources for every city in the UK www streetmap co uk alternative to multimap www upmystreet com detailed localised information about places in the United Kingdom www streetmap co uk alternative to multimapGeskiedenisThe National Archives BBC Nations Geskiedenis van die lande in die VK Mercator s Atlas Maps of Cornwall amp Wales Cornewallia en Wallia Ireland Irlandia Scotland Scotia and England Anglia circa 1564 Politiek en administrasieThe British Monarchy The United Kingdom Parliament Number 10 Downing Street Office of Public Sector Information Source for all UK legislation 1987 present successor to Her Majesty s Stationery Office MediaBritish Broadcasting Corporation BBC ToerismeToerisme inligting oor Kingdom Verenigde Koninkryk op Wikivoyage UK travel guide United Kingdom for travellers World66 Guide to United Kingdom A travel guide written by its users Tom s Britain A website about interesting things to do in Britain Verenigde Koninkryk LandeEngeland Skotland Wallis Noord IerlandOorsese gebiedeAnguilla Bermuda Brits Antarktiese Gebied Britse Indiese Oseaangebied Britse Maagde eilande Falkland eilande Gibraltar Kaaimanseilande Montserrat Pitcairneilande Sint Helena Ascension en Tristan da Cunha Suid Georgie en die Suidelike Sandwicheilande Turks en CaicoseilandeKroongebiedeEiland Man Guernsey JerseySowereine militere basisseAkrotiri en Dhekelie Ontsluit van https af wikipedia org w index php title Verenigde Koninkryk amp ol,