×
Perm-Trias-uitwissing

Die Perm-Trias-uitwissing (P–Tr) het sowat 252 miljoen jaar gelede plaasgevind en vorm die grens tussen die geologiese periodes Perm en Trias, sowel as tussen die geologiese eras Paleosoïkum en Mesosoïkum. Dit was die grootste uitwissingsgebeurtenis in die Aarde se geskiedenis, met tot 96% van alle seespesies en 70% van gewerweldes op land wat uitgesterf het. Dit is die enigste bekende massauitwissing van insekte.

Seelewe-uitwissing tydens die Fanerosoïkum%Miljoene jare geledeK–PgTr–JP–TrLaat-DO–S

Die blou grafiek toon die persentasie (nie die werklike getalle nie) van see-genera wat uitgewis is tydens enige tydperk. Dit verteenwoordig nie alle seespesies nie, net dié waarvan fossiele bestaan. Die name van die "Groot Vyf" uitwissings is klikbare hiperskakels. (bron)

Sowat 57% van alle biologiese families en 83% van alle genera is uitgewis. Omdat so ’n groot deel van die biodiversiteit verlore gegaan het, het dit langer geduur om te herstel as ná enige ander uitwissing, moontlik tot 10 miljoen jaar.

Navorsers meen daar was tussen een en drie uitwissingsfases. Daar is verskeie teorieë oor die rede vir die uitwissing; die eerste fase was waarskynlik weens geleidelike omgewingsveranderings, terwyl die laaste fase veroorsaak kon gewees het deur ’n katastrofiese gebeurtenis. Voorgestelde redes vir laasgenoemde sluit in ’n groot of verskeie meteoorbotsings, verhoogde vulkaanaktiwiteit, groot vure en ontploffings op die Siberiese Trappe, en die skielike vrystelling van hidrometaan uit die seebodem.

Inhoud

Tot in 2000 is geglo die rotse wat oor die Perm-Trias-grens heen gevorm is, is te min en bevat te veel gapings om die oorsaak van die uitwissing betroubaar te kan bepaal. Volgens ’n ondersoek na rotse op verskeie plekke in Suid-China het die uitwissing252,28±0,08 miljoen jaar gelede plaasgevind; ’n vroeëre ondersoek van rotse in die provinsie Zhejiang in China het aangedui die uitwissing was251,4±0,3 miljoen jaar gelede, met verdere uitwissings vir ’n ruk daarna. ’n Skielike, groot (sowat 0,9%) wêreldwye afname in die verhouding van die stabiele isotoop13C tot dié van12C, het in dié tyd plaasgevind, en word soms gebruik om die Perm-Trias-grens te identifiseer in rotse wat nie geskik is vir radiometriese datumvasstelling nie. Verdere bewyse van ’n omgewingsverandering rondom die P-Tr-grens is ’n styging van 8 ºC in die temperatuur en ’n toename vanCO2-vlakke van2 000 dele per miljoen (die konsentrasie net voor die Nywerheidsrewolusie was in vergelyking daarmee280 dele per miljoen.) Daar is ook bewyse van ’n toename in ultravioletstrale wat die Aarde bereik het en die mutasie van plantspore teweeggebring het.

Daar is al voorgestel dat die P-Tr-grens verbind kan word met ’n skerp getaltoename in land- en mariene fungusse, wat veroorsaak is deur die skerp toename in die hoeveelheid dooie plante en diere waarop die fungusse teer. Vir ’n ruk is dié fungus-oplewing deur paleontoloë gebruik om die P-Tr-grens te identifiseer in rotse wat nie geskik is vir radiometriese datumvasstelling of nie genoeg fossiele bevat het nie, maar selfs die wetenskaplikes wat die fungus-oplewing voorgestel het, het daarop gewys dat sulke oplewings ’n herhalende verskynsel kon gewees het wat veroorsaak is deur die ekosisteem ná die uitwissing in die vroeë Trias. Die idee van ’n fungus-oplewing is al gekritiseer op verskeie gronde, insluitende: Reduviasporonites, die mees algemene "fungusspoor", was eintlik ’n gefossileerde alg, die oplewing het nie wêreldwyd voorgekom nie en op baie plekke het dit nie saamgeval met die P-Tr-grens nie. Die alge wat verkeerdelik as fungusspore geïdentifiseer is, kan selfs op ’n oorgang dui na ’n Trias-wêreld wat deur mere oorheers is eerder as ’n vroeë Trias-sone van dood en verrotting in sekere aardfossielbeddings. Nuwe chemiese toetse dui egter aan Reduviasporonites het wel ’n fungus-oorsprong, en dié kritici se argumente hou dus nie heeltemal water nie.

Onsekerheid bestaan oor die lengte van die algehele uitwissing, asook die tyd en duur van sekere groepe se uitwissing. Daar is bewyse vir veelvuldige uitwissingsfases of dat dit oor verskeie miljoene jare plaasgevind het, met ’n hoogtepunt in die laaste paar miljoen jaar van die Perm.

Terwyl statistiese ontleding van sommige strata in Suid-China dui op ’n uitwissing met een groot hoogtepunt 250,6 miljoen jaar gelede, wys onlangse navorsing dat verskillende groepe op verskillende tye uitgesterf het – tot 1 170 duisend jaar uitmekaar. In rotslae in Oos-Groenland is bewyse gevind dat die afname in die getalle van diere oor ’n periode van 10 000 tot 60 000 jaar plaasgevind het, terwyl plante verskeie honderdduisende jare ekstra geneem het om die volle uitwerking van die uitwissingsvoorval te toon. ’n Ouer teorie, wat steeds in sommige moderne dokumente ondersteun word, is dat daar twee groot uitwissingsfases sowat 9,4 miljoen jaar uitmekaar was en dat die laaste fase verantwoordelik was vir die uitwissing van sowat 80% van mariene spesies wat toe geleef het, terwyl die ander uitwissings veroorsaak is tydens die eerste fase of die tydperk tussen die fases. Volgens dié teorie het een van hierdie fases in die middelste epog van die Perm plaasgevind.

Mariene organismes

Die grootste verliese in die P-Tr-uitwissing was onder mariene ongewerweldes. In die genoemde Suid-Chinese rotse is bewyse dat 286 van die 329 genera mariene ongewerweldes verdwyn het in die laaste twee sediment-sones wat konodonte (uitgestorwe rugstringdiere) uit die Perm bevat.

Diere met geraamtes van kalsiumkarbonaat is die meeste in die uitwissing geraak, veral dié wat staatmaak opCO2-vlakke in die atmosfeer om hul geraamtes te vorm.

Land-ongewerweldes

Die Perm het ’n groot verskeidenheid insekte en ander ongewerwelde spesies gehad, insluitende die grootste insekte wat nog bestaan het. Die P-Tr-uitwissing was die enigste bekende massauitwissing van insekte, met agt of nege ordes wat uitgesterf het en nog tien wat grootliks uitgedun is. Palaeodictyopteroidea (insekte met steek- en suigmonddele) se getalle het in die middel-Perm begin afneem; dit word verbind met ’n verandering in die plantegroei. Die grootste afname het plaasgevind in die laat-Perm en is waarskynlik nie weens weerverwante veranderings in die plantegroei nie.

Die meeste fossiele insekgroepe wat ná die P-Tr-grens gevind word, verskil in ’n groot mate van dié wat ná die P-Tr-uitwissing geleef het. Die meeste Paleosoïese insekgroepe word nie aangetref in neerslae wat uit later as die P-Tr-grens dateer nie. In laat-Trias-neerslae bestaan fossiele oorwegend uit moderne fossiele insekgroepe.

Land-gewerweldes

Daar is genoeg bewyse dat meer as twee derdes van die families Labyrinthodontia-amfibieë, Sauropsida ("reptiele") en Therapsida ("soogdieragtige reptiele") uitgesterf het. Groot planteters het die grootste verliese gely. Alle Permiese Anapsida-reptiele het uitgesterf behalwe die Procolophonidae. Te min Permiese Diapsida-fossiele (die "reptielgroep" waaruit akkedisse, slange, krokodille en dinosourusse, insluitende voëls, ontstaan het) is gevind om enige gevolgtrekking te maak oor die uitwerking van die Permiese uitwissing op hulle.

Selfs groepe wat oorleef het, het geweldig baie spesies verloor en sommige groepe was aan die einde van die Perm baie naby aan uitwissing. Sommige groepe het nie lank ná hierdie periode bly bestaan nie, terwyl ander wat skaars oorleef het, gediversifiseer en langlewende lyne geproduseer het.

’n Vlegtende rivier, die Waimakariri in Nieu-Seeland.

Uit vroeëre ontledings het dit gelyk asof die Aarde vinnig herstel het ná die Perm-Trias-uitwissing, maar dit het hoofsaaklik betrekking gehad op geharde diersoorte soos die Lystrosaurus. Navorsing wat in 2006 gepubliseer is, wys gespesialiseerde diere wat komplekse ekosisteme met ’n hoë mate van biodiversiteit en ingewikkelde voedselkettings vorm, het baie langer geneem om te herstel. Daar word geglo dié lang tydperk van herstel is veroorsaak deur opvolgende vlae van uitwissing wat herstel in die wiele gery en omgewingstres op organismes uitgerek het – tot in die vroeë Trias.

Uit navorsing blyk die herstel het eers aan die begin van die middel-Trias begin, 4 tot 6 miljoen jaar ná die uitwissing; Sommige skrywers meen die herstel was eers afgehandel sowat 30 miljoen jaar ná die uitwissing, dus in die laat-Trias.

In ’n studie wat in die tydskrif Science gepubliseer is, word gemeen die oseane se oppervlaktemperatuur kon tot 40 °C gewees het, wat verduidelik hoekom die lewe op Aarde so lank geneem het om te herstel; dit was eenvoudig te warm.

Tydens die vroeë Trias (4 tot 6 miljoen jaar ná die uitwissing) was die plantbiomassa nie groot genoeg om steenkoolneerslae te vorm nie en dus was die kos vir herbivore beperk. Rivierpatrone in die Karoo het verander van "kronkelend" tot "vlegtend", en dit dui daarop dat plante daar vir ’n lang tyd baie yl was.

Elke groot segment van die vroeë Trias-ekosisteem – plante en diere, see- en landlewe – is oorheers deur ’n klein aantal genera wat feitlik oral op Aarde voorgekom het. ’n Gesonde ekosisteem het ’n veel groter aantal genera, wat elk in ’n paar verkose tipes habitat voorkom.

Om die presiese oorsaak of oorsake van die Perm-Trias-uitwissing te bepaal is moeilik, veral omdat die ramp meer as 250 miljoen jaar gelede plaasgevind het en baie van die bewyse is óf teen dié tyd vernietig óf lê diep binne die Aarde onder talle rotslae. Die seebodem word ook elke 200 miljoen jaar hersirkuleer deur voortdurende plaattektoniek en bewyse daar sal ook nie meer bestaan nie. Wetenskaplikes het verskeie oorsake voorgestel, insluitende katastrofiese en geleidelike prosesse. Eersgenoemde sluit in ’n groot of verskeie groot botsings van asteroïdes of komete met die Aarde, ’n toename in vulkaniese aktiwiteit of die skielike vrystelling van metaanhidraat uit die seebodem. Laasgenoemde sluit in ’n verandering in seevlakke, min suurstof in die atmosfeer en te min water.

Impak van ’n hemelliggaam

’n Kunstenaarsvoorstelling van ’n asteroïde met ’n deursnee van ’n paar kilometer wat die Aarde tref.

Bewyse dat die impak van ’n hemelliggaam die Kryt-Paleogeen-uitwissing veroorsaak het, het gelei tot vermoedens dat dit ook die oorsaak was van ander groot rampe, insluitende die Perm-Trias-uitwissing, en die soeke na bewyse het begin.

Moontlike getuienis van ’n impak as oorsaak van die uitwissing sluit in misvormde kwarts in Australië en Antarktika, meteorietbrokke in Antarktika; en neerslae ryk aan yster, nikkel en silikon, wat deur ’n impak veroorsaak kon gewees het. Die akkuraatheid van dié bewerings word egter betwis.

’n Impakkrater op die seebodem kan ’n aanduiding gee van die oorsaak. Aangesien 70% van die Aarde se oppervlak met water bedek is, is die kans dat ’n asteroïde of komeet die oseaan sou tref, twee keer so groot as dat dit die Aarde sou tref. So ’n krater sou egter teen dié tyd verdwyn het.

Een faktor wat geloofwaardigheid verleen aan teorieë oor ’n groot impak, is dat dit ander verskynsels aan die gang kon gesit het, soos die Siberiese Trappe (sien onder).

Vulkaanuitbarstings

In die laaste stadiums van die Perm het twee basaltlawa-voorvalle voorgekom. Die kleinste, die Emeishan-trappe in China, kom voor in ’n gebied wat in dié tyd naby die ewenaar was.

Die basaltlawa-uitbarstings wat die Siberiese Trappe gevorm het, is een van die grootste bekende vulkaniese uitbarstings op Aarde en het ’n gebied van 2 miljoen km2 met lawa bedek. Voorheen is geglo die uitbarstings op die Siberiese Trappe het miljoene jare geduur, maar onlangse navorsing dui daarop dat dit 251,2 ± 0,3 miljoen jaar gelede plaasgevind het – net voor die einde van die Perm.

Die uitbarstings op die Emeishan- en Siberiese Trappe kon veroorsaak het dat stof en ’n suursproei die lig van die Son blokkeer en so fotosintese op land en in die see ontwrig het, wat gelei het tot die instorting van voedselkettings. Toe die suur uit die atmosfeer gewas is, kon dit suurreën veroorsaak het wat plante, weekdiere en plankton kon doodgemaak het. Die uitbarstings sou ook koolstofdioksied vrygestel het wat die temperatuur wêreldwyd sou laat styg het. Nadat al die stof en suur uit die lug gewas is, sou die oormaat koolstofdioksied agtergebly het en die temperatuurstyging sou voortgeduur het.

Die Siberiese Trappe sou ook gevaarliker gewees het: suiwer basaltlawa is gewoonlik loperig, maar 20% van die uitbarstings van die Siberiese Trappe sou as en ander afval hoog die atmosfeer ingeskiet het, wat die temperatuur op kort termyn sou laat daal het.

Daar is egter twyfel oor of dié trappe alleen so ’n groot uitwissing sou veroorsaak het. Uitbarstings naby die ewenaar is nodig om die lewe wêreldwyd te ontwrig, terwyl die Siberiese Trappe in of naby die Noordpoolsirkel is. Boonop, indien die uitbarstings oor 200 000 jaar plaasgevind het, sou die atmosfeer se koolstofdioksied verdubbel het. Onlangse navorsing dui daarop dat dit die temperatuur wêreldwyd met 1,5 tot 4,5 °C sou laat styg het, en dit is onwaarskynlik dat dit ’n ramp so groot soos die P-Tr-uitwissing sou veroorsaak het.

  1. Shen S.-Z. (2011). "Calibrating the End-Permian Mass Extinction". Science. Bibcode:. doi:.
  2. Benton M J (2005). When life nearly died: the greatest mass extinction of all time. Londen: Thames & Hudson. ISBN 0-500-28573-X.
  3. Sahney S and Benton M.J (2008). (PDF). Proceedings of the Royal Society B. 275 (1636): 759–765. doi:. PMC. PMID .
  4. Labandeira CC, Sepkoski JJ (1993). "Insect diversity in the fossil record". Science. 261 (5119): 310–315. Bibcode:. doi:. PMID .
  5. Sole RV, Newman M (2003). "Extinctions and Biodiversity in the Fossil Record". In Canadell, JG; Mooney, HA (reds.). Encyclopedia of Global Environmental Change, The Earth System – Biological and Ecological Dimensions of Global Environmental Change (Volume 2). New York: Wiley. pp. 297–391. ISBN 0-470-85361-1.
  6. . ScienceDaily. 27 Mei 2012. Besoek op28 Mei 2012.
  7. Jin YG, Wang Y, Wang W, Shang QH, Cao CQ, Erwin DH (2000). "Pattern of Marine Mass Extinction Near the Permian–Triassic Boundary in South China". Science. 289 (5478): 432–436. Bibcode:. doi:. PMID .AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  8. Yin H, Zhang K, Tong J, Yang Z, Wu S. The Global Stratotype Section and Point (GSSP) of the Permian-Triassic Boundary. Episodes. 24. pp. 102–114.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  9. Yin, HF; Sweets, WC; Yang, ZY; Dickins, JM (1992). "Permo-Triassic events in the eastern Tethys–an overview". In Sweet, WC (red.). Permo-Triassic events in the eastern Tethys: stratigraphy, classification, and relations with the western Tethys. Cambridge, VK: Cambridge University Press. pp. 1–7. ISBN 0-521-54573-0.
  10. Darcy E. Ogdena en Norman H. Sleep (2011). . Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. Bibcode:. doi:.
  11. Erwin, D.H (1993). The Great Paleozoic Crisis: Life and Death in the Permian. New York: Columbia University Press. ISBN 0-231-07467-0.
  12. Bowring SA, Erwin DH, Jin YG, Martin MW, Davidek K, Wang W (1998). "U/Pb Zircon Geochronology and Tempo of the End-Permian Mass Extinction". Science. 280 (5366): 1039–1045. Bibcode:. doi:.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  13. McElwain, J.C. (2007). "Mass extinction events and the plant fossil record". Trends in Ecology & Evolution. 22 (10): 548–557. doi:. PMID .Onbekende parameter |coauthors= geïgnoreer (help)
  14. Magaritz M (1989). "13C minima follow extinction events: a clue to faunal radiation". Geology. 17 (4): 337–340. Bibcode:. doi:.
  15. Krull SJ, Retallack JR (2000). "13C depth profiles from paleosols across the Permian–Triassic boundary: Evidence for methane release". GSA Bulletin. 112 (9): 1459–1472. Bibcode:. doi:. ISSN .
  16. Dolenec T, Lojen S, Ramovs A (2001). "The Permian–Triassic boundary in Western Slovenia (Idrijca Valley section): magnetostratigraphy, stable isotopes, and elemental variations". Chemical Geology. 175 (1): 175–190. doi:.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  17. Musashi M, Isozaki Y, Koike T, Kreulen R (2001). "Stable carbon isotope signature in mid-Panthalassa shallow-water carbonates across the Permo–Triassic boundary: evidence for 13C-depleted ocean". Earth Planet. Sci. Lett. 193: 9–20. Bibcode:. doi:.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  18. Dolenec T, Lojen S, Ramovs A (2001). "The Permian-Triassic boundary in Western Slovenia (Idrijca Valley section): magnetostratigraphy, stable isotopes, and elemental variations". Chemical Geology. 175: 175–190. doi:.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  19. H Visscher, H Brinkhuis, D L Dilcher, W C Elsik, Y Eshet, C V Looy, M R Rampino, and A Traverse (1996). . Proceedings of the National Academy of Sciences. 93 (5): 2155–2158. Bibcode:. doi:. PMC. PMID .AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  20. Foster, C.B. (2002). . Palynology. 26 (1): 35–58. doi:.Onbekende parameter |coauthors= geïgnoreer (help)
  21. López-Gómez, J. and Taylor, E.L. (2005). . Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 229 (1–2): 1–2. doi:. Geargiveer vanaf op 6 Maart 2010. Besoek op31 Januarie 2014.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  22. Looy, C.V. (2005). . Proceedings of the National Academy of Sciences. 162 (4): 7879–7883. Bibcode:. doi:. PMC. PMID . See image 2Onbekende parameter |coauthors= geïgnoreer (help)
  23. Ward PD, Botha J, Buick R, De Kock MO, Erwin DH, Garrison GH, Kirschvink JL & Smith R (2005). "Abrupt and Gradual Extinction Among Late Permian Land Vertebrates in the Karoo Basin, South Africa". Science. 307 (5710): 709–714. Bibcode:. doi:. PMID .AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  24. Retallack, G.J. (2003). . Bulletin of the Geological Society of America. 115 (9): 1133–1152. Bibcode:. doi:.Onbekende parameter |coauthors= geïgnoreer (help)
  25. Sephton, Mark A. (2009). . Geology. 37 (10): 875–878. doi:.Onbekende parameter |coauthors= geïgnoreer (help)
  26. Rampino MR, Prokoph A & Adler A (2000). "Tempo of the end-Permian event: High-resolution cyclostratigraphy at the Permian–Triassic boundary". Geology. 28 (7): 643–646. Bibcode:. doi:. ISSN .
  27. Wang, S.C. (2007). "Confidence intervals for pulsed mass extinction events". Paleobiology. 33 (2): 324–336. doi:.Onbekende parameter |coauthors= geïgnoreer (help)
  28. Twitchett RJ Looy CV Morante R Visscher H & Wignall PB (2001). "Rapid and synchronous collapse of marine and terrestrial ecosystems during the end-Permian biotic crisis". Geology. 29 (4): 351–354. Bibcode:. doi:. ISSN .
  29. Retallack, G.J. (2006). "Middle-Late Permian mass extinction on land". Bulletin of the Geological Society of America. 118 (11–12): 1398–1411. Bibcode:. doi:.Onbekende parameter |coauthors= geïgnoreer (help)
  30. Stanley SM & Yang X (1994). "A Double Mass Extinction at the End of the Paleozoic Era". Science. 266 (5189): 1340–1344. Bibcode:. doi:. PMID .
  31. Knoll, A.H. (2004). (PDF).
  32. Erwin DH (1993). The great Paleozoic crisis; Life and death in the Permian. Columbia University Press. ISBN 0-231-07467-0.
  33. Maxwell, W. D. (1992). "Permian and Early Triassic extinction of non-marine tetrapods". Palaeontology. 35: 571–583.
  34. Erwin DH (1990). "The End-Permian Mass Extinction". Annual Review of Ecology and Systematics. 21: 69–91. doi:.
  35. Lehrmann; D.J.; Ramezan; J.; Bowring; S.A.; et al. (2006). . Geology. 34 (12): 1053–1056. Bibcode:. doi:.Onbekende parameter |month= geïgnoreer (help);Onbekende parameter |author-separator= geïgnoreer (help)
  36. Yadong Sun1,2,*, Michael M. Joachimski3, Paul B. Wignall2, Chunbo Yan1, Yanlong Chen4, Haishui Jiang1, Lina Wang1, Xulong Lai1. "Lethally Hot Temperatures During the Early Triassic Greenhouse". Science. 338 (6105): 366–370. Bibcode:. doi:.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  37. .
  38. Ward PD, Montgomery DR, & Smith R (2000). "Altered river morphology in South Africa related to the Permian–Triassic extinction". Science. 289 (5485): 1740–1743. Bibcode:. doi:. PMID .AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  39. Retallack, GJ (1995). "Permian–Triassic life crisis on land". Science. 267 (5194): 77–80. Bibcode:. doi:. PMID .
  40. Hallam A & Wignall PB (1997). Mass Extinctions and their Aftermath. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-854916-1.
  41. Retallack GJ, Seyedolali A, Krull ES, Holser WT, Ambers CP, Kyte FT (1998). . Geology. 26 (11): 979–982. Bibcode:. doi:.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  42. Becker L, Poreda RJ, Basu AR, Pope KO, Harrison TM, Nicholson C, Iasky R (2004). "Bedout: a possible end-Permian impact crater offshore of northwestern Australia". Science. 304 (5676): 1469–1476. Bibcode:. doi:. PMID .AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  43. Basu AR, Petaev MI, Poreda RJ, Jacobsen SB, Becker L (2003). "Chondritic meteorite fragments associated with the Permian–Triassic boundary in Antarctica". Science. 302 (5649): 1388–1392. Bibcode:. doi:. PMID .AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  44. Kaiho K, Kajiwara Y, Nakano T, Miura Y, Kawahata H, Tazaki K, Ueshima M, Chen Z, Shi GR (2001). . Geology. 29 (9): 815–818. Bibcode:. doi:. ISSN . Besoek op2007-10-22.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  45. Farley KA, Mukhopadhyay S, Isozaki Y, Becker L, Poreda RJ (2001). "An extraterrestrial impact at the Permian–Triassic boundary?". Science. 293 (5539): 2343a–2343. doi:. PMID .AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  46. Koeberl C, Gilmour I, Reimold WU, Philippe Claeys P, Ivanov B (2002). "End-Permian catastrophe by bolide impact: Evidence of a gigantic release of sulfur from the mantle: Comment and Reply". Geology. 30 (9): 855–856. Bibcode:. doi:. ISSN .AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  47. Isbell JL, Askin RA, Retallack GR (1999). "Search for evidence of impact at the Permian–Triassic boundary in Antarctica and Australia; discussion and reply". Geology. 27 (9): 859–860. Bibcode:. doi:.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  48. Koeberl K, Farley KA, Peucker-Ehrenbrink B, Sephton MA (2004). "Geochemistry of the end-Permian extinction event in Austria and Italy: No evidence for an extraterrestrial component". Geology. 32 (12): 1053–1056. Bibcode:. doi:.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  49. White RV (2002). (PDF). Phil. Trans. Royal Society of London. 360 (1801): 2963–2985. Bibcode:. doi:. PMID . Besoek op2008-01-12.
  50. AHager, Bradford H (2001). "". CCNet 33/2001: Abstract 50470.
  51. Hagstrum, Jonathan T (2001). "". CCNet 33/2001: Abstract 50288.
  52. Zhou, M-F., Malpas, J, Song, X-Y, Robinson, PT, Sun, M, Kennedy, AK, Lesher, CM & Keays, RR (2002). "A temporal link between the Emeishan large igneous province (SW China) and the end-Guadalupian mass extinction". Earth and Planetary Science Letters. 196 (3–4): 113–122. Bibcode:. doi:.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  53. Wignall, Paul B.; et al. (2009). "Volcanism, Mass Extinction, and Carbon Isotope Fluctuations in the Middle Permian of China". Science. 324 (5931): 1179–1182. Bibcode:. doi:. PMID .Cite has empty unknown parameter: |month= (help)
  54. Andy Saunders, Marc Reichow (2009). (in Engels). vanaf die oorspronklike op 21 Februarie 2020. Besoek op18 Oktober 2009.
  55. Andy Saunders and Marc Reichow (January 2009). (PDF). Chinese Science Bulletin. Springer. 54 (1): 20–37. doi:. Besoek op 09-04-2010.Gaan datum na in: |accessdate= (help)
  56. Reichow, Marc K. (2009). (PDF). Earth and Planetary Science Letters. 277: 9–20. Bibcode:. doi:. Besoek op 09-04-2010.Onbekende parameter |coauthors= geïgnoreer (help);Gaan datum na in: |accessdate= (help)
  57. Mundil, R., Ludwig, K.R., Metcalfe, I. & Renne, P.R (2004). "Age and Timing of the Permian Mass Extinctions: U/Pb Dating of Closed-System Zircons". Science. 305 (5691): 1760–1763. Bibcode:. doi:. PMID .AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  • . Besoek op2011-04-30.
  • . Besoek op2011-04-30.
  • . Besoek op2011-04-30.
  • Morrison D. . NASA. Geargiveer vanaf op 2011-06-10. Besoek op2011-04-30.
  • . Besoek op2011-04-30.

Publikasie datum: September 26, 2021

perm, trias, uitwissing, sowat, miljoen, jaar, gelede, plaasgevind, vorm, grens, tussen, geologiese, periodes, perm, trias, sowel, tussen, geologiese, eras, paleosoïkum, mesosoïkum, grootste, uitwissingsgebeurtenis, aarde, geskiedenis, alle, seespesies, gewerw. Die Perm Trias uitwissing P Tr het sowat 252 miljoen jaar gelede plaasgevind 1 en vorm die grens tussen die geologiese periodes Perm en Trias sowel as tussen die geologiese eras Paleosoikum en Mesosoikum Dit was die grootste uitwissingsgebeurtenis in die Aarde se geskiedenis met tot 96 van alle seespesies 2 en 70 van gewerweldes op land wat uitgesterf het 3 Dit is die enigste bekende massauitwissing van insekte 4 5 Seelewe uitwissing tydens die Fanerosoikum Miljoene jare gelede K Pg Tr J P Tr Laat D O SDie blou grafiek toon die persentasie nie die werklike getalle nie van see genera wat uitgewis is tydens enige tydperk Dit verteenwoordig nie alle seespesies nie net die waarvan fossiele bestaan Die name van die Groot Vyf uitwissings is klikbare hiperskakels bron Sowat 57 van alle biologiese families en 83 van alle genera is uitgewis Omdat so n groot deel van die biodiversiteit verlore gegaan het het dit langer geduur om te herstel as na enige ander uitwissing 2 moontlik tot 10 miljoen jaar 6 Navorsers meen daar was tussen een en drie uitwissingsfases 3 7 8 9 Daar is verskeie teoriee oor die rede vir die uitwissing die eerste fase was waarskynlik weens geleidelike omgewingsveranderings terwyl die laaste fase veroorsaak kon gewees het deur n katastrofiese gebeurtenis Voorgestelde redes vir laasgenoemde sluit in n groot of verskeie meteoorbotsings verhoogde vulkaanaktiwiteit groot vure en ontploffings op die Siberiese Trappe 10 en die skielike vrystelling van hidrometaan uit die seebodem Inhoud 1 Datum van die uitwissing 2 Uitwissingspatrone 2 1 Mariene organismes 2 2 Land ongewerweldes 2 3 Land gewerweldes 3 Biotiese herstel 4 Oorsake van die uitwissing 4 1 Impak van n hemelliggaam 4 2 Vulkaanuitbarstings 5 Verwysings 6 Eksterne skakelsDatum van die uitwissing WysigTot in 2000 is geglo die rotse wat oor die Perm Trias grens heen gevorm is is te min en bevat te veel gapings om die oorsaak van die uitwissing betroubaar te kan bepaal 11 Volgens n ondersoek na rotse op verskeie plekke in Suid China 1 het die uitwissing 252 28 0 08 miljoen jaar gelede plaasgevind n vroeere ondersoek van rotse in die provinsie Zhejiang in China 12 het aangedui die uitwissing was 251 4 0 3 miljoen jaar gelede met verdere uitwissings vir n ruk daarna 7 n Skielike groot sowat 0 9 wereldwye afname in die verhouding van die stabiele isotoop 13C tot die van 12C het in die tyd plaasgevind 13 14 15 16 17 en word soms gebruik om die Perm Trias grens te identifiseer in rotse wat nie geskik is vir radiometriese datumvasstelling nie 18 Verdere bewyse van n omgewingsverandering rondom die P Tr grens is n styging van 8 ºC in die temperatuur 13 en n toename van CO2 vlakke van 2 000 dele per miljoen die konsentrasie net voor die Nywerheidsrewolusie was in vergelyking daarmee 280 dele per miljoen 13 Daar is ook bewyse van n toename in ultravioletstrale wat die Aarde bereik het en die mutasie van plantspore teweeggebring het 13 Daar is al voorgestel dat die P Tr grens verbind kan word met n skerp getaltoename in land en mariene fungusse wat veroorsaak is deur die skerp toename in die hoeveelheid dooie plante en diere waarop die fungusse teer 19 Vir n ruk is die fungus oplewing deur paleontoloe gebruik om die P Tr grens te identifiseer in rotse wat nie geskik is vir radiometriese datumvasstelling of nie genoeg fossiele bevat het nie maar selfs die wetenskaplikes wat die fungus oplewing voorgestel het het daarop gewys dat sulke oplewings n herhalende verskynsel kon gewees het wat veroorsaak is deur die ekosisteem na die uitwissing in die vroee Trias 19 Die idee van n fungus oplewing is al gekritiseer op verskeie gronde insluitende Reduviasporonites die mees algemene fungusspoor was eintlik n gefossileerde alg 13 20 die oplewing het nie wereldwyd voorgekom nie 21 22 en op baie plekke het dit nie saamgeval met die P Tr grens nie 23 Die alge wat verkeerdelik as fungusspore geidentifiseer is kan selfs op n oorgang dui na n Trias wereld wat deur mere oorheers is eerder as n vroee Trias sone van dood en verrotting in sekere aardfossielbeddings 24 Nuwe chemiese toetse dui egter aan Reduviasporonites het wel n fungus oorsprong en die kritici se argumente hou dus nie heeltemal water nie 25 Onsekerheid bestaan oor die lengte van die algehele uitwissing asook die tyd en duur van sekere groepe se uitwissing Daar is bewyse vir veelvuldige uitwissingsfases 3 of dat dit oor verskeie miljoene jare plaasgevind het met n hoogtepunt in die laaste paar miljoen jaar van die Perm 23 26 Terwyl statistiese ontleding van sommige strata in Suid China dui op n uitwissing met een groot hoogtepunt 250 6 miljoen jaar gelede 2 wys onlangse navorsing dat verskillende groepe op verskillende tye uitgesterf het tot 1 170 duisend jaar uitmekaar 27 In rotslae in Oos Groenland is bewyse gevind dat die afname in die getalle van diere oor n periode van 10 000 tot 60 000 jaar plaasgevind het terwyl plante verskeie honderdduisende jare ekstra geneem het om die volle uitwerking van die uitwissingsvoorval te toon 28 n Ouer teorie wat steeds in sommige moderne dokumente ondersteun word 29 is dat daar twee groot uitwissingsfases sowat 9 4 miljoen jaar uitmekaar was en dat die laaste fase verantwoordelik was vir die uitwissing van sowat 80 van mariene spesies wat toe geleef het terwyl die ander uitwissings veroorsaak is tydens die eerste fase of die tydperk tussen die fases Volgens die teorie het een van hierdie fases in die middelste epog van die Perm plaasgevind 3 30 Uitwissingspatrone WysigMariene organismes Wysig Die grootste verliese in die P Tr uitwissing was onder mariene ongewerweldes In die genoemde Suid Chinese rotse is bewyse dat 286 van die 329 genera mariene ongewerweldes verdwyn het in die laaste twee sediment sones wat konodonte uitgestorwe rugstringdiere uit die Perm bevat 7 Diere met geraamtes van kalsiumkarbonaat is die meeste in die uitwissing geraak veral die wat staatmaak op CO2 vlakke in die atmosfeer om hul geraamtes te vorm 31 Land ongewerweldes Wysig Die Perm het n groot verskeidenheid insekte en ander ongewerwelde spesies gehad insluitende die grootste insekte wat nog bestaan het Die P Tr uitwissing was die enigste bekende massauitwissing van insekte 4 met agt of nege ordes wat uitgesterf het en nog tien wat grootliks uitgedun is Palaeodictyopteroidea insekte met steek en suigmonddele se getalle het in die middel Perm begin afneem dit word verbind met n verandering in die plantegroei Die grootste afname het plaasgevind in die laat Perm en is waarskynlik nie weens weerverwante veranderings in die plantegroei nie 32 Die meeste fossiele insekgroepe wat na die P Tr grens gevind word verskil in n groot mate van die wat na die P Tr uitwissing geleef het Die meeste Paleosoiese insekgroepe word nie aangetref in neerslae wat uit later as die P Tr grens dateer nie In laat Trias neerslae bestaan fossiele oorwegend uit moderne fossiele insekgroepe 4 Land gewerweldes Wysig Daar is genoeg bewyse dat meer as twee derdes van die families Labyrinthodontia amfibiee Sauropsida reptiele en Therapsida soogdieragtige reptiele uitgesterf het Groot planteters het die grootste verliese gely Alle Permiese Anapsida reptiele het uitgesterf behalwe die Procolophonidae Te min Permiese Diapsida fossiele die reptielgroep waaruit akkedisse slange krokodille en dinosourusse insluitende voels ontstaan het 33 34 is gevind om enige gevolgtrekking te maak oor die uitwerking van die Permiese uitwissing op hulle Selfs groepe wat oorleef het het geweldig baie spesies verloor en sommige groepe was aan die einde van die Perm baie naby aan uitwissing Sommige groepe het nie lank na hierdie periode bly bestaan nie terwyl ander wat skaars oorleef het gediversifiseer en langlewende lyne geproduseer het Biotiese herstel Wysig n Vlegtende rivier die Waimakariri in Nieu Seeland Uit vroeere ontledings het dit gelyk asof die Aarde vinnig herstel het na die Perm Trias uitwissing maar dit het hoofsaaklik betrekking gehad op geharde diersoorte soos die Lystrosaurus Navorsing wat in 2006 gepubliseer is wys gespesialiseerde diere wat komplekse ekosisteme met n hoe mate van biodiversiteit en ingewikkelde voedselkettings vorm het baie langer geneem om te herstel Daar word geglo die lang tydperk van herstel is veroorsaak deur opvolgende vlae van uitwissing wat herstel in die wiele gery en omgewingstres op organismes uitgerek het tot in die vroee Trias Uit navorsing blyk die herstel het eers aan die begin van die middel Trias begin 4 tot 6 miljoen jaar na die uitwissing 35 Sommige skrywers meen die herstel was eers afgehandel sowat 30 miljoen jaar na die uitwissing dus in die laat Trias 3 In n studie wat in die tydskrif Science gepubliseer is 36 word gemeen die oseane se oppervlaktemperatuur kon tot 40 C gewees het wat verduidelik hoekom die lewe op Aarde so lank geneem het om te herstel dit was eenvoudig te warm 37 Tydens die vroee Trias 4 tot 6 miljoen jaar na die uitwissing was die plantbiomassa nie groot genoeg om steenkoolneerslae te vorm nie en dus was die kos vir herbivore beperk Rivierpatrone in die Karoo het verander van kronkelend tot vlegtend en dit dui daarop dat plante daar vir n lang tyd baie yl was 38 Elke groot segment van die vroee Trias ekosisteem plante en diere see en landlewe is oorheers deur n klein aantal genera wat feitlik oral op Aarde voorgekom het n Gesonde ekosisteem het n veel groter aantal genera wat elk in n paar verkose tipes habitat voorkom 39 40 Oorsake van die uitwissing WysigOm die presiese oorsaak of oorsake van die Perm Trias uitwissing te bepaal is moeilik veral omdat die ramp meer as 250 miljoen jaar gelede plaasgevind het en baie van die bewyse is of teen die tyd vernietig of le diep binne die Aarde onder talle rotslae Die seebodem word ook elke 200 miljoen jaar hersirkuleer deur voortdurende plaattektoniek en bewyse daar sal ook nie meer bestaan nie Wetenskaplikes het verskeie oorsake voorgestel insluitende katastrofiese en geleidelike prosesse Eersgenoemde sluit in n groot of verskeie groot botsings van asteroides of komete met die Aarde n toename in vulkaniese aktiwiteit of die skielike vrystelling van metaanhidraat uit die seebodem Laasgenoemde sluit in n verandering in seevlakke min suurstof in die atmosfeer en te min water Impak van n hemelliggaam Wysig n Kunstenaarsvoorstelling van n asteroide met n deursnee van n paar kilometer wat die Aarde tref Bewyse dat die impak van n hemelliggaam die Kryt Paleogeen uitwissing veroorsaak het het gelei tot vermoedens dat dit ook die oorsaak was van ander groot rampe insluitende die Perm Trias uitwissing en die soeke na bewyse het begin Moontlike getuienis van n impak as oorsaak van die uitwissing sluit in misvormde kwarts in Australie en Antarktika 41 42 meteorietbrokke in Antarktika 43 en neerslae ryk aan yster nikkel en silikon wat deur n impak veroorsaak kon gewees het 44 Die akkuraatheid van die bewerings word egter betwis 45 46 47 48 n Impakkrater op die seebodem kan n aanduiding gee van die oorsaak Aangesien 70 van die Aarde se oppervlak met water bedek is is die kans dat n asteroide of komeet die oseaan sou tref twee keer so groot as dat dit die Aarde sou tref So n krater sou egter teen die tyd verdwyn het Een faktor wat geloofwaardigheid verleen aan teoriee oor n groot impak is dat dit ander verskynsels aan die gang kon gesit het 49 soos die Siberiese Trappe sien onder 50 49 51 Vulkaanuitbarstings Wysig In die laaste stadiums van die Perm het twee basaltlawa voorvalle voorgekom Die kleinste die Emeishan trappe in China kom voor in n gebied wat in die tyd naby die ewenaar was 52 53 Die basaltlawa uitbarstings wat die Siberiese Trappe gevorm het is een van die grootste bekende vulkaniese uitbarstings op Aarde en het n gebied van 2 miljoen km2 met lawa bedek 54 55 56 Voorheen is geglo die uitbarstings op die Siberiese Trappe het miljoene jare geduur maar onlangse navorsing dui daarop dat dit 251 2 0 3 miljoen jaar gelede plaasgevind het net voor die einde van die Perm 7 57 Die uitbarstings op die Emeishan en Siberiese Trappe kon veroorsaak het dat stof en n suursproei die lig van die Son blokkeer en so fotosintese op land en in die see ontwrig het wat gelei het tot die instorting van voedselkettings Toe die suur uit die atmosfeer gewas is kon dit suurreen veroorsaak het wat plante weekdiere en plankton kon doodgemaak het Die uitbarstings sou ook koolstofdioksied vrygestel het wat die temperatuur wereldwyd sou laat styg het Nadat al die stof en suur uit die lug gewas is sou die oormaat koolstofdioksied agtergebly het en die temperatuurstyging sou voortgeduur het 49 Die Siberiese Trappe sou ook gevaarliker gewees het suiwer basaltlawa is gewoonlik loperig maar 20 van die uitbarstings van die Siberiese Trappe sou as en ander afval hoog die atmosfeer ingeskiet het wat die temperatuur op kort termyn sou laat daal het 58 Daar is egter twyfel oor of die trappe alleen so n groot uitwissing sou veroorsaak het Uitbarstings naby die ewenaar is nodig om die lewe wereldwyd te ontwrig terwyl die Siberiese Trappe in of naby die Noordpoolsirkel is Boonop indien die uitbarstings oor 200 000 jaar plaasgevind het sou die atmosfeer se koolstofdioksied verdubbel het Onlangse navorsing dui daarop dat dit die temperatuur wereldwyd met 1 5 tot 4 5 C sou laat styg het en dit is onwaarskynlik dat dit n ramp so groot soos die P Tr uitwissing sou veroorsaak het 49 Verwysings Wysig 1 0 1 1 Shen S Z 2011 Calibrating the End Permian Mass Extinction Science Bibcode 2011Sci 334 1367S doi 10 1126 science 1213454 2 0 2 1 2 2 Benton M J 2005 When life nearly died the greatest mass extinction of all time Londen Thames amp Hudson ISBN 0 500 28573 X 3 0 3 1 3 2 3 3 3 4 Sahney S and Benton M J 2008 Recovery from the most profound mass extinction of all time PDF Proceedings of the Royal Society B 275 1636 759 765 doi 10 1098 rspb 2007 1370 PMC 2596898 PMID 18198148 4 0 4 1 4 2 Labandeira CC Sepkoski JJ 1993 Insect diversity in the fossil record Science 261 5119 310 315 Bibcode 1993Sci 261 310L doi 10 1126 science 11536548 PMID 11536548 Sole RV Newman M 2003 Extinctions and Biodiversity in the Fossil Record In Canadell JG Mooney HA reds Encyclopedia of Global Environmental Change The Earth System Biological and Ecological Dimensions of Global Environmental Change Volume 2 New York Wiley pp 297 391 ISBN 0 470 85361 1 It Took Earth Ten Million Years to Recover from Greatest Mass Extinction ScienceDaily 27 Mei 2012 Besoek op 28 Mei 2012 7 0 7 1 7 2 7 3 Jin YG Wang Y Wang W Shang QH Cao CQ Erwin DH 2000 Pattern of Marine Mass Extinction Near the Permian Triassic Boundary in South China Science 289 5478 432 436 Bibcode 2000Sci 289 432J doi 10 1126 science 289 5478 432 PMID 10903200 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link Yin H Zhang K Tong J Yang Z Wu S The Global Stratotype Section and Point GSSP of the Permian Triassic Boundary Episodes 24 pp 102 114 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link Yin HF Sweets WC Yang ZY Dickins JM 1992 Permo Triassic events in the eastern Tethys an overview In Sweet WC red Permo Triassic events in the eastern Tethys stratigraphy classification and relations with the western Tethys Cambridge VK Cambridge University Press pp 1 7 ISBN 0 521 54573 0 Darcy E Ogdena en Norman H Sleep 2011 Explosive eruption of coal and basalt and the end Permian mass extinction Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America Bibcode 2012PNAS 109 59O doi 10 1073 pnas 1118675109 Erwin D H 1993 The Great Paleozoic Crisis Life and Death in the Permian New York Columbia University Press ISBN 0 231 07467 0 Bowring SA Erwin DH Jin YG Martin MW Davidek K Wang W 1998 U Pb Zircon Geochronology and Tempo of the End Permian Mass Extinction Science 280 5366 1039 1045 Bibcode 1998Sci 280 1039B doi 10 1126 science 280 5366 1039 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link 13 0 13 1 13 2 13 3 13 4 McElwain J C 2007 Mass extinction events and the plant fossil record Trends in Ecology amp Evolution 22 10 548 557 doi 10 1016 j tree 2007 09 003 PMID 17919771 Onbekende parameter coauthors geignoreer help Magaritz M 1989 13C minima follow extinction events a clue to faunal radiation Geology 17 4 337 340 Bibcode 1989Geo 17 337M doi 10 1130 0091 7613 1989 017 lt 0337 CMFEEA gt 2 3 CO 2 Krull SJ Retallack JR 2000 13C depth profiles from paleosols across the Permian Triassic boundary Evidence for methane release GSA Bulletin 112 9 1459 1472 Bibcode 2000GSAB 112 1459K doi 10 1130 0016 7606 2000 112 lt 1459 CDPFPA gt 2 0 CO 2 ISSN 0016 7606 Dolenec T Lojen S Ramovs A 2001 The Permian Triassic boundary in Western Slovenia Idrijca Valley section magnetostratigraphy stable isotopes and elemental variations Chemical Geology 175 1 175 190 doi 10 1016 S0009 2541 00 00368 5 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link Musashi M Isozaki Y Koike T Kreulen R 2001 Stable carbon isotope signature in mid Panthalassa shallow water carbonates across the Permo Triassic boundary evidence for 13C depleted ocean Earth Planet Sci Lett 193 9 20 Bibcode 2001E amp PSL 191 9M doi 10 1016 S0012 821X 01 00398 3 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link Dolenec T Lojen S Ramovs A 2001 The Permian Triassic boundary in Western Slovenia Idrijca Valley section magnetostratigraphy stable isotopes and elemental variations Chemical Geology 175 175 190 doi 10 1016 S0009 2541 00 00368 5 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link 19 0 19 1 H Visscher H Brinkhuis D L Dilcher W C Elsik Y Eshet C V Looy M R Rampino and A Traverse 1996 The terminal Paleozoic fungal event Evidence of terrestrial ecosystem destabilization and collapse Proceedings of the National Academy of Sciences 93 5 2155 2158 Bibcode 1996PNAS 93 2155V doi 10 1073 pnas 93 5 2155 PMC 39926 PMID 11607638 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link Foster C B 2002 A Revision Of Reduviasporonites Wilson 1962 Description Illustration Comparison And Biological Affinities Palynology 26 1 35 58 doi 10 2113 0260035 Onbekende parameter coauthors geignoreer help Lopez Gomez J and Taylor E L 2005 Permian Triassic Transition in Spain A multidisciplinary approach Palaeogeography Palaeoclimatology Palaeoecology 229 1 2 1 2 doi 10 1016 j palaeo 2005 06 028 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 Maart 2010 Besoek op 31 Januarie 2014 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link Looy C V 2005 Life in the end Permian dead zone Proceedings of the National Academy of Sciences 162 4 7879 7883 Bibcode 2001PNAS 98 7879L doi 10 1073 pnas 131218098 PMC 35436 PMID 11427710 See image 2 Onbekende parameter coauthors geignoreer help 23 0 23 1 Ward PD Botha J Buick R De Kock MO Erwin DH Garrison GH Kirschvink JL amp Smith R 2005 Abrupt and Gradual Extinction Among Late Permian Land Vertebrates in the Karoo Basin South Africa Science 307 5710 709 714 Bibcode 2005Sci 307 709W doi 10 1126 science 1107068 PMID 15661973 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link Retallack G J 2003 Vertebrate extinction across Permian Triassic boundary in Karoo Basin South Africa Bulletin of the Geological Society of America 115 9 1133 1152 Bibcode 2003GSAB 115 1133R doi 10 1130 B25215 1 Onbekende parameter coauthors geignoreer help Sephton Mark A 2009 Chemical constitution of a Permian Triassic disaster species Geology 37 10 875 878 doi 10 1130 G30096A 1 Onbekende parameter coauthors geignoreer help Rampino MR Prokoph A amp Adler A 2000 Tempo of the end Permian event High resolution cyclostratigraphy at the Permian Triassic boundary Geology 28 7 643 646 Bibcode 2000Geo 28 643R doi 10 1130 0091 7613 2000 28 lt 643 TOTEEH gt 2 0 CO 2 ISSN 0091 7613 Wang S C 2007 Confidence intervals for pulsed mass extinction events Paleobiology 33 2 324 336 doi 10 1666 06056 1 Onbekende parameter coauthors geignoreer help Twitchett RJ Looy CV Morante R Visscher H amp Wignall PB 2001 Rapid and synchronous collapse of marine and terrestrial ecosystems during the end Permian biotic crisis Geology 29 4 351 354 Bibcode 2001Geo 29 351T doi 10 1130 0091 7613 2001 029 lt 0351 RASCOM gt 2 0 CO 2 ISSN 0091 7613 Retallack G J 2006 Middle Late Permian mass extinction on land Bulletin of the Geological Society of America 118 11 12 1398 1411 Bibcode 2006GSAB 118 1398R doi 10 1130 B26011 1 Onbekende parameter coauthors geignoreer help Stanley SM amp Yang X 1994 A Double Mass Extinction at the End of the Paleozoic Era Science 266 5189 1340 1344 Bibcode 1994Sci 266 1340S doi 10 1126 science 266 5189 1340 PMID 17772839 Knoll A H 2004 Biomineralization and evolutionary history In P M Dove J J DeYoreo and S Weiner Eds Reviews in Mineralogy and Geochemistry PDF Erwin DH 1993 The great Paleozoic crisis Life and death in the Permian Columbia University Press ISBN 0 231 07467 0 Maxwell W D 1992 Permian and Early Triassic extinction of non marine tetrapods Palaeontology 35 571 583 Erwin DH 1990 The End Permian Mass Extinction Annual Review of Ecology and Systematics 21 69 91 doi 10 1146 annurev es 21 110190 000441 Lehrmann D J Ramezan J Bowring S A et al 2006 Timing of recovery from the end Permian extinction Geochronologic and biostratigraphic constraints from south China Geology 34 12 1053 1056 Bibcode 2006Geo 34 1053L doi 10 1130 G22827A 1 Onbekende parameter month geignoreer help Onbekende parameter author separator geignoreer help Yadong Sun1 2 Michael M Joachimski3 Paul B Wignall2 Chunbo Yan1 Yanlong Chen4 Haishui Jiang1 Lina Wang1 Xulong Lai1 Lethally Hot Temperatures During the Early Triassic Greenhouse Science 338 6105 366 370 Bibcode 2012Sci 338 366S doi 10 1126 science 1224126 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link During the greatest mass extinction in Earth s history the world s oceans reached 40 C lethally hot Ward PD Montgomery DR amp Smith R 2000 Altered river morphology in South Africa related to the Permian Triassic extinction Science 289 5485 1740 1743 Bibcode 2000Sci 289 1740W doi 10 1126 science 289 5485 1740 PMID 10976065 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link Retallack GJ 1995 Permian Triassic life crisis on land Science 267 5194 77 80 Bibcode 1995Sci 267 77R doi 10 1126 science 267 5194 77 PMID 17840061 Hallam A amp Wignall PB 1997 Mass Extinctions and their Aftermath Oxford University Press ISBN 978 0 19 854916 1 Retallack GJ Seyedolali A Krull ES Holser WT Ambers CP Kyte FT 1998 Search for evidence of impact at the Permian Triassic boundary in Antarctica and Australia Geology 26 11 979 982 Bibcode 1998Geo 26 979R doi 10 1130 0091 7613 1998 026 lt 0979 SFEOIA gt 2 3 CO 2 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link Becker L Poreda RJ Basu AR Pope KO Harrison TM Nicholson C Iasky R 2004 Bedout a possible end Permian impact crater offshore of northwestern Australia Science 304 5676 1469 1476 Bibcode 2004Sci 304 1469B doi 10 1126 science 1093925 PMID 15143216 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link Basu AR Petaev MI Poreda RJ Jacobsen SB Becker L 2003 Chondritic meteorite fragments associated with the Permian Triassic boundary in Antarctica Science 302 5649 1388 1392 Bibcode 2003Sci 302 1388B doi 10 1126 science 1090852 PMID 14631038 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link Kaiho K Kajiwara Y Nakano T Miura Y Kawahata H Tazaki K Ueshima M Chen Z Shi GR 2001 End Permian catastrophe by a bolide impact Evidence of a gigantic release of sulfur from the mantle Geology 29 9 815 818 Bibcode 2001Geo 29 815K doi 10 1130 0091 7613 2001 029 lt 0815 EPCBAB gt 2 0 CO 2 ISSN 0091 7613 Besoek op 2007 10 22 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link Farley KA Mukhopadhyay S Isozaki Y Becker L Poreda RJ 2001 An extraterrestrial impact at the Permian Triassic boundary Science 293 5539 2343a 2343 doi 10 1126 science 293 5539 2343a PMID 11577203 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link Koeberl C Gilmour I Reimold WU Philippe Claeys P Ivanov B 2002 End Permian catastrophe by bolide impact Evidence of a gigantic release of sulfur from the mantle Comment and Reply Geology 30 9 855 856 Bibcode 2002Geo 30 855K doi 10 1130 0091 7613 2002 030 lt 0855 EPCBBI gt 2 0 CO 2 ISSN 0091 7613 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link Isbell JL Askin RA Retallack GR 1999 Search for evidence of impact at the Permian Triassic boundary in Antarctica and Australia discussion and reply Geology 27 9 859 860 Bibcode 1999Geo 27 859I doi 10 1130 0091 7613 1999 027 lt 0859 SFEOIA gt 2 3 CO 2 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link Koeberl K Farley KA Peucker Ehrenbrink B Sephton MA 2004 Geochemistry of the end Permian extinction event in Austria and Italy No evidence for an extraterrestrial component Geology 32 12 1053 1056 Bibcode 2004Geo 32 1053K doi 10 1130 G20907 1 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link 49 0 49 1 49 2 49 3 White RV 2002 Earth s biggest whodunnit unravelling the clues in the case of the end Permian mass extinction PDF Phil Trans Royal Society of London 360 1801 2963 2985 Bibcode 2002RSPTA 360 2963W doi 10 1098 rsta 2002 1097 PMID 12626276 Besoek op 2008 01 12 AHager Bradford H 2001 Giant Impact Craters Lead To Flood Basalts A Viable Model CCNet 33 2001 Abstract 50470 Hagstrum Jonathan T 2001 Large Oceanic Impacts As The Cause Of Antipodal Hotspots And Global Mass Extinctions CCNet 33 2001 Abstract 50288 Zhou M F Malpas J Song X Y Robinson PT Sun M Kennedy AK Lesher CM amp Keays RR 2002 A temporal link between the Emeishan large igneous province SW China and the end Guadalupian mass extinction Earth and Planetary Science Letters 196 3 4 113 122 Bibcode 2002E amp PSL 196 113Z doi 10 1016 S0012 821X 01 00608 2 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link Wignall Paul B et al 2009 Volcanism Mass Extinction and Carbon Isotope Fluctuations in the Middle Permian of China Science 324 5931 1179 1182 Bibcode 2009Sci 324 1179W doi 10 1126 science 1171956 PMID 19478179 Cite has empty unknown parameter month help Andy Saunders Marc Reichow 2009 The Siberian Traps Area and Volume in Engels Geargiveer vanaf die oorspronklike op 21 Februarie 2020 Besoek op 18 Oktober 2009 Andy Saunders and Marc Reichow January 2009 The Siberian Traps and the End Permian mass extinction a critical review PDF Chinese Science Bulletin Springer 54 1 20 37 doi 10 1007 s11434 008 0543 7 Besoek op 09 04 2010 Gaan datum na in accessdate help Reichow Marc K 2009 The timing and extent of the eruption of the Siberian Traps large igneous province Implications for the end Permian environmental crisis PDF Earth and Planetary Science Letters 277 9 20 Bibcode 2009E amp PSL 277 9R doi 10 1016 j epsl 2008 09 030 Besoek op 09 04 2010 Onbekende parameter coauthors geignoreer help Gaan datum na in accessdate help Mundil R Ludwig K R Metcalfe I amp Renne P R 2004 Age and Timing of the Permian Mass Extinctions U Pb Dating of Closed System Zircons Science 305 5691 1760 1763 Bibcode 2004Sci 305 1760M doi 10 1126 science 1101012 PMID 15375264 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link Permian Triassic Extinction Volcanism Eksterne skakels Wysig Siberian Traps Besoek op 2011 04 30 Big Bang In Antarctica Killer Crater Found Under Ice Besoek op 2011 04 30 Global Warming Led To Atmospheric Hydrogen Sulfide And Permian Extinction Besoek op 2011 04 30 Morrison D Did an Impact Trigger the Permian Triassic Extinction NASA Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2011 06 10 Besoek op 2011 04 30 Permian Extinction Event Besoek op 2011 04 30 Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Perm Trias uitwissing Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse WikipediaOntsluit van https af wikipedia org w index php title Perm Trias uitwissing amp ol,