×
Natuurlike satelliete van kleinplanete

’n Kleinplaneet-maan is ’n natuurlike satelliet wat in ’n wentelbaan om ’n kleinplaneet is. Daar word geglo baie asteroïdes en Kuiper-gordel-voorwerpe het mane en dat party taamlik groot is. Die ontdekking van mane om kleinplanete (en tweeledige voorwerpe in die algemeen) is belangrik omdat hul wentelbane wetenskaplikes ’n beter idee gee van die massa en digtheid van die primêre voorwerp. Dit gee dus ’n insig in die fisiese eienskappe wat nie andersins moontlik sou gewees het nie. Teen November 2011 is al 200 mane van kleinplanete ontdek.

Die kleinplaneet Ida en sy maan, Dactyl, soos in 1993 afgeneem deur die ruimtetuig Galileo.

Inhoud

Benewens die terms satelliet en maan word die term "tweeledig" of "binêr" soms gebruik vir kleinplanete met mane (of "drieledig" vir kleinplanete met twee mane). As een voorwerp baie groter as die ander een is, word dit dikwels die primêre komponent genoem en die kleiner een die sekondêre komponent.

Wetenskaplikes is nie heeltemal seker hoekom sommige kleinplanete mane het nie en verskeie teorieë bestaan. ’n Algemene teorie is dat mane ontstaan wanneer ’n stuk van ’n kleinplaneet in ’n botsing met ’n ander hemelliggaam afbreek. Dit kan ook gebeur dat die kleiner liggaam deur die groter een aangetrek en in ’n baan gehou word.

Die afstande tussen kleinplanete en hul mane wissel van ’n paar honderd kilometer (Ida, Balam) tot meer as 3 000 km (Huenna) vir die asteroïdes. Onder die trans-Neptunus-voorwerpe is die afstande tussen 3 000 en 50 000 km.

Teen Januarie 2012 was daar al meer as 200 bekende mane van kleinplanete. In 1978 is al vermoed dat Herculina, in die Asteroïdegordel, ’n maan het en daarna was daar verslae van ander sulke mane. Die eerste asteroïdemaan is egter eers in 1993 bevestig toe die ruimtetuig Galileo die maan Dactyl ontdek in ’n wentelbaan om Ida, ook in die Asteroïdegordel. Die tweede een is in 1998 ontdek om Eugenia. In 2001 het Patroclus en sy metgesel van dieselfde grootte, Menoetius, die eerste bekende tweeledige stelsel van die trojaanse asteroïdes geword. Die eerste tweeledige Trans-Neptunus-voorwerp was 1998 WW31, in 2002.

In 2005 is ontdek die asteroïde Sylvia het twee satelliete, en dit was dus die eerste drieledige kleinplaneet. In dieselfde jaar is gevind Eugenia het ook nog ’n maan. Ook in 2005 is ontdek die Kuiper-gordel-voorwerp Haumea het ook twee mane, die tweede dwergplaneet in dié gordel naas Pluto.

  1. Dr. William J. Merline en Maria Martinez (26 Oktober 2000). (in Engels). SwRI Press Release. vanaf die oorspronklike op 14 Maart 2016. Besoek op20 Oktober 2009.
  2. Wm. Robert Johnston (16 Oktober 2009). (in Engels). Johnston's Archive. vanaf die oorspronklike op 3 Mei 2020. Besoek op20 Oktober 2009.
  3. Noll, Keith S. "Solar System binaries", Asteroids, Comets, Meteors, Proceedings of the 229th Symposium of the IAU, Rio de Janeiro, 2005, Cambridge University Press, 2006., pp. 301–318
  4. Satellite of Minor Planet 532 Herculina Discovered During Occultation. David W. Dunham, The Minor Planet Bulletin, Volume 6, p.13–14 (Desember 1978)
  5. . SwRI. 1998. Besoek op2009-10-21. (Eugenia AO image)
  6. Merline, W. J. (2001). (in Engels). vanaf die oorspronklike op 12 September 2019. Besoek op21 Julie 2012.
  7. Chiang, E.; Lithwick, Y.; Buie, M.; Grundy, W.; Holman, M.; A Brief History of Trans-Neptunian Space, to appear in Protostars and Planets V (August 2006)
  8. Daniel W. E. Green (11 Augustus 2005). (in Engels). International Astronomical Union Circular. vanaf die oorspronklike op 23 Augustus 2017. Besoek op8 Januarie 2011.
  9. Daniel W. E. Green (7 Maart 2007). (in Engels). International Astronomical Union Circular. vanaf die oorspronklike op 23 Augustus 2017. Besoek op8 Januarie 2011.
  • web page, maintained up to date by W. Robert Johnston; and references therein. (last accessed 13-03-2007)
  • 15 Januarie 2011 op Wayback Machine a web page built and designed by F. Marchis and his collaborators (UC-Berkeley/SETI Institute) which contains the parameters of 169 multiple asteroid systems (last update May 9, 2009)
  • (Franck Marchis)
  • (CBAT)
  • (Robert Johnston)

Publikasie datum: September 26, 2021

natuurlike, satelliete, kleinplanete, kleinplaneet, maan, natuurlike, satelliet, wentelbaan, kleinplaneet, daar, word, geglo, baie, asteroïdes, kuiper, gordel, voorwerpe, mane, party, taamlik, groot, ontdekking, mane, kleinplanete, tweeledige, voorwerpe, algem. n Kleinplaneet maan is n natuurlike satelliet wat in n wentelbaan om n kleinplaneet is Daar word geglo baie asteroides en Kuiper gordel voorwerpe het mane en dat party taamlik groot is Die ontdekking van mane om kleinplanete en tweeledige voorwerpe in die algemeen is belangrik omdat hul wentelbane wetenskaplikes n beter idee gee van die massa en digtheid van die primere voorwerp Dit gee dus n insig in die fisiese eienskappe wat nie andersins moontlik sou gewees het nie 1 Teen November 2011 is al 200 mane van kleinplanete ontdek 2 Die kleinplaneet Ida en sy maan Dactyl soos in 1993 afgeneem deur die ruimtetuig Galileo Inhoud 1 Terminologie 2 Oorsprong 3 Ontdekkings 4 Verwysings 5 Eksterne skakelsTerminologie WysigBenewens die terms satelliet en maan word die term tweeledig of biner soms gebruik vir kleinplanete met mane of drieledig vir kleinplanete met twee mane As een voorwerp baie groter as die ander een is word dit dikwels die primere komponent genoem en die kleiner een die sekondere komponent Oorsprong WysigWetenskaplikes is nie heeltemal seker hoekom sommige kleinplanete mane het nie en verskeie teoriee bestaan n Algemene teorie is dat mane ontstaan wanneer n stuk van n kleinplaneet in n botsing met n ander hemelliggaam afbreek Dit kan ook gebeur dat die kleiner liggaam deur die groter een aangetrek en in n baan gehou word Die afstande tussen kleinplanete en hul mane wissel van n paar honderd kilometer Ida Balam tot meer as 3 000 km Huenna vir die asteroides Onder die trans Neptunus voorwerpe is die afstande tussen 3 000 en 50 000 km 3 Ontdekkings WysigTeen Januarie 2012 was daar al meer as 200 bekende mane van kleinplanete 2 In 1978 is al vermoed dat Herculina in die Asteroidegordel n maan het 4 en daarna was daar verslae van ander sulke mane Die eerste asteroidemaan is egter eers in 1993 bevestig toe die ruimtetuig Galileo die maan Dactyl ontdek in n wentelbaan om Ida ook in die Asteroidegordel Die tweede een is in 1998 ontdek om Eugenia 5 In 2001 het Patroclus en sy metgesel van dieselfde grootte Menoetius die eerste bekende tweeledige stelsel van die trojaanse asteroides geword 6 Die eerste tweeledige Trans Neptunus voorwerp was 1998 WW31 in 2002 7 In 2005 is ontdek die asteroide Sylvia het twee satelliete en dit was dus die eerste drieledige kleinplaneet 8 In dieselfde jaar is gevind Eugenia het ook nog n maan 9 Ook in 2005 is ontdek die Kuiper gordel voorwerp Haumea het ook twee mane die tweede dwergplaneet in die gordel naas Pluto Verwysings Wysig Dr William J Merline en Maria Martinez 26 Oktober 2000 Astronomers Image Double Asteroid in Engels SwRI Press Release Geargiveer vanaf die oorspronklike op 14 Maart 2016 Besoek op 20 Oktober 2009 2 0 2 1 Wm Robert Johnston 16 Oktober 2009 Asteroids with Satellites in Engels Johnston s Archive Geargiveer vanaf die oorspronklike op 3 Mei 2020 Besoek op 20 Oktober 2009 Noll Keith S Solar System binaries Asteroids Comets Meteors Proceedings of the 229th Symposium of the IAU Rio de Janeiro 2005 Cambridge University Press 2006 pp 301 318 Preprint Satellite of Minor Planet 532 Herculina Discovered During Occultation David W Dunham The Minor Planet Bulletin Volume 6 p 13 14 Desember 1978 ADS archive copy Astronomers Discover Moon Orbiting Asteroid SwRI 1998 Besoek op 2009 10 21 Eugenia AO image Merline W J 2001 IAUC 7741 2001fc S 2001 617 1 C 2001 T1 C 2001 T2 in Engels Geargiveer vanaf die oorspronklike op 12 September 2019 Besoek op 21 Julie 2012 Chiang E Lithwick Y Buie M Grundy W Holman M A Brief History of Trans Neptunian Space to appear in Protostars and Planets V August 2006 Final preprint on arXiv Daniel W E Green 11 Augustus 2005 IAUC 8582 Sats OF 87 in Engels International Astronomical Union Circular Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 Augustus 2017 Besoek op 8 Januarie 2011 Daniel W E Green 7 Maart 2007 IAUC 8817 S 2004 45 1 in Engels International Astronomical Union Circular Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 Augustus 2017 Besoek op 8 Januarie 2011 Asteroids with Satellites web page maintained up to date by W Robert Johnston and references therein last accessed 13 03 2007 The VOBAD database Geargiveer 15 Januarie 2011 op Wayback Machine a web page built and designed by F Marchis and his collaborators UC Berkeley SETI Institute which contains the parameters of 169 multiple asteroid systems last update May 9 2009 Eksterne skakels WysigOrbits of Binary Asteroids with Adaptive Optics Franck Marchis Satellites and Companions of Minor Planets CBAT Asteroids with Satellites Robert Johnston Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse WikipediaDie Sonnestelsel Son Aardplanete Mercurius Venus Aarde Mars Gasreuse Jupiter Saturnus Ysreuse Uranus Neptunus Planete Reuseplanete Dwergplanete Pluto Ceres Haumea Makemake ErisMane Aarde Mars Kleinplanete Jupiter Saturnus Uranus Neptunus Pluto Haumea Eris Ringe Jupiter Saturnus Uranus NeptunusKlein Sonnestelselliggame Kleinplanete Asteroides Naby aarde voorwerpe Sentoure Trans Neptunus voorwerpe Komete Gordels en wolke Asteroidegordel Kuipergordel Verstrooide skyf Hillswolk OortwolkOntsluit van https af wikipedia org w index php title Natuurlike satelliete van kleinplanete amp ol,