×
Meksiko

Meksiko of Mexiko (Spaans: México, [ˈmexiko],(hulp·inligting); Nahuatl: Mexihco, [me:'ʃiʔko]), amptelik die Verenigde Meksikaanse State (Spaans: Estados Unidos Mexicanos,(hulp·inligting); Nahuatl: Mexihco Tlacetililli Tlahtohcayotl), is ’n federale presidensiële grondwetlike republiek geleë in Noord-Amerika. Meksiko grens in die noorde aan die Verenigde State van Amerika, in die suide en weste aan die Stille Oseaan, in die suidooste aan Guatemala, Belize en die Karibiese See en in die ooste aan die Golf van Meksiko. Meksiko strek oor ’n gebied van bykans 2 miljoen km² (sowat 760 000 myl²), is die sesde grootste land van die Amerikas wat oppervlakte betref, en die 13de grootste onafhanklike land ter wêreld. Met ’n geskatte bevolking van sowat 120 miljoen in 2015 het die land die 11de grootste bevolking ter wêreld, en is benewens die digsbevolkte Spaanssprekende land, ook die tweede mees bevolkte land in Latyns-Amerika naas Brasilië.

Estados Unidos Mexicanos
Verenigde Meksikaanse State
Vlag Wapen
Volkslied: Himno Nacional Mexicano
Hoofstad Meksikostad

19°26′N99°08′W /19.433°N 99.133°W /19.433; -99.133

Grootste stad Meksikostad
Amptelike tale Geen op federale vlak niea
Spaans (de facto)b
Regering Federale presidensiële
grondwetlike republiek
Andrés Manuel López
Obrador
Onafhanklikheid
Onafhanklikheid
• Verklaar
• Bereik
• Erken
• Eerste grondwet
• Tweede grondwet
• Huidige grondwet

van Spanje
16 September 1810
27 September 1821
28 Desember 1836
4 Oktober 1824
5 Februarie 1857
5 Februarie 1917
Oppervlakte
- Totaal

- Water (%)

1 972 550 km2 (15de)
761 606 myl2
2,5
Bevolking
- 2020-skatting
- 2010-sensus
- Digtheid

128 649 565 (10de)
112 336 538
61 / km2 (142ste)
158 / myl2
BBP (KKP)
- Totaal
- Per capita
2020-skatting

$2 715 miljard (11de)
$20 645 (64ste)

BBP (nominaal)
- Totaal
- Per capita
2020-skatting

$1 320 miljard (15de)
$10 406 (64ste)

MOI (2017) 0,774 (74ste) –hoog
Gini (2016) 43,4hoog
Geldeenheid Peso (MXN)
Tydsone
- Somertyd
(UTC-5 tot -8)
(UTC-5 tot -7)
Internet-TLD .mx
Skakelkode +52
a. Spaans is de facto die amptelike taal van die federale Meksikaanse regering.
b. Majaans, Mixteeks, Nahuatl, Zapoteeks en 64 andere inheemse tale word sedert 2003 as nasionale tale erken.

Tydens die Voor-Colombiaanse tydperk, voor die aankoms van die Europeërs in die gebied van die huidige Meksiko, het verskeie belangrike beskawings soos die Olmeke, Mixteke, Tolteke, Teotihuacáne, Zapoteke, Maja, Tlaxcalteke en Asteke hier bestaan. Teen 1521 het die Spaanse Ryk met die verowering en kolonisasie van die gebied vanuit hul basis in México-Tenochtitlan begin en die Vise-Koninkryk Nieu-Spanje gestig. Met die onafhanklikheidsverklaring van Spanje op 16 September 1810 het die Meksikaanse Onafhanklikheidsoorlog begin, op 27 September 1821 het Meksiko sy onafhanklikheid verkry en op 28 Desember 1836 is dit deur Spanje erken. Ná die onafhanklikheidsoorlog het Meksiko sy eerste grondwet op 4 Oktober 1824 bekragtig en die huidige grondwet is tydens die Meksikaanse Rewolusie (1910–1920) op 5 Februarie 1917 aanvaar. Die oppervlakte van Meksiko is gedurende die 19de eeu met die onafhanklikheidsverklaring van die Sentraal-Amerikaanse lande en ná oorloë teen die Verenigde State van Amerika meer as gehalveer.

Die Verenigde Meksikaanse State is ’n federale presidensiële grondwetlike republiek met ’n presidensiële stelsel en ’n tweekamerparlement, bekend as die kongres van die Unie (Congreso de la Unión), wat uit die senaat van die republiek (Senado de la República) en die huis van afgevaardigdes (Cámara de Diputados) bestaan. Die land se hoofstad en grootste stad is Meksikostad, wat nie deel uitmaak van een van die 31 deelstate nie, maar sedert onlangse strukturele hervormings ’n soortgelyke status het. Die stadsregering pleit egter vir die amptelike status van ’n deelstaat.

Inhoud

Afbeelding van Meksiko-Tenochtitlan uit die Codex Mendoza, 15de eeu
Die Meksikaanse Onafhanklikheidsverklaring van 1821

Nadat Nieu-Spanje in 1821 sy onafhanklikheid van Spanje verkry het, is besluit om die land na sy hoofstad Meksikostad, wat in 1524 op die ruïnes van die Asteekse hoofstad Meksiko-Tenochtitlan (Nahuatl: Mēxihco Tenōchtitlan) gestig is, te vernoem. Die naam is afgelei uit die Asteekse taal Nahuatl, maar die oorspronklike betekenis daarvan is onbekend.

Mēxihco was die Nahuatl-term vir die hartland van die Asteekse Ryk, die Vallei van Meksiko, sy bevolking, die Mexica en die omliggende gebiede, wat later ’n deel van die land Meksiko geword het. Dit word in die algemeen beskou as ’n toponiem vir die Vallei, wat die primêre etnoniem vir die Asteekse Driebond geword het.

Die amptelike naam van die land is saam met die regeringsvorm verander. Tydens twee geleenthede (1821–1823 en 1863–1867) het die land bekend gestaan as Imperio Mexicano ("Meksikaanse Keiserryk"). Al drie federale grondwette (van 1824, 1857 en 1917, die huidige) het die naam Estados Unidos Mexicanos ("Verenigde Meksikaanse State") gebruik. Met die grondwet van 1824 het die land ’n federale republiek met die amptelike name Nación Mexicana ("Meksikaanse Nasie") en Estados Unidos Mexicanos ("Verenigde Meksikaanse State") geword. In die grondwette van 1836 en 1857 is die amptelike naam ná República Mexicana ("Meksikaanse Republiek") verkort, maar vir amptelike geskrifte het die langnaam steeds in gebruik gebly. Met die huidige grondwet van 1917 is die langnaam "Verenigde Meksikaanse State" weer ingevoer.

Vroeë geskiedenis

Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Meso-Amerika.
’n Model van die Asteekse hoofstad Tenochtitlan waar Meksikostad tans geleë is
Territoriale ontwikkeling van Meksiko sedert die Onafhanklikheid van 1821

Die eerste spore van menslike beskawing is in die Vallei van Meksiko gevind en is meer as 23 000 jaar oud. Eers is mielies en bone gekweek en omstreeks 7000 v.C. het die eerste nedersettings ontstaan. In 1500 v.C. is die stad Tlatilco gestig, wat eers in die 4de eeu n.C. weer ontruim is.

Komplekse kulture het tussen 900 en 300 v.C. ontwikkel en tussen 100 en 900 n.C. het die Meso-Amerikaanse beskawings soos die Asteke, Maja, Mixteke, Olmeke, Tlaxcalteke en Tolteke ontstaan. Tydens die vroeë post-klassieke tydperk het die Tolteke Sentraal-Meksiko en die Mixteke Oaxaca oorheers, en die laagland as Maja-gebied het belangrikste sentrums in Calakmul, Chichén Itzá, Mayapán, Palenque en Uxmal gehad. Omstreeks 1500 het die Asteke in die gebied van die huidige Meksiko geheers.

Meksiko het daarmee ’n lang geskiedenis waar die Asteke en Maja onder die Amerikaanse hoogkulture van die Middeleeue in Meso-Amerika tel. Die sentrum van die Asteke was Tenochtitlan op die gebied van die huidige hoofstad Meksikostad. Die sentrum van die Maja was Chichén Itzá op die Yucatán-skiereiland. Die meeste kennis omtrent die geskiedenis van die Asteke en Maja is aan verskeie codexe ontleen.

Die Spaanse koloniale bewind

Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Nieu-Spanje.
Kaart van Nieu-Spanje in 1794
Kaart van Nieu-Spanje in 1819

Met die ontdekking van die Amerikas deur Christophorus Columbus op 12 Oktober 1492 het die Europese verowering van die twee kontinente begin. Tussen 1517 en 1518 het die eerste Spaanse ekspedisies onder Francisco Hernández de Córdoba en Juan de Grijalva die Yucatan-skiereiland bereik. Die "nuutontdekte" beskawings en die rykdom aan goudvoorwerpe het die tierra firme, die vasteland, vir die Spanjaarde aanloklik gemaak.

Tussen 1519 en 1521 het Hernán Cortés die Asteekse Ryk met behulp van talle inheemse bondgenote vernietig, die gebied vir Spanje verower en Nieu-Spanje gestig. Gelyktydig het Francisco de Montejo die Yucatan-skiereiland en Pedro de Alvarado vir Guatemala verower en die laaste Majastede vernietig. Die kolonie was weens sy goud- en silwerrykdom onder die belangrikste oorsese besittings van Spanje. Oor die volgende drie eeue heen het die Spanjaarde en hul sendelinge die Rooms-Katolieke Kerk en die Spaanse taal in Meksiko gevestig.

Vanaf Onafhanklikheid tot Rewolusie

Die Republiek van Meksiko in 1824
Agustín de Iturbide het Meksiko tussen 1821 en 1822 as regent, en vanaf 1822 tot 1823 as keiser Augustin I regeer

Ná die voorbeelde van die Amerikaanse Onafhanklikheidsverklaring tydens die Amerikaanse Rewolusie op 4 Julie 1776 en die Franse Rewolusie op 14 Julie 1789, het die Meksikaanse Onafhanklikheidsverklaring op 16 September 1810 die Onafhanklikheidsoorlog teen die Spaanse heerskappy begin, terwyl Spanje deur die Franse besetting (1808–1814) onder Napoleon Bonaparte verswak is. Op 27 September 1821 het Meksiko onafhanklik geword en die Eerste Meksikaanse Keiserryk (1821–1823) is onder Agustín de Iturbide gestig, terwyl Spanje tot 1829 gepoog het om Meksiko te herower. Spanje het die onafhanklikheid van Meksiko eers op 28 Desember 1836 amptelik erken.

Ná die Rewolusie op 19 Maart 1823 het Meksiko ’n republiek geword, terwyl die Sentraal-Amerikaanse lande Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras en Nicaragua ook hul onafhanklikheid verklaar en die Federale Republiek van Sentraal-Amerika op 1 Julie 1823 gestig het, wat reeds op 31 Mei 1838 weer ontbind is. Chiapas is op 14 September 1824 deur Meksiko geannekseer, gevolg deur Soconusco in 1842 en Sonora op 8 Mei 1854.

Die Republiek van Texas met geëiste gebiede

In 1835 het die Verenigde State probeer om Texas en Kalifornië van Meksiko te verkry. Op 2 Oktober 1835 het die Texaanse Onafhanklikheidsoorlog begin, wat op 21 April 1836 met die onafhanklikheid van die Republiek van Texas, wat op 2 Maart 1836 gestig is, beëindig is. Tydens die Koekoorlog vanaf 16 April 1838 tot 9 Maart 1839 het Frankryk om ’n kompensasie vir ’n Franse bakkery, wat deur Meksikaanse beamptes verwoes is, geveg. Ná sentralisering van die regering is die Republiek van die Rio Grande op 17 Januarie 1840 gestig, wat reeds op 6 November 1840 geannekseer is. ’n Wyle later is op 16 Maart 1841 die Republiek van Yucatán gestig, wat ná die uitbreek van die Kasteoorlog deur die inheemse Majabevolking in 1847, militêre steun van Meksiko gesoek en ná die toestemming weer by Meksiko aangesluit het. Meksiko sou eers op 22 Januarie 1901 die hele Yucatan-skiereiland terugwen.

Die Meksikaanse sessie van 1848 volgens die Verdrag van Guadalupe Hidalgo ná die Meksikaans-Amerikaanse Oorlog

Op 25 April 1846 het die Meksikaans-Amerikaanse Oorlog begin, wat op 2 Februarie 1848 met die anneksasie van die Republiek van Kalifornië, die gebied van die huidige Amerikaanse deelstate Arizona, Kalifornië, Nevada, Utah en die dele oos van die Rio Grande-rivier van Colorado, Nieu-Meksiko en Wyoming deur die Verenigde State beëindig is. Met die Verdrag van Guadalupe Hidalgo het die Rio Grande-rivier die huidige grens tussen Meksiko en die Verenigde State geword.

Kaart van die Gadsden-aankoop deur die Verenigde State in 1853

Gadsden, ’n gebied suid van die Gilarivier wat vir ’n beplande, maar nie-geboude spoorwegverbinding benodig was, is op 30 Desember 1853 vir 10 miljoen VS-dollar (sowat $260 miljoen in 2010) aan die Verenigde State verkoop. Die gebied maak deel uit van die huidige suidelike Amerikaanse deelstate Arizona en Nieu-Meksiko.

Ferdinand Maximilian Joseph Maria van Oostenryk het Meksiko tussen 1864 en 1867 as keiser Maksimiliaan I regeer

Tydens die Hervormingsoorlog is op 5 Februarie 1857 ’n liberale grondwet in Meksiko afgekondig wat die invloed van die Rooms-Katolieke Kerk beperk het, waarteen konserwatiewe kragte gestry het. In die winter van 1861/62 het Meksiko in ’n skuldkrisis beland wat tot die besetting van dele van die golfkus deur Frankryk, Spanje en die Verenigde Koninkryk gelei het. Op 1 Desember 1861 het die Franse intervensie onder keiser Napoleon III van Frankryk begin en die Tweede Meksikaanse Keiserryk (1864–1867) met die Oostenrykse aartshertog Maksimiliaan I van Habsburg as keiser is gestig. Die Republikeine onder Benito Juárez het na Monterrey gevlug. Ná die uitsetting van Franse soldate deur die Verenigde State en die teregstelling van Maksimiliaan I is die Tweede Republiek in 1867 uitgeroep, nadat Meksikostad op 15 Julie 1867 deur Benito Juárez bevry is.

Ligging van die Clipperton-eiland voor die kus van Meksiko

In 1905 is die suidelike Clipperton-eiland beset, wat ná ’n bemiddeling van die Italiaanse koning Viktor Emanuel III in 1931 aan Frankryk oorhandig en op 12 Junie 1935 amptelik in besit geneem is.

Sedert die Meksikaanse Rewolusie

Rebelle-gebiede tydens die Meksikaanse Rewolusie tussen 1916 en 1920

Die lang diktatuur van Porfirio Diaz het in 1910 tot die Meksikaanse Rewolusie en sy bedanking gelei. Tydens die rewolusie is op 5 Februarie 1917 die huidige liberale grondwet ingevoer. ’n Opstand teen antiklerikale bepalings van die grondwet het tot die Cristero-oorlog tussen 1926 en 1929 gelei, maar die bepalings is eers met ’n omvattende grondwetlike hervorming in 1992 afgeskaf.

In Januarie 1917 het die Duitse Keiserryk tydens die Eerste Wêreldoorlog ’n alliansie met Meksiko teen die Verenigde State probeer smee wat een van die oorsake van die Verenigde State se toetrede tot die oorlog en die besetting van die hawestad Veracruz was.

Die Meksikoplein met die Franciskus van Assisi-kerk aan die Donau-rivier in Wene

Op 23 September 1931 het Meksiko by die Volkebond aangesluit, wat op 20 April 1946 weer ontbind is. Met die uitbreek van fascisme in Europa het Meksiko as ’n belangrike land van ballingskap gedien. In die Spaanse Burgeroorlog het die land saam met Frankryk, die Sowjetunie en die Verenigde State die Republikeine teen die Nasionaliste onder Francisco Franco, Italië, Nazi-Duitsland en Portugal ondersteun. Die regering het op 19 Maart 1938 as die enigste van 17 lede van die Volkebond teen die aansluiting van Oostenryk by Nazi-Duitsland protes aangeteken. Meksiko het daarop gewys dat die Duitse optrede ’n bedreiging vir die wêreldvrede sou inhou indien laasgenoemde sy verpligtinge uit die Volkebond nie sou nakom nie en die internasionale reg nie sou eerbiedig nie. Hiervoor is die naam van die Aartshertog-Karel-plein in Wene op 20 Junie 1956 ná Meksikoplein gewysig.

Tydens die Tweede Wêreldoorlog het Meksiko van 1939 tot 1941 neutraal gebly en eers op 22 Mei 1942 oorlog teen Nazi-Duitsland, Italië en Japan verklaar, nadat Duitse duikbote die twee olietenkers Potrero del Llano en Faja de Oro vernietig het. Aan die einde van die oorlog het Meksiko op 7 November 1945 ’n stigterslid van die Verenigde Nasies, op 31 Desember 1945 ’n lidland van die Internasionale Monetêre Fonds en die Wêreldbank, en op 30 April 1948 ’n stigterslid van die Organisasie van Amerikaanse Lande geword.

Ondertekening van die NAFTA-verdrag in Oktober 1992 (v.l.n.r., agter): president Carlos Salinas de Gortari (Meksiko), president George H.W. Bush (Verenigde State) en eerste minister Brian Mulroney (Kanada); voor: Jaime Serra Puche (Meksiko), Carla Hills (Verenigde State) en Michael Wilson (Kanada)

Tydens die Koue Oorlog het Meksiko te danke aan sy handelsbetrekkinge met die Verenigde State ekonomiese groei ervaar (Meksikaanse wonder) en as die gasheer van die Olimpiese Somerspele 1968, die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970 en die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986 opgetree. Op 19 September 1985 is Meksikostad deur ’n aardbewing getref, wat dele van die hoofstad vernietig het, en waarin meer as 10 000 mense die lewe gelaat het. In November 1993 het die land by APEC aangesluit.

Volgend op ’n ooreenkoms van 17 Desember 1992, het Meksiko saam met Kanada en die Verenigde State die NAFTA-vryehandelsone op 1 Januarie 1994 in die lewe geroep. Op dieselfde dag het indígenas in die Suid-Meksikaanse deelstaat Chiapas ’n opstand teen die uitwerking van globalisering en diskriminasie van Indios begin, wat op 12 Januarie 1994 beëindig, maar tans (2020) nie opgelos is nie. Op 18 Mei 1994 het Meksiko by die OESO aangesluit. In Desember 1994 het die Tequila-krisis begin, nadat die Meksikaanse regering nie die vaste peso-wisselkoers teenoor die Amerikaanse dollar kon byhou nie. Die krisis is deur lenings van die Verenigde State, die Internasionale Monetêre Fonds en die Wêreldbank in 1995 beëindig. Op 1 Januarie 1995 het Meksiko ’n stigterslid van die Wêreldhandelsorganisasie geword.

Uitbreiding van die dwelmoorlog in Meksiko

Sedert die 1990's word die land deur ’n dwelmoorlog geskud, wat amptelik op 11 Desember 2006 met Operasie Michoacan van die Regering teen die dwelmkartelle begin het. Die dwelmoorlog word nie net tussen die Meksikaanse Regering en die dwelmkartelle gevoer nie, maar ook onderling tussen die dwelmkartelle wat om invloed en smokkelroetes meeding. Dit word verder aangehits deur wapensmokkelary uit die aangrensende Verenigde State, waar self oorlogswapens in deelstate soos Texas en Nieu-Meksiko by gelisensieerde handelaars vry te koop is.

Sedert 2016 is die stadsregering van Meksikostad besig om aan die hoofstad die amptelike status van dié land se 32ste deelstaat te verleen, maar volgens die grondwet mag die hoofstad nie in een van die deelstate lê nie. In 2018 is Meksiko saam met Kanada en die Verenigde State as mede-gasheer van die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 aangewys. Vir Meksiko sal dit die derde Sokker-Wêreldbeker wees wat in dié land aangebied word.

Nasa-Satellietbeeld van Meksiko
Die ses vulkane Iztaccíhuatl, Popocatépetl, Malintzin, Cofre de Perote, Citlaltépetl en Sierra Negra, wat deel uitmaak van die Sierra Volcánica Transversal
Die vulkaan Citlaltépetl of Pico de Orizaba, die hoogste berg in Meksiko
Topografiese kaart van Meksiko
Kaart van Meksiko se eksklusiewe ekonomiese sone
Popocatépetl is die tweede hoogste berg in Meksiko asook die tweede hoogste vulkaan in Noord-Amerika

In die weste is die skiereiland Neder-Kalifornië in die Stille Oseaan en die Coloradorivier geleë, wat in die Golf van Kalifornië uitmond. Die westelike vasteland word deur die Rotsgebergte en die suide deur reënwoude gekenmerk. In die noordooste is die Rio Grande (in Meksiko Río Bravo del Norte genoem) geleë, wat die grens met die Verenigde State vorm, en in die oostelike Golf van Meksiko uitmond. Die noorde van Meksiko tussen die Stille Oseaan in die weste en die Rio Grande in die ooste word deur woestyngebiede soos die Chihuahua- en die Sonora-woestyn gekenmerk. Die Yucatan-skiereiland grens in die noorde aan die Golf van Meksiko en in die ooste aan die Karibiese See. 210 kilometer vanaf die oostelike kus van Yucatan is die eilandnasie Kuba geleë.

Die land word gekenmerk deur die Sierra Madre wat die Meksikaanse Hoogland in die ooste (Sierra Madre Oriental), suide (Sierra Madre del Sur) en weste (Sierra Madre Occidental) omring. In die suidweste daarvan is die Landengte van Tehuantepec geleë, tussen die Golf van Campeche in die noorde en die Golf van Tehuantepec in die suide, wat in die ooste aan die Yucatan-skiereiland grens. Die Landengte van Tehuantepec vorm die geografiese en geologiese grens tussen Noord- en Sentraal-Amerika.

Die totale lengte van die grenslyn is 4 263 km; daarvan vorm 3 141 km die gemeenskaplike grens met die Verenigde State in die noorde, waarvan 2 008 km die Rio Grande vorm. In die suidooste word Meksiko deur Guatemala (871 km) en Belize (251 km) begrens, waar Meksiko met beide lande die Yucatan-skiereiland deel. Meksiko het ’n kuslyn van 9 330 km, waarvan 7 338 km aan die Stille Oseaan en die Golf van Kalifornië en 2 805 km aan die Golf van Meksiko en die Karibiese See geleë is.

Die hoogste berg in die land asook die hoogste vulkaan in Noord-Amerika is Citlaltépetl met ’n hoogte van 5 636 m bo seespieël, waarna Popocatépetl met 5 462 m en Iztaccíhuatl met 5 286 m. Die langste rivier is die Rio Grande wat 3 034 km lank is.

Meksiko is op vier van die aarde se tektoniese plate geleë wat aardbewings en vulkaniese aktiwiteit veroorsaak. Dié land is dus een van die seismologies-aktiefste gebiede wêreldwyd.

Deelstate

Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Deelstate van Meksiko.

Meksiko bestaan uit 31 deelstate (Estados) en Meksikostad (Ciudad de México). Meksikostad is tans in oorgang om Meksiko se 32ste federale entiteit te word wat dit ’n vlak van outonomie soortgelyk aan dié van ’n deelstaat sal gee. ’n Klousule in die Grondwet van Meksiko verhoed egter dat dit ’n deeltaat kan word, aangesien dit die plek van mag in dié land is, tensy die hoofstad van dié land elders verskuif word.

Die 31 deelstate en Meksikostad (Ciudad de México)
Deelstaat Hoofstad Gestig op Bevolking Oppervlakte (km²)
Distrito Federal Meksikostad 18 November 1824 8 839 361 1 479
Aguascalientes Aguascalientes 5 Februarie 1857 1 133 137 5 625
Baja California Mexicali 16 Januarie 1952 3 122 408 71 546
Baja California Sur La Paz 8 Oktober 1974 558 425 73 943
Campeche Campeche 29 April 1863 791 322 57 727
Chiapas Tuxtla Gutiérrez 14 September 1824 4 483 886 73 681
Chihuahua Chihuahua 6 Julie 1824 3 376 062 247 487
Coahuila Saltillo 7 Mei 1824 2 615 574 151 445
Colima Colima 9 Desember 1856 597 043 5 627
Durango Victoria de Durango 22 Mei 1824 1 547 597 123 367
Guanajuato Guanajuato 20 Desember 1823 5 033 276 30 621
Guerrero Chilpancingo 27 Oktober 1849 3 143 292 63 794
Hidalgo Pachuca de Soto 16 Januarie 1869 2 415 461 20 856
Jalisco Guadalajara 23 Desember 1823 6 989 304 78 630
México Toluca 20 Desember 1823 14 739 060 22 333
Michoacán Morelia 22 Desember 1823 3 971 225 58 667
Morelos Cuernavaca 17 April 1869 1 668 343 4 892
Nayarit Tepic 26 Januarie 1917 968 257 27 862
Nuevo León Monterrey 5 Julie 1824 4 420 909 64 203
Oaxaca Oaxaca de Juárez 21 Desember 1823 3 551 710 93 343
Puebla Puebla de Zaragoza 21 Desember 1823 5 624 104 34 251
Querétaro Santiago de Querétaro 23 Desember 1823 1 705 267 11 658
Quintana Roo Chetumal 8 Oktober 1974 1 290 323 42 535
San Luis Potosí San Luis Potosí 22 Desember 1823 2 479 450 61 165
Sinaloa Culiacán 14 Oktober 1830 2 650 499 57 331
Sonora Hermosillo 10 Januarie 1824 2 499 263 184 946
Tabasco Villahermosa 7 Februarie 1824 2 045 294 24 747
Tamaulipas Ciudad Victoria 7 Februarie 1824 3 174 134 80 148
Tlaxcala Tlaxcala 9 Desember 1856 1 127 331 3 997
Veracruz Veracruz 22 Desember 1823 7 270 413 71 856
Yucatán Mérida 23 Desember 1823 1 909 965 39 671
Zacatecas Zacatecas 23 Desember 1823 1 380 633 75 416
  • Die deelstate van Meksiko in 1821

  • Die deelstate van Meksiko in 1823

  • Die deelstate van Meksiko in 1836

  • Die deelstate van Meksiko tussen 1836 en 1845:

  • Die deelstate van Meksiko in 1865

  • Die huidige 31 deelstate van Meksiko saam met Meksikostad (Ciudad de México)

Nedersettings

Die sentrum van Meksikostad met die twee vulkane Popocatépetl en Iztaccíhuatl op die agtergrond

Die elf grootste stede met meer as een miljoen inwoners is Meksikostad, Ecatepec de Morelos, Puebla de Zaragoza, Tijuana, Guadalajara, León, Ciudad Juárez, Zapopan, Monterrey, Nezahualcóyotl en Mexicali. Hulle is meestal in die binneland geleë. Die kusgebiede is in teenstelling hiermee yl bevolk.

In Meksiko is die verskil tussen die kern- en die randgebied baie opvallend. Meksikostad speel die oorheersende rol. Die metropolitaanse gebied huisves 18 persent van die land se bevolking en is in die kruispunt van die Westelike, Oostelike en die Suidelike Sierra Madre in die Vallei van Meksiko naby die sentrum van die land geleë.

Veracruz is die belangrikste hawestad aan die Golf van Meksiko, terwyl Acapulco de Juárez die belangrikste hawestad aan die Stille Oseaan en Cancún die belangrikste hawestad aan die Karibiese See is.

Metropolitaanse gebiede van Meksiko
Nommer Naam Deelstaat Bevolking Nommer Naam Deelstaat Bevolking Beelde
1 Meksikostad Distrito Federal 8 851 080 13 Mérida Yucatán 777 615
Guadalajara

Tijuana

Zapopan

Monterrey
2 Ecatepec México 1 655 015 14 San Luis Potosí San Luis Potosí 722 772
3 Guadalajara Jalisco 1 495 182 15 Aguascalientes Aguascalientes 722 250
4 Puebla Puebla 1 434 062 16 Hermosillo Sonora 715 061
5 Juárez Chihuahua 1 321 004 17 Saltillo Coahuila 709 671
6 Tijuana Baja California 1 300 983 18 Mexicali Baja California 689 775
7 León Guanajuato 1 238 962 19 Culiacán Sinaloa 675 773
8 Zapopan Jalisco 1 142 483 20 Guadalupe Nuevo León 673 616
9 Monterrey Nuevo León 1 135 512 21 Acapulco Guerrero 673 479
10 Nezahualcóyotl México 1 104 585 22 Tlalnepantla México 653 410
11 Chihuahua Chihuahua 809 232 23 Cancún Quintana Roo 628 306
12 Naucalpan México 792 211 24 Querétaro Querétaro 626 495

Klimaat

Klimaatsones in Meksiko volgens die Köppen-klimaatklassifikasie

Meksiko se klimaat is baie uiteenlopend met een van die wêreld se mees diverse weerstelsels. Die klimaatstreke wissel van subtropiese, berg- tot woestyntoestande. Dit streek van die buitenste subtropiese klimaat met vogtige somers in die suidooste van dié land oor die heeljaar droë subtrope langs die Kreefskeerkring tot die klimaat van Kalifornië met winterreën in die uiterste weste (Baja California).

Meksiko word deur die Kreefskeerkring in gematigde en tropiese gebiede verdeel. Gebiede noord van die 24ste Breedtegraad ondervind laer temperature gedurende die wintermaande, terwyl die temperature suid van die 24ste Breedtegraad heeljaar redelik konstant is en net van die ligging bo seevlak afhang. Die noorde van die land ontvang gewoonlik minder neerslag as die suide.

Van Meksiko se groot stede is baie in die Vallei van Mexiko of in aangrensende valleie met hoogtes van gewoonlik meer as 2000 m (6 562 voet) geleë. Dit gee hulle 'n heeljaar gematigde klimaat met gemiddelde temperature van 16 tot 18 °C (60,8 tot 64,4 °F) en koel nagtemperature. Van die stede in die noorde soos Monterrey, Hermosillo en Mexicali ondervind somertemperature van 40 °C (104 °F) of meer. In die Sonorawoestyn kan die kwik tot 50 °C (122 °F) en hoër styg. Albei Meksikaanse kuslyne, behalwe vir die suidkus van die Golf van Campeche en noordelike Neder-Kalifornië, is kwesbaar vir ernstige orkane gedurende somer en herfs.

Bioklimatiese landskappe van Meksiko
Tropiese reënwoud
Selva Lacandona, Chiapas
Droë bos
Tamasopo, San Luis Potosí
Vleiland
Pantanos de Centla, Tabasco
Oase
Mulegé, Baja California Sur
Taiga
Sierra de Juárez, Baja California
Alpynse klimaat
Nevado de Toluca, México
Subtropiese woud
Miahuatlán, Oaxaca
Gematigde woud
Ocoyoacac, México
Subtropiese hoogland
Apan, Hidalgo
Tropiese hoogland
Cuitzeo del Porvenir, Michoacán
Woestyne en duine
Samalayuca, Chihuahua
Dorre woestyn
Cataviñá, Baja California

Flora en fauna

Meksiko is een van die 17 lande wat as die sogenaamde "biodiversiteit-brandpunte" bekendstaan. Dit is die habitat van 200 000 verskillende spesies, wat 10 tot 12% van die totale wêreldbiodiversiteit uitmaak. Meksiko het met sy 763 opgetekende reptielspesies die meeste, met 448 soogdierspesies die tweede meeste en met 290 opgetekende amfibiespesies die vierde meeste spesies ter wêreld. Die flora sluit 26 000 verskillende spesies in. Ongeveer 2 500 spesies geniet amptelike beskerming.

In 2002 het Meksiko die tweede grootste vlak van ontbossing in die wêreld gehad, net ná Brasilië. Sowat 170 000 km² (65 637 myl²) is as "beskermde natuurgebiede" aangewys. Dit sluit 34 biosfeerreservate (onveranderde ekosisteme), 67 nasionale parke, 4 natuurlike monumente (weens hul estetiese, wetenskaplike of historiese waarde vir altyd beskerm), 26 gebiede met beskermde flora en fauna, 4 gebiede vir natuurlike hulpbronbeskerming (bewaring van grond, hidrologiese watergebiede en woude) en 17 heiligdomme (gebiede ryk aan diverse spesies).

Die ontdekking van die Amerikas het aan die res van die wêreld baie algemeen gebruikte voedselgewasse en eetbare plante besorg. Van Meksiko se inheemse kulinêre bestanddele sluit in: sjokolade, avokado, tamatie, mielies, vanielje, guave, chayote, welriekende hondebossie, patats, yamboon, zucchini, sapote, baie variasies van boontjies, en ’n nog groter verskeidenheid van chilipeper soos habanero en jalapeño. Die meeste van hierdie name is van inheemse tale soos Nahuatl afkomstig.

Biodiversiteit van Meksiko
Xoloitzcuintle Kaliforniese seeleeu
(Zalophus californianus)
Poema
(Puma concolor)
Axolotl
(Ambystoma mexicanum)
Lepisosteus Steenarend
(Aquila chrysaetos)
Kalkoen
(Meleagris gallopavo)
Amerikaanse bison
(Bison bison)
Ovis canadensis Amerikaanse swartbeer
(Ursus americanus)
Gaffelbok
(Antilocapra americana)
Suid-Amerikaanse ratelslang
(Crotalus durissus)
Meksikaanse wolf
(Canis lupus baileyi)
Jaguar
(Panthera onca)
Gryswalvis
(Eschrichtius robustus)
Avokado
(Persea americana)
Kersfeesster
(Euphorbia pulcherrima)
Opuntia ficus-indica Echinocactus grusonii Cylindropuntia imbricata
Dahlia Rooioogboompadda
(Agalychnis callidryas)
Amerikaanse melkbosvlinder
(Danaus plexippus)
Valsskilpad
(Caretta caretta)
Geelvlerk-ara
(Ara macao)
Quetzal
(Pharomachrus mocinno)
Crataegus pubescens Taxodium mucronatum
Kapokboom
(Ceiba pentandra)
Geeldenne
(Pinus ponderosa)
Saguaro
(Carnegiea gigantea)
Fouquieria columnaris

Uitvoerende gesag

Andrés Manuel López Obrador, die huidige president van Meksiko
Voorblad van die oorspronklike kopie van die Meksikaanse grondwet in 1917

Meksiko is volgens die grondwet van 1917 ’n federale presidensiële grondwetlike republiek met die president as regeringshoof en hoogste verteenwoordiger van dié staat. Die grondwet het tydens die Meksikaanse Rewolusie (1910–1920) ontstaan en is deur ’n grondwetgewende vergadering uitgewerk. Dit vorm ’n kompromis tussen verskeie belanghebbendes en bevat dus anti-klerklike, nasionale, anti-imperialistiese, republikeinse, paternalistiese en sosiale-hervormings-elemente. Daarbenewens omvat die grondwet liberale elemente soos burgerregte, wetlike sekuriteit, universele stemreg, staatswelsyn en die waarborg van private eiendom.

Die president word vir een sesjaartermyn, die sexenio verkies. ’n Herverkiesing is volgens die grondwet verbode. ’n Voortydige einde van die ampstermyn is nie moontlik nie en tree net by die afsterwe van die president in werking.

Die president kombineer ’n baie hoë gesag. Hy het die inisiatiefreg in die wetgewende proses en die vetoreg by die wetgewende inisiatiewe van die kongres. Verder is hy die opperbevelvoerder van die Meksikaanse weermag, benoem die hoogste range, ’n aantal staatsamptenare en die Prokureur-generaal. Met die goedkeuring van die kongres en die ministersraad kan die Meksikaanse president ’n noodtoestand verklaar. Hy het die inisiatiefreg vir oorlogsverklaring, stel riglyne vir buitelandse beleid voor en onderteken internasionale verdrae.

Wetgewende gesag

Binnekant van die Meksikaanse huis van afgevaardigdes
Die Palacio Nacional in Meksikostad aan die Plaza de la Constitución, (Zócalo)
President Vicente Fox (2000–2006) spreek die Meksikaanse parlement toe
Binnekant van die voormalige setel van die Meksikaanse senaat

Die kongres van die Meksikaanse Unie bestaan uit twee kamers: die huis van afgevaardigdes met 500 lede en die senaat met 128 senatore. Die 500 afgevaardigdes word elke drie jaar verkies, 300 daarvan in ’n direkte verkiesing en 200 volgens partylyste. Die senatore word vir ’n termyn van ses jaar verkies. In elk van die 32 deelstate word drie senatore benoem, twee daarvan deur die meerderheid van stemme en die derde een word deur die grootste opposisieparty benoem. Die 32 ander senatorplekke word volgens ’n nasionale proporsionele verteenwoordiging-stelsel verkies.

Die senatore en die afgevaardigdes kan, soos die president, nie herverkies word na hul ampstermyn nie. Die belangrikste funksie van die huis van afgevaardigdes is die jaarlikse ondersoek, bespreking en goedkeuring van die federale begroting, waarby ’n verwerping nie aanvaarbaar is nie. Die belangrikste bevoegdhede van die senaat is die goedkeuring van internasionale verdrae en toestemming vir die ontplooiing van soldate in die buiteland. Daarbenewens het die kongres verantwoordelikheid oor die goedkeuring van wette en bevele, die ekonomiese, politieke en territoriale organisasie van die land, goedkeuring van oorlogsverklarings asook die bevordering van onderwys en arbeidswetgewing.

Die sentrale regering het vir ’n lang tyd die deelstate se sake bestuur, en hierdie invloed is vandag nog in werking. Die goewerneurs is direk deur die volk verkies, maar was in hul bevoegdhede sterk deur hul kontak met die president beperk en van sy welwillendheid afhanklik. Dit volg uit die afhanklikheid van elke deelstaat van die federale regering, omdat die regering dié deelstate en munisipaliteite se belastinginkomste toewys. Daarbenewens het die ministeries verteenwoordigende kantore (Delegaciones) in die deelstate, administratiewe distrikte en munisipaliteite. In hierdie kantore word veral federale befondsing vir welsyn en ontwikkelingsprogramme toegeken.

Regsprekende gesag

Die Hooggeregshof se setel in Meksikostad

Die Hooggeregshof van Meksiko is die Suprema Corte de Justicia de la Nación. Dit bestaan uit elf federale regters (Ministros), wie deur die president voorgestel en deur die senaat bevestig word. Hul ampstermyn is beperk tot 15 jaar, die president word uit eie geledere vir vier jaar verkies en kan nie direk daarna herverkies word nie.

In die 71 jaar gedurende die heerskappy van die PRI het die regsprekende gesag besonders gely. In die loop van die jare het dit meer en meer invloed verloor. Eers met die grondwetlike hervorming van 1995 het die Suprema Corte de Justicia de la Nación weer die bevoegdheid ontvang, om oor die grondwetlikheid van die beleid te oordeel. Sedert 2000 moet die Prokureur-generaal deur die senaat bevestig word.

Buitelandse beleid

Sedert 2005 word die Meksikaanse grens tot die Verenigde State, soos hier tussen San Diego, Kalifornië (links), en Tijuana, Baja California (regs), versterk uitgebrei
Die Amerikaanse president Barack Obama, Meksiko se president Enrique Peña Nieto en Kanada se eerste minister Stephen Harper tydens die NAFTA se spitsberaad in 2014
Buitelandse betrekkinge van Meksiko:

Meksiko

Lande met ’n Meksikaanse ambassade

Meksiko se president Enrique Peña Nieto tydens ’n staatsbesoek saam met die Kubaanse president Raúl Castro in Havana 2014
Lande waarmee Meksiko ’n vryehandelsooreenkoms onderteken het
Chili se president Michelle Bachelet tydens ’n staatsbesoek saam met die Meksikaanse president Enrique Peña Nieto in 2015

Meksiko se buitelandse beleid word deur die president se politiek gekenmerk en deur die ministerie van buitelandse sake bestuur. Die beginsels van die buitelandse beleid word grondwetlik erken in artikel 89, seksie 10, insluitend: respek vir die internasionale reg en wetlike gelykheid van nasies, hul soewereiniteit en onafhanklikheid, nie-inmenging in die huishoudelike sake van ander lande, vreedsame oplossing van konflikte, en die bevordering van die gesamentlike veiligheid deur aktiewe deelname in internasionale organisasies. Sedert die 1930's het die Estrada-doktrine gedien as ’n belangrike aanvulling tot hierdie beginsels.

Meksiko is een van die stigterslede van verskeie internasionale organisasies, veral die Verenigde Nasies, die Organisasie van Amerikaanse Lande, die Organisasie van Ibero-Amerikaanse Lande, die OPANAL en die Rio-groep. In 2008 het Meksiko meer as 40 miljoen Amerikaanse dollar tot die Verenigde Nasies se gereelde begroting bygedra. Daarbenewens was dit sedert sy toetreding in 1994 die enigste Latyns-Amerikaanse lidland van die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling (OESO) voordat Chili in 2010 ’n volle lid geword het. Meksiko is ook ’n waarnemende lidland van internasionale organisasies soos die Andesgemeenskap, die Beweging van Onverbonde Lande, Mercosur en die Unie van Suid-Amerikaanse Nasies (UNASUR).

Meksiko word as streeksmoondheid beskou, weens sy teenwoordigheid in die groot ekonomiese groepe soos die G8 + 5 en die G20. Daarbenewens het Meksiko sedert die 1990's met die ondersteuning van Kanada, Italië, Pakistan, Suid-Korea, Spanje, Argentinië, Turkye en Malta, wat ’n informele groep, bekend as die Koffie-Klub, vorm, gepoog om ’n hervorming van die Verenigde Nasies se veiligheidsraad en sy werksmetodes te stimuleer. Daarby vorm hulle ’n opposisie teen die lande van die G4-groep, bestaande uit Duitsland, Brasilië, Indië en Japan, wat aanspraak maak op permanente setels in die VN se veiligheidsraad. Meksiko se politiek is hoofsaaklik gerig teen die setel van Brasilië, omdat dit beskou word as bedreiging in die magstruktuur binne Latyns-Amerika.

Sedert die onafhanklikheidsoorlog is die verhoudings van Meksiko hoofsaaklik gefokus op die Verenigde State van Amerika, sy noordelike buurland, grootste handelsvennoot, en die mees kragtige akteur in die westelike hemisfeer en wêreld-sake. Meksiko het die Kubaanse regering sedert hul stigting in die vroeë 1960's, die Sandinistiese rewolusie in Nicaragua in die laat 1970's, en linkse rewolusionêre groepe in El Salvador gedurende die 1980's ondersteun. Tydens Felipe Calderón se bewind is ’n groter klem op verhoudings met Latyns-Amerika en die Karibiese Eilande geleë.

Algemene oorsig

Meksikaanse deelstate volgens Bruto binnelandse produk in 2007
Deelstate van Meksiko volgens Menslike ontwikkelingsindeks in 2004:

0,80 en hoër

0,750–0,799

0,70–0,749

Meksiko.

Ander lande van die NAFTA.

Ander lande wat met Meksiko ’n vryehandelsooreenkoms gesluit het.

Lande wat belangstelling getoon het in ’n handelsooreenkoms met Meksiko.

Werkloosheid in Meksiko in 2011:

≤2,5%

≤3,0%

≤3,5%

≤4,0%

≤4,5%

≤5,0%

≤5,5%

≤6,0%

>6,1%

Meksiko beskik oor een van die grootste ekonomieë ter wêreld en word as ’n plaaslike mag asook 'n belangrike tussengangervennoot beskou. Daarbenewens het Meksiko in 1994 die eerste van twee Latyns-Amerikaanse lidlande van die OESO, vóór Chili, geword en is volgens die Wêreldbank ’n gevestigde nuut-geïndustrialiseerde land met bo-gemiddelde inkomste en een van die opkomende magte. Meksiko beskik oor die 14de grootste nominale BBP en die 11de grootste BBP volgens Koopkragpariteit. Die ekonomie is sterk gekoppel aan dié van sy NAFTA-vennote, Kanada en die Verenigde State. Meksiko is ook ’n lidland van die Organisasie van Amerikaanse Lande, van die Groep van Vyf, van die Groep van Agt + Vyf, van die Groep van 15, van die Groep van 20, van APEC en van die Latynse Unie.

Meksiko se vernaamste handelsvennote volgens uitvoer sluit in (2013): die Verenigde State (78,5%), Kanada (2,9%), Spanje (2,4%), die Volksrepubliek China (1,5%), Duitsland (1,3%) en Colombia (1,2%). Die ses vernaamste handelsvennote volgens invoer is (2013): die Verenigde State (49,4%), die Volksrepubliek China (15,8%), Japan (4,8%), Duitsland (3,7%), Suid-Korea (3,4%) en Kanada (2,7%).

Volgens die Amerikaanse multinasionale beleggingsbank Goldman Sachs word Meksiko as die wêreld se vyfde grootste ekonomie teen 2050 geprojekteer. PricewaterhouseCoopers (PwC), ’n multinasionale professionele diensmaatskappy gevestig in Londen in die Verenigde Koninkryk, het in Januarie 2013 beraam, dat Meksiko in 2050 die wêreld se sewende grootste ekonomie sal wees.

Hulpbronne en produserende bedryf

Stadshorison van Meksikostad, die ekonomiese sentrum van sowel Meksiko asook Latyns-Amerika

Meksiko is naas Brasilië en voor Argentinië Latyns-Amerika se tweede grootste staalprodusent met sowat ’n kwart van die totale produksie en wêreldwyd die 13de grootste staalprodusent met omtrent 18 995 miljoen metrieke ton in 2014. Dié land is tans met 2 934 000 vaatjies in 2013 die tiende grootste ruolie-produsent ter wêreld, ná ander Amerikaanse lande soos die Verenigde State, Kanada, Venezuela en nog voor Brasilië. Die grootste ontginner van ru-olie in Meksiko, die staatsmaatskappy PEMEX, is Meksiko se grootste maatskappy en die sewende grootste ruolie-ontginner ter wêreld.

Meksiko is die sewende grootste mielie- (22 663 953 ton in 2013) en die vyfde grootste boontjie-produsent (1 294 634 ton in 2013) ter wêreld.

Meksiko beskik oor die wêreld se sesde grootste elektroniese bedryf ná lande soos die Volksrepubliek China, die Verenigde State, Japan, Suid-Korea en die Republiek China.

Toerismebedryf

Volgens die Wêreldtoerismeorganisasie is Meksiko een van die mees besoekte lande ter wêreld en die tweede mees besoekte land in die Amerikas na die Verenigde State. Die belangrikste plekke, wat deur toeriste besoek is, sluit in die Meso-Amerikaanse ruïnes, kulturele feeste, koloniale stede, natuurreservate en kusstede. Meksiko het die 23ste hoogste inkomste van toerisme in die wêreld en die hoogste een in Latyns-Amerika. Die meeste toeriste, wat Meksiko besoek, kom veral uit die Verenigde State en Kanada, gevolg deur Europa en Asië asook ’n kleiner aantal uit Latyns-Amerika.

Meksiko staan bekend as een van die belangrikste toeristebestemmings ter wêreld met stede soos Acapulco de Juárez en Cancún. Dié land beheer met 35 Unesco-wêrelderfenisgebiede die meeste in die Amerikas en die sewende meeste ter wêreld, en is in 2010 met 22,5 miljoen internasionale aankomste per jaar die tiende mees besoekte land ter wêreld.

Belangrike toeristetrekpleisters in Meksiko
Meksikostad
Distrito Federal
Riviera Maya
Quintana Roo
Cancún
Quintana Roo
Guadalajara
Jalisco
Acapulco
Guerrero
Cabo San Lucas
Baja California Sur
Puerto Vallarta
Jalisco
Monterrey
Nuevo León
Mazatlán
Sinaloa
Veracruz, Veracruz
Veracruz
Nuevo Vallarta
Nayarit
Puebla
Puebla
Santiago de Querétaro
Querétaro
Mérida
Yucatán
León
Guanajuato
Ixtapa
Guerrero
Tijuana
Baja California
Oaxaca de Juárez
Oaxaca
Villahermosa
Tabasco
Cozumel
Quintana Roo
San Luis Potosí
San Luis Potosí
Hermosillo
Sonora
Chihuahua
Chihuahua
Aguascalientes
Aguascalientes
Huatulco
Oaxaca
Morelia
Michoacán
Manzanillo
Colima
Ciudad Juárez
Chihuahua
Cañón del Sumidero
Chiapas
Toluca de Lerdo
México

Mediabedryf

Stasie van TV Azteca in Mérida, Yucatán
Stasie van Televisa in Torreón, Coahuila

In Meksiko is daar meer as 500 televisiekanale, waarvan die meeste behoort aan twee private TV-maatskappye met nasionale dekking wat die kykergetalle oorheers: "Televisa" en "TV Azteca", waarvan Televisa die grootste televisie-aanbieder in die Spaanssprekende wêreld is. In die metropolitaanse gebied van Meksikostad is daar ook "Canal 11, Nasionale Polytechnic Institute", "Channel 22 van die Nasionale Raad vir kultuur en die kunste (CONACULTA)", Project 40 en Chain drie (Kanaal 28, XHTRES-TV).

Uit die Verenigde State is daar die amptelike kanale en takke van twee groot kettinggroepe met plaaslike uitbreidings. In Tijuana, Baja California, is daar verskeie Amerikaanse maatskappye wat ’n kanaal in die stad het: Singapore (33), Fox (6), ESPN en andere.

In noordoostelike Meksiko, het die "Multimedia"-netwerk sy eie ontwikkeling onderneem, wat alom bekend staan as "die derde netwerk in die land", wat uitsaai vanuit die stad Monterrey.

Meksikostad (Ciudad de México) is tans (2018) op soek na ’n frekwensie. Daarbenewens het elke staat van die republiek ’n stelsel van openbare televisie vir hulle stede. Die instelling wat die skedule bepaal van programme wat op televisie uitgesaai word, is die Direktoraat-generaal van Radio, TV en Film.

Oorsig

Meksiko se bevolkingsgroei (1961–2003)

Volgens die laaste sensusopname van 2010, wat deur die Instituto Nacional de Estadística y Geografía ("Nasionale Instituut vir Statistiek en Aardrykskunde"), oftewel INEGI, gehou is, het Meksiko ’n amptelike bevolking van 112 336 538 gehad. Meksiko is daarmee die 11de grootste bevolking ter wêreld, die derde grootste in die Amerikas (ná die Verenigde State en Brasilië) en die tweede grootste in Noord-Amerika. Die grootste stad met die meeste inwoners in sy omtrekgebied is die hoofstad Meksikostad, waar 8,9 miljoen mense binne die stadsgrense en 21,2 miljoen in die metropolitaanse gebied saamgetrek is. Die land waarheen die Meksikane hoofsaaklik heen verhuis is die aangrensende Verenigde State, waar 9,9 miljoen Meksikane bly.

Bevolking

Meksikaanse deelstate volgens bevolkingsdigtheid

Die Meksikaanse bevolking bestaan uit 65% Mestizo's, wat afstammelinge van mense met inheemse en Europese (veral vanuit Spanje) herkoms is, 17,5% Amerindiane, 16,5% blankes en 1,0% ander etniese groepe.

Die totale inheemse bevolking van Meksiko maak sowat 15,7 miljoen mense uit. Die grootste inheemse etniese groep is die Nahua, die nasate van die Asteekse bevolking, met sowat 2,5 miljoen mense. Tweede op die lys is die Maja, met sowat 1,5 miljoen mense. Die Mixteke en Zapoteke is volke wat beide omtrent 750 000 groot is. Die deelstate met die grootste inheemse bevolking is Yucatán met 59%, Quintana Roo met 39% en Campeche met 27%.

Die oorgrote meerderheid van die Meksikaanse bevolking word as Mestizo's geklassifikeer. Dit beteken dat hulle hulself nie as deel van die inheemse of deel van die Europese bevolking beskou nie, maar as nakomelinge van gemengde herkoms.

Sedert die Spaanse verowering van die Asteekse Ryk in 1521 het Europeërs, veral Spanjaarde, saam met Conquistadore na Meksiko geïmmigreer. Hulle was tydens die koloniale bewind die land se politieke elite, maar het nooit die meerderheid van die bevolking geword nie.

Tale

Kaart van die inheemse tale van Meksiko met meer as 100 000 sprekers

Die amptelike taal wat deur die regering gebruik word is de facto Spaans, terwyl in die huidige Meksikaanse grondwet van 1917 geen amptelike taal vir die federale vlak vasgelê is nie. Volgens die grondwet vorm Spaans saam met Majaans, Nahuatl en 65 ander inheemse tale Meksiko se landstale.

Meksiko is die grootste Spaanssprekende land ter wêreld met omtrent ’n derde van alle moedertaalsprekers van Spaans; in 2011 het 105 miljoen mense Spaans as hul moedertaal gebruik. Weens die Meksikaanse immigrasie na Kanada en die Verenigde State is Meksikaans-Spaans ook in albei lande gebruiklik.

Omtrent 5,4% van die Meksikaanse bevolking praat inheemse tale, waarvan Nahuatl met sowat 1,45 miljoen moedertaalsprekers die grootste is, gevolg deur Majaans met 750 000 moedertaalsprekers. Mixteeks en Zapoteeks word beide deur sowat 400 000 mense gepraat.

Godsdiens

Die Katedraal van Meksikostad; die Rooms-Katolieke Kerk is verreweg die belangrikste godsdiens in Meksiko
Onse liewe vrou van Guadalupe, die beskermheilige van Meksiko

Die belangrikste godsdiensgroep en denominasie is die Rooms-Katolieke Kerk met sowat 93 miljoen (83%) lede volgens die sensus van 2010, terwyl 10% (11 miljoen) lede van ander Christelike kerke, soos Evangelikalisme (5%), Pinksterbeweging (1,6%), Jehovah se Getuies (1,4%), Sewendedagadventistekerk (0,6%) en die Kerk van Jesus Christus van die Heiliges van die Laaste Dae (0,3%) uitmaak. Volgens die grondwet van 1917 beskik Meksiko nie oor ’n staatsgodsdiens nie en godsdiensvryheid word gewaarborg.

Meksiko het die derde grootste Christelike bevolking (107 miljoen) ter wêreld ná die Verenigde State en Brasilië, asook met 92 924 489 lidmate die tweede grootste Rooms-Katolieke bevolking ná Brasilië. Volgens die persentasie Rooms-Katolieke van die landsbevolking (95,0%), staan Meksiko wêreldwyd op die sesde plek. 47% van die Rooms-Katolieke Meksikane besoek weekliks die kerk. Die feesdag van Onse Liewe Vrou van Guadalupe, die beskermheilige van Meksiko, word op 12 Desember gevier en deur baie Meksikane as die belangrikste godsdienstige vakansiedag van hul land beskou.

Volgens die sensus van 2010 bly 67 476 Jode, 18 185 aanhangers van die Oosterse godsdienste soos Boeddhiste en 300 Moslems in Meksiko.

Plein van die drie kulture in Meksikostad. Dié plein versamel drie argitektoniese style wat die geskiedenis van Meksiko versinnebeeld: Meso-Amerikaans, Spaans-koloniaal en die onafhanklike nasie

Meksiko se kultuur weerspieël die kompleksiteit van die land se geskiedenis deur die vermenging van inheemse kulture met die kultuur van Spanje, meegedeel tydens Spanje se 300 jaar lange kolonisasie van Meksiko. Mettertyd is eksogene kulturele elemente in die Meksikaanse kultuur opgeneem.

Die Porfiriose tydperk (el Porfiriato) in die laaste kwart van die 19de eeu en die eerste dekade van die 20ste eeu is gekenmerk deur ekonomiese vooruitgang en vrede. Ná vier dekades van burgerlike onrus en oorlog, het Meksiko die ontwikkeling van filosofie en kunste, bevorder deur president Díaz self, beleef. Sedert daardie tyd, soos beklemtoon tydens die Meksikaanse Rewolusie, het die kulturele identiteit sy oorsprong in die mestizaje, waarvan die inheemse (d.w.s. Indiaanse) elemente die kern vorm. Aangesien van die verskillende etniese groepe wat die Meksikaanse bevolking vorm, het José Vasconcelos in sy publikasie La Raza Cósmica ("Die Kosmiese Wedren", 1925) Meksiko as smeltkroes van alle etniese groepe gedefinieer (en dus die definisie van die mestizo uitgebrei), nie net biologies maar sowel kultureel.

Literatuur

Nezahualcoyotl word as ’n wyse koning en digter vereer
Die Meksikaanse digter Octavio Paz, Nobelprys vir Letterkunde-wenner in 1990

Die Meksikaanse literatuur is die Spaanstalige literatuur van Meksiko en behoort tot die Spaans-Amerikaanse literatuur. Dit is een van die mees omvattende, bekende en nie net sedert die toekenning van die Nobelprys aan Octavio Paz in 1990 internasionaal mees bekende Latyns-Amerikaanse literature. Teen die agtergrond van Meksiko se uiterste sosiale diversiteit is dit gekenmerk deur talle filosofiese en kulturele strydpunte, ’n moeilike soek na identiteit en van die koloniale tydperk tot die huidige dag herhalende eise vir geregtigheid en vergoeding.

Die literatuur in Meksiko het sy oorsprong in die literatuur van die inheemse nedersettings van Meso-Amerika. Die mees bekende Voor-Spaanse digter is Nezahualcoyotl. Die moderne Meksikaanse literatuur is beïnvloed deur die konsepte van die Spaanse koloniasie van Meso-Amerika. Uitstaande koloniale skrywers en digters sluit in Juan Ruiz de Alarcón en Juana Ines de la Cruz.

Ander belangrike skrywers sluit in Alfonso Reyes, José Joaquín Fernández de Lizardi, Ignacio Manuel Altamirano, Carlos Fuentes, Octavio Paz (Nobelpryswenner), Renato Leduc, Carlos Monsiváis, Elena Poniatowska, Mariano Azuela ("Los de abajo") en Juan Rulfo ("Pedro Páramo"). Bruno Traven het Canasta de cuentos mexicanos ("Mandjie van Meksikaanse Stories") en El tesoro de la Sierra Madre ("Die skat van die Sierra Madre") geskryf.

Kuns

Die paleis van die skone kunste (Palacio de Bellas Artes) in Meksikostad, soos gesien vanaf die Latyns-Amerikaanse toring (Torre Latinoamericana), in 2006
Frida Kahlo saam met Diego Rivera in 1932, soos fotografeer deur Carl Van Vechten

Die kuns van Meksiko word gekenmerk deur voor-Colombiaanse tradisies en die invloed van die Spaanse veroweraars. Hoewel die Spanjaarde gewelddadig met die hoë verteenwoordigers van die Indiese mag gebreek het, het ’n sterk verwysing na die voor-koloniale kuns behoue gebly. Daarbenewens het in Meksikostad onder die regering van die visekoning gemaskerde parades plaasgevind, wat die herinnering aan die Asteekse dinastie sou handhaaf. Die tradisionele kunsvorme is sodoende met nuwe ontwerpe verbind. Byvoorbeeld het veerbeelde met Maria-voorstellings ontstaan, wat na die Christelike geloof verwys het wat deur die Spanjaarde ingevoer is. Die hele veerkuns, wat alvorens net tot die adellikes beperk was, het ’n Christelike herinterpretasie beleef en is byvoorbeeld gebruik vir Biskopkappies en altaardoeke, waarby die tradisionele Asteekse kleurbetekenis bewaar gebly het. Tot in die 19de eeu was Pátzcuaro ’n sentrum van die veerverwerking met beduidende kunshandwerklike fasiliteite. Nog ’n gebied van die beeldvorming met tradisionele grondslae was kaarte en genealogiese voorstellings. Daarby is elemente van Europese kartografie saam met Meksikaanse glyfe gebruik.

Tydens die 19de eeu het Europese kunstenaars na Meksiko gereis en die land in sy diversiteit tentoongestel. Die belangrikste hiervan was waarskynlik Johann Moritz Rugendas, wie landskappe, genre-tonele en studies van die natuur en die bevolking gemaak het. Die Meksikaanse kuns het ná die Meksikaanse Rewolusie ’n bloeitydperk beleef. Kunstenaars soos David Alfaro Siqueiros, José Clemente Orozco en Juan O'Gorman was deur hul werk betrokke by die Meksikaanse Rewolusie en sosiale kwessies, sowel as die Meksikaanse geskiedenis tot by die voor-Colombiaanse tydperk. Die bekendste Meksikaanse kunstenaars is Diego Rivera en Frida Kahlo. Diego Rivera het saam met andere die Muralisme gestig, ’n kunsvorm van monumentale openbare muurskilderye, wat in Meksiko wye inslag gevind het en vandag nog gesien kan word in baie openbare geboue in Latyns-Amerika en in die Verenigde State. Beduidende muurskilderye van Riviera kan gevind word in die Palacio Nacional en vertoon gebeurtenisse in die Meksikaanse geskiedenis. Die huidige kuns in Meksiko beeld hoofsaaklik sosiale kwessies soos geweld en misdaad uit, en voorbeelde hiervan is werke deur Teresa Margolles, Daniel Guzmán en Eduardo Abaroa.

Musiek

Die Meksikaans-Amerikaanse rocksanger Carlos Santana in 2011
Die Meksikaanse aktrise en sangeres Lila Downs in 2009

Populêre musiek in Meksiko bestaan uit ’n wye verskeidenheid van musikale style en genres. Dit het sy oorsprong in die voor-Colombiaanse en Europese, veral Spaanse, kultuur. Die belangrikste style is die Meksikaanse Son en die Corrido, wat beide reeds in die 18de eeu ontstaan het. Elemente van die Corrido kan ook in die Narcocorrido gevind word, wat sedert die begin van die 21ste eeu die tipiese Meksikaanse volksmusiek verpersoonlik. Die Ranchera het tydens die Meksikaanse Rewolusie in die vroeë 20ste eeu ontstaan en vind sy manifestasie as Norteña in die noorde van Meksiko. In die 1920's is die oorspronklik Kubaanse dansstyle Bolero en Danzon verder ontwikkel tot onafhanklike vorme. Agustin Lara, ’n skepper van die Meksikaanse bolero, het ook die klankbaan vir die eerste Meksikaanse klankfilm "Santa" (1932) gekomponeer. Wêreldbekende volksliedjies sluit in: Bésame mucho (Bolero), Cielito lindo (Ranchera), El Rey (Ranchera), Granada (Bolero), La Bamba (Volkslied), La Cucaracha (Corrido), Las mañanitas (Volkslied), México Lindo y Querido (Ranchera), Solamente una vez (Bolero) en Somos Novios (Bolero).

’n Musiekgroep wat die verskillende style van tradisionele musiek speel, word Mariachi genoem. Die Mariachi-musiek is in 2011 deur Unesco in die verteenwoordigende lys van die mondelinge en ontasbare erfenis van die mensdom opgeneem.

Die vader van die Meksikaanse rockmusiek (rock nacional) is Carlos Santana, wie die Latynse rock in die 1960's geskep het. Ander bekende popmusikante sluit in: Maná, Luis Miguel, Alejandro Fernandez, Thalia, Marco Antonio Solis, Pepe Aguilar, Paulina Rubio, Angelica Maria, Alejandra Guzmán, Gloria Trevi en Cristian Castro.

In klassieke musiek is die eerste Meksikaanse opera, La Partenope, gekomponeer deur Manuel de Sumaya, in 1711 vir die eerste keer opgevoer. In die 19de eeu was die wals gewild en Meksikaanse komponiste (Ernesto Elorduy, Juventino Vázquez, Felipe Villanueva) het ’n onafhanklike Meksikaanse vorm geskep. Die Meksikaanse simfonieorkes Orquesta Sinfónica Mexicana is in 1928 deur Carlos Chávez gestig. Een van die internasionaal-bekendste tenore van die huidige tydperk is Rolando Villazón.

Kookkuns

Tacos met carnitas-vulling
Sjokolade is ’n oorspronlik Meksikaanse drank en was ’n belangrike deel in die Asteekse kookkuns

Die Meksikaanse kookkuns word gekenmerk deur ’n sintese van die Asteekse en Spaans-koloniale, en in die suide ook deur die Majatradisies. Plaaslik is daar groot verskille tussen die kus en die sentrale hoogland, die brandrissie-liewende suide en die beesvleis-georiënteerde noorde.

Die belangrikste maaltyd van die dag is middagete, dienooreenkomstig is die middagete-pouse lank binne ’n gewone werksdag. Die aandete is dan slegs ’n klein happie soos vrugte, tacos of iets soortgelyks. In ’n warm, tropiese land met ’n welige plantegroei speel vars vrugte en sekere groente ’n dominante rol.

Tipies vir Meksiko, hoort tortillas by elke maaltyd. Gewoonlik is rissies of rissiesouse ook op die tafel, waarvan die skerpheid baie kan verskil. Die skerpste rissie is die Chili Habanero, ’n meestal groen, ongeveer drie duim groot verteenwoordiger van die genus. Baie ligter is die Chili Jalapeño, wat in tradisionele restaurante by die maaltyd gevoeg word.

Nog ’n gewilde gereg in Meksiko is die sogenaamde churros. Dit is lang, diepgebraaide deegstukkies wat tradisioneel bedien word met suiker of sjokolade.

Drinkwater word gewoonlik in bottels of blikkies verkoop omdat kraanwater dikwels nie drinkbaar is nie. Horchata word graag gedrink en is deur die Spanjaarde ingevoer. Dit is ’n soet rys/kaneel-drank wat verkoel bedien word. Die gewone alkoholiese drankies is bier, tequila, mezcal en pulque.

Meksikaanse kos geniet sedert die afgelope dekades ’n toenemende gewildheid en sommige geregte is, soortgelyk aan die Italiaanse kookkuns, internasionaal bekend.

Die Bofbal-stadion in Monterrey, tuisveld van die Monterrey Sultans
Kenteken van die Olimpiese Somerspele 1968
Die Estadio Azteca is die sesde grootste stadion en derde grootste sokkerstadion ter wêreld
Wedstryd tussen Meksiko en Suid-Afrika tydens die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010
Nigel Mansell het in 1987 en 1992 die Meksikaanse Grand Prix op die Autódromo Hermanos Rodríguez in Meksikostad gewen

Meksiko se nasionale sport is Charrería en is veral in die noorde van dié land gewild. Dié sport is gebaseer op die aktiwiteite van die Charro en bestaan uit verskeie puntwedstryde, soortgelyk aan Rodeo. Nog ’n tradisionele sportsoort, wat deur die Spanjaarde in Meksiko ingevoer is, is die stiergeveg. Ander gewilde sportsoorte in Meksiko sluit in sokker, boks, bofbal en basketbal. Die Meksikaanse stoeiskou, wat bekend staan as Lucha Libre, is ook uniek.

Sokker is die gewildste sport in Meksiko en is op klubvlak in ’n nasionale ligastelsel georganiseer. Die topsokkerliga is die Primera División, wat in 1943 gestig is. Tans ding 18 spanne mee, die kampioen word in ’n uitspeelwedstrydstelsel van agt spanne bepaal. Die suksesvolste spanne is Club América uit Meksikostad met 13 ligatitles, gevolg deur Club Deportivo Guadalajara uit Guadalajara met twaalf titels en Deportivo Toluca F.C. met tien titels. Meksiko het as gasheer vir die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970 en die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986 opgetree, en albei eindstryde het in die Estadio Azteca, tans die derde grootste sokkerstadion ter wêreld, plaasgevind. Die Meksikaanse nasionale sokkerspan het aan 16 uit die 21 moontlike Wêreldbekertoernooie deelgeneem, en is saam met Argentinië en Brasilië, een van die beste nasionale spanne in die Amerikas. Meksiko het die CONCACAF se goue beker reeds agt keer gewen. Die Suid-Amerikaanse CONMEBOL het Meksiko vir tien Copa Américas uitgenooi en hulle het twee keer as naaswenner geëindig (in 1993 in 2001). Internasionaalbekende sokkerspelers sluit in Hugo Sanchez, Rafael Marquez, Ricardo Osorio en Pavel Pardo. In 2018 is Meksiko deur FIFA saam met Kanada en die Verenigde State as gashere vir die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 aangewys; dit sal die vierde toernooi in Noord-Amerika wees en die derde vir Meksiko. Vir die eerste keer mag 48 spanne aan ’n Sokker-Wêreldbekertoernooi deelneem en altesaam 80 wedstryde beslis.

Bofbal in Meksiko het in die 1940's ontstaan. Die topbofballiga is die Liga Mexicana de Béisbol, wat in 1925 gestig is en die hoogste klassifikasie vir die Major League Baseball het, en word beskou as een van die beste ligas ter wêreld. Tans neem 16 spanne daaraan deel, die kampioenspan is Sultanes de Monterrey uit Monterrey. Sowat 100 spelers het daarin geslaag om in die Amerikaanse-Kanadese Major League Baseball te speel, waaronder Fernando Valenzuela, Vinny Castilla en Aurelio Rodríguez. Die nasionale span het twee silwermedaljes by die bofbalwêreldbeker en vier bronsmedaljes by die Pan-Amerikaanse Spele gewen.

Die topbasketballiga in Meksiko is die Liga Nacional de Baloncesto Profesional, wat in 2000 gestig is en tans uit 24 spanne bestaan. Boks is nog ’n gewilde en suksesvolle sport en Meksikaanse boksers het reeds wêreldkampioenskappe en Olimpiese medaljes gewen. Daar bestaan tradisioneel ’n besonderse wedywering met boksers uit Puerto Rico.

Vanaf 1962 tot 1970 en vanaf 1986 tot 1992 het die Formule Een Meksikaanse Grand Prix in Meksikostad plaasgevind; sedert 2015 word die Grand Prix weer op die Autódromo Hermanos Rodríguez beslis. As gevolg van sy sukses is die gholfspeler Lorena Ochoa, wat sedert 2007 die LPGA Tour lei, baie gewild.

Meksiko het die Olimpiese Somerspele 1968 in Meksikostad aangebied, sover die enigste Latyns-Amerikaanse gasheerland, en die Olimpiese Somerspele is eers weer in 2016 in Rio de Janeiro gehou. 112 Lande het in Meksikostad deelgeneem met ’n totaal van 5 516 atlete en 172 kompetisies in 20 sportsoorte. Die wêreldrekord in die verspring deur Bob Beamon en die Fosbury-flop in die hoogspring was uitstaande tydens hierdie spele. Meksikaanse atlete het tot op hede 69 medaljes by Olimpiese Spele gewen, waarmee Meksiko die 43ste plek in die alle-tye lys van medaljes beklee. Die medaljes is in ’n verskeidenheid van sportsoorte soos ruitersport, sierduik, swem, boks, polo en skerm gewen.

  • David Alfaro Siqueiros (1896–1974), skilder en grafiese kunstenaar
  • Luis Barragán Morfín (1902–1988), argitek
  • Porfirio Díaz (1830–1915), president
  • Lila Downs (* 1968), sangeres
  • Salma Hayek (* 1966), aktrise
  • Miguel Hidalgo (1753–1811), priester en rewolusionêr
  • Agustín de Iturbide (1783–1824), keiser
  • Benito Juárez (1806–1872), president
  • Frida Kahlo (1907–1954), skilderes
  • Maksimiliaan I van Meksiko (1832–1867), keiser
  • Bekende Meksikaanse politici
  • Porfirio Díaz

  • Miguel Hidalgo

  • Benito Juárez

  • Alfonso García Robles

  • Bekende Meksikaanse regisseurs
  • Luis Buñuel

  • Arturo Ripstein

  • Alejandro González Iñárritu

  1. (es) (PDF). MX Q: SCJN. Geargiveer vanaf (PDF) op 11 Mei 2011. Besoek op14 Augustus 2010.
  2. (en) Rafaela Castro (2000). . Oxford University Press. p. 83. ISBN 978-0-19-514639-4. Besoek op1 Desember 2018.
  3. . CIA World Factbook (in Engels). Central Intelligence Agency. vanaf die oorspronklike op 9 Mei 2020. Besoek op13 April 2020.
  4. (es) . INEGI. Besoek op21 Julie 2016.
  5. (en) . Internasionale Monetêre Fonds. Besoek op1 Desember 2016.
  6. (PDF) (in Engels). United Nations Development Programme. 2018. (PDF) vanaf die oorspronklike op 22 Mei 2020. Besoek op1 Desember 2018.
  7. (in Engels). Wêreldbank. vanaf die oorspronklike op 23 April 2019. Besoek op1 Desember 2018.
  8. (es) . Inali.gob.mx. Besoek op1 Desember 2018.
  9. (es) . Washington, D.C.: Embajada de Mexico en Estados Unidos (Meksikaanse Ambassade in die Verenigde State), Ministerio de Relaciones Exteriores (Ministerie van Buitelandse Betrekkinge). Besoek op21 Julie 2016.
  10. (PDF) (in Spaans). MX: Regering van Meksiko. 27 April 2010. (PDF) vanaf die oorspronklike op 14 Julie 2018. Besoek op1 Desember 2018.
  11. (PDF) (in Spaans). INEGI. pp. 1, 77. (PDF) vanaf die oorspronklike op 20 Mei 2020. Besoek op8 Januarie 2016.
  12. (en) William Bright (2004). . University of Oklahoma Press. p. 281. ISBN 978-0-8061-3598-4. Besoek op1 Desember 2018.
  13. (in Spaans). Geargiveer vanaf op 12 November 2015. Besoek op21 Julie 2016.
  14. (in Spaans). Cervantes Virtual. Geargiveer vanaf op 14 Januarie 2016. Besoek op21 Julie 2016.
  15. (es) (PDF). Besoek op8 Januarie 2016.
  16. (es) (PDF). Besoek op8 Januarie 2016.
  17. (in Engels). Verenigde Nasies. vanaf die oorspronklike op 9 Mei 2020. Besoek op1 Desember 2018.
  18. (in Engels). Internasionale Monetêre Fonds. 13 Junie 2012. vanaf die oorspronklike op 8 April 2020. Besoek op1 Desember 2018.
  19. (in Engels). Wêreldbank. vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020. Besoek op1 Desember 2018.
  20. (in Engels). Organisasie van Amerikaanse Lande. vanaf die oorspronklike op 27 Oktober 2019. Besoek op1 Desember 2018.
  21. (en) . APEC. Besoek op1 Desember 2018.
  22. (en) . Besoek op21 Julie 2016.
  23. (in Engels). Wêreldhandelsorganisasie. vanaf die oorspronklike op 20 Mei 2020. Besoek op1 Desember 2018.
  24. Grillo, Ioan (11 Desember 2006). . Seattle Post-Intelligencer (in Engels). Associated Press. vanaf die oorspronklike op 12 Mei 2020. Besoek op21 Julie 2016.
  25. (in Spaans). Semanario Zeta. 12 Desember 2011. Geargiveer vanaf op 16 November 2016. Besoek op8 Januarie 2016.
  26. (en) . CNN. 6 September 2011. Geargiveer vanaf op 1 Julie 2012. Besoek op6 September 2011.
  27. (en) . CNN. 6 Maart 2012. Geargiveer vanaf op 6 Maart 2012. Besoek op7 November 2010.
  28. (in Engels). BBC. 13 Junie 2018. vanaf die oorspronklike op 30 Desember 2019. Besoek op1 Desember 2018.
  29. (es) . Besoek op8 Januarie 2016.
  30. (de) Knox, Paul L. (2001). Humangeographie. Berlin: Spektrum Akademischer Verlag. p. 127. ISBN 3-8274-1109-2.Onbekende parameter |coauthors= geïgnoreer (help)
  31. (en) . Besoek op8 Januarie 2016.
  32. (de) Stüwe, Klaus (2008). Die politischen Systeme in Nord- und Lateinamerika. Eine Einführung. Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften. p. 392. ISBN 978-3-531-14252-4.Onbekende parameter |coauthors= geïgnoreer (help)
  33. (de) Stüwe, Klaus (2008). Die politischen Systeme in Nord- und Lateinamerika. Eine Einführung. Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften. p. 394. ISBN 978-3-531-14252-4.Onbekende parameter |coauthors= geïgnoreer (help)
  34. (de) Stüwe, Klaus (2008). Die politischen Systeme in Nord- und Lateinamerika. Eine Einführung. Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften. p. 395. ISBN 978-3-531-14252-4.Onbekende parameter |coauthors= geïgnoreer (help)
  35. (de) Stüwe, Klaus (2008). Die politischen Systeme in Nord- und Lateinamerika. Eine Einführung. Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften. p. 396. ISBN 978-3-531-14252-4.Onbekende parameter |coauthors= geïgnoreer (help)
  36. (es) Politieke Grondwet van die Verenigde State van Meksiko (5 Februarie 1917). (PDF). Kamer van Afgevaardigdes. Geargiveer vanaf (PDF) op 25 Augustus 2007. Besoek op28 Maart 2009.
  37. Interne Reëls van die Ministerie van Buitelandse Sake (10 Augustus 2001). (in Spaans). Ministerie van Buitelandse Sake. vanaf die oorspronklike op 8 Maart 2010. Besoek op28 Maart 2009.
  38. (de) Stüwe, Klaus (2008). Die politischen Systeme in Nord- und Lateinamerika. Eine Einführung. Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften. p. 410. ISBN 978-3-531-14252-4.Onbekende parameter |coauthors= geïgnoreer (help)
  39. Palacios Treviño, Jorge. (PDF) (in Spaans). Geargiveer vanaf (PDF) op 16 Junie 2016. Besoek op4 April 2009.
  40. Organisasie van Ibero-Amerikaanse Lande. (in Spaans). Organisasie van Ibero-Amerikaanse Lande. vanaf die oorspronklike op 9 Mei 2020. Besoek op1 Desember 2018.
  41. (es) OPANAL. . OPANAL official website. Besoek op1 Desember 2018.
  42. (es) Ministerie van Buitelandse Sake (7 Maart 2007). . Gobierno Federal. Geargiveer vanaf op 23 Augustus 2009. Besoek op6 April 2009.
  43. Verenigde Nasies (2008). (in Engels). Global Policy. vanaf die oorspronklike op 1 Mei 2020. Besoek op1 Desember 2018.
  44. (in Engels). OESO. 11 Januarie 2010. vanaf die oorspronklike op 21 Februarie 2020. Besoek op1 Desember 2018.
  45. (PDF) (in Engels). Ministry of Foreign Affairs of Japan. (PDF) vanaf die oorspronklike op 20 Mei 2020. Besoek op1 Desember 2018.
  46. (in Engels). Oxford Analytica. vanaf die oorspronklike op 24 Oktober 2007. Besoek op4 April 2009.
  47. (en) Maggie Farley (22 Julie 2005). . Los Angeles Times. Besoek op21 Julie 2016.
  48. (en) . Embassy of the U.S. in Mexico. 2006. Geargiveer vanaf op 27 Augustus 2009. Besoek op28 Maart 2009.
  49. Kim Richard Nossal (29 Junie – 2 Julie 1999). (in Engels). Queen's University. vanaf die oorspronklike op 18 Mei 2020. Besoek op1 Desember 2018.
  50. Renata Keller (2009). (PDF) (in Engels). Latin American Network Information Center. Geargiveer vanaf (PDF) op 22 Januarie 2012. Besoek op28 Maart 2009.
  51. Salaverry, Jorge (11 Maart 1988). (in Engels). The Heritage Foundation. vanaf die oorspronklike op 9 Desember 2019. Besoek op1 Desember 2018.
  52. (in Engels). Historical Text Archive. vanaf die oorspronklike op 14 Maart 2007. Besoek op28 Maart 2009.
  53. (es) Dirección General de Coordinación Política (2 Desember 2008). (in Spanish). Senate of the Republic. Besoek op29 Maart 2009.AS1-onderhoud: onerkende taal (link)[dooie skakel]
  54. (in Spaans). INEGI. 19 Januarie 2012. vanaf die oorspronklike op 30 Junie 2019. Besoek op8 Januarie 2016.
  55. (in Engels). Wêreldbank. vanaf die oorspronklike op 22 Mei 2020. Besoek op1 Desember 2018. Uppermiddle Income defined as a per capita income between $3,976 – $12,275
  56. (in Engels). ipsnews.net. 5 Junie 2007. vanaf die oorspronklike op 11 September 2018. Besoek op1 Desember 2018.
  57. (in Engels). The Catalist. 17 Maart 2010. vanaf die oorspronklike op 8 Julie 2020. Besoek op1 Desember 2018.
  58. (PDF) (in Engels). PricewaterhouseCoopers. Januarie 2013. Geargiveer vanaf (PDF) op 10 Desember 2014. Besoek op8 Januarie 2016.
  59. (en) (PDF). Unwto.org. Besoek op1 Desember 2018.
  60. (es) SECTUR (2006). . Secretaría de Turismo (SECTUR). Geargiveer vanaf op 10 Junie 2008. Besoek op8 Januarie 2016. bl. 5
  61. (in Engels). Worldheritagesite.org. vanaf die oorspronklike op 10 April 2019. Besoek op1 Desember 2018.
  62. (in Engels). Whc.unesco.org. vanaf die oorspronklike op 15 April 2020. Besoek op1 Desember 2018.
  63. (in Engels). Whc.unesco.org. vanaf die oorspronklike op 20 Mei 2020. Besoek op1 Desember 2018.
  64. (en) (PDF). Wêreldtoerismeorganisasie. Junie 2011. Besoek op8 Januarie 2016.
  65. (es) . Inegi.org.mx. Besoek op1 Desember 2018.
  66. (in Spaans). Cdi.gob.mx. vanaf die oorspronklike op 23 April 2020. Besoek op8 Januarie 2016.
  67. (es) INALI [Instituto Nacional de Lenguas Indígenas] (14 Januarie 2008). (PDF). Diario Oficial de la Federación. Meksikostad: Regering van Meksiko, Ministerie van Binnelandse Sake. 652 (9): 22–78 (eerste afdeling), 1–96 (tweede afdeling), 1–112 (derde afdeling). OCLC . Besoek op1 Desember 2018.Onbekende parameter |authorformat= geïgnoreer (help)
  68. (in Engels). Today Translations. vanaf die oorspronklike op 23 September 2018. Besoek op1 Desember 2018.
  69. (PDF). Constitución Política de los Estados Unidos Mexicanos (in Spaans). Kongres van die Unie van die Verenigde Meksikaanse State. 19 Junie 2007. (PDF) vanaf die oorspronklike op 14 Oktober 2013. Besoek op21 Julie 2016.
  70. (es) INEGI [Instituto Nacional de Estadísticas, Geografia e Informática] (2005). (PDF). XII Censo General de Población y Vivienda 2000 (Publicación única uitg.). Aguascalientes, Mex.: INEGI. ISBN 970-13-4491-X. Besoek op8 Januarie 2016.Onbekende parameter |authorformat= geïgnoreer (help)
  71. (es) . Instituto Nacional de Lenguas Indígenas. 16 November 2007. Geargiveer vanaf op 16 November 2007. Besoek op8 Januarie 2016.
  72. (es) . INEGI. Besoek op21 Julie 2016.
  73. . Adherents.com (in Engels). vanaf die oorspronklike op 21 Maart 2020. Besoek op1 Desember 2018.
  74. . Study of worldwide rates of religiosity (in Engels). University of Michigan. 1997. Geargiveer vanaf op 25 Oktober 2011. Besoek op3 Januarie 2007.
  75. (in Engels). Catholic Online. vanaf die oorspronklike op 11 Mei 2020. Besoek op1 Desember 2018.
  76. (es) Vasconcelos, José (1997). La Raza Cósmica ("Die Kosmiese Wedren"). Didier T. Jaén (vertaler). The Johns Hopkins University Press. p. 160. ISBN 0-8018-5655-8.
  77. (de) Kruip, Gerhard (1996). Kirche und Gesellschaft im Prozeß ethisch historischer Selbstverständigung. Die mexikanische Kontroverse um die ‚Entdeckung Amerikas’. Schriften des Instituts für Christliche Sozialwissenschaften der Westfälischen Wilhelms Universität Münster 34. Münster: Lit Verlag. p. 325.
  78. (de) Koloniale Kunst aus Lateinamerika – Prozesse gegenseitiger Aneignung. Berlin: Staatliche Mussen zu Berlin Ethnologisches Museum. p. 15. ISBN 3-88609-510-X.
  79. (de) Koloniale Kunst aus Lateinamerika – Prozesse gegenseitiger Aneignung. Berlin: Staatliche Mussen zu Berlin Ethnologisches Museum. p. 46. ISBN 3-88609-510-X.
  80. (de) Koloniale Kunst aus Lateinamerika – Prozesse gegenseitiger Aneignung. Berlin: Staatliche Mussen zu Berlin Ethnologisches Museum. pp. 47–49. ISBN 3-88609-510-X.
  81. (de) Koloniale Kunst aus Lateinamerika – Prozesse gegenseitiger Aneignung. Berlin: Staatliche Mussen zu Berlin Ethnologisches Museum. p. 54. ISBN 3-88609-510-X.
  82. (in Spaans). Mexican Department of Tourism. Geargiveer vanaf op 18 Desember 2013. Besoek op14 Julie 2008. El año de 1933 fue muy importante, ya que el general Abelardo L. Rodríguez, emite un decreto presidencial, dando a la Charrería el título de único Deporte Nacional.
  83. (in Engels). Rec.Sports.Soccer Statistics Foundation. vanaf die oorspronklike op 20 April 2020. Besoek op1 Desember 2018.
  84. (in Engels). The Confederation of North, Central American and Caribbean Association Football (CONCACAF). Geargiveer vanaf op 10 April 2008. Besoek op1 Desember 2018.
  85. (in Engels). The New York Times. 13 Junie 2018. vanaf die oorspronklike op 15 Mei 2020. Besoek op1 Desember 2018.
  86. (in Engels). ESPN. 10 April 2017. vanaf die oorspronklike op 19 November 2018. Besoek op1 Desember 2018.
  87. (en) Kevin Baxter (15 Julie 2008). . LA Times. Besoek op21 Julie 2016.
  88. (en) . 22 Julie 2014. Besoek op1 Desember 2018.
  89. (PDF) (in Engels). 1 Oktober 2007. Geargiveer vanaf (PDF) op 16 Oktober 2011. Besoek op7 Oktober 2007.
  90. (en) . San Diego Metropolitan. Desember 2003. Geargiveer vanaf op 30 September 2007. Besoek op7 Oktober 2007.
  • (en) Krauze, Enrique (1998). Mexico: Biography of Power: A history of Modern Mexico 1810–1996. New York: Harper Perennial. p. 896. ISBN 0-06-092917-0.
  • (en) Meyer, Michael C.; Beezley, William H. (2000). The Oxford History of Mexico. Oxford University Press. p. 736. ISBN 0-19-511228-8.
  • (en) Parkes, Henry Bamford (1972). A History of Mexico (3de uitg.). Boston: Houghton Mifflin. ISBN 0-395-08410-5.
  • (en) Prescott, William H. (2009). History of the Conquest of Mexico. London/ New York: Continuum. ISBN 978-1-4411-4699-1.
  • (en) Toerisme-inligting oor Meksiko op Wikivoyage
  • (es)
  • (es)
  • (es)
  • (es)
  • (es)
  • (es)
  • (en)

Publikasie datum: Augustus 11, 2021

meksiko, mexiko, spaans, méxico, ˈmexiko, luister, hulp, inligting, nahuatl, mexihco, ʃiʔko, amptelik, verenigde, meksikaanse, state, spaans, estados, unidos, mexicanos, luister, hulp, inligting, nahuatl, mexihco, tlacetililli, tlahtohcayotl, federale, preside. Meksiko of Mexiko Spaans Mexico ˈmexiko luister hulp inligting Nahuatl Mexihco me ʃiʔko amptelik die Verenigde Meksikaanse State 9 Spaans Estados Unidos Mexicanos 10 luister hulp inligting Nahuatl Mexihco Tlacetililli Tlahtohcayotl is n federale presidensiele grondwetlike republiek gelee in Noord Amerika Meksiko grens in die noorde aan die Verenigde State van Amerika in die suide en weste aan die Stille Oseaan in die suidooste aan Guatemala Belize en die Karibiese See en in die ooste aan die Golf van Meksiko Meksiko strek oor n gebied van bykans 2 miljoen km sowat 760 000 myl is die sesde grootste land van die Amerikas wat oppervlakte betref en die 13de grootste onafhanklike land ter wereld Met n geskatte bevolking van sowat 120 miljoen in 2015 11 het die land die 11de grootste bevolking ter wereld en is benewens die digsbevolkte Spaanssprekende land ook die tweede mees bevolkte land in Latyns Amerika naas Brasilie Estados Unidos Mexicanos Verenigde Meksikaanse State Vlag WapenVolkslied Himno Nacional Mexicano source source track track track track track track Hoofstad Meksikostad 19 26 N 99 08 W 19 433 N 99 133 W 19 433 99 133Grootste stad MeksikostadAmptelike tale Geen op federale vlak niea Spaans de facto bRegering President Federale presidensiele grondwetlike republiek 1 Andres Manuel Lopez ObradorOnafhanklikheid Onafhanklikheid Verklaar Bereik Erken Eerste grondwet Tweede grondwet Huidige grondwet van Spanje 16 September 1810 2 27 September 1821 28 Desember 1836 4 Oktober 1824 5 Februarie 1857 5 Februarie 1917Oppervlakte Totaal Water 1 972 550 km2 15de 761 606 myl2 2 5Bevolking 2020 skatting 2010 sensus Digtheid 128 649 565 3 10de 112 336 538 4 61 km2 142ste 158 myl2BBP KKP Totaal Per capita 2020 skatting 2 715 miljard 5 11de 20 645 5 64ste BBP nominaal Totaal Per capita 2020 skatting 1 320 miljard 5 15de 10 406 5 64ste MOI 2017 0 774 6 74ste hoogGini 2016 43 4 7 hoogGeldeenheid Peso a href ISO 4217 html title ISO 4217 MXN a Tydsone Somertyd UTC 5 tot 8 UTC 5 tot 7 Internet TLD mxSkakelkode 52a Spaans is de facto die amptelike taal van die federale Meksikaanse regering b Majaans Mixteeks Nahuatl Zapoteeks en 64 andere inheemse tale word sedert 2003 as nasionale tale erken 8 Die Majastad Chichen Itza op die Yucatan skiereiland sedert 1988 n Unesco Werelderfenisgebied Tydens die Voor Colombiaanse tydperk voor die aankoms van die Europeers in die gebied van die huidige Meksiko het verskeie belangrike beskawings soos die Olmeke Mixteke Tolteke Teotihuacane Zapoteke Maja Tlaxcalteke en Asteke hier bestaan Teen 1521 het die Spaanse Ryk met die verowering en kolonisasie van die gebied vanuit hul basis in Mexico Tenochtitlan begin en die Vise Koninkryk Nieu Spanje gestig Met die onafhanklikheidsverklaring van Spanje op 16 September 1810 het die Meksikaanse Onafhanklikheidsoorlog begin op 27 September 1821 het Meksiko sy onafhanklikheid verkry en op 28 Desember 1836 is dit deur Spanje erken Na die onafhanklikheidsoorlog het Meksiko sy eerste grondwet op 4 Oktober 1824 bekragtig en die huidige grondwet is tydens die Meksikaanse Rewolusie 1910 1920 op 5 Februarie 1917 aanvaar Die oppervlakte van Meksiko is gedurende die 19de eeu met die onafhanklikheidsverklaring van die Sentraal Amerikaanse lande en na oorloe teen die Verenigde State van Amerika meer as gehalveer Die Verenigde Meksikaanse State is n federale presidensiele grondwetlike republiek met n presidensiele stelsel en n tweekamerparlement bekend as die kongres van die Unie Congreso de la Union wat uit die senaat van die republiek Senado de la Republica en die huis van afgevaardigdes Camara de Diputados bestaan Die land se hoofstad en grootste stad is Meksikostad wat nie deel uitmaak van een van die 31 deelstate nie maar sedert onlangse strukturele hervormings n soortgelyke status het Die stadsregering pleit egter vir die amptelike status van n deelstaat Inhoud 1 Etimologie 2 Geskiedenis 2 1 Vroee geskiedenis 2 2 Die Spaanse koloniale bewind 2 3 Vanaf Onafhanklikheid tot Rewolusie 2 4 Sedert die Meksikaanse Rewolusie 3 Geografie 3 1 Deelstate 3 2 Nedersettings 3 3 Klimaat 3 4 Flora en fauna 4 Politiek 4 1 Uitvoerende gesag 4 2 Wetgewende gesag 4 3 Regsprekende gesag 4 4 Buitelandse beleid 5 Ekonomie 5 1 Algemene oorsig 5 2 Hulpbronne en produserende bedryf 5 3 Toerismebedryf 5 4 Mediabedryf 6 Demografie 6 1 Oorsig 6 2 Bevolking 6 3 Tale 6 4 Godsdiens 7 Kultuur 7 1 Literatuur 7 2 Kuns 7 3 Musiek 7 4 Kookkuns 8 Sport 9 Bekende Meksikane 10 Verwysings 11 Bronne 12 Eksterne skakelsEtimologie Wysig Afbeelding van Meksiko Tenochtitlan uit die Codex Mendoza 15de eeu Die Meksikaanse Onafhanklikheidsverklaring van 1821 Nadat Nieu Spanje in 1821 sy onafhanklikheid van Spanje verkry het is besluit om die land na sy hoofstad Meksikostad wat in 1524 op die ruines van die Asteekse hoofstad Meksiko Tenochtitlan Nahuatl Mexihco Tenōchtitlan gestig is te vernoem Die naam is afgelei uit die Asteekse taal Nahuatl maar die oorspronklike betekenis daarvan is onbekend Mexihco was die Nahuatl term vir die hartland van die Asteekse Ryk 12 die Vallei van Meksiko sy bevolking die Mexica en die omliggende gebiede wat later n deel van die land Meksiko geword het Dit word in die algemeen beskou as n toponiem vir die Vallei wat die primere etnoniem vir die Asteekse Driebond geword het Die amptelike naam van die land is saam met die regeringsvorm verander Tydens twee geleenthede 1821 1823 en 1863 1867 het die land bekend gestaan as Imperio Mexicano Meksikaanse Keiserryk Al drie federale grondwette van 1824 1857 en 1917 die huidige het die naam Estados Unidos Mexicanos Verenigde Meksikaanse State gebruik Met die grondwet van 1824 het die land n federale republiek met die amptelike name Nacion Mexicana Meksikaanse Nasie en Estados Unidos Mexicanos Verenigde Meksikaanse State geword 13 In die grondwette van 1836 en 1857 is die amptelike naam na Republica Mexicana Meksikaanse Republiek verkort maar vir amptelike geskrifte het die langnaam steeds in gebruik gebly 14 15 Met die huidige grondwet van 1917 is die langnaam Verenigde Meksikaanse State weer ingevoer 16 Geskiedenis WysigVroee geskiedenis Wysig Die hoofartikel vir hierdie afdeling is Meso Amerika n Model van die Asteekse hoofstad Tenochtitlan waar Meksikostad tans gelee is Territoriale ontwikkeling van Meksiko sedert die Onafhanklikheid van 1821 Die eerste spore van menslike beskawing is in die Vallei van Meksiko gevind en is meer as 23 000 jaar oud Eers is mielies en bone gekweek en omstreeks 7000 v C het die eerste nedersettings ontstaan In 1500 v C is die stad Tlatilco gestig wat eers in die 4de eeu n C weer ontruim is Komplekse kulture het tussen 900 en 300 v C ontwikkel en tussen 100 en 900 n C het die Meso Amerikaanse beskawings soos die Asteke Maja Mixteke Olmeke Tlaxcalteke en Tolteke ontstaan Tydens die vroee post klassieke tydperk het die Tolteke Sentraal Meksiko en die Mixteke Oaxaca oorheers en die laagland as Maja gebied het belangrikste sentrums in Calakmul Chichen Itza Mayapan Palenque en Uxmal gehad Omstreeks 1500 het die Asteke in die gebied van die huidige Meksiko geheers Meksiko het daarmee n lang geskiedenis waar die Asteke en Maja onder die Amerikaanse hoogkulture van die Middeleeue in Meso Amerika tel Die sentrum van die Asteke was Tenochtitlan op die gebied van die huidige hoofstad Meksikostad Die sentrum van die Maja was Chichen Itza op die Yucatan skiereiland Die meeste kennis omtrent die geskiedenis van die Asteke en Maja is aan verskeie codexe ontleen Die Spaanse koloniale bewind Wysig Die hoofartikel vir hierdie afdeling is Nieu Spanje Kaart van Nieu Spanje in 1794 Kaart van Nieu Spanje in 1819 Met die ontdekking van die Amerikas deur Christophorus Columbus op 12 Oktober 1492 het die Europese verowering van die twee kontinente begin Tussen 1517 en 1518 het die eerste Spaanse ekspedisies onder Francisco Hernandez de Cordoba en Juan de Grijalva die Yucatan skiereiland bereik Die nuutontdekte beskawings en die rykdom aan goudvoorwerpe het die tierra firme die vasteland vir die Spanjaarde aanloklik gemaak Tussen 1519 en 1521 het Hernan Cortes die Asteekse Ryk met behulp van talle inheemse bondgenote vernietig die gebied vir Spanje verower en Nieu Spanje gestig Gelyktydig het Francisco de Montejo die Yucatan skiereiland en Pedro de Alvarado vir Guatemala verower en die laaste Majastede vernietig Die kolonie was weens sy goud en silwerrykdom onder die belangrikste oorsese besittings van Spanje Oor die volgende drie eeue heen het die Spanjaarde en hul sendelinge die Rooms Katolieke Kerk en die Spaanse taal in Meksiko gevestig Vanaf Onafhanklikheid tot Rewolusie Wysig Die Republiek van Meksiko in 1824 Agustin de Iturbide het Meksiko tussen 1821 en 1822 as regent en vanaf 1822 tot 1823 as keiser Augustin I regeer Na die voorbeelde van die Amerikaanse Onafhanklikheidsverklaring tydens die Amerikaanse Rewolusie op 4 Julie 1776 en die Franse Rewolusie op 14 Julie 1789 het die Meksikaanse Onafhanklikheidsverklaring op 16 September 1810 die Onafhanklikheidsoorlog teen die Spaanse heerskappy begin terwyl Spanje deur die Franse besetting 1808 1814 onder Napoleon Bonaparte verswak is Op 27 September 1821 het Meksiko onafhanklik geword en die Eerste Meksikaanse Keiserryk 1821 1823 is onder Agustin de Iturbide gestig terwyl Spanje tot 1829 gepoog het om Meksiko te herower Spanje het die onafhanklikheid van Meksiko eers op 28 Desember 1836 amptelik erken Na die Rewolusie op 19 Maart 1823 het Meksiko n republiek geword terwyl die Sentraal Amerikaanse lande Costa Rica El Salvador Guatemala Honduras en Nicaragua ook hul onafhanklikheid verklaar en die Federale Republiek van Sentraal Amerika op 1 Julie 1823 gestig het wat reeds op 31 Mei 1838 weer ontbind is Chiapas is op 14 September 1824 deur Meksiko geannekseer gevolg deur Soconusco in 1842 en Sonora op 8 Mei 1854 Die Republiek van Texas met geeiste gebiede In 1835 het die Verenigde State probeer om Texas en Kalifornie van Meksiko te verkry Op 2 Oktober 1835 het die Texaanse Onafhanklikheidsoorlog begin wat op 21 April 1836 met die onafhanklikheid van die Republiek van Texas wat op 2 Maart 1836 gestig is beeindig is Tydens die Koekoorlog vanaf 16 April 1838 tot 9 Maart 1839 het Frankryk om n kompensasie vir n Franse bakkery wat deur Meksikaanse beamptes verwoes is geveg Na sentralisering van die regering is die Republiek van die Rio Grande op 17 Januarie 1840 gestig wat reeds op 6 November 1840 geannekseer is n Wyle later is op 16 Maart 1841 die Republiek van Yucatan gestig wat na die uitbreek van die Kasteoorlog deur die inheemse Majabevolking in 1847 militere steun van Meksiko gesoek en na die toestemming weer by Meksiko aangesluit het Meksiko sou eers op 22 Januarie 1901 die hele Yucatan skiereiland terugwen Die Meksikaanse sessie van 1848 volgens die Verdrag van Guadalupe Hidalgo na die Meksikaans Amerikaanse Oorlog Op 25 April 1846 het die Meksikaans Amerikaanse Oorlog begin wat op 2 Februarie 1848 met die anneksasie van die Republiek van Kalifornie die gebied van die huidige Amerikaanse deelstate Arizona Kalifornie Nevada Utah en die dele oos van die Rio Grande rivier van Colorado Nieu Meksiko en Wyoming deur die Verenigde State beeindig is Met die Verdrag van Guadalupe Hidalgo het die Rio Grande rivier die huidige grens tussen Meksiko en die Verenigde State geword Kaart van die Gadsden aankoop deur die Verenigde State in 1853 Gadsden n gebied suid van die Gilarivier wat vir n beplande maar nie geboude spoorwegverbinding benodig was is op 30 Desember 1853 vir 10 miljoen VS dollar sowat 260 miljoen in 2010 aan die Verenigde State verkoop Die gebied maak deel uit van die huidige suidelike Amerikaanse deelstate Arizona en Nieu Meksiko Ferdinand Maximilian Joseph Maria van Oostenryk het Meksiko tussen 1864 en 1867 as keiser Maksimiliaan I regeer Tydens die Hervormingsoorlog is op 5 Februarie 1857 n liberale grondwet in Meksiko afgekondig wat die invloed van die Rooms Katolieke Kerk beperk het waarteen konserwatiewe kragte gestry het In die winter van 1861 62 het Meksiko in n skuldkrisis beland wat tot die besetting van dele van die golfkus deur Frankryk Spanje en die Verenigde Koninkryk gelei het Op 1 Desember 1861 het die Franse intervensie onder keiser Napoleon III van Frankryk begin en die Tweede Meksikaanse Keiserryk 1864 1867 met die Oostenrykse aartshertog Maksimiliaan I van Habsburg as keiser is gestig Die Republikeine onder Benito Juarez het na Monterrey gevlug Na die uitsetting van Franse soldate deur die Verenigde State en die teregstelling van Maksimiliaan I is die Tweede Republiek in 1867 uitgeroep nadat Meksikostad op 15 Julie 1867 deur Benito Juarez bevry is Ligging van die Clipperton eiland voor die kus van Meksiko In 1905 is die suidelike Clipperton eiland beset wat na n bemiddeling van die Italiaanse koning Viktor Emanuel III in 1931 aan Frankryk oorhandig en op 12 Junie 1935 amptelik in besit geneem is Sedert die Meksikaanse Rewolusie Wysig Rebelle gebiede tydens die Meksikaanse Rewolusie tussen 1916 en 1920 Die lang diktatuur van Porfirio Diaz het in 1910 tot die Meksikaanse Rewolusie en sy bedanking gelei Tydens die rewolusie is op 5 Februarie 1917 die huidige liberale grondwet ingevoer n Opstand teen antiklerikale bepalings van die grondwet het tot die Cristero oorlog tussen 1926 en 1929 gelei maar die bepalings is eers met n omvattende grondwetlike hervorming in 1992 afgeskaf In Januarie 1917 het die Duitse Keiserryk tydens die Eerste Wereldoorlog n alliansie met Meksiko teen die Verenigde State probeer smee wat een van die oorsake van die Verenigde State se toetrede tot die oorlog en die besetting van die hawestad Veracruz was Die Meksikoplein met die Franciskus van Assisi kerk aan die Donau rivier in Wene Op 23 September 1931 het Meksiko by die Volkebond aangesluit wat op 20 April 1946 weer ontbind is Met die uitbreek van fascisme in Europa het Meksiko as n belangrike land van ballingskap gedien In die Spaanse Burgeroorlog het die land saam met Frankryk die Sowjetunie en die Verenigde State die Republikeine teen die Nasionaliste onder Francisco Franco Italie Nazi Duitsland en Portugal ondersteun Die regering het op 19 Maart 1938 as die enigste van 17 lede van die Volkebond teen die aansluiting van Oostenryk by Nazi Duitsland protes aangeteken Meksiko het daarop gewys dat die Duitse optrede n bedreiging vir die wereldvrede sou inhou indien laasgenoemde sy verpligtinge uit die Volkebond nie sou nakom nie en die internasionale reg nie sou eerbiedig nie Hiervoor is die naam van die Aartshertog Karel plein in Wene op 20 Junie 1956 na Meksikoplein gewysig Tydens die Tweede Wereldoorlog het Meksiko van 1939 tot 1941 neutraal gebly en eers op 22 Mei 1942 oorlog teen Nazi Duitsland Italie en Japan verklaar nadat Duitse duikbote die twee olietenkers Potrero del Llano en Faja de Oro vernietig het Aan die einde van die oorlog het Meksiko op 7 November 1945 n stigterslid van die Verenigde Nasies 17 op 31 Desember 1945 n lidland van die Internasionale Monetere Fonds 18 en die Wereldbank 19 en op 30 April 1948 n stigterslid van die Organisasie van Amerikaanse Lande geword 20 Ondertekening van die NAFTA verdrag in Oktober 1992 v l n r agter president Carlos Salinas de Gortari Meksiko president George H W Bush Verenigde State en eerste minister Brian Mulroney Kanada voor Jaime Serra Puche Meksiko Carla Hills Verenigde State en Michael Wilson Kanada Tydens die Koue Oorlog het Meksiko te danke aan sy handelsbetrekkinge met die Verenigde State ekonomiese groei ervaar Meksikaanse wonder en as die gasheer van die Olimpiese Somerspele 1968 die FIFA Sokker Wereldbekertoernooi in 1970 en die FIFA Sokker Wereldbekertoernooi in 1986 opgetree Op 19 September 1985 is Meksikostad deur n aardbewing getref wat dele van die hoofstad vernietig het en waarin meer as 10 000 mense die lewe gelaat het In November 1993 het die land by APEC aangesluit 21 Volgend op n ooreenkoms van 17 Desember 1992 het Meksiko saam met Kanada en die Verenigde State die NAFTA vryehandelsone op 1 Januarie 1994 in die lewe geroep Op dieselfde dag het indigenas in die Suid Meksikaanse deelstaat Chiapas n opstand teen die uitwerking van globalisering en diskriminasie van Indios begin wat op 12 Januarie 1994 beeindig maar tans 2020 nie opgelos is nie 22 Op 18 Mei 1994 het Meksiko by die OESO aangesluit In Desember 1994 het die Tequila krisis begin nadat die Meksikaanse regering nie die vaste peso wisselkoers teenoor die Amerikaanse dollar kon byhou nie Die krisis is deur lenings van die Verenigde State die Internasionale Monetere Fonds en die Wereldbank in 1995 beeindig Op 1 Januarie 1995 het Meksiko n stigterslid van die Wereldhandelsorganisasie geword 23 Uitbreiding van die dwelmoorlog in Meksiko Sedert die 1990 s word die land deur n dwelmoorlog geskud wat amptelik op 11 Desember 2006 met Operasie Michoacan van die Regering teen die dwelmkartelle begin het Die dwelmoorlog word nie net tussen die Meksikaanse Regering en die dwelmkartelle gevoer nie maar ook onderling tussen die dwelmkartelle wat om invloed en smokkelroetes meeding 24 25 Dit word verder aangehits deur wapensmokkelary uit die aangrensende Verenigde State waar self oorlogswapens in deelstate soos Texas en Nieu Meksiko by gelisensieerde handelaars vry te koop is 26 27 Sedert 2016 is die stadsregering van Meksikostad besig om aan die hoofstad die amptelike status van die land se 32ste deelstaat te verleen maar volgens die grondwet mag die hoofstad nie in een van die deelstate le nie In 2018 is Meksiko saam met Kanada en die Verenigde State as mede gasheer van die FIFA Sokker Wereldbekertoernooi in 2026 aangewys Vir Meksiko sal dit die derde Sokker Wereldbeker wees wat in die land aangebied word 28 Geografie Wysig Nasa Satellietbeeld van Meksiko Die ses vulkane Iztaccihuatl Popocatepetl Malintzin Cofre de Perote Citlaltepetl en Sierra Negra wat deel uitmaak van die Sierra Volcanica Transversal Die vulkaan Citlaltepetl of Pico de Orizaba die hoogste berg in Meksiko Topografiese kaart van Meksiko Kaart van Meksiko se eksklusiewe ekonomiese sone Popocatepetl is die tweede hoogste berg in Meksiko asook die tweede hoogste vulkaan in Noord Amerika In die weste is die skiereiland Neder Kalifornie in die Stille Oseaan en die Coloradorivier gelee wat in die Golf van Kalifornie uitmond Die westelike vasteland word deur die Rotsgebergte en die suide deur reenwoude gekenmerk In die noordooste is die Rio Grande in Meksiko Rio Bravo del Norte genoem gelee wat die grens met die Verenigde State vorm en in die oostelike Golf van Meksiko uitmond Die noorde van Meksiko tussen die Stille Oseaan in die weste en die Rio Grande in die ooste word deur woestyngebiede soos die Chihuahua en die Sonora woestyn gekenmerk Die Yucatan skiereiland grens in die noorde aan die Golf van Meksiko en in die ooste aan die Karibiese See 210 kilometer vanaf die oostelike kus van Yucatan is die eilandnasie Kuba gelee Die land word gekenmerk deur die Sierra Madre wat die Meksikaanse Hoogland in die ooste Sierra Madre Oriental suide Sierra Madre del Sur en weste Sierra Madre Occidental omring In die suidweste daarvan is die Landengte van Tehuantepec gelee tussen die Golf van Campeche in die noorde en die Golf van Tehuantepec in die suide wat in die ooste aan die Yucatan skiereiland grens Die Landengte van Tehuantepec vorm die geografiese en geologiese grens tussen Noord en Sentraal Amerika Die totale lengte van die grenslyn is 4 263 km daarvan vorm 3 141 km die gemeenskaplike grens met die Verenigde State in die noorde waarvan 2 008 km die Rio Grande vorm In die suidooste word Meksiko deur Guatemala 871 km en Belize 251 km begrens waar Meksiko met beide lande die Yucatan skiereiland deel Meksiko het n kuslyn van 9 330 km waarvan 7 338 km aan die Stille Oseaan en die Golf van Kalifornie en 2 805 km aan die Golf van Meksiko en die Karibiese See gelee is Die hoogste berg in die land asook die hoogste vulkaan in Noord Amerika is Citlaltepetl met n hoogte van 5 636 m bo seespieel waarna Popocatepetl met 5 462 m en Iztaccihuatl met 5 286 m Die langste rivier is die Rio Grande wat 3 034 km lank is Meksiko is op vier van die aarde se tektoniese plate gelee wat aardbewings en vulkaniese aktiwiteit veroorsaak Die land is dus een van die seismologies aktiefste gebiede wereldwyd Deelstate Wysig Die hoofartikel vir hierdie afdeling is Deelstate van Meksiko Meksiko bestaan uit 31 deelstate Estados en Meksikostad Ciudad de Mexico Meksikostad is tans in oorgang om Meksiko se 32ste federale entiteit te word wat dit n vlak van outonomie soortgelyk aan die van n deelstaat sal gee n Klousule in die Grondwet van Meksiko verhoed egter dat dit n deeltaat kan word aangesien dit die plek van mag in die land is tensy die hoofstad van die land elders verskuif word Die 31 deelstate en Meksikostad Ciudad de Mexico Deelstaat Hoofstad Gestig op Bevolking 29 Oppervlakte km Distrito Federal Meksikostad 18 November 1824 8 839 361 1 479Aguascalientes Aguascalientes 5 Februarie 1857 1 133 137 5 625Baja California Mexicali 16 Januarie 1952 3 122 408 71 546Baja California Sur La Paz 8 Oktober 1974 558 425 73 943Campeche Campeche 29 April 1863 791 322 57 727Chiapas Tuxtla Gutierrez 14 September 1824 4 483 886 73 681Chihuahua Chihuahua 6 Julie 1824 3 376 062 247 487Coahuila Saltillo 7 Mei 1824 2 615 574 151 445Colima Colima 9 Desember 1856 597 043 5 627Durango Victoria de Durango 22 Mei 1824 1 547 597 123 367Guanajuato Guanajuato 20 Desember 1823 5 033 276 30 621Guerrero Chilpancingo 27 Oktober 1849 3 143 292 63 794Hidalgo Pachuca de Soto 16 Januarie 1869 2 415 461 20 856Jalisco Guadalajara 23 Desember 1823 6 989 304 78 630Mexico Toluca 20 Desember 1823 14 739 060 22 333Michoacan Morelia 22 Desember 1823 3 971 225 58 667Morelos Cuernavaca 17 April 1869 1 668 343 4 892Nayarit Tepic 26 Januarie 1917 968 257 27 862Nuevo Leon Monterrey 5 Julie 1824 4 420 909 64 203Oaxaca Oaxaca de Juarez 21 Desember 1823 3 551 710 93 343Puebla Puebla de Zaragoza 21 Desember 1823 5 624 104 34 251Queretaro Santiago de Queretaro 23 Desember 1823 1 705 267 11 658Quintana Roo Chetumal 8 Oktober 1974 1 290 323 42 535San Luis Potosi San Luis Potosi 22 Desember 1823 2 479 450 61 165Sinaloa Culiacan 14 Oktober 1830 2 650 499 57 331Sonora Hermosillo 10 Januarie 1824 2 499 263 184 946Tabasco Villahermosa 7 Februarie 1824 2 045 294 24 747Tamaulipas Ciudad Victoria 7 Februarie 1824 3 174 134 80 148Tlaxcala Tlaxcala 9 Desember 1856 1 127 331 3 997Veracruz Veracruz 22 Desember 1823 7 270 413 71 856Yucatan Merida 23 Desember 1823 1 909 965 39 671Zacatecas Zacatecas 23 Desember 1823 1 380 633 75 416 Die deelstate van Meksiko in 1821 Die deelstate van Meksiko in 1823 Die deelstate van Meksiko in 1836 Die deelstate van Meksiko tussen 1836 en 1845 Die deelstate van Meksiko in 1865 Die huidige 31 deelstate van Meksiko saam met Meksikostad Ciudad de Mexico Nedersettings Wysig Die sentrum van Meksikostad met die twee vulkane Popocatepetl en Iztaccihuatl op die agtergrond Die elf grootste stede met meer as een miljoen inwoners is Meksikostad Ecatepec de Morelos Puebla de Zaragoza Tijuana Guadalajara Leon Ciudad Juarez Zapopan Monterrey Nezahualcoyotl en Mexicali Hulle is meestal in die binneland gelee Die kusgebiede is in teenstelling hiermee yl bevolk 30 In Meksiko is die verskil tussen die kern en die randgebied baie opvallend Meksikostad speel die oorheersende rol Die metropolitaanse gebied huisves 18 persent van die land se bevolking en is in die kruispunt van die Westelike Oostelike en die Suidelike Sierra Madre in die Vallei van Meksiko naby die sentrum van die land gelee Veracruz is die belangrikste hawestad aan die Golf van Meksiko terwyl Acapulco de Juarez die belangrikste hawestad aan die Stille Oseaan en Cancun die belangrikste hawestad aan die Karibiese See is Metropolitaanse gebiede van Meksiko 31 Nommer Naam Deelstaat Bevolking Nommer Naam Deelstaat Bevolking Beelde1 Meksikostad Distrito Federal 8 851 080 13 Merida Yucatan 777 615 Guadalajara Tijuana Zapopan Monterrey2 Ecatepec Mexico 1 655 015 14 San Luis Potosi San Luis Potosi 722 7723 Guadalajara Jalisco 1 495 182 15 Aguascalientes Aguascalientes 722 2504 Puebla Puebla 1 434 062 16 Hermosillo Sonora 715 0615 Juarez Chihuahua 1 321 004 17 Saltillo Coahuila 709 6716 Tijuana Baja California 1 300 983 18 Mexicali Baja California 689 7757 Leon Guanajuato 1 238 962 19 Culiacan Sinaloa 675 7738 Zapopan Jalisco 1 142 483 20 Guadalupe Nuevo Leon 673 6169 Monterrey Nuevo Leon 1 135 512 21 Acapulco Guerrero 673 47910 Nezahualcoyotl Mexico 1 104 585 22 Tlalnepantla Mexico 653 41011 Chihuahua Chihuahua 809 232 23 Cancun Quintana Roo 628 30612 Naucalpan Mexico 792 211 24 Queretaro Queretaro 626 495Klimaat Wysig Klimaatsones in Meksiko volgens die Koppen klimaatklassifikasie Meksiko se klimaat is baie uiteenlopend met een van die wereld se mees diverse weerstelsels Die klimaatstreke wissel van subtropiese berg tot woestyntoestande Dit streek van die buitenste subtropiese klimaat met vogtige somers in die suidooste van die land oor die heeljaar droe subtrope langs die Kreefskeerkring tot die klimaat van Kalifornie met winterreen in die uiterste weste Baja California Meksiko word deur die Kreefskeerkring in gematigde en tropiese gebiede verdeel Gebiede noord van die 24ste Breedtegraad ondervind laer temperature gedurende die wintermaande terwyl die temperature suid van die 24ste Breedtegraad heeljaar redelik konstant is en net van die ligging bo seevlak afhang Die noorde van die land ontvang gewoonlik minder neerslag as die suide Van Meksiko se groot stede is baie in die Vallei van Mexiko of in aangrensende valleie met hoogtes van gewoonlik meer as 2000 m 6 562 voet gelee Dit gee hulle n heeljaar gematigde klimaat met gemiddelde temperature van 16 tot 18 C 60 8 tot 64 4 F en koel nagtemperature Van die stede in die noorde soos Monterrey Hermosillo en Mexicali ondervind somertemperature van 40 C 104 F of meer In die Sonorawoestyn kan die kwik tot 50 C 122 F en hoer styg Albei Meksikaanse kuslyne behalwe vir die suidkus van die Golf van Campeche en noordelike Neder Kalifornie is kwesbaar vir ernstige orkane gedurende somer en herfs Bioklimatiese landskappe van Meksiko Tropiese reenwoud Selva Lacandona Chiapas Droe bos Tamasopo San Luis Potosi Vleiland Pantanos de Centla Tabasco Oase Mulege Baja California Sur Taiga Sierra de Juarez Baja California Alpynse klimaat Nevado de Toluca Mexico Subtropiese woud Miahuatlan Oaxaca Gematigde woud Ocoyoacac Mexico Subtropiese hoogland Apan Hidalgo Tropiese hoogland Cuitzeo del Porvenir Michoacan Woestyne en duine Samalayuca Chihuahua Dorre woestyn Catavina Baja California Flora en fauna Wysig Meksiko is een van die 17 lande wat as die sogenaamde biodiversiteit brandpunte bekendstaan Dit is die habitat van 200 000 verskillende spesies wat 10 tot 12 van die totale wereldbiodiversiteit uitmaak Meksiko het met sy 763 opgetekende reptielspesies die meeste met 448 soogdierspesies die tweede meeste en met 290 opgetekende amfibiespesies die vierde meeste spesies ter wereld Die flora sluit 26 000 verskillende spesies in Ongeveer 2 500 spesies geniet amptelike beskerming In 2002 het Meksiko die tweede grootste vlak van ontbossing in die wereld gehad net na Brasilie Sowat 170 000 km 65 637 myl is as beskermde natuurgebiede aangewys Dit sluit 34 biosfeerreservate onveranderde ekosisteme 67 nasionale parke 4 natuurlike monumente weens hul estetiese wetenskaplike of historiese waarde vir altyd beskerm 26 gebiede met beskermde flora en fauna 4 gebiede vir natuurlike hulpbronbeskerming bewaring van grond hidrologiese watergebiede en woude en 17 heiligdomme gebiede ryk aan diverse spesies Die ontdekking van die Amerikas het aan die res van die wereld baie algemeen gebruikte voedselgewasse en eetbare plante besorg Van Meksiko se inheemse kulinere bestanddele sluit in sjokolade avokado tamatie mielies vanielje guave chayote welriekende hondebossie patats yamboon zucchini sapote baie variasies van boontjies en n nog groter verskeidenheid van chilipeper soos habanero en jalapeno Die meeste van hierdie name is van inheemse tale soos Nahuatl afkomstig Biodiversiteit van Meksiko Xoloitzcuintle Kaliforniese seeleeu Zalophus californianus Poema Puma concolor Axolotl Ambystoma mexicanum Lepisosteus Steenarend Aquila chrysaetos Kalkoen Meleagris gallopavo Amerikaanse bison Bison bison Ovis canadensis Amerikaanse swartbeer Ursus americanus Gaffelbok Antilocapra americana Suid Amerikaanse ratelslang Crotalus durissus Meksikaanse wolf Canis lupus baileyi Jaguar Panthera onca Gryswalvis Eschrichtius robustus Avokado Persea americana Kersfeesster Euphorbia pulcherrima Opuntia ficus indica Echinocactus grusonii Cylindropuntia imbricata Dahlia Rooioogboompadda Agalychnis callidryas Amerikaanse melkbosvlinder Danaus plexippus Valsskilpad Caretta caretta Geelvlerk ara Ara macao Quetzal Pharomachrus mocinno Crataegus pubescens Taxodium mucronatum Kapokboom Ceiba pentandra Geeldenne Pinus ponderosa Saguaro Carnegiea gigantea Fouquieria columnarisPolitiek WysigUitvoerende gesag Wysig Andres Manuel Lopez Obrador die huidige president van Meksiko Voorblad van die oorspronklike kopie van die Meksikaanse grondwet in 1917 Meksiko is volgens die grondwet van 1917 n federale presidensiele grondwetlike republiek met die president as regeringshoof en hoogste verteenwoordiger van die staat Die grondwet het tydens die Meksikaanse Rewolusie 1910 1920 ontstaan en is deur n grondwetgewende vergadering uitgewerk Dit vorm n kompromis tussen verskeie belanghebbendes en bevat dus anti klerklike nasionale anti imperialistiese republikeinse paternalistiese en sosiale hervormings elemente Daarbenewens omvat die grondwet liberale elemente soos burgerregte wetlike sekuriteit universele stemreg staatswelsyn en die waarborg van private eiendom 32 Die president word vir een sesjaartermyn die sexenio verkies n Herverkiesing is volgens die grondwet verbode n Voortydige einde van die ampstermyn is nie moontlik nie en tree net by die afsterwe van die president in werking Die president kombineer n baie hoe gesag Hy het die inisiatiefreg in die wetgewende proses en die vetoreg by die wetgewende inisiatiewe van die kongres Verder is hy die opperbevelvoerder van die Meksikaanse weermag benoem die hoogste range n aantal staatsamptenare en die Prokureur generaal Met die goedkeuring van die kongres en die ministersraad kan die Meksikaanse president n noodtoestand verklaar Hy het die inisiatiefreg vir oorlogsverklaring stel riglyne vir buitelandse beleid voor en onderteken internasionale verdrae 33 Wetgewende gesag Wysig Binnekant van die Meksikaanse huis van afgevaardigdes Die Palacio Nacional in Meksikostad aan die Plaza de la Constitucion Zocalo President Vicente Fox 2000 2006 spreek die Meksikaanse parlement toe Binnekant van die voormalige setel van die Meksikaanse senaat Die kongres van die Meksikaanse Unie bestaan uit twee kamers die huis van afgevaardigdes met 500 lede en die senaat met 128 senatore Die 500 afgevaardigdes word elke drie jaar verkies 300 daarvan in n direkte verkiesing en 200 volgens partylyste Die senatore word vir n termyn van ses jaar verkies In elk van die 32 deelstate word drie senatore benoem twee daarvan deur die meerderheid van stemme en die derde een word deur die grootste opposisieparty benoem Die 32 ander senatorplekke word volgens n nasionale proporsionele verteenwoordiging stelsel verkies 34 Die senatore en die afgevaardigdes kan soos die president nie herverkies word na hul ampstermyn nie Die belangrikste funksie van die huis van afgevaardigdes is die jaarlikse ondersoek bespreking en goedkeuring van die federale begroting waarby n verwerping nie aanvaarbaar is nie Die belangrikste bevoegdhede van die senaat is die goedkeuring van internasionale verdrae en toestemming vir die ontplooiing van soldate in die buiteland Daarbenewens het die kongres verantwoordelikheid oor die goedkeuring van wette en bevele die ekonomiese politieke en territoriale organisasie van die land goedkeuring van oorlogsverklarings asook die bevordering van onderwys en arbeidswetgewing Die sentrale regering het vir n lang tyd die deelstate se sake bestuur en hierdie invloed is vandag nog in werking Die goewerneurs is direk deur die volk verkies maar was in hul bevoegdhede sterk deur hul kontak met die president beperk en van sy welwillendheid afhanklik Dit volg uit die afhanklikheid van elke deelstaat van die federale regering omdat die regering die deelstate en munisipaliteite se belastinginkomste toewys Daarbenewens het die ministeries verteenwoordigende kantore Delegaciones in die deelstate administratiewe distrikte en munisipaliteite In hierdie kantore word veral federale befondsing vir welsyn en ontwikkelingsprogramme toegeken Regsprekende gesag Wysig Die Hooggeregshof se setel in Meksikostad Die Hooggeregshof van Meksiko is die Suprema Corte de Justicia de la Nacion Dit bestaan uit elf federale regters Ministros wie deur die president voorgestel en deur die senaat bevestig word Hul ampstermyn is beperk tot 15 jaar die president word uit eie geledere vir vier jaar verkies en kan nie direk daarna herverkies word nie 35 In die 71 jaar gedurende die heerskappy van die PRI het die regsprekende gesag besonders gely In die loop van die jare het dit meer en meer invloed verloor Eers met die grondwetlike hervorming van 1995 het die Suprema Corte de Justicia de la Nacion weer die bevoegdheid ontvang om oor die grondwetlikheid van die beleid te oordeel Sedert 2000 moet die Prokureur generaal deur die senaat bevestig word Buitelandse beleid Wysig Sedert 2005 word die Meksikaanse grens tot die Verenigde State soos hier tussen San Diego Kalifornie links en Tijuana Baja California regs versterk uitgebrei Die Amerikaanse president Barack Obama Meksiko se president Enrique Pena Nieto en Kanada se eerste minister Stephen Harper tydens die NAFTA se spitsberaad in 2014 Buitelandse betrekkinge van Meksiko Meksiko Lande met n Meksikaanse ambassade Meksiko se president Enrique Pena Nieto tydens n staatsbesoek saam met die Kubaanse president Raul Castro in Havana 2014 Lande waarmee Meksiko n vryehandelsooreenkoms onderteken het Chili se president Michelle Bachelet tydens n staatsbesoek saam met die Meksikaanse president Enrique Pena Nieto in 2015 Meksiko se buitelandse beleid word deur die president se politiek gekenmerk 36 en deur die ministerie van buitelandse sake bestuur 37 Die beginsels van die buitelandse beleid word grondwetlik erken in artikel 89 seksie 10 insluitend respek vir die internasionale reg en wetlike gelykheid van nasies hul soewereiniteit en onafhanklikheid nie inmenging in die huishoudelike sake van ander lande vreedsame oplossing van konflikte en die bevordering van die gesamentlike veiligheid deur aktiewe deelname in internasionale organisasies 36 Sedert die 1930 s het die Estrada doktrine gedien as n belangrike aanvulling tot hierdie beginsels 38 39 Meksiko is een van die stigterslede van verskeie internasionale organisasies veral die Verenigde Nasies die Organisasie van Amerikaanse Lande die Organisasie van Ibero Amerikaanse Lande 40 die OPANAL 41 en die Rio groep 42 In 2008 het Meksiko meer as 40 miljoen Amerikaanse dollar tot die Verenigde Nasies se gereelde begroting bygedra 43 Daarbenewens was dit sedert sy toetreding in 1994 die enigste Latyns Amerikaanse lidland van die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling OESO voordat Chili in 2010 n volle lid geword het 44 Meksiko is ook n waarnemende lidland van internasionale organisasies soos die Andesgemeenskap die Beweging van Onverbonde Lande Mercosur en die Unie van Suid Amerikaanse Nasies UNASUR Meksiko word as streeksmoondheid beskou 45 46 weens sy teenwoordigheid in die groot ekonomiese groepe soos die G8 5 en die G20 Daarbenewens het Meksiko sedert die 1990 s met die ondersteuning van Kanada Italie Pakistan Suid Korea Spanje Argentinie Turkye en Malta wat n informele groep bekend as die Koffie Klub 47 vorm gepoog om n hervorming van die Verenigde Nasies se veiligheidsraad en sy werksmetodes te stimuleer Daarby vorm hulle n opposisie teen die lande van die G4 groep bestaande uit Duitsland Brasilie Indie en Japan wat aanspraak maak op permanente setels in die VN se veiligheidsraad Meksiko se politiek is hoofsaaklik gerig teen die setel van Brasilie omdat dit beskou word as bedreiging in die magstruktuur binne Latyns Amerika Sedert die onafhanklikheidsoorlog is die verhoudings van Meksiko hoofsaaklik gefokus op die Verenigde State van Amerika sy noordelike buurland grootste handelsvennoot 48 en die mees kragtige akteur in die westelike hemisfeer en wereld sake 49 Meksiko het die Kubaanse regering sedert hul stigting in die vroee 1960 s 50 die Sandinistiese rewolusie in Nicaragua in die laat 1970 s 51 en linkse rewolusionere groepe in El Salvador gedurende die 1980 s ondersteun 52 Tydens Felipe Calderon se bewind is n groter klem op verhoudings met Latyns Amerika en die Karibiese Eilande gelee 53 Ekonomie WysigAlgemene oorsig Wysig Meksikaanse deelstate volgens Bruto binnelandse produk in 2007 Deelstate van Meksiko volgens Menslike ontwikkelingsindeks in 2004 0 80 en hoer 0 750 0 799 0 70 0 749 Meksiko Ander lande van die NAFTA Ander lande wat met Meksiko n vryehandelsooreenkoms gesluit het Lande wat belangstelling getoon het in n handelsooreenkoms met Meksiko Werkloosheid in Meksiko in 2011 54 2 5 3 0 3 5 4 0 4 5 5 0 5 5 6 0 gt 6 1 Meksiko beskik oor een van die grootste ekonomiee ter wereld en word as n plaaslike mag asook n belangrike tussengangervennoot beskou Daarbenewens het Meksiko in 1994 die eerste van twee Latyns Amerikaanse lidlande van die OESO voor Chili geword en is volgens die Wereldbank n gevestigde nuut geindustrialiseerde land met bo gemiddelde inkomste 55 en een van die opkomende magte 56 Meksiko beskik oor die 14de grootste nominale BBP en die 11de grootste BBP volgens Koopkragpariteit Die ekonomie is sterk gekoppel aan die van sy NAFTA vennote Kanada en die Verenigde State Meksiko is ook n lidland van die Organisasie van Amerikaanse Lande van die Groep van Vyf van die Groep van Agt Vyf van die Groep van 15 van die Groep van 20 van APEC en van die Latynse Unie Meksiko se vernaamste handelsvennote volgens uitvoer sluit in 2013 die Verenigde State 78 5 Kanada 2 9 Spanje 2 4 die Volksrepubliek China 1 5 Duitsland 1 3 en Colombia 1 2 Die ses vernaamste handelsvennote volgens invoer is 2013 die Verenigde State 49 4 die Volksrepubliek China 15 8 Japan 4 8 Duitsland 3 7 Suid Korea 3 4 en Kanada 2 7 Volgens die Amerikaanse multinasionale beleggingsbank Goldman Sachs word Meksiko as die wereld se vyfde grootste ekonomie teen 2050 geprojekteer 57 PricewaterhouseCoopers PwC n multinasionale professionele diensmaatskappy gevestig in Londen in die Verenigde Koninkryk het in Januarie 2013 beraam dat Meksiko in 2050 die wereld se sewende grootste ekonomie sal wees 58 Hulpbronne en produserende bedryf Wysig Stadshorison van Meksikostad die ekonomiese sentrum van sowel Meksiko asook Latyns Amerika Meksiko is naas Brasilie en voor Argentinie Latyns Amerika se tweede grootste staalprodusent met sowat n kwart van die totale produksie en wereldwyd die 13de grootste staalprodusent met omtrent 18 995 miljoen metrieke ton in 2014 Die land is tans met 2 934 000 vaatjies in 2013 die tiende grootste ruolie produsent ter wereld na ander Amerikaanse lande soos die Verenigde State Kanada Venezuela en nog voor Brasilie Die grootste ontginner van ru olie in Meksiko die staatsmaatskappy PEMEX is Meksiko se grootste maatskappy en die sewende grootste ruolie ontginner ter wereld Meksiko is die sewende grootste mielie 22 663 953 ton in 2013 en die vyfde grootste boontjie produsent 1 294 634 ton in 2013 ter wereld Meksiko beskik oor die wereld se sesde grootste elektroniese bedryf na lande soos die Volksrepubliek China die Verenigde State Japan Suid Korea en die Republiek China Toerismebedryf Wysig Volgens die Wereldtoerismeorganisasie is Meksiko een van die mees besoekte lande ter wereld en die tweede mees besoekte land in die Amerikas na die Verenigde State Die belangrikste plekke wat deur toeriste besoek is sluit in die Meso Amerikaanse ruines kulturele feeste koloniale stede natuurreservate en kusstede Meksiko het die 23ste hoogste inkomste van toerisme in die wereld en die hoogste een in Latyns Amerika 59 Die meeste toeriste wat Meksiko besoek kom veral uit die Verenigde State en Kanada gevolg deur Europa en Asie asook n kleiner aantal uit Latyns Amerika 60 Meksiko staan bekend as een van die belangrikste toeristebestemmings ter wereld met stede soos Acapulco de Juarez en Cancun Die land beheer met 35 Unesco werelderfenisgebiede die meeste in die Amerikas en die sewende meeste ter wereld 61 62 63 en is in 2010 met 22 5 miljoen internasionale aankomste per jaar die tiende mees besoekte land ter wereld 64 Belangrike toeristetrekpleisters in Meksiko Meksikostad Distrito Federal Riviera Maya Quintana Roo Cancun Quintana Roo Guadalajara Jalisco Acapulco Guerrero Cabo San Lucas Baja California Sur Puerto Vallarta Jalisco Monterrey Nuevo Leon Mazatlan Sinaloa Veracruz Veracruz Veracruz Nuevo Vallarta Nayarit Puebla Puebla Santiago de Queretaro Queretaro Merida Yucatan Leon Guanajuato Ixtapa Guerrero Tijuana Baja California Oaxaca de Juarez Oaxaca Villahermosa Tabasco Cozumel Quintana Roo San Luis Potosi San Luis Potosi Hermosillo Sonora Chihuahua Chihuahua Aguascalientes Aguascalientes Huatulco Oaxaca Morelia Michoacan Manzanillo Colima Ciudad Juarez Chihuahua Canon del Sumidero Chiapas Toluca de Lerdo Mexico Mediabedryf Wysig Stasie van TV Azteca in Merida Yucatan Stasie van Televisa in Torreon Coahuila In Meksiko is daar meer as 500 televisiekanale waarvan die meeste behoort aan twee private TV maatskappye met nasionale dekking wat die kykergetalle oorheers Televisa en TV Azteca waarvan Televisa die grootste televisie aanbieder in die Spaanssprekende wereld is In die metropolitaanse gebied van Meksikostad is daar ook Canal 11 Nasionale Polytechnic Institute Channel 22 van die Nasionale Raad vir kultuur en die kunste CONACULTA Project 40 en Chain drie Kanaal 28 XHTRES TV Uit die Verenigde State is daar die amptelike kanale en takke van twee groot kettinggroepe met plaaslike uitbreidings In Tijuana Baja California is daar verskeie Amerikaanse maatskappye wat n kanaal in die stad het Singapore 33 Fox 6 ESPN en andere In noordoostelike Meksiko het die Multimedia netwerk sy eie ontwikkeling onderneem wat alom bekend staan as die derde netwerk in die land wat uitsaai vanuit die stad Monterrey Meksikostad Ciudad de Mexico is tans 2018 op soek na n frekwensie Daarbenewens het elke staat van die republiek n stelsel van openbare televisie vir hulle stede Die instelling wat die skedule bepaal van programme wat op televisie uitgesaai word is die Direktoraat generaal van Radio TV en Film Demografie WysigOorsig Wysig Meksiko se bevolkingsgroei 1961 2003 Volgens die laaste sensusopname van 2010 65 wat deur die Instituto Nacional de Estadistica y Geografia Nasionale Instituut vir Statistiek en Aardrykskunde oftewel INEGI gehou is het Meksiko n amptelike bevolking van 112 336 538 gehad Meksiko is daarmee die 11de grootste bevolking ter wereld die derde grootste in die Amerikas na die Verenigde State en Brasilie en die tweede grootste in Noord Amerika Die grootste stad met die meeste inwoners in sy omtrekgebied is die hoofstad Meksikostad waar 8 9 miljoen mense binne die stadsgrense en 21 2 miljoen in die metropolitaanse gebied saamgetrek is Die land waarheen die Meksikane hoofsaaklik heen verhuis is die aangrensende Verenigde State waar 9 9 miljoen Meksikane bly Bevolking Wysig Meksikaanse deelstate volgens bevolkingsdigtheid Die Meksikaanse bevolking bestaan uit 65 Mestizo s wat afstammelinge van mense met inheemse en Europese veral vanuit Spanje herkoms is 17 5 Amerindiane 16 5 blankes en 1 0 ander etniese groepe Die totale inheemse bevolking van Meksiko maak sowat 15 7 miljoen mense uit Die grootste inheemse etniese groep is die Nahua die nasate van die Asteekse bevolking met sowat 2 5 miljoen mense Tweede op die lys is die Maja met sowat 1 5 miljoen mense Die Mixteke en Zapoteke is volke wat beide omtrent 750 000 groot is Die deelstate met die grootste inheemse bevolking is Yucatan met 59 Quintana Roo met 39 en Campeche met 27 66 Die oorgrote meerderheid van die Meksikaanse bevolking word as Mestizo s geklassifikeer Dit beteken dat hulle hulself nie as deel van die inheemse of deel van die Europese bevolking beskou nie maar as nakomelinge van gemengde herkoms Sedert die Spaanse verowering van die Asteekse Ryk in 1521 het Europeers veral Spanjaarde saam met Conquistadore na Meksiko geimmigreer Hulle was tydens die koloniale bewind die land se politieke elite maar het nooit die meerderheid van die bevolking geword nie Tale Wysig Kaart van die inheemse tale van Meksiko met meer as 100 000 sprekers Die amptelike taal wat deur die regering gebruik word is de facto Spaans terwyl in die huidige Meksikaanse grondwet van 1917 geen amptelike taal vir die federale vlak vasgele is nie Volgens die grondwet vorm Spaans saam met Majaans Nahuatl en 65 ander inheemse tale Meksiko se landstale 67 Meksiko is die grootste Spaanssprekende land ter wereld met omtrent n derde van alle moedertaalsprekers van Spaans 68 69 in 2011 het 105 miljoen mense Spaans as hul moedertaal gebruik Weens die Meksikaanse immigrasie na Kanada en die Verenigde State is Meksikaans Spaans ook in albei lande gebruiklik Omtrent 5 4 van die Meksikaanse bevolking praat inheemse tale waarvan Nahuatl met sowat 1 45 miljoen moedertaalsprekers die grootste is 70 gevolg deur Majaans met 750 000 moedertaalsprekers Mixteeks en Zapoteeks word beide deur sowat 400 000 mense gepraat 71 Godsdiens Wysig Die Katedraal van Meksikostad die Rooms Katolieke Kerk is verreweg die belangrikste godsdiens in Meksiko Onse liewe vrou van Guadalupe die beskermheilige van Meksiko Die belangrikste godsdiensgroep en denominasie is die Rooms Katolieke Kerk met sowat 93 miljoen 83 lede volgens die sensus van 2010 terwyl 10 11 miljoen lede van ander Christelike kerke soos Evangelikalisme 5 Pinksterbeweging 1 6 Jehovah se Getuies 1 4 Sewendedagadventistekerk 0 6 en die Kerk van Jesus Christus van die Heiliges van die Laaste Dae 0 3 uitmaak 72 Volgens die grondwet van 1917 beskik Meksiko nie oor n staatsgodsdiens nie en godsdiensvryheid word gewaarborg Meksiko het die derde grootste Christelike bevolking 107 miljoen ter wereld na die Verenigde State en Brasilie asook met 92 924 489 lidmate 72 die tweede grootste Rooms Katolieke bevolking na Brasilie 73 Volgens die persentasie Rooms Katolieke van die landsbevolking 95 0 staan Meksiko wereldwyd op die sesde plek 47 van die Rooms Katolieke Meksikane besoek weekliks die kerk 74 Die feesdag van Onse Liewe Vrou van Guadalupe die beskermheilige van Meksiko word op 12 Desember gevier en deur baie Meksikane as die belangrikste godsdienstige vakansiedag van hul land beskou 75 Volgens die sensus van 2010 bly 67 476 Jode 18 185 aanhangers van die Oosterse godsdienste soos Boeddhiste en 300 Moslems in Meksiko 72 Kultuur Wysig Plein van die drie kulture in Meksikostad Die plein versamel drie argitektoniese style wat die geskiedenis van Meksiko versinnebeeld Meso Amerikaans Spaans koloniaal en die onafhanklike nasie Meksiko se kultuur weerspieel die kompleksiteit van die land se geskiedenis deur die vermenging van inheemse kulture met die kultuur van Spanje meegedeel tydens Spanje se 300 jaar lange kolonisasie van Meksiko Mettertyd is eksogene kulturele elemente in die Meksikaanse kultuur opgeneem Die Porfiriose tydperk el Porfiriato in die laaste kwart van die 19de eeu en die eerste dekade van die 20ste eeu is gekenmerk deur ekonomiese vooruitgang en vrede Na vier dekades van burgerlike onrus en oorlog het Meksiko die ontwikkeling van filosofie en kunste bevorder deur president Diaz self beleef Sedert daardie tyd soos beklemtoon tydens die Meksikaanse Rewolusie het die kulturele identiteit sy oorsprong in die mestizaje waarvan die inheemse d w s Indiaanse elemente die kern vorm Aangesien van die verskillende etniese groepe wat die Meksikaanse bevolking vorm het Jose Vasconcelos in sy publikasie La Raza Cosmica Die Kosmiese Wedren 1925 Meksiko as smeltkroes van alle etniese groepe gedefinieer en dus die definisie van die mestizo uitgebrei nie net biologies maar sowel kultureel 76 Literatuur Wysig Nezahualcoyotl word as n wyse koning en digter vereer Die Meksikaanse digter Octavio Paz Nobelprys vir Letterkunde wenner in 1990 Die Meksikaanse literatuur is die Spaanstalige literatuur van Meksiko en behoort tot die Spaans Amerikaanse literatuur Dit is een van die mees omvattende bekende en nie net sedert die toekenning van die Nobelprys aan Octavio Paz in 1990 internasionaal mees bekende Latyns Amerikaanse literature Teen die agtergrond van Meksiko se uiterste sosiale diversiteit is dit gekenmerk deur talle filosofiese en kulturele strydpunte n moeilike soek na identiteit en van die koloniale tydperk tot die huidige dag herhalende eise vir geregtigheid en vergoeding 77 Die literatuur in Meksiko het sy oorsprong in die literatuur van die inheemse nedersettings van Meso Amerika Die mees bekende Voor Spaanse digter is Nezahualcoyotl Die moderne Meksikaanse literatuur is beinvloed deur die konsepte van die Spaanse koloniasie van Meso Amerika Uitstaande koloniale skrywers en digters sluit in Juan Ruiz de Alarcon en Juana Ines de la Cruz Ander belangrike skrywers sluit in Alfonso Reyes Jose Joaquin Fernandez de Lizardi Ignacio Manuel Altamirano Carlos Fuentes Octavio Paz Nobelpryswenner Renato Leduc Carlos Monsivais Elena Poniatowska Mariano Azuela Los de abajo en Juan Rulfo Pedro Paramo Bruno Traven het Canasta de cuentos mexicanos Mandjie van Meksikaanse Stories en El tesoro de la Sierra Madre Die skat van die Sierra Madre geskryf Kuns Wysig Die paleis van die skone kunste Palacio de Bellas Artes in Meksikostad soos gesien vanaf die Latyns Amerikaanse toring Torre Latinoamericana in 2006 Frida Kahlo saam met Diego Rivera in 1932 soos fotografeer deur Carl Van Vechten Die kuns van Meksiko word gekenmerk deur voor Colombiaanse tradisies en die invloed van die Spaanse veroweraars Hoewel die Spanjaarde gewelddadig met die hoe verteenwoordigers van die Indiese mag gebreek het het n sterk verwysing na die voor koloniale kuns behoue gebly Daarbenewens het in Meksikostad onder die regering van die visekoning gemaskerde parades plaasgevind wat die herinnering aan die Asteekse dinastie sou handhaaf 78 Die tradisionele kunsvorme is sodoende met nuwe ontwerpe verbind Byvoorbeeld het veerbeelde met Maria voorstellings ontstaan wat na die Christelike geloof verwys het wat deur die Spanjaarde ingevoer is 79 Die hele veerkuns wat alvorens net tot die adellikes beperk was het n Christelike herinterpretasie beleef en is byvoorbeeld gebruik vir Biskopkappies en altaardoeke waarby die tradisionele Asteekse kleurbetekenis bewaar gebly het Tot in die 19de eeu was Patzcuaro n sentrum van die veerverwerking met beduidende kunshandwerklike fasiliteite Nog n gebied van die beeldvorming met tradisionele grondslae was kaarte en genealogiese voorstellings Daarby is elemente van Europese kartografie saam met Meksikaanse glyfe gebruik 80 Tydens die 19de eeu het Europese kunstenaars na Meksiko gereis en die land in sy diversiteit tentoongestel Die belangrikste hiervan was waarskynlik Johann Moritz Rugendas wie landskappe genre tonele en studies van die natuur en die bevolking gemaak het 81 Die Meksikaanse kuns het na die Meksikaanse Rewolusie n bloeitydperk beleef Kunstenaars soos David Alfaro Siqueiros Jose Clemente Orozco en Juan O Gorman was deur hul werk betrokke by die Meksikaanse Rewolusie en sosiale kwessies sowel as die Meksikaanse geskiedenis tot by die voor Colombiaanse tydperk Die bekendste Meksikaanse kunstenaars is Diego Rivera en Frida Kahlo Diego Rivera het saam met andere die Muralisme gestig n kunsvorm van monumentale openbare muurskilderye wat in Meksiko wye inslag gevind het en vandag nog gesien kan word in baie openbare geboue in Latyns Amerika en in die Verenigde State Beduidende muurskilderye van Riviera kan gevind word in die Palacio Nacional en vertoon gebeurtenisse in die Meksikaanse geskiedenis Die huidige kuns in Meksiko beeld hoofsaaklik sosiale kwessies soos geweld en misdaad uit en voorbeelde hiervan is werke deur Teresa Margolles Daniel Guzman en Eduardo Abaroa Musiek Wysig Die Meksikaans Amerikaanse rocksanger Carlos Santana in 2011 Die Meksikaanse aktrise en sangeres Lila Downs in 2009 Populere musiek in Meksiko bestaan uit n wye verskeidenheid van musikale style en genres Dit het sy oorsprong in die voor Colombiaanse en Europese veral Spaanse kultuur Die belangrikste style is die Meksikaanse Son en die Corrido wat beide reeds in die 18de eeu ontstaan het Elemente van die Corrido kan ook in die Narcocorrido gevind word wat sedert die begin van die 21ste eeu die tipiese Meksikaanse volksmusiek verpersoonlik Die Ranchera het tydens die Meksikaanse Rewolusie in die vroee 20ste eeu ontstaan en vind sy manifestasie as Nortena in die noorde van Meksiko In die 1920 s is die oorspronklik Kubaanse dansstyle Bolero en Danzon verder ontwikkel tot onafhanklike vorme Agustin Lara n skepper van die Meksikaanse bolero het ook die klankbaan vir die eerste Meksikaanse klankfilm Santa 1932 gekomponeer Wereldbekende volksliedjies sluit in Besame mucho Bolero Cielito lindo Ranchera El Rey Ranchera Granada Bolero La Bamba Volkslied La Cucaracha Corrido Las mananitas Volkslied Mexico Lindo y Querido Ranchera Solamente una vez Bolero en Somos Novios Bolero n Musiekgroep wat die verskillende style van tradisionele musiek speel word Mariachi genoem Die Mariachi musiek is in 2011 deur Unesco in die verteenwoordigende lys van die mondelinge en ontasbare erfenis van die mensdom opgeneem Die vader van die Meksikaanse rockmusiek rock nacional is Carlos Santana wie die Latynse rock in die 1960 s geskep het Ander bekende popmusikante sluit in Mana Luis Miguel Alejandro Fernandez Thalia Marco Antonio Solis Pepe Aguilar Paulina Rubio Angelica Maria Alejandra Guzman Gloria Trevi en Cristian Castro In klassieke musiek is die eerste Meksikaanse opera La Partenope gekomponeer deur Manuel de Sumaya in 1711 vir die eerste keer opgevoer In die 19de eeu was die wals gewild en Meksikaanse komponiste Ernesto Elorduy Juventino Vazquez Felipe Villanueva het n onafhanklike Meksikaanse vorm geskep Die Meksikaanse simfonieorkes Orquesta Sinfonica Mexicana is in 1928 deur Carlos Chavez gestig Een van die internasionaal bekendste tenore van die huidige tydperk is Rolando Villazon Kookkuns Wysig Tacos met carnitas vulling Sjokolade is n oorspronlik Meksikaanse drank en was n belangrike deel in die Asteekse kookkuns Die Meksikaanse kookkuns word gekenmerk deur n sintese van die Asteekse en Spaans koloniale en in die suide ook deur die Majatradisies Plaaslik is daar groot verskille tussen die kus en die sentrale hoogland die brandrissie liewende suide en die beesvleis georienteerde noorde Die belangrikste maaltyd van die dag is middagete dienooreenkomstig is die middagete pouse lank binne n gewone werksdag Die aandete is dan slegs n klein happie soos vrugte tacos of iets soortgelyks In n warm tropiese land met n welige plantegroei speel vars vrugte en sekere groente n dominante rol Tipies vir Meksiko hoort tortillas by elke maaltyd Gewoonlik is rissies of rissiesouse ook op die tafel waarvan die skerpheid baie kan verskil Die skerpste rissie is die Chili Habanero n meestal groen ongeveer drie duim groot verteenwoordiger van die genus Baie ligter is die Chili Jalapeno wat in tradisionele restaurante by die maaltyd gevoeg word Nog n gewilde gereg in Meksiko is die sogenaamde churros Dit is lang diepgebraaide deegstukkies wat tradisioneel bedien word met suiker of sjokolade Drinkwater word gewoonlik in bottels of blikkies verkoop omdat kraanwater dikwels nie drinkbaar is nie Horchata word graag gedrink en is deur die Spanjaarde ingevoer Dit is n soet rys kaneel drank wat verkoel bedien word Die gewone alkoholiese drankies is bier tequila mezcal en pulque Meksikaanse kos geniet sedert die afgelope dekades n toenemende gewildheid en sommige geregte is soortgelyk aan die Italiaanse kookkuns internasionaal bekend Sport Wysig Die Bofbal stadion in Monterrey tuisveld van die Monterrey Sultans Kenteken van die Olimpiese Somerspele 1968 Die Estadio Azteca is die sesde grootste stadion en derde grootste sokkerstadion ter wereld Wedstryd tussen Meksiko en Suid Afrika tydens die FIFA Sokker Wereldbekertoernooi in 2010 Nigel Mansell het in 1987 en 1992 die Meksikaanse Grand Prix op die Autodromo Hermanos Rodriguez in Meksikostad gewen Meksiko se nasionale sport is Charreria 82 en is veral in die noorde van die land gewild Die sport is gebaseer op die aktiwiteite van die Charro en bestaan uit verskeie puntwedstryde soortgelyk aan Rodeo Nog n tradisionele sportsoort wat deur die Spanjaarde in Meksiko ingevoer is is die stiergeveg Ander gewilde sportsoorte in Meksiko sluit in sokker boks bofbal en basketbal Die Meksikaanse stoeiskou wat bekend staan as Lucha Libre is ook uniek Sokker is die gewildste sport in Meksiko en is op klubvlak in n nasionale ligastelsel georganiseer Die topsokkerliga is die Primera Division wat in 1943 gestig is Tans ding 18 spanne mee die kampioen word in n uitspeelwedstrydstelsel van agt spanne bepaal Die suksesvolste spanne is Club America uit Meksikostad met 13 ligatitles gevolg deur Club Deportivo Guadalajara uit Guadalajara met twaalf titels en Deportivo Toluca F C met tien titels 83 Meksiko het as gasheer vir die FIFA Sokker Wereldbekertoernooi in 1970 en die FIFA Sokker Wereldbekertoernooi in 1986 opgetree en albei eindstryde het in die Estadio Azteca tans die derde grootste sokkerstadion ter wereld plaasgevind 84 Die Meksikaanse nasionale sokkerspan het aan 16 uit die 21 moontlike Wereldbekertoernooie deelgeneem en is saam met Argentinie en Brasilie een van die beste nasionale spanne in die Amerikas Meksiko het die CONCACAF se goue beker reeds agt keer gewen Die Suid Amerikaanse CONMEBOL het Meksiko vir tien Copa Americas uitgenooi en hulle het twee keer as naaswenner geeindig in 1993 in 2001 Internasionaalbekende sokkerspelers sluit in Hugo Sanchez Rafael Marquez Ricardo Osorio en Pavel Pardo In 2018 is Meksiko deur FIFA saam met Kanada en die Verenigde State as gashere vir die FIFA Sokker Wereldbekertoernooi in 2026 aangewys dit sal die vierde toernooi in Noord Amerika wees en die derde vir Meksiko 85 Vir die eerste keer mag 48 spanne aan n Sokker Wereldbekertoernooi deelneem en altesaam 80 wedstryde beslis 86 Bofbal in Meksiko het in die 1940 s ontstaan Die topbofballiga is die Liga Mexicana de Beisbol wat in 1925 gestig is en die hoogste klassifikasie vir die Major League Baseball het en word beskou as een van die beste ligas ter wereld Tans neem 16 spanne daaraan deel die kampioenspan is Sultanes de Monterrey uit Monterrey Sowat 100 spelers het daarin geslaag om in die Amerikaanse Kanadese Major League Baseball te speel waaronder Fernando Valenzuela Vinny Castilla en Aurelio Rodriguez Die nasionale span het twee silwermedaljes by die bofbalwereldbeker en vier bronsmedaljes by die Pan Amerikaanse Spele gewen Die topbasketballiga in Meksiko is die Liga Nacional de Baloncesto Profesional wat in 2000 gestig is en tans uit 24 spanne bestaan Boks is nog n gewilde en suksesvolle sport en Meksikaanse boksers het reeds wereldkampioenskappe en Olimpiese medaljes gewen Daar bestaan tradisioneel n besonderse wedywering met boksers uit Puerto Rico 87 Vanaf 1962 tot 1970 en vanaf 1986 tot 1992 het die Formule Een Meksikaanse Grand Prix in Meksikostad plaasgevind sedert 2015 word die Grand Prix weer op die Autodromo Hermanos Rodriguez beslis 88 As gevolg van sy sukses is die gholfspeler Lorena Ochoa wat sedert 2007 die LPGA Tour lei baie gewild 89 Meksiko het die Olimpiese Somerspele 1968 in Meksikostad aangebied sover die enigste Latyns Amerikaanse gasheerland en die Olimpiese Somerspele is eers weer in 2016 in Rio de Janeiro gehou 90 112 Lande het in Meksikostad deelgeneem met n totaal van 5 516 atlete en 172 kompetisies in 20 sportsoorte Die wereldrekord in die verspring deur Bob Beamon en die Fosbury flop in die hoogspring was uitstaande tydens hierdie spele Meksikaanse atlete het tot op hede 69 medaljes by Olimpiese Spele gewen waarmee Meksiko die 43ste plek in die alle tye lys van medaljes beklee Die medaljes is in n verskeidenheid van sportsoorte soos ruitersport sierduik swem boks polo en skerm gewen Bekende Meksikane WysigDavid Alfaro Siqueiros 1896 1974 skilder en grafiese kunstenaar Luis Barragan Morfin 1902 1988 argitek Porfirio Diaz 1830 1915 president Lila Downs 1968 sangeres Salma Hayek 1966 aktrise Miguel Hidalgo 1753 1811 priester en rewolusioner Agustin de Iturbide 1783 1824 keiser Benito Juarez 1806 1872 president Frida Kahlo 1907 1954 skilderes Maksimiliaan I van Meksiko 1832 1867 keiser Rafael Marquez 1979 sokkerspeler Mario J Molina 1943 chemikus en nobelpryswenner Ximena Navarrete 1988 mej heelal 2010 Juan O Gorman 1905 1982 argitek en skilder Jose Clemente Orozco 1883 1949 skilder Octavio Paz 1914 1998 skrywer en nobelpryswenner Elena Poniatowska 1932 skryfster Diego Rivera 1886 1957 skilder Alfonso Garcia Robles 1911 1991 politikus en nobelpryswenner Selena 1971 1995 sangeresBekende Meksikaanse akteurs Ramon Novarro Dolores del Rio Gael Garcia Bernal Salma Hayek Bekende Meksikaanse politici Porfirio Diaz Miguel Hidalgo Benito Juarez Alfonso Garcia Robles Bekende Meksikaanse regisseurs Luis Bunuel Arturo Ripstein Guillermo del Toro Alejandro Gonzalez InarrituVerwysings Wysig es Politieke Grondwet van die Verenigde Meksikaanse State titel 2 artikel 40 PDF MX Q SCJN Geargiveer vanaf die oorspronklike PDF op 11 Mei 2011 Besoek op 14 Augustus 2010 en Rafaela Castro 2000 Chicano Folklore A Guide to the Folktales Traditions Rituals and Religious Practices of Mexican Americans Oxford University Press p 83 ISBN 978 0 19 514639 4 Besoek op 1 Desember 2018 Mexico CIA World Factbook in Engels Central Intelligence Agency Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 Mei 2020 Besoek op 13 April 2020 es Mexico en cifras INEGI Besoek op 21 Julie 2016 5 0 5 1 5 2 5 3 en Mexico Internasionale Monetere Fonds Besoek op 1 Desember 2016 2018 Human Development Report PDF in Engels United Nations Development Programme 2018 Geargiveer PDF vanaf die oorspronklike op 22 Mei 2020 Besoek op 1 Desember 2018 Gini Index in Engels Wereldbank Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 April 2019 Besoek op 1 Desember 2018 es Catalogo de las lenguas indigenas nacionales Variantes linguisticas de Mexico con sus autodenominaciones y referencias geoestadisticas Inali gob mx Besoek op 1 Desember 2018 es Acerca de Mexico Washington D C Embajada de Mexico en Estados Unidos Meksikaanse Ambassade in die Verenigde State Ministerio de Relaciones Exteriores Ministerie van Buitelandse Betrekkinge Besoek op 21 Julie 2016 Constitucion Politica de los Estados Unidos Mexicanos Politiese Grondwet van die Verenigde Meksikaanse State PDF in Spaans MX Regering van Meksiko 27 April 2010 Geargiveer PDF vanaf die oorspronklike op 14 Julie 2018 Besoek op 1 Desember 2018 Principales resultados de la Encuesta Intercensal 2015 Estados Unidos Mexicanos PDF in Spaans INEGI pp 1 77 Geargiveer PDF vanaf die oorspronklike op 20 Mei 2020 Besoek op 8 Januarie 2016 en William Bright 2004 Native American Placenames of the United States University of Oklahoma Press p 281 ISBN 978 0 8061 3598 4 Besoek op 1 Desember 2018 Constitucion federal de los Estados Unidos mexicanos 1824 in Spaans Geargiveer vanaf die oorspronklike op 12 November 2015 Besoek op 21 Julie 2016 Leyes Constitucionales de 1836 in Spaans Cervantes Virtual Geargiveer vanaf die oorspronklike op 14 Januarie 2016 Besoek op 21 Julie 2016 es Constitucion Federal de los Estados Unidos Mexicanos 1857 PDF Besoek op 8 Januarie 2016 es Constitucion Politica de los Estados Unidos Mexicanos 1917 PDF Besoek op 8 Januarie 2016 Member States of the United Nations in Engels Verenigde Nasies Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 Mei 2020 Besoek op 1 Desember 2018 List of Members in Engels Internasionale Monetere Fonds 13 Junie 2012 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 April 2020 Besoek op 1 Desember 2018 Member Countries in Engels Wereldbank Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020 Besoek op 1 Desember 2018 Multilateral Treaties Mexico in Engels Organisasie van Amerikaanse Lande Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 Oktober 2019 Besoek op 1 Desember 2018 en Member Economies APEC Besoek op 1 Desember 2018 en Towards a history of events in Chiapas Besoek op 21 Julie 2016 Members and Observers in Engels Wereldhandelsorganisasie Geargiveer vanaf die oorspronklike op 20 Mei 2020 Besoek op 1 Desember 2018 Grillo Ioan 11 Desember 2006 Mexico cracks down on violence Seattle Post Intelligencer in Engels Associated Press Geargiveer vanaf die oorspronklike op 12 Mei 2020 Besoek op 21 Julie 2016 Quinto ano de gobierno 60 mil 420 ejecuciones in Spaans Semanario Zeta 12 Desember 2011 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 16 November 2016 Besoek op 8 Januarie 2016 en American citizen in Mexican custody on arms trafficking CNN 6 September 2011 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1 Julie 2012 Besoek op 6 September 2011 en Study U S lacks strategy to fight arms smuggling into Mexico CNN 6 Maart 2012 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 Maart 2012 Besoek op 7 November 2010 World Cup 2026 Canada US amp Mexico joint bid wins right to host tournament in Engels BBC 13 Junie 2018 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Desember 2019 Besoek op 1 Desember 2018 es Instituto Nacional de Estadistica Geografia e Informatica Besoek op 8 Januarie 2016 de Knox Paul L 2001 Humangeographie Berlin Spektrum Akademischer Verlag p 127 ISBN 3 8274 1109 2 Onbekende parameter coauthors geignoreer help en Poblacion total de los municipios a mitad de ano 2005 2030 Besoek op 8 Januarie 2016 de Stuwe Klaus 2008 Die politischen Systeme in Nord und Lateinamerika Eine Einfuhrung Wiesbaden VS Verlag fur Sozialwissenschaften p 392 ISBN 978 3 531 14252 4 Onbekende parameter coauthors geignoreer help de Stuwe Klaus 2008 Die politischen Systeme in Nord und Lateinamerika Eine Einfuhrung Wiesbaden VS Verlag fur Sozialwissenschaften p 394 ISBN 978 3 531 14252 4 Onbekende parameter coauthors geignoreer help de Stuwe Klaus 2008 Die politischen Systeme in Nord und Lateinamerika Eine Einfuhrung Wiesbaden VS Verlag fur Sozialwissenschaften p 395 ISBN 978 3 531 14252 4 Onbekende parameter coauthors geignoreer help de Stuwe Klaus 2008 Die politischen Systeme in Nord und Lateinamerika Eine Einfuhrung Wiesbaden VS Verlag fur Sozialwissenschaften p 396 ISBN 978 3 531 14252 4 Onbekende parameter coauthors geignoreer help 36 0 36 1 es Politieke Grondwet van die Verenigde State van Meksiko 5 Februarie 1917 Artikel 89 Seksie 10 PDF Kamer van Afgevaardigdes Geargiveer vanaf die oorspronklike PDF op 25 Augustus 2007 Besoek op 28 Maart 2009 Interne Reels van die Ministerie van Buitelandse Sake 10 Augustus 2001 Artikel 2 Seksie in Spaans Ministerie van Buitelandse Sake Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 Maart 2010 Besoek op 28 Maart 2009 de Stuwe Klaus 2008 Die politischen Systeme in Nord und Lateinamerika Eine Einfuhrung Wiesbaden VS Verlag fur Sozialwissenschaften p 410 ISBN 978 3 531 14252 4 Onbekende parameter coauthors geignoreer help Palacios Trevino Jorge La Doctrina Estrada y el Principio de la No Intervencion PDF in Spaans Geargiveer vanaf die oorspronklike PDF op 16 Junie 2016 Besoek op 4 April 2009 Organisasie van Ibero Amerikaanse Lande Members in Spaans Organisasie van Ibero Amerikaanse Lande Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 Mei 2020 Besoek op 1 Desember 2018 es OPANAL Estados Miembros del OPANAL OPANAL official website Besoek op 1 Desember 2018 es Ministerie van Buitelandse Sake 7 Maart 2007 El Presidente Felipe Calderon Hinojosa en la Ceremonia de Entrega de la Secretaria Pro Tempore del Grupo de Rio Gobierno Federal Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 Augustus 2009 Besoek op 6 April 2009 Verenigde Nasies 2008 Regular Budget Payments in Engels Global Policy Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1 Mei 2020 Besoek op 1 Desember 2018 Chile signs up as first OECD member in South America in Engels OESO 11 Januarie 2010 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 21 Februarie 2020 Besoek op 1 Desember 2018 Japan s Regional Diplomacy Latin America and the Caribbean PDF in Engels Ministry of Foreign Affairs of Japan Geargiveer PDF vanaf die oorspronklike op 20 Mei 2020 Besoek op 1 Desember 2018 Latin America Region is losing ground to competitors in Engels Oxford Analytica Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 Oktober 2007 Besoek op 4 April 2009 en Maggie Farley 22 Julie 2005 Mexico Canada Introduce Third Plan to Expand Security Council Los Angeles Times Besoek op 21 Julie 2016 en Bilateral Trade Embassy of the U S in Mexico 2006 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 Augustus 2009 Besoek op 28 Maart 2009 Kim Richard Nossal 29 Junie 2 Julie 1999 Lonely Superpower or Unapologetic Hyperpower Analyzing American Power in the Post Cold War Era in Engels Queen s University Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 Mei 2020 Besoek op 1 Desember 2018 Renata Keller 2009 Capitalizing on Castro Mexico s Foreign Relations with Cuba 1959 1969 PDF in Engels Latin American Network Information Center Geargiveer vanaf die oorspronklike PDF op 22 Januarie 2012 Besoek op 28 Maart 2009 Salaverry Jorge 11 Maart 1988 Evolution of Mexican Foreign Policy in Engels The Heritage Foundation Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 Desember 2019 Besoek op 1 Desember 2018 El Salvador in the 1980s in Engels Historical Text Archive Geargiveer vanaf die oorspronklike op 14 Maart 2007 Besoek op 28 Maart 2009 es Direccion General de Coordinacion Politica 2 Desember 2008 Se hara politica exterior de Estado Patricia Espinosa in Spanish Senate of the Republic Besoek op 29 Maart 2009 AS1 onderhoud onerkende taal link dooie skakel Indicadores de ocupacion y empleo in Spaans INEGI 19 Januarie 2012 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Junie 2019 Besoek op 8 Januarie 2016 Country and Lending Groups in Engels Wereldbank Geargiveer vanaf die oorspronklike op 22 Mei 2020 Besoek op 1 Desember 2018 Uppermiddle Income defined as a per capita income between 3 976 12 275 G8 Despite Differences Mexico Comfortable as Emerging Power in Engels ipsnews net 5 Junie 2007 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 September 2018 Besoek op 1 Desember 2018 Mexico 2050 The World s Fifth Largest Economy in Engels The Catalist 17 Maart 2010 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 Julie 2020 Besoek op 1 Desember 2018 World in 2050 PDF in Engels PricewaterhouseCoopers Januarie 2013 Geargiveer vanaf die oorspronklike PDF op 10 Desember 2014 Besoek op 8 Januarie 2016 en UNWTO Archive World Tourism Organization UNWTO PDF Unwto org Besoek op 1 Desember 2018 es SECTUR 2006 Turismo de internacion 2001 2005 Visitantes internacionales hacia Mexico Secretaria de Turismo SECTUR Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Junie 2008 Besoek op 8 Januarie 2016 bl 5 World Heritage Sites in Mexico in Engels Worldheritagesite org Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 April 2019 Besoek op 1 Desember 2018 Properties inscribed on the World Heritage List 34 in Engels Whc unesco org Geargiveer vanaf die oorspronklike op 15 April 2020 Besoek op 1 Desember 2018 Mexico s World Heritage Sites Photographic Exhibition at UN Headquarters in Engels Whc unesco org Geargiveer vanaf die oorspronklike op 20 Mei 2020 Besoek op 1 Desember 2018 en Toerisme PDF Wereldtoerismeorganisasie Junie 2011 Besoek op 8 Januarie 2016 es Censo de Poblacion y Vivienda 2010 Inegi org mx Besoek op 1 Desember 2018 Comision Nacional para el Desarrollo de los Pueblos Indigenas Mexico in Spaans Cdi gob mx Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 April 2020 Besoek op 8 Januarie 2016 es INALI Instituto Nacional de Lenguas Indigenas 14 Januarie 2008 Catalogo de las lenguas indigenas nacionales Variantes linguisticas de Mexico con sus autodenominaciones y referencias geoestadisticas PDF Diario Oficial de la Federacion Meksikostad Regering van Meksiko Ministerie van Binnelandse Sake 652 9 22 78 eerste afdeling 1 96 tweede afdeling 1 112 derde afdeling OCLC 46461036 Besoek op 1 Desember 2018 Onbekende parameter authorformat geignoreer help Spanish Language History in Engels Today Translations Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 September 2018 Besoek op 1 Desember 2018 Titulo Primero Capitulo I De las garantias individuales PDF Constitucion Politica de los Estados Unidos Mexicanos in Spaans Kongres van die Unie van die Verenigde Meksikaanse State 19 Junie 2007 Geargiveer PDF vanaf die oorspronklike op 14 Oktober 2013 Besoek op 21 Julie 2016 es INEGI Instituto Nacional de Estadisticas Geografia e Informatica 2005 Perfil sociodemografica de la populacion hablante de nahuatl PDF XII Censo General de Poblacion y Vivienda 2000 Publicacion unica uitg Aguascalientes Mex INEGI ISBN 970 13 4491 X Besoek op 8 Januarie 2016 Onbekende parameter authorformat geignoreer help es Catalogo de las lenguas indigenas nacionales Variantes linguisticas de Mexico con sus autodenominaciones y referencias geoestadisticas Instituto Nacional de Lenguas Indigenas 16 November 2007 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 16 November 2007 Besoek op 8 Januarie 2016 72 0 72 1 72 2 es Censo de Poblacion y Vivienda 2010 Cuestionario basico INEGI Besoek op 21 Julie 2016 The Largest Catholic Communities Adherents com in Engels Geargiveer vanaf die oorspronklike op 21 Maart 2020 Besoek op 1 Desember 2018 Church attendance Study of worldwide rates of religiosity in Engels University of Michigan 1997 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 25 Oktober 2011 Besoek op 3 Januarie 2007 Our Lady of Guadalupe in Engels Catholic Online Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Mei 2020 Besoek op 1 Desember 2018 es Vasconcelos Jose 1997 La Raza Cosmica Die Kosmiese Wedren Didier T Jaen vertaler The Johns Hopkins University Press p 160 ISBN 0 8018 5655 8 de Kruip Gerhard 1996 Kirche und Gesellschaft im Prozess ethisch historischer Selbstverstandigung Die mexikanische Kontroverse um die Entdeckung Amerikas Schriften des Instituts fur Christliche Sozialwissenschaften der Westfalischen Wilhelms Universitat Munster 34 Munster Lit Verlag p 325 de Koloniale Kunst aus Lateinamerika Prozesse gegenseitiger Aneignung Berlin Staatliche Mussen zu Berlin Ethnologisches Museum p 15 ISBN 3 88609 510 X de Koloniale Kunst aus Lateinamerika Prozesse gegenseitiger Aneignung Berlin Staatliche Mussen zu Berlin Ethnologisches Museum p 46 ISBN 3 88609 510 X de Koloniale Kunst aus Lateinamerika Prozesse gegenseitiger Aneignung Berlin Staatliche Mussen zu Berlin Ethnologisches Museum pp 47 49 ISBN 3 88609 510 X de Koloniale Kunst aus Lateinamerika Prozesse gegenseitiger Aneignung Berlin Staatliche Mussen zu Berlin Ethnologisches Museum p 54 ISBN 3 88609 510 X La Charreria Nuestro Deporte Nacional in Spaans Mexican Department of Tourism Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 Desember 2013 Besoek op 14 Julie 2008 El ano de 1933 fue muy importante ya que el general Abelardo L Rodriguez emite un decreto presidencial dando a la Charreria el titulo de unico Deporte Nacional Mexico List of Champions in Engels Rec Sports Soccer Statistics Foundation Geargiveer vanaf die oorspronklike op 20 April 2020 Besoek op 1 Desember 2018 About CONCACAF in Engels The Confederation of North Central American and Caribbean Association Football CONCACAF Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 April 2008 Besoek op 1 Desember 2018 World Cup 2026 United States Canada and Mexico Win FIFA Vote in Engels The New York Times 13 Junie 2018 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 15 Mei 2020 Besoek op 1 Desember 2018 U S Mexico and Canada officially launch bid to co host 2026 World Cup in Engels ESPN 10 April 2017 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 November 2018 Besoek op 1 Desember 2018 en Kevin Baxter 15 Julie 2008 This rivalry packs real punch When boxers from Mexico and Puerto Rico face each other winning for their homeland is key LA Times Besoek op 21 Julie 2016 en Five year Mexican Grand Prix deal signed report 22 Julie 2014 Besoek op 1 Desember 2018 LPGA Rolex Women s World Golf Rankings PDF in Engels 1 Oktober 2007 Geargiveer vanaf die oorspronklike PDF op 16 Oktober 2011 Besoek op 7 Oktober 2007 en 2016 Binational Olympics San Diego Metropolitan Desember 2003 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 September 2007 Besoek op 7 Oktober 2007 Bronne Wysig en Krauze Enrique 1998 Mexico Biography of Power A history of Modern Mexico 1810 1996 New York Harper Perennial p 896 ISBN 0 06 092917 0 en Meyer Michael C Beezley William H 2000 The Oxford History of Mexico Oxford University Press p 736 ISBN 0 19 511228 8 en Parkes Henry Bamford 1972 A History of Mexico 3de uitg Boston Houghton Mifflin ISBN 0 395 08410 5 en Prescott William H 2009 History of the Conquest of Mexico London New York Continuum ISBN 978 1 4411 4699 1 Eksterne skakels WysigWikimedia Commons bevat media in verband met Meksiko en Toerisme inligting oor Meksiko op Wikivoyage es Regering van Meksiko es Presidentskap van Meksiko es Senaat van Meksiko es Kongres van Meksiko es Verkiesingskommissie van Meksiko es Nasionale Instituut van Statistiek en Aardrykskunde en Inligtingsblad oor Meksiko Ontsluit van https af wikipedia org w index php title Meksiko amp ol,