×
Madagaskar

Madagaskar (Frans: Madagascar,(hulp·inligting); Malgassies: Madagasikara,(hulp·inligting)), amptelik die Republiek Madagaskar (Frans: République de Madagascar; Malgassies: Repoblikan'i Madagasikara, [republiˈkʲan madaɡasˈkʲarə̥]), is ’n eilandstaat in Afrika sowat 400 km oos van die Mosambiekse kus. Dit is die grootste eilandstaat in die Indiese Oseaan en naas Indonesië die grootste ter wêreld. Teen sowat ’n halfmiljoen vierkante kilometer is die eiland so groot soos Frankryk, sy voormalige koloniseerder. Die hoofstad en grootste stad is Antananarivo, wat in die middel van die land geleë is.

Republiek Madagaskar
  • République de Madagascar(Frans)
Vlag Seël
Nasionale leuse:
Fitiavana, Tanindrazana, Fandrosoana (Malgassies)
Amour, patrie, progrès (Frans)
(Afrikaans: "Liefde, Vaderland, Vooruitgang")
Volkslied: Ry Tanindrazanay malala ô!
(Malgassies vir: "O, geliefde land van ons voorvaders!")
Hoofstad Antananarivo

18°55′S47°31′O /18.917°S 47.517°O /-18.917; 47.517

Grootste stad Antananarivo
Amptelike tale Frans en Malgassies
Regering Unitêre semi-presidensiële
grondwetlike republiek
Andry Rajoelina
Christian Ntsay
Onafhanklikheid
• van Frankryk
• Huidige grondwet

26 Junie 1960
17 November 2010
Oppervlakte
- Totaal

- Water (%)

587 041 km2 (46ste)
226 658 myl2
0,9
Bevolking
- 2016-skatting
- 1993-sensus
- Digtheid

24 894 551 (52ste)
12 238 914
35,2 / km2 (174ste)
91,2 / myl2
BBP (KKP)
- Totaal
- Per capita
2019-skatting

$46,083 miljard
$1 703

BBP (nominaal)
- Totaal
- Per capita
2019-skatting

$13,553 miljard
$501

MOI (2017) 0,519 (161ste) –laag
Gini (2012) 42,6medium
Geldeenheid Ariary (MGA)
Tydsone
- Somertyd
OAT (UTC+3)
nie toegepas nie (UTC+3)
Internet-TLD .mg
Skakelkode +261
’n Kaart van Madagaskar. Nosy beteken "eiland" in Malgassies

Madagaskar is teenoor Mosambiek geleë, net suidoos van die Comore-eilande en Mayotte, en wes van Mauritius en Réunion. Dit word deur die Mosambiekkanaal van Mosambiek geskei.

Die land bestaan uit Madagaskar, die wêreld se vierde grootste eiland, en talle klein eilandjies. Ná die prehistoriese verbrokkeling van die superkontinent Gondwana het Madagaskar sowat 88 miljoen jaar gelede geskei geraak van die Indiese subkontinent. Dit het tot gevolg gehad dat die eiland se diere en plante in redelike isolasie ontwikkel het – meer as 90% van die natuurlewe word nêrens anders op aarde aangetref nie. Die eiland se uiteenlopende ekostelsels en unieke natuurlewe word bedreig deur die vinnige uitbreiding van die bevolking en ander omgewingsfaktore.

Die eerste argeologiese bewyse van menslike lewe op Madagaskar dateer van 2000 v.C. Austronesiese volke het tussen 350 v.C. en 550 n.C. in vlerkproue van Borneo af gekom. Omstreeks 1000 n.C. het Bantoevolke van Oos-Afrika die Mosambiekkanaal oorgesteek na Madagaskar. Mettertyd het nog volke hulle op die eiland gevestig, wat elk ’n blywende invloed op die Malgassiese kultuurlewe gehad het. Die bevolking word dikwels in 18 of meer subgroepe verdeel waarvan die grootste die Merina van die sentrale hoogland is.

Tot in die laat 18de eeu is die eiland regeer deur ’n gefragmenteerde verskeidenheid sosiopolitieke bondgenootskappe. Aan die begin van die 19de eeu is die grootste deel van die eiland verenig en deur ’n reeks Merina-adellikes regeer as die Koninkryk Madagaskar. Die monargie het in 1897 tot ’n einde gekom toe die eiland in die Franse koloniale ryk opgeneem is. Madagaskar het in 1960 sy onafhanklikheid van Frankryk verkry. Die outonome staat Madagaskar het sedertdien deur vier groot konstitusionele tydperke gegaan wat as republieke bekend staan.

Sedert 1992 is die nasie amptelik as ’n konstitusionele demokrasie vanaf sy hoofstad, Antananarivo, regeer. In 2009 is president Marc Ravalomanana egter in ’n volksopstand gedwing om te bedank en in Maart 2009 het Andry Rajoelina president geword. Die konstitusionele regering is in Januarie 2014 herstel nadat Hery Rajaonarimampianina die vorige jaar in ’n verkiesing as president verkies is. Madagaskar is lid van die Verenigde Nasies, die Afrika-unie, die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap en die Organisation Internationale de la Francophonie.

Madagaskar is volgens die VN een van die wêreld se mins ontwikkelde lande. Malgassies en Frans is albei amptelike tale. Die grootste deel van die bevolking volg tradisionele gelowe, Christenskap of ’n mengsel van die twee. Ekotoerisme en landbou, wat gepaardgaan met groter beleggings in opvoeding, gesondheid en privaat ondernemings, is sleutelelemente van Madagaskar se ontwikkelingstrategie. Onder Ravalomanana het hierdie beleggings tot aansienlike ekonomiese groei gelei, maar die voordele is nie eweredig onder die bevolking versprei nie en die toenemenede lewenskoste en dalende lewenstandaarde het spanning veroorsaak onder die armes en sekere dele van die middelklas. Sedert 2017 het die ekonomie agteruitgegaan weens die politieke krisis van 2009 tot 2013, en die grootste deel van die bevolking se lewensgehalte bly laag.

Inhoud

In Malgassies, die taal van Madagaskar, is die eiland se naam Madagasikara. Die mense word Malgasse genoem. Die naam "Madagaskar" is nie van plaaslike oorsprong nie, maar is in die Middeleeue deur Europeërs gebruik en gevestig. Die naam Madageiscar het die eerste keer in die memoires van die 13de-eeuse Venesiese verkenner Marco Polo voorgekom.

Op Sint Lawrence-dag in 1500 het die Portugese verkenner Diogo Dias op die eiland geland en dit São Lourenço gedoop. Polo se naam is egter verkies op kaarte van die Renaissance. Dit lyk nie of enige ander naam voor Madagasikara in Malgassies gebruik is nie, hoewel sommige gemeenskappe hul eie name het vir die grond of dele van die grond wat hulle bewoon.

Die terasse met rysvelde van die sentrale hoogland van Madagaskar (links), die tropiese reënwoud aan die ooskus (middel) en die kus van die Indiese Oseaan (regs).
Nasa-satellietbeeld van Madagaskar

Teen 592 800 km² is Madagaskar die 47ste grootste land en die vierde grootste eiland ter wêreld. Die land lê hoofsaaklik tussen die breedtegrade 12°S en 26°S, en die lengtegrade 43°O en 51°O. Naburige eilande sluit in die Franse Réunion en die land Mauritius in die ooste, en die staat Comore en die Franse gebied Mayotte in die noordweste. Die naaste land op die vasteland is Mosambiek in die weste.

Met die prehistoriese verbrokkeling van die superkontinent Gondwana is die landmassa Madagaskar-Antarktika-Indië sowat 135 miljoen jaar gelede geskei van die landmassa Afrika-Suid-Amerika. Madagaskar het sowat 88 miljoen jaar gelede wegbeweeg van Indië. Dit het meegebring dat die eiland se plante en diere in taamlike isolasie ontwikkel het. Aan die ooskus loop ’n smal, steil platorand met ’n groot deel van die eiland se oorblywende tropiese laaglandwoud.

Wes hiervan lê ’n plato in die middel van die eiland wat in hoogte wissel tussen 750 en 1 500 m bo die seevlak. Hierdie sentrale hoogland is tradisioneel die tuiste van die Merina-volk en die ligging van hul historiese hoofstad, Antananarivo; dit is die digs bevolkte deel van die eiland en word gekenmerk deur terrasse met ryslande wat lê tussen grasbedekte heuwels en kolle van die grasveldwoude wat voorheen die hooglandstreek bedek het. Wes van die hoogland loop die al hoe droër terrein geleidelik af na die Mosambiekkanaal en wortelboomvleie aan die kus.

Die grasvlaktes van die westelike landskap bevat klipmassiewe (links) en kolle bladwisselende woude en kremetartbome (middel), terwyl die suide gekenmerk word deur woestyne en doringboomwoude (regs).

Madagaskar se hoogste pieke kom in drie prominente hooglandmassiewe voor: Maromokotro (2 876 m) in die Tsaratanana-massief is die eiland se hoogste punt, gevolg deur Boby Peak (2 658 m) in die Andringitra-massief en Tsiafajavona (2 643 m) in die Ankaratra-massief. In die ooste is die Canal des Pangalanes, ’n ketting mensgemaakte en natuurlike mere wat deur kanale verbind word wat die Franse ’n ent van die ooskus gebou het en 600 km ver parallel met die kus loop.

Die westelike en suidelike dele, wat in die reënskadu van die sentrale hoogland lê, is die tuiste van droë, bladwisselende woude en woestyne. Omdat die gebied minder dig bevolk is, het die droë woude beter bewaar gebly as die oostelike reënwoude of die oorspronklike boslande van die sentrale plato. Die weskus het baie beskermde hawens, maar aanslikking is ’n groot probleem. Dit word veroorsaak deur sediment weens die hoë vlak van binnelandse erosie wat in die riviere beland wat die breë westelike vlaktes deurkruis.

Klimaat

’n Kaart van Madagaskar se Köppen-klimaatklassifikasie
’n Biologiese tydlyn van Madagaskar oor die afgelope 200 miljoen jaar.

Die kombinasie van suidoostelike passaatwinde en noordwestelike moesonwinde lei tot ’n warm reënseisoen (November-April) met gereelde vernietigende siklone, en ’n relatief koeler, droë seisoen (Mei-Oktober). Reënwolke wat oor die Indiese Oseaan ontstaan, bring neerslae oor die eiland se ooskus; die swaar neerslae ondersteun die gebied se reënwoudekostelsel. Die sentrale hoogland is droër, asook koeler, terwyl die weste nog droër is. ’n Halfdroë klimaat heers in die suidweste en suidelike binneland.

Tropiese siklone veroorsaak elke jaar skade aan die infrastruktuur en plaaslike ekonomieë asook lewensverlies. In 2004 was sikloon Gafilo die sterkste sikloon wat nog in Madagaskar aangeteken is. Die storm het 172 mense gedood, 214 260 dakloos gelaat en miljarde rande se skade aangerig.

Ekologie

Die ringstertlemur is een van die meer as 100 bekende spesies en subspesies van die lemur wat net op Madagaskar aangetref word.
Die eiland se ikoniese reisigerspalm (Ravenala madagascariensis) kom in die land se nasionale embleem voor

Vanweë die eiland se lang isolasie van naburige kontinente word talle plante en diere op Madagaskar nêrens anders ter wêreld aangetref nie. Sowat 90% van die spesies is endemies, insluitende die lemur (’n soort halfaap), die karnivore fossa (of fretkat) en baie voëls. Hierdie eiesoortige ekologie maak dat sommige ekoloë na Madagaskar verwys as "die agtste kontinent", en Conservation International noem die eiland ’n bioversiteitswarmkol.

Meer as 80 persent van die 14 883 plantspesies word nêrens anders op aarde aangetref nie; dit sluit vyf plantfamilies in. Die familie Didiereaceae, wat uit vier genera en 11 spesies bestaan, is beperk tot Suidwes-Madagaskar se doringboomwoude. Viervyfdes van die wêreld se Pachypodium-spesies is endemies op die eiland. Driekwart van die 860 orgideespesies word net hier aangetref, asook ses van die wêreld se nege kremetartboomspesies. Sowat 170 palmspesies word hier aangetref – drie keer soveel as op die hele vasteland van Afrika; 165 van hulle is endemies. Baie inheemse plantspesies word gebruik as kruiemedisyne vir ’n verskeidenheid kwale. Die middels vinblastine en vincristine is vinca-alkaloïdes wat gebruik word vir die behandeling van Hodgkinsiekte, leukemie en ander soorte kanker. Dit word gemaak van die Malgassiese kanniedood.

Die reisigerspalm, wat plaaslik as ravinala bekend is en endemies in die oostelike reënwoude is, is baie ikonies van Madagaskar en kom voor in onder meer die nasionale embleem.

Nes sy flora, is Madagaskar se fauna uiteenlopend en ’n groot deel daarvan is endemies. Conservation International het die lemur al Madagaskar se vlagskip-soogdierspesie" genoem. In die afwesigheid van ape en ander mededingers het hierdie primate aangepas by ’n groot verskeidenheid habitats en in verskeie spesies ontwikkel. In 2012 was daar amptelik 103 spesies en subspesies, waarvan 39 tussen 2000 en 2008 beskryf is. Hulle is feitlik almal geklassifiseer as seldsaam, kwesbaar of bedreig. Minstens 17 spesies het uitgesterf sedert die mens op die eiland aangekom het – hulle was almal groter as die bestaande spesies.

’n Paar ander soogdiere, onder meer die katagtige fossa, is endemies op Madagaskar. Meer as 300 voëlspesies is op die eiland aangeteken, waarvan meer as 60 persent (insluitende vier families en 42 genera) endemies is. Die paar families en genera van reptiele wat Madagaskar bereik het, het in meer as 260 spesies gediversifiseer; van hulle is meer as 90 persent endemies (insluitende een endemiese familie). Die eiland is die tuiste van tweederdes van die wêreld se verkleurmannetjiespesies, insluitende die kleinste bekende spesie, Brookesia micra. Navorsers het al voorgestel dat verkleurmannetjies in geheel op Madagaskar ontstaan het.

Endemiese vissoorte sluit in twee families, 15 genera en meer as 100 spesies. Hulle kom veral voor in die eiland se varswatermere en riviere. Hoewel ongewerweldes op Madagaskar nie goed bestudeer is nie, glo navorsers daar is ook ’n groot mate van endemisme onder die bekende spesies. Al 651 spesies van die aardslakke is endemies, asook baie van die eiland se skoenlappers, miskruiers, Gaasvlerkiges, spinnekoppe en naaldekokers.

Omgewingskwessies

Madagaskar se verskeidenheid fauna en flora word deur menslike aktiwiteit bedreig. Sedert die aankoms van die mens sowat 2 350 jaar gelede het meer as 90 persent van die eiland se oorspronklike woude verlore gegaan. Dit is hoofsaaklik te wyte aan die tradisionele afbrand van woude vir landboudoeleindes. Malgassiese boere pas nie net die metode toe ter wille van die voordele daarvan as ’n landboutegniek nie, maar ook oor die kulturele verbintenisse daarvan met vooruitgang, gesondheid en gebruike om eerbied aan voorouers te betoon (fomba malagasy).

Die afbrand van woude kom algemeen voor (links), en dit veroorsaak erosie (middel) en die aanslikking van riviere (regs).

Namate die digtheid van die bevolking op die eiland toegeneem het, het ontbossing sedert sowat 1 400 jaar gelede begin toeneem. Teen die 16de eeu was daar min woude op die sentrale hoogland oor. Meer onlangse faktore wat tot ontbossing bygedra het, sluit in die toename in die grootte van beeskuddes vandat hulle sowat 1 000 jaar gelede na die eiland gebring is, ’n toenemende behoefte aan steenkool as ’n brandstof vir kook, en die toenemende belangrikheid van koffieverbouing in die afgelope eeu. Volgens ’n konserwatiewe raming het sowat 40 persent van die eiland se oorspronklike woude tussen die 1950's en 2000 verdwyn, met ’n uitdunning van sowat 80 persent van die oorblywende woudgebiede. Daarbenewens word die bewaring van die natuurlewe bemoeilik deur die onwettige verwydering van hout uit beskermde woude en die wettige bymekaarmaak van hout in nasionale parke vir uitvoer. Hoewel dit van 2000 tot 2009 onwettig was onder oudpresident Marc Ravalomanana, is die beperkte versameling van hout uit nasionale parke weer in Januarie 2009 toegelaat en dit het onder president Andry Rajoelina drasties toegeneem as ’n sleutelbron van staatsinkomste om op te maak vir die afname in internasionale skenkings ná Ravalomanana se afsetting.

Daar word verwag al die eiland se reënwoude buiten dié in beskermde gebiede en aan die steilste oostelike berghange, sal teen 2025 weg wees.

Mense het ook indringerspesies na die eiland gebring. Ná die ontdekking in 2014 op die eiland van die Asiatiese padda, ’n verwant van die paddaspesie wat sedert die 1930's groot skade aan Australië se natuurlewe aangerig het, het navorsers gewaarsku die padda "kan verwoesting saai onder die land se unieke fauna". Die vernietiging van habitats en jag het daartoe gelei dat baie endemiese spesies bedreig word of uitgesterf het. Die eiland se olifantvoëls, ’n familie endemiese reuseloopvoëls, het in die 17de eeu of vroeër uitgesterf, waarskynlik omdat mense die volwasse voëls gejag en hul groot eiers bymekaargemaak het om te eet. Baie groot lemurspesies het verdwyn met die aankoms van die mens, terwyl ander deur die eeue uitgesterf het weens die druk wat die groeiende bevolking op hul habitats geplaas het en omdat sekere bevolkings al hoe meer jag op die lemurs gemaak het vir kos. In ’n opname in Julie 2012 is bevind die ontginning van natuurlike hulpbronne sedert 2009 het groot nadelige gevolge vir die natuurlewe gehad: 90 persent van die lemurspesies word bedreig, die hoogste persentasie van enige soogdiergroep. Van hulle word 23 spesies kritiek bedreig. In teenstelling hiermee het ’n studie in 2008 bevind net 38 persent van die lemurspesies word bedreig.

In 2003 het Ravalomanana die Durbanvisie aangekondig, ’n inisiatief om die eiland se beskermde natuurgebiede meer as te verdriedubbel tot 60 000 km², of 10 persent van Madagaskar se grondoppervlakte. In 2011 het gebiede wat deur die staat beskerm is, ingesluit vyf integrale natuurreservate (Réserves Naturelles Intégrales), 21 spesiale reservate (Réserves Spéciales) en 21 nasionale parke (Parcs Nationaux). In 2007 het ses van die nasionale parke ’n wêrelderfenisgebied geword met die naam "Reënwoude van die Atsinanana". Om die publiek bewus te maak van Madagaskar se omgewingsuitdagings, het die Natuurlewebewaringsvereniging in Junie 2008 ’n uitstalling met die naam Madagascar! by die Bronxdieretuin in New York gehou.

Vroeë tydperk

Die Malgasse se gelaatstrekke weerspieël ’n vermenging van Austronesiese (Suidoos-Asiatiese) en Bantoe- (Oos-Afrikaanse) wortels

Navorsing en debatte duur voort oor die aanvanklike inwoners van Madagaskar. Argeologiese vondste soos snymerke aan bene wat in die noordweste ontdek is en steengereedskap uit die noordooste dui daarop plunderaars het Madagaskar omstreeks 2000 v.C. al besoek. Argeoloë het tradisioneel geraam die eerste setlaars het in die tydperk tussen 350 v.C. en 550 n.C. in vlae na die eiland gekom, terwyl ander glo dit was nie voor 250 n.C. nie. Madagaskar is in elk geval een van die laaste groot landmassas op aarde waar mense gaan woon het.

Die vroeë setlaars het vermoedelik in vlerkproue uit Suid-Borneo gekom. Hier het hulle reënwoude aan die kus afgebrand om plek te maak vir landbou. Hulle het ’n oorvloed fauna aangetref, insluitende reuselemurs, olifantvoëls, reusefossa en die Malgassiese seekoei – dié het almal intussen uitgesterf omdat hulle gejag en hul habitats vernietig is. Teen 600 n.C. het groepe setlaars begin om die woude van die sentrale hoogland af te brand. Arabiese handelaars het tussen die 7de en 9de eeu op die eiland aangekom. ’n Vlaag Bantoesprekende migrante uit Suidoos-Afrika het omstreeks 1000 n.C. hierheen gekom. Hulle het die seboe, ’n soort bees met ’n boggel en lang horings, saamgebring wat hulle in groot kuddes aangehou het.

Teen 1600 is rysvelde aangelê in die Betsileo-koninkryk van die sentrale hoogland. Die terasse het ’n eeu later uitgebrei tot deur die naburige Imerina-koninkryk. Die toename in landbou en aanvraag na weiveld vir die seboes het die sentrale hoogland teen die 17de eeu verander van ’n woud-ekostelsel in ’n grasland. In die mondelinge geskiedenis van die Merinavolk, wat moontlik tussen 600 en 1 000 jaar gelede op die hoogland begin aankom het, word vertel van ’n gevestigde bevolking met die naam Vazimba wat hulle op die hoogland aangetref het. Hulle was waarskynlik die afstammelinge van ’n vroeëre en tegnologies minder gevorderde Austronesiese setlaarsvlaag en is in die 16de en 17de eeu óf in die Merina opgeneem óf deur konings Andriamanelo, Ralambo en Andrianjaka verdryf. Vandag verwys baie tradisionele Malgassiese gemeenskappe na die Vazimba se geeste as tompontany (voorouermeesters van die land).

Arabiese en Europese kontak

’n Seerowersbegraafplaas op Île Sainte-Marie

Madagaskar was ’n belangrike transoseaniese middelpunt vir handel wat die hawens van die Indiese Oseaan in die vroeë eeue van menslike besetting verbind het. Die eiland se aangetekende geskiedenis begin by die Arabiere, wat omstreeks die 10de eeu handelsposte aan die noordweskus opgerig het. Hulle het Islam, die Arabiese skrif (wat gebruik is om Malgassies te skryf in ’n alfabet bekend as Sorabe), Arabiese astrologie en ander kultuurelemente ingevoer. Kontak deur Europeërs het in 1500 begin nadat die Portugese seekaptein Diogo Dias die eiland gesien het. Die Franse het in die laat 17de eeu handelsposte aan die ooskus opgerig.

Van omstreeks 1774 tot 1824 het Madagaskar die aandag getrek van seerowers en Europese handelaars, veral dié wat betrokke was by die Transatlantiese slawehandel. Sommige historici het al die klein eiland Île Sainte-Marie (Nosy Boroha) aan die noordooskus van Madagaskar voorgestel as die terrein van die legendariese seerower-utopie Libertalia. Baie Europsese matrose het aan die eiland se kus gestrand, onder andere Robert Drury, wie se joernaal een van die min geskrewe uitbeeldings van die lewe in die 18de eeu in Suid-Madagaskar is. Die rykdom wat deur die handel meegebring is, het gelei tot die opkoms van georganiseerde koninkryke op die eiland, waarvan sommige teen die 17de eeu taamlik magtig was. Onder hulle was die Betsimisaraka-bondgenootskap van die ooskus en die Sakalava-hoofskappe van Menabe en Boina aan die weskus. Die Imerina-koninkryk in die sentrale hoogland, met sy hoofstad by die koninklike paleis van Antananarivo, het min of meer in dié tyd tot stand gekom onder koning Andriamanelo.

Koninkryk Madagaskar

Koning Andrianampoinimerina (1787–1810)

Toe die hooglandkoninkryk Imerina in die vroeë 17de eeu tot stand kom, was dit aanvanklik ’n klein mag in vergelyking met die groter koninkryke aan die kus. Dit het in die vroeë 18de eeu nog verder verswak toe koning Andriamasinavalona dit tussen sy vier seuns verdeel. Ná byna ’n eeu van oorlogvoering en hongersnood is Imerina in 1793 deur koning Andrianampoinimerina (1787–1810) herenig. Uit sy aanvanklike hoofstad, Ambohimanga, en later uit die Rova van Antananarivo, het hierdie Merina-koning sy heerskappy vinnig oor naburige koninkryke uitgebrei. Sy ambisie om die hele eiland onder sy beheer te verenig is grootliks bereik deur sy seun en opvolger, Radama I (1810-'28), wat deur die Britse regering erken is as die koning van Madagaskar. Radama het in 1817 ’n verdrag met die Britse goewerneur van Mauritius gesluit om die winsgewende slawehandel af te skaf in ruil vir Britse militêre en finansiële bystand. Afgesante van die Londense Sendinggenootskap het in 1818 op die eiland begin aankom en het sulke belangrike figure soos James Cameron, David Jones en David Griffiths ingesluit – hulle het skole opgerig, Malgassies in die Latynse alfabet getranskribeer, die Bybel vertaal en verskeie nuwe tegnologieë bekend gestel.

Radama se opvolger, koningin Ranavalona I (1828-'61), het op toenemende politieke en kulturele inmenging deur die Britte en Franse gereageer deur ’n koninklike edik uit te vaardig wat die beoefening van die Christelike geloof op Madagaskar verbied het, en druk op die meeste buitelanders geplaas het om die gebied te verlaat. Sy het gebruik gemaak van fanompoana (dwangarbeid as ’n manier om belasting te betaal) om openbare projekte te voltooi en het ’n vaste weermag van tussen 20 000 en 30 000 Merina-soldate opgebou wat sy gebruik het om vrede in afgeleë streke te handhaaf en die Merina-koninkryk verder uit te brei tot oor die grootste deel van die eiland. Inwoners van Madagaskar kon mekaar van ’n verskeidenheid misdade aankla, insluitende diefstal, die beoefening van die Christelike geloof en veral heksery, waar iemand se skuld dikwels deur ’n soort beproewing, bekend as tangena, bepaal is. Tydens haar bewind van 33 jaar het ’n kombinasie van gereelde oorlogvoering, siektes, dwangarbeid en streng regsmaatstawwe gelei tot ’n hoë sterftesyfer onder soldate sowel as burgerlikes. Tussen 1828 en 1861 het tangena jaarliks tot sowat 3 000 sterftes gelei. In 1838 is geraam dat tot 100 000 mense in Imerina dood is as gevolg daarvan – dit was rofweg 20% van die bevolking. Onder die buitelanders wat in Imerina gebly het, was Jean Laborde, ’n entrepreneur wat munisie en ander nywerhede namens die monargie ontwikkel het, en Joseph-François Lambert, ’n Franse avonturier en slawehandelaar, met wie die destydse prins Rakoto ’n omstrede handelsooreenkoms, bekend as die Lambert-charter, onderteken het. Rakoto het sy ma as Radama II (1861-'63) opgevolg en probeer om haar streng beleide te verslap, maar sy bewind is twee jaar later omvergewerp deur die eerste minister, Rainivoninahitriniony (1852–1865), en ’n bondgenootskap van die andriana (adellikes) en hova (burgerlikes) wat ’n einde aan die absolute mag van die monarg wou bring.

Ná die staatsgreep is Radama se koningin, Rasoherina (1863-'68), die geleentheid gebied om te regeer as sy sou instem om mag te deel met die eerste minister, in ’n nuwe sosiale kontrak wat behels het dat sy ’n politieke huwelik met hom aangaan. Sy het dit aanvaar. Sy het eers met Rainivoninahitriniony getrou, maar later van hom ontslae geraak en met sy broer, eerste minister Rainilaiarivony (1864-'95), getrou. Dié het later ook met koninginne Ranavalona II (1868-'83) en Ranavalona III (1883-'97) getrou. Tydens Rainilaiarivony se ampstydperk van 31 jaar as eerste minister is talle beleide aanvaar om die mag van die sentrale regering te moderniseer en konsolideer. Skole is dwarsoor die eiland gebou en bywoning was verpligtend. Die weermag is verbeter en Britse konsultante is aangestel om die soldate op te lei. Poligamie is verbied en die Christelike geloof, wat in 1869 die amptelike godsdiens geword het, is naas tradisionele gelowe deur baie mense aanvaar. Regskodes is hervorm, geskoei op Britse gemene reg, en drie howe in die Europese styl is in die hoofstad opgerig. In sy rol as bevelvoerder het Rainilaiarivony Madagaskar ook suksesvol teen verskeie Franse invalle verdedig.

Franse kolonisasie

’n Obligasie van die Franse kolonie Madagaskar (7 Mei 1897)
’n Franse plakkaat oor die Frans-Hova-oorlog

Hoofsaaklik op grond daarvan dat die Lambert-charter nie eerbiedig is nie, het Frankryk Madagaskar in 1883 binnegeval in wat bekend geword het as die eerste Frans-Hova-oorlog. Aan die einde van die oorlog het Madagaskar die noordelike hawestad Antsiranana (Diego Suarez) aan Frankryk afgestaan en 560 000 frank aan Lambert se erfgename betaal. In 1890 het die Britte ’n volle, amptelike instelling van ’n Franse protektoraat op die eiland erken, maar die Malgassiese regering het nie Frankryk se gesag aanvaar nie. Om ’n voorwaardelike oorgawe af te dwing het Frankryk die hawe Toamasina aan die ooskus en Mahajanga aan die weskus onderskeidelik in Desember 1894 en Januarie 1895 gebombardeer en beset.

’n Franse kolon het na Antananarivo opgeruk, maar baie soldate is aan malaria en ander siektes dood. Versterkings het uit Algerië en Afrika suid van die Sahara gekom. Toe die kolon die stad in September 1895 bereik, het hulle die paleis met swaargeskut gebombardeer en talle sterftes veroorsaak. Koningin Ranavalona III het toe oorgegee. Die Franse het Madagaskar in 1896 geannekseer en die eiland die volgende jaar tot ’n kolonie verklaar. Die Merina-monargie is afgeskaf en die koninklike familie is na Réunion en Algerië verban. ’n Twee jaar lange rebellie teen die Franse is einde 1897 onderdruk.

Onder koloniale heerskappy is plantasies aangeplant vir die vervaardiging van ’n verskeidenheid uitvoergewasse. Slawerny is in 1896 afgeskaf en sowat 500 000 slawe is vrygelaat; baie het in hul voormalige eienaars se huis as diensknegte aangebly. Vandag is daar in baie dele van die eiland steeds sterk diskriminasie teenoor die afstammelinge van slawe. Breë, geplaveide boulevards en vergaderplekke is in die hoofstad aangelê en die Rova-paleiskompleks is in ’n museum omskep. Nog skole is gebou, veral in plattelandse en kusgebiede. Opvoeding vir kinders tussen 6 en 13 jaar het verpligtend geraak en het hoofsaaklik op Frans en ’n praktiese aanleg gefokus.

Die Merina-tradisie van belasting wat in die vorm van arbeid betaal word, is onder Franse heerskappy voortgesit en gebruik om ’n spoorlyn en padverbindings te bou wat belangrike kusstede met Antananarivo verbind. Malgassiese troepe het in die Eerste Wêreldoorlog vir Frankryk geveg. In die 1930's het Nazi-politieke denkers die Madagaskarplan ontwikkel waarvolgens die eiland geïdentifiseer is as ’n moontlike plek om Europa se Jode heen te deporteer. Tydens die Tweede Wêreldoorlog was Madagaskar die terrein van die Slag van Madagaskar tussen Frankryk en Brittanje.

Die beleg van Frankryk tydens WOII het die aansien van die koloniale administrasie op Madagaskar geknou en gelei tot ’n groeiende onafhanklikheidsbeweging en die Malgassiese Opstand van 1947. Die gevolg was dat Frankryk in 1956 hervormde instellings gevestig het onder die Loi Cadre (Oorsese Hervormingswet), en Madagaskar het vreedsaam na onafhanklikheid beweeg. Die Malgassiese Republiek is op 14 Oktober 1958 afgekondig as ’n outonome staat in die Franse Gemeenskap. ’n Tydperk met ’n tussentydse regering het geëindig met die aanvaarding van ’n grondwet in 1959 en volle onafhanklikheid op 26 Junie 1960.

Onafhanklike staat

Philibert Tsiranana, die eerste president van Madagaskar (1960-'72)

Sedert Madagaskar onafhanklik geword het, het dit deur ’n tydperk van vier republieke gegaan met ooreenstemmende hersienings van sy grondwet. Die Malgassiese Republiek (1960-'72) onder president Philibert Tsiranana, wat deur Frankryk aangestel is, is gekenmerk deur die voortsetting van sterk ekonomiese en politieke bande met Frankryk. Baie tegniese poste op hoë vlak is deur Franse gevul en Franse onderwysers, handboeke en leerplanne is in skole gebruik. ’n Algemene afkeer van Tsiranana se verdraagsaamheid teenoor hierdie "neokoloniale" reëling het gelei tot ’n reeks opstande deur boere en studente en die omverwerping van sy regering in 1972.

Gabriel Ramanantsoa, ’n generaal-majoor in die weermag, is aangestel as tussentydse president en eerste minister, maar sy ongewildheid het daartoe gelei dat hy in 1975 bedank het. Kolonel Richard Ratsimandrava, wat aangestel is om hom op te volg, is ná ses dae in die amp in ’n sluipmoordaanval dood. Generaal Gilles Andriamahazo was daarna vier maande lank aan die bewind voordat hy deur ’n ander militêre aanstelling, viseadmiraal Didier Ratsiraka, vervang is. Hy het die sosialisties-Marxistiese Tweede Republiek gestig wat van 1975 tot 1993 geduur het.

Hierdie tydperk is gekenmerk deur ’n politieke verbond met die Oosblok en ’n beweging na ekonomiese isolasie. Hierdie beleide, tesame met ekonomiese druk weens die oliekrisis van 1973, het gelei tot die vinnige ineenstorting van Madagaskar se ekonomie en ’n sterk daling in lewenstandaarde. Teen 1979 was die land heeltemal bankrot. Die Ratsiraka-administrasie het die voorwaardes van deursigtigheid, maatreëls teen korrupsie en ’n vryemarkstelsel aanvaar wat deur die Internasionale Monetêre Fonds, die Wêreldbank en verskeie bilaterale skenkers gestel is in ruil vir hul redding van die land se ekonomie.

Ratsiraka se dalende gewildheid in die laat 1980's het in 1991 ’n kritieke punt bereik toe presidensiële wagte losbrand op ongewapende betogers. Binne twee maande is ’n oorgangsregering aangestel onder Albert Zafy (1993-'96), wat in 1992 die presidentsverkiesing gewen en die Derde Republiek (1992–2010) ingelui het. Die nuwe grondwet het ’n veelpartydemokrasie daargestel asook ’n skeiding van mag wat aansienlike beheer in die hande van die Nasionale Vergadering geplaas het. Klem is ook gelê op menseregte, sosiale en politieke vryhede en vrye handel. Zafy se termyn is egter gekenmerk deur ekonomiese agteruitgang, bewerings van korrupsie en sy instelling van wette waardeur hy groter mag gekry het. Hy is in 1996 in ’n staat van beskuldiging geplaas en ’n tussentydse president, Norbert Ratsirahonana, is aangestel vir die drie maande tot die volgende presidentsverkiesing. Ratsiraka is toe herverkies vir ’n tweede termyn van 1996 tot 2001.

Die betwiste verkiesing van 2001 waarin die destydse burgemeester van Antananarivo, Marc Ravalomanana, eindelik geseëvier het, het in 2002 ’n sewe maande lange dooie punt tussen ondersteuners van Ravalomanana en van Ratsiraka veroorsaak. Die negatiewe ekonomiese uitwerking van die politieke krisis is geleidelik oorkom deur Ravalomanana se progressiewe ekonomiese en politieke beleide, wat beleggings in opvoeding en ekotoerisme aangemoedig, buitelandse direkte beleggings vergemaklik en nasionale sowel as internasionale handelsooreenkomste tot stand gebring het. Die bruto binnelandse produk het gegroei teen ’n gemiddelde koers van 7 persent per jaar. In die laaste helfte van sy tweede termyn is Ravalomanana gekritiseer deur binne- en buitelandse waarnemers, wat hom beskuldig het van toenemende outoritarisme en korrupsie.

Die opposisieleier en destydse burgemeester van Antananarivo, Andry Rajoelina, het vroeg in 2009 ’n beweging gelei waarin Ravalomanana uitgedwing is in ’n ongrondwetlike proses wat algemeen as ’n staatsgreep veroordeel is. In Maart 2009 is Rajoelina deur die hooggeregshof tot president verklaar van ’n oorgangsregering wat die land na presidentsverkiesings moes lei. In 2010 is die Vierde Republiek gestig met ’n nuwe grondwet wat deur ’n referendum bepaal is. Dit het die demokratiese veelpartystelsel behou wat in die vorige grondwet gevestig is. Hery Rajaonarimampianina is aangewys as wenner van die 2013-presidentsverkiesing, wat die internasionale gemeenskap bepaal het regverdig en deursigtig was.

Struktuur

Antananarivo is die politieke en ekonomiese hoofstad van Madagaskar

Madagaskar is ’n semipresidensiële veelpartyrepubliek waar die verkose president die staatshoof is; hy kies ’n eerste minister, wat kandidate voorstel vir die vorming van ’n kabinet. Volgens die land se grondwet is die uitvoerende gesag in die hande van die regering, terwyl die wetgewende gesag by die kabinet, senaat en nasionale vergadering lê, hoewel die laasgenoemde twee liggame baie min mag het en ’n klein wetgewende rol vervul. Die grondwet maak voorsiening vir onafhanklike uitvoerende, wetgewende en geregtelike takke asook ’n verkose president wat beperk is tot drie termyne van vyf jaar elk.

Die 127 lede van die nasionale vergadering se termyn is ook vyf jaar en dié van die 33 lede van die senaat ses jaar – 22 senatore word deur plaaslike amptenare gekies en 11 word deur die president aangestel. Die laaste verkiesing vir die nasionale vergadering is op 20 Desember 2013 gehou en die laaste senaatsverkiesing op 30 Desember 2015.

Op plaaslike vlak word die eiland se 22 provinsies deur ’n goewerneur en ’n provinsiale raad geadministreer. Provinsies word verder verdeel in streke en kommunes. Die geregtelike gesag is geskoei op die Franse stelsel. Die howe is nie in staat om sake vinnig en met deursigtigheid af te handel nie en dit lei daartoe dat aangeklaagdes dikwels voor hul verskyning lang tye in onhigiëniese en oorvol tronke deurbring.

Antananarivo is die administratiewe hoofstad en grootste stad van Madagaskar. Dit is in die hooglandstreek geleë, naby die geografiese middelpunt van die eiland. Koning Andrianjaka het Antananarivo omstreeks 1610 of 1625 as die hoofstad van sy Imerina-koninkryk gestig op die terrein van die verowerde Vazimba-hoofstad op die heuweltop van Analamanga. Toe die Merina se heerskappy vroeg in die 19de eeu na naburige volke versprei het en die Koninkryk Madagaskar gestig is, het Antananarivo die administratiewe hoofstad van feitlik die hele eiland geword. In 1896 het die Franse kolonialiste die Merina-hoofstad aanvaar as hul administratiewe hoofstad. Dit het die hoofstad van Madagaskar gebly ná onafhanklikwording in 1960. In 2017 is die hoofstad se inwonertal geraam op 1 391 433. Die ander groot stede is Antsirabe (500 000), Toamasina (450 000) en Mahajanga (400 000).

Politiek

Die Senaat van Madagaskar
Andry Rajoelina dien sedert 2019 as president van Madagaskar

Sedert Madagaskar in 1960 sy onafhanklikheid van Frankryk verkry het, is die eiland se politiek gekenmerk deur verskeie opstande, betwiste verkiesings, ’n staat van beskuldiging, twee militêre staatsgrepe en een sluipmoord. Die politieke krisisse is dikwels uitgerek, met nadelige gevolge vir die plaaslike ekonomie, internasionale betrekkinge en plaaslike lewenstandaarde. Die agt maande lange dooie punt tussen oudpresident Didier Ratsiraka en sy teenstander, Marc Ravalomanana, ná die presidentsverkiesing van 2001 het Madagaskar miljoene dollars gekos weens die verlies aan toerisme- en handelsinkomste en skade aan die infrastruktuur, soos brûe wat met bomme bestook is en geboue wat aan die brand gesteek is. ’n Reeks opstande vroeg in 2009 onder Andry Rajoelina teen Ravalomanana het gewelddadig geraak en meer as 170 mense is dood.

Die moderne politiek op Madagaskar word beïnvloed deur die geskiedenis van die Merina se onderwerping van die kusgemeenskappe in die 19de eeu. Die gevolglike spanning tussen die hoogland- en kusgemeenskappe vlam soms weer op in geïsoleerde gevalle van geweld.

Madagaskar is histories beskou as uitgesluit van belangrike Afrika-sake ondanks die feit dat dit ’n stigterslid was van die Organisasie vir Afrika-eenheid, wat in 1963 gestig is en in 2002 deur die Afrika-unie (AU) vervang is. Madagaskar is nie toegelaat om die eerste AU-beraad by te woon nie weens ’n dispuut oor die uitslae van die 2001-presidentsverkiesing. Die land het egter in Julie 2003 weer by die AU aangesluit ná ’n afwesigheid van 14 maande. Lidmaatskap is weer in Maart 2009 deur die AU opgeskort ná die ongrondwetlike oorname van gesag deur Rajoelina in daardie jaar. Altesaam 11 lande het ambassades op Madagaskar, onder meer Frankryk, Brittanje, die VSA, China en Indië.

Menseregte in die land word beskerm onder die grondwet en Madagaskar het verskeie internasionale ooreenkomste onderteken, insluitende die Universele Verklaring van Menseregte en die Kinderregtekonvensie. Godsdienstige, etniese en seksuele minderhede word regtens beskerm. Vryheid van assosiasie en byeenkomste word ook deur die reg beskerm, hoewel toestemming vir politieke opstande soms geweier word. Marteling deur die veiligheidsmagte is seldsaam en onderdrukking deur die staat kom min voor in vergelyking met ander lande met net so min geregtelike beskermingsmaatreëls, hoewel arbitrêre inhegtenisnemings en korrupsie in die weermag en polisie soms ’n probleem is. Ravalomanana se stigting in 2004 van Bianco, ’n teenkorrupsiediens, het gelei tot minder korrupsie onder veral Antananarivo se laervlakburokrate, hoewel hoërvlakamptenare nog nie deur die diens vervolg is nie.

Administratiewe verdeling

’n Kaart van Madagaskar se streke

Madagaskar word in 22 streke (faritra) verdeel. Die streke word verder verdeel in 119 distrikte, 1 579 kommunes en 17 485 fokontany.

Streke en voormalige provinsies
Nuwe streke Voormalige
provinsies
Oppervlakte
(in km²)
Inwoners
(2013-raming)
Diana (1) Antsiranana 19 266 700 021
Sava (2) Antsiranana 25 518 980 807
Itasy (3) Antananarivo 6 993 732 834
Analamanga (4) Antananarivo 16 911 3 348 794
Vakinankaratra (5) Antananarivo 16 599 1 803 307
Bongolava (6) Antananarivo 16 688 457 368
Sofia (7) Mahajanga 50 100 1 247 037
Boeny (8) Mahajanga 31 046 799 675
Betsiboka (9) Mahajanga 30 025 293 522
Melaky (10) Mahajanga 38 852 289 594
Alaotra Mangoro (11) Toamasina 31 948 1 027 110
Atsinanana (12) Toamasina 21 934 1 270 680
Analanjirofo (13) Toamasina 21 930 1 035 132
Amoron'i Mania (14) Fianarantsoa 16 141 715 027
Haute-Matsiatra (15) Fianarantsoa 21 080 1 199 183
Vatovavy-Fitovinany (16) Fianarantsoa 19 605 1 416 459
Atsimo-Atsinanana (17) Fianarantsoa 18 863 898 702
Ihorombe (18) Fianarantsoa 26 391 312 307
Menabe (19) Toliara 46 121 592 113
Atsimo-Andrefana (20) Toliara 66 236 1 316 756
Androy (21) Toliara 19 317 733 933
Anosy (22) Toliara 25 731 671 805
Totaal 587 295 21 842 167
Geborduurde tafeldoeke word op die eiland Nosy Komba aan toeriste verkoop

In die tyd van die Eerste Republiek het Frankryk Madagaskar se ekonomiese beplanning en beleid grootliks beïnvloed en was hy die eiland se belangrikste handelsvennoot. Regeringsinisiatiewe soos ’n plattelandse ontwikkelingsprogram en staatsplase is in werking gestel om die vervaardiging van produkte soos rys, koffie, sy en palmolie aan te moedig. Ontevredenheid met hierdie beleide was ’n belangrike faktor in die stigting van die sosialisties-Marxistiese Tweede Republiek, toe die voorheen private bank en die versekeringsbedryf genasionaliseer is; staatsmonopolieë is daargestel vir nywerhede soos tekstiel, katoen en elektrisiteit; en invoer-uitvoer-handel en skeepvaart is onder staatsbeheer geplaas. Madagaskar se ekonomie het vinnig agteruitgegaan en uitvoer het afgeneem, nywerheidsproduksie het met 75% gedaal, inflasie het die hoogte ingeskiet en die regering se skuld het toegeneem; die plattelandse bevolking het gou onder die broodlyn gelewe. Meer as 50% van die nasie se inkomste uit uitvoer is gebruik om skuld af te betaal.

Die Internasionale Monetêre Fonds (IMF) het Madagskar gedwing om hul beleide aan te pas en die ekonomie vry te maak toe die staat in 1982 bankrot speel. Deur die loop van die 1980's is staatsbeheerde nywerhede geleidelik geprivatiseer. Die politieke krisis van 1991 het gelei tot die opskorting van hulp van die IMF en Wêreldbank. Voorwaardes vir die hervatting van hulp is nie onder Zafy nagekom nie; hy het onsuksesvol probeer om ander inkomstebronne vir die staat te kry voordat hulp hervat is onder die tussentydse regering wat ná Zafy se staat van beskuldiging ingestel is. Die IMF het in 2004 onder die Ravalomanana-administrasie ingestem om die helfte van Madagaskar se skuld af te skryf. Dit het gelei tot streng maatstawwe vir ekonomiese, regerings- en menseregtehervormings.

Madagaskar se bruto binnelandse produk (BBP) is in 2015 op 9,98 miljard dollar geraam, met ’n per capita-BBP van $411,82. Sowat 69% van die bevolking lewe onder die nasionale broodlyn van ’n dollar per dag. Oor die afgelope vyf jaar was die gemiddelde groeikoers 2,6%, maar daar is verwag dat sou toeneem danksy openbarewerkprogramme en die groei van die dienssektor. Die landbousektor het in 2011 altesaam 29% van die BBP bygedra en vervaardiging 15%. Madagaskar se ander bronne van groei is toerisme, landbou en die natuurproduktebedryf.

Toerisme fokus op die ekotoerismemark en steun op die eiland se unieke biodiversiteit, ongerepte natuurhabitats, nasionale parke en lemurspesies. ’n Geraamde 365 000 toeriste het Madagaskar in 2008 besoek, maar dit het afgeneem tydens die politieke krisis van 2009, met 180 000 toeriste in 2010. Die afgelope paar jaar groei die bedryf weer stelselmatig; in 2016 het 293 000 toeriste die eiland besoek. Die regering se doelwit teen 2018 is 500 000 toeriste per jaar.

Natuurlike hulpbronne en handel

Speelgoeddiere word van raffia, die vesel van ’n inheemse palm, gemaak.

Madagaskar se hulpbronne sluit ’n verskeidenheid ongeprosesseerde landbou- en minerale bronne in. Landbou (insluitende raffia), vissery en bosbou is van die belangrikste bedrywe. Madagaskar is die wêreld se grootste verskaffer van vanielje en naeltjies. Ander belangrike uitvoerprodukte sluit in koffie, lietsjies en garnale. Belangrike minerale bronne sluit verskeie soorte edel- en halfedelstene in. Madagaskar voorsien in die helfte van die wêreld se aanvraag na saffiere, wat in die laat 1990's naby Ilakaka, ’n dorpie in die suidweste van die eiland, ontdek is.

Madagaskar het ook groot neerslae van ilmeniet (titaanerts), chromiet, steenkool, yster, kobalt, koper en nikkel. Verskeie groot projekte in die mynbou-, olie- en gassektore sal Madagaskar se ekonomie na verwagting in die toekoms ’n aansienlike inspuiting gee.

Uitvoer het in 2009 altesaam 28% van die BBP uitgemaak. Die grootste deel van die land se inkomste uit uitvoer kom van die tekstielbedryf, vissery, vanielje, naeltjies en ander kosprodukte. Frankryk is die grootste handelsvennoot, hoewel die VSA, Japan en Duitsland ook sterk ekonomiese bande met Madagaskar het. Die invoer van kosprodukte, brandstof, kapitaalgoedere, voertuie, verbruikersgoedere en elektronika sluk ’n geraamde 52% van die BBP in. Die belangrikste bronne van die eiland se invoerprodukte is China, Frankryk, Iran, Mauritius en Hongkong.

Infrastruktuur en media

’n Koerantstalletjie in Antananarivo.

In 2010 het Madagaskar sowat 7 617 km gestrate paaie, 854 km spoorlyne en 432 km bevaarbare waterweë gehad. Die meeste paaie op die eiland is ongestraat en baie raak onbegaanbaar in die reënseisoen. Nasionale roetes verbind die ses grootste streeksdorpe met Antananarivo.

Antananarivo word per spoor verbind met Toamasina, Ambatondrazaka en Antsirabe, en nog ’n spoorlyn verbind Fianarantsoa met Manakara. Die meeste belangrike seehawens lê aan die ooskus by Toamasina. Die nuutste hawe, by Ehoala, is in 2008 gebou en word privaat deur Rio Tinto besit; dit sal onder staatsbeheer kom sodra die maatskappy se mynprojek naby Tôlanaro omstreeks 2038 voltooi is. Air Madagascar verbind die eiland se baie klein streekslughawens en is die enigste praktiese manier om die meer afgeleë gebiede te bereik, veral in die reënseisoen wanneer baie paaie verspoel.

Lopende water en elektrisiteit word op nasionale vlak deur die regering se diensverskaffer, Jirama, verskaf, maar hulle kan nie die hele bevolking bedien nie. In 2009 het net 6,8% van Madagaskar se fokontany toegang tot Jirama se water gehad, terwyl 9,5% elektrisiteit gehad het. Altesaam 56% van die krag word deur hidroëlektriese kragsentrales verskaf en die res deur dieselenjinopwekkers. Baie mense in die stede het toegang tot mobiele telefone en die internet, maar dit is beperk in plattelandse gebiede. Sowat 30% van die distrikte het toegang tot die land se verskeie privaat telekommunikasienetwerke deur ’n selfoon of landlyn.

Die radio is die manier waarop die meeste mense plaaslike, landwye of internasionale nuus kry. Die hele eiland vang staatsbeheerde radio-uitsendings op. Honderde openbare of privaat stasies met plaaslike of streeksdekking bied alternatiewe dienste. Benewens die staatstelevisiekanaal beeldsend ’n verskeidenheid privaat beheerde TV-stasies plaaslike en internasionale programme oor die hele eiland. Verskeie mediamaatskappye word besit deur politici, soos die mediagroepe MBS (onder besit van Ravalomanana) en Viva (besit deur Rajoelina), en dit lei tot politieke polarisasie in verslaggewing.

Die media het al in verskillende mates druk ondervind om hul kritiek van die regering te sensor. Verslaggewers is al gedreig en mediamaatskappy moet soms noodgedwonge sluit. Beskuldigings van mediasensuur het sedert 2009 gestyg. Internettoegang het oor die laaste dekade drasties toegeneem – 352 000 inwoners het in Desember 2011 toegang tuis of danksy die land se baie internetkafees gehad.

Sterftes onder vroue tydens swangerskap het ná 1990 afgeneem, maar weer ná 2009 gestyg weens politieke onstabiliteit.

Mediese sentrums, apteke en hospitale word dwarsoor die eiland aangetref, hoewel hulle in stedelike gebiede, veral Antananarivo, gekonsentreer is. Toegang tot mediese sorg bly buite die bereik van baie Malgasse, veral op die platteland, en baie wend hulle tot tradisionele helers. Benewens die groot koste van mediese sorg in vergelyking met die gemiddelde inkomste, is daar min professionele medici. In 2010 het Madagaskar gemiddeld drie hospitaalbeddens per 10 000 mense gehad, en altesaam 3 150 dokters, 5 661 verpleegsters, 385 gemeenskapsgesondheidswerkers, 175 aptekers en 57 tandartse vir ’n bevolking van meer as 22 miljoen. Altesaam 14,6% van die regering se uitgawes was in 2008 vir die gesondheidsektor. Sowat 70% van mediese uitgawes is deur die regering bygedra en die res deur internasionale skenkers en ander privaat bronne. Die regering verskaf minstens een basiese gesondheidsentrum per kommune. Privaat gesondheidsentrums is gekonsentreer in stedelike gebiede, veral dié op die sentrale hoogland.

Ondanks dié beperkings lyk dit of gesondheidsdienste die afgelope 20 jaar verbeter het. Inentings vir kinders teen siektes soos hepatitis B, witseerkeel en masels het in dié tyd met gemiddeld 60% toegeneem, wat daarop dui dat basiese mediese dienste en behandelings min is, maar al hoe meer beskikbaar raak. Die Malgassiese vrugbaarheidsyfer was in 2009 net 4,6 kind per vrou, ’n afname van 6,3 in 1990. Tienerswangerskappe van 14,8% in 2011, veel hoër as die gemiddeld in Afrika, dra by tot die vinnige bevolkingsaanwas. In 2010 was daar 440 sterftes onder swanger ma's per 100 000 geboortes, in vergelyking met 373,1 in 2008 en 484,4 in 1990, wat dui op ’n afname in perinatale sorg (kort voor, tydens of kort ná geboorte) ná die staatsgreep van 2009. Die sterftesyfer onder babas was in 2011 41 per 1 000 geboortes en onder kinders jonger as vyf jaar 61 per 1 000 geboortes. Skistosomiase, malaria en seksueel oordraagbare infeksies is algemeen, hoewel vigs min voorkom in vergelyking met ander lande in Afrika; dit raak net 0,2% van die volwasse bevolking. Die sterftesyfer weens malaria is ook van die laagstes in Afrika. Die lewensverwagting in 2009 was 63 jaar vir mans en 67 jaar vir vroue.

In 2017 was daar ’n uitbraak van builepes in Madagaskar, veral in stedelike gebiede.

Madagaskar se Departement van Onderwys
Klem is onder Ravalomanana geplaas op toegang tot onderwys en die gehalte daarvan

Voor die 19de eeu was alle opvoeding op Madagaskar informeel en hoofsaaklik daarop gemik om praktiese aanleg en sosiale en kulturele waardes te bevorder, insluitende respek vir voorvaders en ouer persone. Die eerste amptelike skole in die Europese styl is in 1818 by Toamasina gebou deur lede van die Londense Sendinggenootskap. Die genootskap is deur koning Radama I (1810-'28) genooi om skole in Imerina uit te brei en kinders van die aristokrasie basiese geletterdheid en syferkundigheid te leer. Die skole is in 1835 deur Ranavalona I gesluit, maar in die dekades ná haar dood heropen.

Teen die einde van die 19de eeu het Madagaskar die bes ontwikkelde en modernste skolestelsel in die voorkoloniale Afrika suid van die Sahara gehad. Toegang tot skole is in die koloniale tydperk in die kusstreke uitgebrei, met die klem op Frans en basiese werkvaardighede. Tydens die postkoloniale Eerste Republiek is steeds gebruik gemaak van Franse burgers as onderwysers en was Frans die onderrigtaal, en dit het ontevredenheid veroorsaak onder Malgasse wat ’n algehele skeiding van die voormalige koloniale mag voorgestaan het.

In die tyd van die Tweede Republiek is Franse onderwysers en burgers verban, Malgassies het die taal van onderrig geword en baie jong Malgasse is vinnig opgelei om in afgeleë plattelandse gebiede onderwys te gee onder die beleid van verpligte twee jaar lange nasionale diens.

Die beleid, bekend as malgachization, het gepaardgegaan met kwaai ekonomiese agteruitgang en ’n drastiese afname in die gehalte van onderwys. Leerlinge kon in dié tyd nie Frans of ander vakke baasraak nie en het gesukkel om ná skool werk te kry. Baie moes noodgedwonge werke met ’n lae salaris in die informele of swartmark aanvaar wat hulle verder in armoede gedompel het. Buiten die kort tyd van Zafy as president, van 1992 tot 1996, was Ratsiraka van 1975 tot 2001 aan die bewind en hy kon nie daarin slaag om die onderwys veel te verbeter nie.

Onder die Ravalomanana-administrasie (2002-'09) is klem op onderwys gelê – dit is tans gratis en verpligtend vir kinders tussen 6 en 13 jaar oud. Primêre opvoeding duur vyf jaar, ’n lae sekondêre vlak vier jaar en ’n hoër sekondêre vlak drie jaar. Tydens Ravalomanana se eerste termyn is duisende nuwe laerskole en bykomende klaskamers gebou, ouer geboue is gerestoureer en tienduisende laerskoolonderwysers is opgelei. Laerskoolopvoeding is gratis gemaak en stelle met basiese skoolbehoeftes is in die laerskole uitgedeel.

Eindelik was daar minstens een primêre skool per fokontany, een laer sekondêre skool per kommune en een hoër sekondêre skool in al die stedelike gebiede. Die drie kampusse van die nasionale openbare universiteit is geleë in Antananarivo (in 1961 gestig), Mahajanga (1977) en Fianarantsoa (1988). Daar is ook verskeie kolleges en privaat universiteite en tegniese kolleges.

Danksy die groter beskikbaarheid van onderwysinstellings het studentetalle tussen 1996 en 2006 meer as verdubbel. Die gehalte is egter swak en baie studente moet jare herhaal of skop op. Opvoedingsbeleide tydens Ravalomanana se tweede termyn het gefokus op gehalte, insluitende hoër minimum opvoedingstandaarde vir voornemende laerskoolonderwysers, van die besit van ’n sertifikaat van ’n middelbare skool tot dié van ’n hoërskool. Die opleidingsprogram vir onderwysers is ook verbeter. In 2008 was die regering se besteding aan die onderwys 13,4% van sy totale uitgawes en 2,9% van die BBP. Laerskoolklasse is oorvol, met ’n verhouding van leerling tot onderwyser van 47:1 in 2008.

In 2016 is Madagaskar se bevoling op 25 miljoen geraam, teenoor 2,2 miljoen in 1900. Die jaarlikse bevolkingsaanwas was in 2009 sowat 2,9%.

Sowat 42,5% van die bevolking is jonger as 15 jaar, terwyl 54,5% tussen 15 en 64 jaar oud is. Dié wat 65 en ouer is, is 3% van die bevolking. Net twee sensusopnames, in 1975 en 1993, is gedoen sedert onafhanklikwording. Die digs bevolkte gebiede is die oostelike hoogland en die ooskus, terwyl die westelike vlaktes die yls bewoonde dele is.

Etniese groepe

Die streeksverspreiding van etniese subgroepe op Madagaskar

Die Malgasse maak meer as 90% van die eiland se bevolking uit en word gewoonlik in 18 subgroepe verdeel. Onlangse DNS-navorsing het getoon die genetiese samestelling van die gemiddelde Malgas is min of meer ’n gelyke mengsel van Suidoos-Asiatiese en Oos-Afrikaanse gene, hoewel die genetika van sommige gemeenskappe ’n groter oorsprong van een van dié twee groepe toon of tekens van Arabiese, Indiese of Europese afkoms.

Suidoos-Asiatiese kenmerke, veral van Suid-Borneo, is veral oorheersend in die Merina van die sentrale hoogland. Hulle is die grootste Malgassiese subgroep, sowat 26% van die bevolking, terwyl sekere kusvolke sterker Oos-Afrikaanse eienskappe het. Die grootste etniese kusgroepe is die Betsimisaraka (14,9%) en die Tsimihety en Sakalava (6% elk).

Etniese subgroep Streeksverspreiding
Antankarana, Sakalava, Tsimihety Voormalige Antsiranana-provinsie
Sakalava, Vezo Voormalige Mahajanga-provinsie
Betsimisaraka, Sihanaka, Bezanozano Voormalige Toamasina-provinsie
Merina Voormalige Antananarivo-provinsie
Betsileo, Antaifasy, Antambahoaka, Antaimoro, Antaisaka, Tanala Voormalige Fianarantsoa-provinsie
Mahafaly, Antandroy, Antanosy, Bara, Vezo Voormalige Toliara-provinsie

Chinese, Indiese en Comoraanse minderhede kom op Madagaskar voor, sowel as ’n klein Europese (hoofsaaklik Franse) bevolking. Emigrasie in die laat 20ste eeu het hierdie minderhede verder laat afneem, soms in skielike vlae soos met die uittog van Comorane in 1976 ná anti-Comoraanse betogings in Mahajanga. Daarteenoor was daar geen aansienlike emigrasie van Malgasse nie. Die getal Europeërs het afgeneem sedert onafhanklikwording, van 68 430 in 1958 tot 17 000 drie dekades later. In die middel 1980's het daar sowat 25 000 Comorane, 18 000 Indiërs en 9 000 Chinese op Madagaskar gewoon.

Taal

’n Malgassiese kind

Malgassies is van Maleis-Polinesiese oorsprong en word algemeen gepraat. Die talle Malgassiese dialekte, wat gewoonlik onderling verstaan word, kan in twee hoofgroepe geklassifiseer word: Oos-Malgassies, wat in die oostelike woudstreke en hoogland gepraat word, insluitende die Merina-dialek van Antananarivo; en Wes-Malgassies van die westelike kusvlaktes. Frans het tydens die Franse heerskappy die amptelike taal geword, maar volgens die eerste grondwet van 1958 was Malgassies en Frans albei amptelike tale. Frans word veral deur die opgevoede deel van die bevolking gepraat en vir internasionale kommunikasie gebruik.

Volgens die grondwet van 2007 het Malgassies die nasionale taal gebly, maar was daar drie amptelike tale: Malgassies, Frans en Engels. Engels is verwyder uit die grondwet wat in 2010 deur kiesers in ’n referendum goedgekeur is.

Vandag word Malgassies en Frans as die twee amptelike tale erken. Albei word in laer- en hoërskole gebruik.

Godsdiens

Protestants 51.8%
Rooms-Katoliek 38.1%
Ander Christene 1.1%
Islam 3%
Volksgelowe 5.4%
Godsdiens op Madagaskar

Volgens die Amerikaanse departement van buitelandse sake was 41% van Malgasse in 2011 Christene en 52% het tradisionele godsdienste aangehang wat gewoonlik klem lê op die lewendes en die razana (voorouers). Volgens die Pew-navorsingsentrum was 85% van die bevolking egter in 2010 Christene en net 4,5% het tradisionele godsdienste beoefen. Onder die Christene was daar meer Protestante as Rooms-Katolieke.

’n Famadihana-herbegrafnis

Eerbetoon aan voorouers het gelei tot die tradisie om graftombes te bou, sowel as die hooglandse praktyk die famadihana, waar ’n afgestorwe familielid se oorskot opgegrawe en in skoon sydoeke toegdraai word voordat dit in die graf teruggeplaas word. Die famadihana is ’n geleentheid waarop die geliefde voorouer geëer, daar met familie en die gemeenskap herenig en ’n feesatmosfeer geniet kan word. Inwoners van omringende dorpe word ook dikwels genooi na die geleentheid, waar kos en rum gewoonlik voorgesit en musiek gemaak word. Agting vir voorouers word ook dikwels gewys deur die handhawing van fady, taboes wat gerespekteer word tydens die lewe en ná die dood van die persoon wat dit ingestel het. Daar word geglo as respek aan voorouers betoon word, sal hulle die lewendes help. Net so word ongelukke dikwels toegeskryf aan voorouers wie se wense verwaarloos is. Die offering van ’n seboe is ’n tradisionele manier om voorouers te paai of eer. Die Malgasse glo ook tradisioneel in ’n skeppergod, wat Zanahary of Andriamanitra genoem word.

In 1818 het die Londense Sendinggenootskap die eerste Christelike sendelinge na Madagasar gestuur. Hulle het kerke gebou, die Bybel in Malgassies vertaal en mense bekeer. Van 1835 af het koningin Ranavalona I hierdie bekeerdes vervolg as deel van ’n poging om die Europese kulturele en politieke invloed op die eiland stop te sit. In 1869 het ’n opvolger van haar, koningin Ranavalona II, die Christelike geloof teruggebring en sendingwerk aangemoedig. Vandag meng baie Christene hul godsdiens met tradisionele gelowe vir die verering van voorouers. Hulle sal byvoorbeeld iemand uit die kerk begrawe en daarna tradisonele begrafnisrituele hou, of ’n Christelike predikant nooi om ’n famadihana-herbegrafnis te seën.

Islam word ook beoefen. Dit is in die Middeleeue na die eiland gebring deur handelaars uit Arabië en Somalië wat verskeie Islamitiese skole aan die ooskus geopen het. Terwyl die Arabiese skrif, leenwoorde en Islamitiese astrologie oor die eiland versprei het, het die Islamitiese godsdiens nie veel byval gevind nie, behalwe by ’n klompie gemeenskappe aan die suidooskus. Vandag maak Moslems 3-7% van die bevolking uit en is hulle hoofsaaklik in die noordwestelike provinsies Mahajanga en Antsiranana gekonsentreer. Die meerderheid van hulle is Soenni. Hindoeïsme is meer onlangs, in die laat 19de eeu, aan die eilandbewoners bekend gestel deur mense uit Indië.

Hiragasy musikante geklee in tradisionele Lambas

Elk van die baie etniese subgroepe op Madagaskar het sy eie gelowe, gebruike en lewenswyse wat histories bygedra het tot ’n eie identiteit. Daar is egter ’n aantal eienskappe wat algemeen voorkom en ’n sterk verenigde Malgassiese kultuur skep. Benewens ’n gedeelde taal en gedeelde tradisionele godsdienste wat sentreer om ’n skeppergod en die verering van voorouers, word die tradisionele Malgassiese opvattings gevorm deur waardes wat klem lê op fihavanana (solidariteit), vintana (bestemming), tody (karma) en hasina, ’n heilige lewenskrag wat tradisionele gemeenskappe glo magsfigure in die gemeenskap of familie vul en dus wettigheid aan hulle verleen. Ander kultuurelemente wat algemeen voorkom is, is manlike besnydenis; sterk familiebande; ’n geloof in toorkrag, wiggelaars, astrologie en toordokters; en ’n tradisionele verdeling van die sosiale klasse in adellikes, vrye burgers en slawe.

Hoewel sosiale kastes nie meer wetlik erken word nie, raak die kasteverbintenisse van die voorvaders steeds sosiale status, ekonomiese geleenthede en rolle in die gemeenskap. Malgasse raadpleeg tradisioneel Mpanandro ("Makers van die Dae") om die beste dae vas te stel vir belangrike geleenthede soos troues of famadihana; dit word bepaal met ’n tradisionele astrologiestelsel wat die Arabiere na die eiland gebring het.

Die uiteenlopende oorspronge van die Malgassiese kultuur is duidelik. Die gewildste instrument, die valiha, is ’n bamboesbuis-siter wat vroeë setlaars uit Suid-Borneo met hulle saamgebring het. Die vorm daarvan stem baie ooreen met instrumente wat vandag in Indonesië en die Filippyne aangetref word. Tradisionele huise op Madagaskar lyk ook soos dié in Suid-Borneo wat betref simbolisme en voorkoms, met ’n reghoekige uitleg, spitsdak en sentrale steunpilaar. ’n Weerspieëling van die algemene verering van voorvaders is die graftombes wat van beter materiaal gebou en mooier versier is as die huise van die lewendes. Die vervaardiging en weef van sy kan teruggevoer word na die eerste setlaars en die eiland se nasionale drag, die geweefde lamba, het ontwikkel in ’n fyn kuns. Die Suidoos-Asiatiese invloed is ook duidelik in Madagaskar se kos, wat bestaan uit ’n verskeidenheid geurige groentes of vleisgeregte en altyd saam met rys geëet word.

Die Afrika-invloed word weerspieël deur die heilige belangrikheid van die seboes en hul verpersoonliking van hul eienaar se rykdom – tradisies wat op die vasteland van Afrika ontstaan het. Beesdiefstel, oorspronklik ’n deurgangsrite vir jong mans op die vlaktes waar die grootste beeskuddes voorkom, het ’n gevaarlike en soms dodelike misdaadbedryf geword; beeswagters in die suidweste probeer hul beeste met tradisionele spiese beskerm teen professionele veediewe wat al hoe swaarder gewapen is.

Kunste

’n Hiragasy-danser

’n Groot verskeidenheid mondelinge en geskrewe letterkunde het op Madagaskar ontwikkel. Een van die eiland se gewildste kunstradisies is die redenaarskuns, soos uitgedruk in die verskillende vorme van hainteny (poësie), kabary (openbare redevoering) en ohabolana (spreekwoorde). ’n Epiese gedig, die Ibonia, is deur die eeue in verskillende vorme oorgedra en gee ’n insig in die uiteenlopende mitologieë en gelowe van die tradisionele Malgassiese gemeenskappe. Hierdie tradisie is in die 20ste eeu voortgesit deur sulke kunstenaars soos Jean-Joseph Rabearivelo, wat beskou word as Afrika se eerste moderne digter, en Elie Rajaonarison, ’n digter van die nuwe vlaag Malgassiese poësie.

Madagaskar het ook ’n ryk musiekerfenis, en dit is duidelik uit die tientalle streekmusiekgenres soos die kusstreke se salegy en die hoogland se hiragasy wat lewe gee aan dorpsbyeenkomste, plaaslike dansvloere en nasionale radio. ’n Dag lange byeenkoms met hiragasy, danse en kabary word veral deur die Merina gehou, met groepe wat teen mekaar meeding. Daar is ook ’n groeiende kultuur van klassieke musiek, met jongmense wat onderrig word in jeugakademies en orkeste wat die jeug se betrokkenheid by klassieke musiek bevorder.

Saam met syweefwerk en lamba-vervaardiging word die weef van raffia en ander plaaslike plantmateriaal gebruik om ’n groot verskeidenheid praktiese items soos matte, mandjies, beursies en hoede te maak. Houtsneewerk is ’n goed ontwikkelde kunsvorm, en streekstyle kan gesien word in die versierings van balkonrelings en ander argitektoniese elemente. Beeldhouers skep ’n verskeidenheid meubels en huishoudelike items, begrafnispilare en beeldhouwerke, waarvan baie vir die plaaslike toeristemark gemaak word. Die versierende en funksionele houtwerktradisies van die Zafimaniry-volk van die sentrale hoogland is in 2008 opgeneem in Unesco se lys van ontasbare kulturele erfenisgoed.

Onder die Antaimoro-volk is die vervaardiging van papier met ingelegde blomme en ander natuurlike materiale ’n tradisie wat die gemeenskap begin het om ekotoerisme te bevorder. Borduur- en ander naaldwerk word gebruik in die vervaardiging van klere, tafeldoeke en ander huishoudelike materiaalitems, asook vir plaaslike kunsmarkte. ’n Paar kunsgalerye in Antananarivo en ander stadsgebiede verkoop skilderye deur plaaslike kunstenaars en jaarlikse kunsgeleenthede word gehou, soos die Hosotra-opeluguitstalling in die hoofstad.

Sport en ontspanning

Moraingy is ’n tradisionele gevegskuns

Verskeie tradisionele soorte sport en vermaak bestaan op Madagaskar. Moraingy, ’n soort handgevegskuns, is ’n gewilde sportsoort in die kusstreke. Dit word tradisioneel deur mans beoefen, maar vroue het ook onlangs begin deelneem. Stoei met seboes, tolon-omby, word ook in baie streke beoefen. Verskeie soorte speletjies word ook gespeel, onder meer fanorona, ’n bordspel wat veral op die hoogland gewild is.

Deur die afgelope twee eeue het Westerse ontspanningsbedrywighede ook na Madagaskar oorgespoel. Rugby word beskou as die eiland se nasionale sportsoort en is tydens die Franse koloniale tydperk deur spoorwegingenieurs, wat in die hoofstad Antananarivo gewerk en rugby gespeel het, na die eilandstaat saamgeneem. Madagaskar het tot dusver nog nie vir 'n rugbywêreldbeker gekwalifiseer nie. Hulle ding in die Afrikanasiesbeker met ander opkomende rugbyspanne mee. Sokker is ook gewild en Madagaskar het al ’n wêreldkampioen opgelewer in pétanque, ’n Franse spel soortgelyk aan rolbal wat algemeen in stedelike gebiede en op die hoogland gespeel word. Skoolatletiekprogramme sluit gewoonlik sokker, baan- en veldnommers, judo, boks, vrouekorfbal en vrouetennis in. Madagaskar het in 1964 die eerste keer ’n span na die Olimpiese Spele gestuur en het ook al aan die Afrikaspele deelgeneem. Verkennerswerk is ook gewild, met drie verkennersklubs wat in 2011 ’n ledetal van 14 905 gehad het.

Danksy sy goeie sportgeriewe is verskeie Afrika-basketbal- en korfbalkampioenskappe al in Antananarivo gehou.

Kos

'n Straathandelaar verkoop vars aartappelskyfies en kaka pizon
Suurlemoen- en mangoplukkels (achards) word tradisioneel by etes in die noordwestelike kusstreke van Madagaskar bedien

Malgassiese kos weerspieël die uiteenlopende invloede van Suidoos-Asië, Afrika, Indië, China en Europa. Maaltye kan wissel van die eenvoudige, tradisionele geregte wat deur die vroegste setlaars berei is tot die feesgeregte wat aan die 19de-eeuse monarge voorgesit is. Die kos bestaan vandag gewoonlik uit rys (vary) as basis saam met laoka. Die baie soorte laoka sluit vegetariese of vleisgeregte in en daar is gewoonlik ook ’n sous wat gegeur is met bestanddele soos gemmer, uie, knoffel, tamaties, vanielje, klappermelk, sout, kerriepoeier en groenpeper en soms ook ander kruie en speserye. In dele van die droë suide en weste kan boeregesinne rys vervang met mielies, kassawe of wrongel wat van seboemelk gemaak word.

’n Groot verskeidenheid soet en sout poffertjies en ander versnaperinge soos tropiese vrugte is dwarsoor die eiland beskikbaar. Plaaslik vervaardigde drankies sluit in vrugtesappe, koffie, kruietees en alkoholiese dranke soos rum, wyn en bier. Die eiland vervaardig ook van die beste sjokolade in die wêreld.

  1. (fr) Le Comité Consultatif Constitutionnel (1 Oktober 2010). (PDF). Madagascar Tribune. (PDF) vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020. Besoek op18 April 2016.
  2. (en) . ESA.UN.org (custom data acquired via website). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. vanaf die oorspronklike op 24 Augustus 2018. Besoek op19 Junie 2019.
  3. (en) . Internasionale Monetêre Fonds. Besoek op19 Januarie 2019.
  4. (en) (PDF). United Nations Development Programme. 2018. (PDF) vanaf die oorspronklike op 15 Mei 2020. Besoek op18 Januarie 2019.
  5. (en) . Wêreldbank. vanaf die oorspronklike op 21 Mei 2020. Besoek op2 Maart 2011.
  6. (en) . UN-OHRLLS. vanaf die oorspronklike op 15 Mei 2020. Besoek op22 Februarie 2017.
  7. Cousins (1895), pp. 11–12
  8. (en) Bureau of African Affairs (3 Mei 2011). . U.S. Department of State. vanaf die oorspronklike op 8 Mei 2019. Besoek op24 Augustus 2011.
  9. (en) Central Intelligence Agency (2011). . The World Factbook. vanaf die oorspronklike op 11 Mei 2020. Besoek op24 Augustus 2011.
  10. Moriarty (1891), bl. 1–2
  11. (en) University of Berkeley: Understanding Evolution (Oktober 2009). . vanaf die oorspronklike op 16 Mei 2020. Besoek op19 Maart 2011.
  12. (en) Vences M, Wollenberg KC, Vieites DR, Lees DC (Junie 2009). . Trends in Ecology and Evolution. 24 (8): 456–465. doi:. PMID . Geargiveer vanaf (PDF) op 11 Februarie 2012. Besoek op11 Februarie 2012.
  13. (en) Encyclopædia Britannica (2011). . Encyclopædia Britannica. Eb.com. vanaf die oorspronklike op 1 April 2009. Besoek op25 Augustus 2011.
  14. (en) Metz, Helen Chapin (1994). . vanaf die oorspronklike op 9 April 2020. Besoek op1 Februarie 2011.
  15. (en) International Federation of Red Cross And Red Crescent Societies (25 Februarie 2005). . ReliefWeb. vanaf die oorspronklike op 14 April 2008. Besoek op31 Maart 2011.
  16. (en) Integrated Regional Information Networks (2 Julie 2004). . ReliefWeb. vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020. Besoek op9 September 2012.
  17. (en) Mittermeier, R.A.; Wallis, J.; Rylands, A.B.; Ganzhorn, J.U.; Oates, J.F.; Williamson, E.A.; Palacios, E.; Heymann, E.W.; Kierulff, M.C.M.; Yongcheng, Long; Supriatna, J.; Roos, C.; Walker, S.; Cortés-Ortiz, L.; Schwitzer, C., reds. (2009). (PDF). Illustrated by S.D. Nash. IUCN/SSC Primate Specialist Group, International Primatological Society, and Conservation International: 1–92.Cite journal requires |journal= (help)
  18. (en) Conservation International (2007). . Biodiversity Hotspots. Conservation International. vanaf die oorspronklike op 24 Maart 2012. Besoek op24 Augustus 2011.
  19. (en) Tattersall, Ian (2006). . Springer. pp. 1–6. ISBN 0-387-34585-X.
  20. Hobbes & Dolan (2008), bl. 517
  21. Hillstrom & Collier Hillstrom (2003), bl. 50
  22. (en) Callmander, Martin (2011). . Plant Ecology and Evolution. 144 (2): 121–125. doi:. Geargiveer vanaf (PDF) op 11 Februarie 2012. Besoek op11 Februarie 2012.
  23. (en) Lavranos, John (2004). "Pachypodium makayense: A New Species From Madagascar". Cactus and Succulent Journal. 76 (2): 85–88.
  24. Bradt (2011), bl. 38
  25. (en) Baum DA, Small RL, Wendel JF (1998). "Biogeography and floral evolution of baobabs (Adansonia, Bombacaceae) as inferred from multiple data sets". Systematic Biology. 47 (2): 181–207. doi:. PMID .
  26. (en) Keglevich, Péter; Hazai, Laszlo; Kalaus, György; Szántay, Csaba (2012). . Molecules. 17 (5): 5893–5914. doi:. PMID .
  27. (en) Sears, Justin E.; Boger, Dale L. (2015). "Total Synthesis of Vinblastine, Related Natural Products, and Key Analogues and Development of Inspired Methodology Suitable for the Systematic Study of Their Structure-Function Properties". Accounts of Chemical Research. 48 (3): 653–662. doi:.
  28. (en) Kuboyama, Takeshi; Yokoshima, Satoshi; Tokuyama, Hidetoshi; Fukuyama, Tohru (2004). "Stereocontrolled total synthesis of (+)-vincristine". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 101 (33): 11966–11970. Bibcode:. doi:.
  29. (en) van der Heijden, Robert; Jacobs, Denise I.; Snoeijer, Wim; Hallard, Didier; Verpoorte, Robert (2004). "The Catharanthus alkaloids: Pharmacognosy and biotechnology". Current Medicinal Chemistry. 11 (5): 607–628. doi:. PMID .
  30. (en) Raviña, Enrique (2011). "Vinca alkaloids". . John Wiley & Sons. pp. 157–159. ISBN 978-3-527-32669-3.
  31. (en) . cancer.org. American Cancer Society. 29 Maart 2017. Besoek op22 Junie 2017.
    (en) . cancer.org. American Cancer Society. 31 Mei 2016. Besoek op22 Junie 2017.
  32. (en) . cancer.org. American Cancer Society. 18 Februarie 2016. Besoek op22 Junie 2017.
    (en) . cancer.org. American Cancer Society. 22 Februarie 2016. Besoek op22 Junie 2017.
    (en) . cancer.org. American Cancer Society. 3 Februarie 2016. Besoek op22 Junie 2017.
  33. (en) . cancer.org. American Cancer Society. 22 Januarie 2016. Besoek op22 Junie 2017.
    (en) . cancer.org. American Cancer Society. 21 Januarie 2016. Besoek op22 Junie 2017.
    (en) . cancer.org. American Cancer Society. 16 Mei 2016. Besoek op22 Junie 2017.
  34. (en) Foster, Steven (2010). "From Herbs to Medicines: The Madagascar Periwinkle's Impact on Childhood Leukemia: A Serendipitous Discovery for Treatment". Alternative and Complementary Therapies. 16 (6): 347–350. doi:.
  35. (en) Cooper, Raymond; Deakin, Jeffrey John (2016). "Africa's gift to the world". . CRC Press. pp. 46–51. ISBN 978-1-4987-0430-4.
  36. Ellis (1859), bl. 302
  37. (en) McLendon, Chuck (16 Mei 2000). . Floridata.com. vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020. Besoek op14 September 2009.
  38. (en) Lambahoany Ecotourism Centre (24 Augustus 2011). . Lambahoany Ecotourism Centre. Geargiveer vanaf op 22 Julie 2015. Besoek op24 Augustus 2011.
  39. (en) Black, Richard (13 Julie 2012). . BBC News. vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020. Besoek op26 Augustus 2012.
  40. (en) Mittermeier, R.; Ganzhorn, J.; Konstant, W.; Glander, K.; Tattersall, I.; Groves, C.; Rylands, A.; Hapke, A.; Ratsimbazafy, J.; Mayor, M.; Louis, E.; Rumpler, Y.; Schwitzer, C.; Rasoloarison, R. (December 2008). "Lemur diversity in Madagascar". International Journal of Primatology. 29 (6): 1607–1656. doi:.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  41. (en) Jungers, W.L.; Godfrey, L.R.; Simons, E.L.; Chatrath, P.S. (1997). . Proceedings of the National Academy of Sciences USA. 94 (22): 11998–2001. Bibcode:. doi:. PMC. PMID .
  42. (en) Okajima Y, Kumazawa Y (2009). "Mitogenomic perspectives into iguanid phylogeny and biogeography: Gondwanan vicariance for the origin of Madagascan oplurines". Gene. 441 (1–2): 28–35. doi:. PMID .
  43. (en) Glaw, F.; Köhler, J. R.; Townsend, T. M.; Vences, M. (2012). Salamin, Nicolas (red.). . PLoS ONE. 7 (2): e31314. Bibcode:. doi:. PMC. PMID .
  44. (en) . ABC News. 30 Julie 2010. Geargiveer vanaf op 28 Junie 2011. Besoek op11 Februarie 2011.
  45. (en) Gade, Daniel W. (1996). "Deforestation and its effects in Highland Madagascar". Mountain Research and Development. 16 (2): 101–116. doi:. JSTOR .AS1-onderhoud: ref=harv (link)
  46. Kull (2004), bl. 153
  47. (en) Campbell, Gwyn (1993). "The Structure of Trade in Madagascar, 1750–1810". The International Journal of African Historical Studies. 26 (1): 111–148. doi:. JSTOR .
  48. Emoff (2004), bl. 51–62
  49. (en) Harper, Grady J.; Steininger, Marc; Tucker, Compton; Juhn, Daniel; Hawkins, Frank (2007). "Fifty years of deforestation and forest fragmentation in Madagascar". Environmental Conservation. Cambridge Journals. 34 (4): 325–333. doi:.
  50. (en) Bachelard, Jerome; Marcus, Richard (2011). (PDF). Freedom House. vanaf die oorspronklike op 7 Maart 2016. Besoek op25 Augustus 2012.
  51. (en) Green GM, Sussman RW (1990). "Deforestation history of the eastern rainforests of Madagascar from satellite images". Science. 248 (4952): 212–215. Bibcode:. doi:. PMID .
  52. (en) Morelle, Rebecca (29 Mei 2014). . BBC News. vanaf die oorspronklike op 10 September 2018. Besoek op29 Julie 2014.
  53. Davies (2003), bl. 99–101
  54. (en) Handwerk, Brian (21 Augustus 2009). . National Geographic News. Geargiveer vanaf op 10 Oktober 2017. Besoek op15 Maart 2011.
  55. (en) Madagascar National Parks (2011). . parcs-madagascar.com. Geargiveer vanaf op 6 Mei 2015. Besoek op25 Augustus 2011.
  56. (en) . Unesco. vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020. Besoek op30 April 2011.
  57. (en) Luna, Kenny. . Treehugger. Geargiveer vanaf op 11 September 2011. Besoek op11 Junie 2011.
  58. (en) Gommery, D.; Ramanivosoa, B.; Faure, M.; Guérin, C.; Kerloc'h, P.; Sénégas, F.; Randrianantenaina, H. (2011). "Oldest evidence of human activities in Madagascar on subfossil hippopotamus bones from Anjohibe (Mahajanga Province)". Comptes Rendus Palevol. 10 (4): 271–278. doi:.
  59. (en) Dewar, R. E.; Radimilahy, C.; Wright, H. T.; Jacobs, Z.; Kelly, G. O.; Berna, F. (2013). . Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 110 (31): 12583–12588. Bibcode:. doi:. PMC. PMID .
  60. (en) Crowley, B.E. (2010). "A refined chronology of prehistoric Madagascar and the demise of the megafauna". Quaternary Science Reviews. 29 (19–20): 2591–2603. Bibcode:. doi:.
  61. (en) Virah-Sawmy, M.; Willis, K. J.; Gillson, L. (2010). "Evidence for drought and forest declines during the recent megafaunal extinctions in Madagascar". Journal of Biogeography. 37 (3): 506–519. doi:.
  62. (en) Campbell, Gwyn (1993). "The Structure of Trade in Madagascar, 1750–1810". The International Journal of African Historical Studies. 26 (1): 111. doi:. JSTOR .
  63. Wink (2004), bl. 185
  64. (fr) Domenichini, J.P. . Express de Madagascar. Madatana.com. vanaf die oorspronklike op 15 Februarie 2020. Besoek op5 November 2010.
  65. (fr) Razafimahazo, S. (2011). . Revue de l'Océan Indien. Madatana.com. vanaf die oorspronklike op 15 Februarie 2020. Besoek op8 November 2010.
  66. Oliver (1886), bl. 16
  67. Kent (1976), bl. 65–71
  68. (en) . Metmuseum.org. vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020. Besoek op25 April 2010.
  69. Ogot (1992), bl. 418
  70. Hodder (1982), bl. 59
  71. (en) . Unesco. vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020. Besoek op30 April 2011.
  72. Ade Ajayi (1998), bl. 413–422
  73. (en) Campbell, Gwyn (October 1991). "The state and pre-colonial demographic history: the case of nineteenth century Madagascar". Journal of African History. 23 (3): 415–445.
  74. (en) Campbell, Gwyn (October 1991). "The state and pre-colonial demographic history: the case of nineteenth century Madagascar". Journal of African History. 23 (3): 415–445.
  75. Oliver (1886), bl. 124–126
  76. Uwechue (1981), bl. 473
  77. Thompson & Adloff (1965), bl. 9–10
  78. Fage, Flint & Oliver (1986), bl. 522–524
  79. Van Den Boogaerde (2008), bl. 7
  80. Randier (2006), bl. 400
  81. Curtin (1998), bl. 186
  82. Oliver, Fage & Sanderson (1985), bl. 529
  83. Oliver, Fage & Sanderson (1985), bl. 532
  84. Campbell (2005), bl. 107
  85. Shillington (2005), bl. 878
  86. Regnier (2015), bl. 152–154
  87. Fournet-Guérin (2007), bl. 45–54
  88. Frémigacci (1999), bl. 421–444
  89. Gallieni (1908), bl. 341–343
  90. Reinsch (1905), bl. 377
  91. Browning (2004), bl. 81–89
  92. Kennedy (2007), bl. 511–512
  93. Lehoullier (2010), bl. 107
  94. Kitchen (1962), bl. 256
  95. Pryor (1990), bl. 209–210
  96. (en) Marcus, Richard (August 2004). (Occasional Paper no. 89). Institute for Security Studies. Geargiveer vanaf op 7 September 2004. Besoek op15 Februarie 2012.Cite journal requires |journal= (help)
  97. (fr) . International Crisis Group. vanaf die oorspronklike op 7 Maart 2016. Besoek op25 November 2010.
  98. (fr) . Un.org. Besoek op10 Februarie 2014.
  99. (en) . Business Standard. 30 Desember 2015. vanaf die oorspronklike op 11 April 2019. Besoek op27 Februarie 2017.
  100. Nalla (2010), bl. 122–128
  101. (en) . BBC News. 20 Junie 2012. vanaf die oorspronklike op 6 November 2019. Besoek op25 Augustus 2012.
  102. (en) . worldpopulationreview.com. vanaf die oorspronklike op 15 Oktober 2019.
  103. (en) . Irinnews.org. 17 Desember 2003. vanaf die oorspronklike op 10 September 2011. Besoek op25 April 2010.
  104. (en) . Irinnews.org. 7 April 2009. vanaf die oorspronklike op 19 September 2011. Besoek op25 April 2010.
  105. (en) Leithead, Alastair (14 Mei 2002). . BBC News. vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020. Besoek op22 Januarie 2012.
  106. (en) . BBC News. 20 Maart 2009. vanaf die oorspronklike op 24 Maart 2009. Besoek op30 Maart 2009.
  107. (fr) . AirMadagascar.com. 28 Januarie 2012. vanaf die oorspronklike op 11 November 2017. Besoek op28 Januarie 2012.
  108. (en) Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor (8 April 2011). (PDF). U.S. Department of State. (PDF) vanaf die oorspronklike op 2 Mei 2017. Besoek op10 Julie 2011.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  109. (fr)Institut nationale de la statistique (INSTAT), Government of Madagascar (2010). . Persberig. Archived from on 15 Januarie 2012. . Besoek op 15 Januarie 2012.
  110. (fr) Ralison, Eliane; Goossens, Frans (Januarie 2006). World Food Programme (red.). . Strengthening Emergency Needs Assessment Capacity. Rome, Italië: Katholieke Universiteit Leuven. p. 3. Geargiveer vanaf (PDF) op 14 Januarie 2012. Besoek op14 Januarie 2012.
  111. Institut National de la Statistique, Madagaskar.
  112. (en) . vanaf die oorspronklike op 29 Oktober 2019. Besoek op27 Februarie 2017.
  113. (en) . www.google.com. vanaf die oorspronklike op 29 Oktober 2019. Besoek op22 Februarie 2017.
  114. (en) (PDF). World Bank. 25 Februarie 2011. Geargiveer vanaf (PDF) op 6 Julie 2014. Besoek op4 Februarie 2012.
  115. (en) . www.worldbank.org. vanaf die oorspronklike op 9 April 2020. Besoek op22 Februarie 2017.
  116. (en) AFDB, OECD, UNDP, UNECA (2011). (PDF). AfricanEconomicOutlook.org. (PDF) vanaf die oorspronklike op 11 Mei 2020. Besoek op28 Januarie 2012.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  117. (en) Christie, Iain; Crompton, Elizabeth (November 2003). . Africa Region Working Paper No. 63. Antananarivo: World Bank. Geargiveer vanaf (PDF) op 28 Januarie 2012. Besoek op28 Januarie 2012.Cite journal requires |journal= (help)
  118. 500 thousand visitors-in-the-2018
  119. Rodd & Stackhouse (2008), bl. 246
  120. (en) United Nations (2013). . Food and Agriculture Organization. vanaf die oorspronklike op 16 Oktober 2016. Besoek op13 April 2013.
  121. Pezzotta (2001), bl. 32
  122. (en) . Rio Tinto. 2009. vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020. Besoek op19 September 2012.
  123. (en) . PennWell Corporation. 6 Februarie 2012. vanaf die oorspronklike op 16 Januarie 2018. Besoek op19 September 2012.
  124. Bradt (2011), bl. 2.
  125. (fr) . Jirama. 2011. Besoek op28 Augustus 2013.
  126. (en) Legrip-Randriambelo, Olivia; Regnier, Denis (2014). . Health, Culture & Society. 7 (1): 28–37. doi:.
  127. (en) . Paris: World Health Organization. 2011. ISBN 978-92-4-156419-9. Geargiveer vanaf (PDF) op 21 Januarie 2012. Besoek op21 Januarie 2012.
  128. (en) . United Nations Population Fund. Augustus 2011. Geargiveer vanaf op 22 Januarie 2012. Besoek op22 Januarie 2012.Cite journal requires |journal= (help)
  129. (en) Beaumont, Peter (19 Oktober 2017). . The Guardian. vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020. Besoek op21 Oktober 2017.
  130. Ralibera (1993), bl. 196
  131. (fr) Ranaivoson, Samuel (1980). . Parys: UNESCO. Geargiveer vanaf (PDF) op 10 Julie 2011. Besoek op10 Julie 2011.Cite journal requires |journal= (help)
  132. (en) Mukonoweshuro, E.G. (1990). "State "resilience" and chronic political instability in Madagascar". Canadian Journal of African Studies. 24 (3): 376–398. doi:. JSTOR .
  133. (en) Lassibille, Gerard; Tan, Jee-Peng; Jesse, Cornelia; Nguyen, Trang Van (6 Augustus 2010). . The World Bank Economic Review. Oxford University Press. 24 (2): 303–329. doi:. Geargiveer vanaf op 11 Februarie 2012. Besoek op10 Februarie 2012.
  134. (fr) Ministère de l'Education Secondaire et l'Education de Base (2005). "Curriculum de formation des élèves-maîtres". Antananarivo, Madagascar: Government Printing Office.Cite journal requires |journal= (help)
  135. (en) . TradingEconomics.com. 2011. vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020. Besoek op28 Januarie 2012.
  136. (en) Hurles ME, Sykes BC, Jobling MA, Forster P; Sykes; Jobling; Forster (2005). . American Journal of Human Genetics. 76 (5): 894–901. doi:. PMC. PMID . Geargiveer vanaf op 6 Mei 2011. Besoek op30 April 2011.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  137. (en) Tofanelli S, Bertoncini S, Castrì L, Luiselli D, Calafell F, Donati G, Paoli G.; Bertoncini; Castrì; Luiselli; Calafell; Donati; Paoli (2009). "On the origins and admixture of Malagasy: new evidence from high-resolution analyses of paternal and maternal lineages". Molecular Biology and Evolution. 26 (9): 2109–2124. doi:. PMID .AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  138. Adelaar (2006), bl. 205–235
  139. Rajaonarimanana (2001), bl. 8
  140. (en) . Electoral Institute for the Sustainability of Democracy in Africa. Junie 2010. Geargiveer vanaf op 29 Julie 2019. Besoek op22 Januarie 2012.
  141. (en) . Globalreligiousfutures.org. vanaf die oorspronklike op 9 November 2019. Besoek op20 September 2017.
  142. (en) Bearak, Barry (5 September 2010). . New York Times. p. A7. vanaf die oorspronklike op 5 April 2020. Besoek op13 Januarie 2012.
  143. Bradt (2011), bl. 13–20
  144. Ade Ajayi (1989), bl. 437
  145. Middleton (1999), bl. 259–262, 272, 309
  146. (en) Blench, Roger (1982). . African Music. 6 (2): 81–93. doi:. JSTOR .
  147. (en) Kus, Susan; Raharijaona, Victor (2000). "House to Palace, Village to State: Scaling up Architecture and Ideology". American Anthropologist. New Series. 1 (102): 98–113. doi:.
  148. Acquier (1997), bl. 143–175
  149. Kusimba, Odland & Bronson (2004), bl. 12
  150. Bradt (2011), bl. 312
  151. Fox (1990), bl. 39
  152. (fr) Ravalitera, P. . Journal Express. Madatana.com. vanaf die oorspronklike op 11 Mei 2020. Besoek op11 November 2010.
  153. (en) Onbekend. . University of Virginia. vanaf die oorspronklike op 7 Februarie 2019. Besoek op15 November 2010.
  154. Rabearivelo (2007), bl. x
  155. Auzias & Labourdette (2007), p. 142
  156. Randrianary (2001), bl. 109–137
  157. (en) Ashamu, Charlotte; Gomez-Pickering, Diego; Luke, Amanda; Morrison, Paul; Pedersen, Mark; Symes, Mara; Weyandt, Marthe (2005). . United Nations Public-Private Alliance for Rural Development. Geargiveer vanaf (PDF) op 11 November 2017. Besoek op10 Julie 2011.
  158. Heale & Abdul Latif (2008), bl. 108–111
  159. (en) . Unesco. vanaf die oorspronklike op 6 November 2015. Besoek op24 Augustus 2012.
  160. (fr) . L'Express de Madagascar. l'expressmada.com. 7 Augustus 2009. Geargiveer vanaf op 15 Desember 2014. Besoek op24 Augustus 2012.
  161. Ratsimbazafy (2010), bl. 14–18
  162. Kusimba, Odland & Bronson (2004), bl. 87
  163. (en) . International Rugby Board. 23 Augustus 2007. Geargiveer vanaf op 6 Oktober 2014. Besoek op24 Julie 2012.
  164. (en) . The Roar. 16 Januarie 2019. Besoek op14 Februarie 2021.
  165. (en) Vegar, Ness (4 Oktober 1999). . petanque.org. vanaf die oorspronklike op 10 Oktober 2017. Besoek op14 Januarie 2011.
  166. (en) (PDF). World Organization of the Scout Movement. 1 Desember 2010. Geargiveer vanaf (PDF) op 2 September 2013. Besoek op13 Januarie 2011.
  167. , FIBA.com, besoek op 26 Oktober 2015.
  168. , FIBA.com, besoek op 26 Oktober 2015.
  169. , FIBA.com, besoek op 26 Oktober 2015.
  170. , FIBA.com, besoek op 26 Oktober 2015.
  171. , FIBA.com, besoek op 26 Oktober 2015.
  172. (fr) . Chocolaterie Robert. 2016. vanaf die oorspronklike op 10 Maart 2018. Besoek op26 Februarie 2017.
  • (en) Ames, Glenn Joseph (2003). Distant lands and diverse cultures: the French experience in Asia, 1600–1700. New York: Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-313-30864-2.
  • (fr) Auzias, Dominique; Labourdette, Jean-Paul (2008). Petit Futé: Madagascar 2008. Paris: Petit Futé. ISBN 978-2-7469-1982-2.
  • (en) Barendse, R.J. (2002). . Berlyn: M.E. Sharpe. ISBN 978-0-7656-0729-4.
  • (en) Bradt, Hilary (2011). . London: Bradt Travel Guides. ISBN 978-1-84162-341-2.
  • (en) Browning, Christopher R. (2004). . Jerusalem: Martyrs' and Heroes' Remembrance Authority. ISBN 3-540-63293-X.
  • (en) Campbell, Gwyn (2005). . Londen: Cambridge University Press. ISBN 0-521-83935-1.
  • (fr) Chapus, G.S.; Mondain, G. (1953). Un homme d'etat malgache: Rainilaiarivony. Parys: Editions Diloutremer.
  • (en) Cousins, William Edward (1895). . Londen: The Religious Tract Society.
  • (en) Curtin, Philip D. (1998). Disease and empire: the health of European troops in the conquest of Africa. Cambridge, MA: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-59835-4.
  • (en) Davies, S.J.J.F. (2003). "Grzimek's Animal Life Encyclopedia". (2) 8. Farmington Hills, MI: Gale Group. ISBN 0-7876-5784-0.
  • (fr) Deschamps, Hubert Jules (1965). Histoire de Madagascar. Ann Arbor, MI: Berger-Levrault.
  • (en) Ellis, William (1859). . Londen: Oxford University.
  • (en) Emoff, Ron (2004). "Spitting into the wind: Multi-edged environmentalism in Malagasy song". In Dawe, Kevin (red.). . New York: Berg. ISBN 978-1-85973-703-3.
  • (en) Fage, J.D.; Flint, J.E.; Oliver, R.A. (1986). . Londen: Cambridge University Press. ISBN 0-521-20413-5.
  • (fr) Fournet-Guérin, Catherine (2007). . Antananarivo, Madagaskar: Karthala Editions. ISBN 978-2-84586-869-4.
  • (en) Fox, Leonard (1990). Hainteny: the traditional poetry of Madagascar. Lewisburg, PA: Bucknell University Press. ISBN 978-0-8387-5175-6.
  • (en) Freeman, Joseph John; Johns, David (1840). . Londen: J. Snow.
  • (fr) Frémigacci, Jean (1999). "Le Rova de Tananarive: Destruction d'un lieu saint ou constitution d'une référence identitaire?". In Chrétien, Jean-Pierre (red.). Histoire d'Afrique. Parys: Editions Karthala. ISBN 978-2-86537-904-0.
  • (fr) Gallieni, Joseph-Simon (1908). . Parys: Librairie Hachette.
  • (en) Heale, Jay; Abdul Latif, Zawiah (2008). . Tarrytown, NY: Marshall Cavendish. ISBN 978-0-7614-3036-0.
  • (en) Hillstrom, Kevin; Collier Hillstrom, Laurie (2003). . Santa Barbara, CA: ABC-CLIO. ISBN 978-1-57607-688-0.
  • (en) Hobbes, Joseph; Dolan, Andrew (2008). . Belmont, CA: Cengage Learning. ISBN 978-0-495-38950-7.
  • (en) Hodder, Ian (1982). . New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-24406-0.
  • (en) Kennedy, David (2007). The Library of Congress World War II companion. New York: Simon and Schuster. ISBN 978-0-7432-5219-5.
  • (en) Kent, Raymond (1976). From Madagascar to the Malagasy Republic. Ann Arbor, MI: Greenwood Press. ISBN 978-0-8371-8421-0.
  • (en) Kitchen, Helen A. (1962). The Educated African: a Country-by-Country Survey of Educational Development in Africa. Washington, D.C.: Praeger.
  • (en) Kull, Christian (2004). Isle of Fire: The Political Ecology of Landscape Burning in Madagascar, Issue 246. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-46141-0.
  • (en) Kusimba, Chapurukha; Odland, J. Claire; Bronson, Bennet (2004). Unwrapping the textile traditions of Madagascar. Textile Series. Los Angeles: Regents of the University of California. ISBN 0-930741-95-1.
  • (en) Lehoullier, Sara (2010). . New York: Other Places Publishing. ISBN 978-0-9822619-5-8.
  • (en) Middleton, Karen (1999). . Los Angeles: Brill. ISBN 978-90-04-11289-6.
  • (en) Moriarty, H.A. (1891). . Londen: J. D. Potter.
  • (en) Nalla, Mahesh (2010). Crime and Punishment Around the World: Volume 1, Africa. Los Angeles: ABC-CLIO. ISBN 978-0-313-35133-4.
  • (en) Ogot, Bethwell (1992). . Parys: UNESCO. ISBN 978-92-3-101711-7.
  • (en) Oliver, Roland; Fage, John Donnelly; Sanderson, G.N. (1985). . 6. Cambridge, VK: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-22803-9.
  • (en) Oliver, Samuel Pasfield (1886). . Londen: Macmillan.
  • (en) Pezzotta, Federico (2001). Madagascar: a mineral and gemstone paradise. Ann Arbor, MI: University of Michigan. ISBN 978-0-9715371-0-1.
  • (en) Pryor, Frederic L. (1990). . Washington, D.C.: World Bank. ISBN 978-0-19-520823-8.
  • (en) Rabearivelo, Jean-Joseph (2007) [1936 (vertaling deur Robert Ziller)]. . Pittsburgh, PA: Lascaux Editions. ISBN 978-1-60461-552-4.
  • (fr) Rajaonarimanana, Narivelo (2001). Grammaire moderne de la langue malgache. Langues INALCO. Parys: Langues et mondes – l'Asiatheque. ISBN 2-911053-79-6.
  • (fr) Ralibera, Daniel (1993). . Paris: Editions Karthala. ISBN 978-92-9028-211-2.
  • (fr) Randier, Jean (2006). La Royale: L'histoire illustrée de la Marine nationale française. Maîtres du Vent – La Falaise: Babouji. ISBN 2-35261-022-2.
  • (fr) Randrianary, Victor (2001). Madagascar: les chants d'une île. Parys: Actes Sud. ISBN 978-2-7427-3556-3.
  • (en) Ratsimbazafy, Ernest (2010). "Moraingy". In Green, Thomas; Svinth, Joseph (reds.). . Santa Barbara, CA: ABC CLIO. ISBN 978-1-59884-243-2.
  • (en) Regnier, Denis (2015). "Clean people, unclean people: the essentialisation of 'slaves' among the southern Betsileo of Madagascar". Social Anthropology. 23 (2): 152–158. doi:.
  • (en) Reinsch, Paul Samuel (1905). . New York: Macmillan.
  • (en) Rodd, Tony; Stackhouse, Jennifer (2008). . Los Angeles: University of California Press. ISBN 978-0-520-25650-7.
  • (en) Room, Adrian (2006). . Jefferson, NC: McFarland. ISBN 978-0-7864-2248-7.
  • (en) Sharp, Leslie (2002). . Berkeley, CA: University of California Press. ISBN 978-0-520-22951-8.
  • (en) Shillington, Kevin (2005). Encyclopedia of African history. New York: CRC Press. ISBN 1-57958-453-5.
  • (en) Strakes, Jason (2006). "". 1. Taylor & Francis. ISBN 978-1-57958-388-0.
  • (en) Thompson, Virginia; Adloff, Richard (1965). The Malagasy Republic: Madagascar today. San Francisco, CA: Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-0279-9.
  • (en) Uwechue, Raph (1981). Makers of modern Africa: profiles in history, Volume 1. Dearborne, MI: Africa Books Ltd. ISBN 978-0-903274-14-2.
  • (en) Van Den Boogaerde, Pierre (2008). . New York: AEG Publishing Group. ISBN 978-1-60693-494-4.
  • (en) Wink, André (2004). . Leiden, Nederland: Brill. ISBN 978-90-04-13561-1.
  • (en) van BBC News
  • (en) van UCB Libraries GovPubs
  • (en) van International Futures

Koördinate:20°S47°O /20°S 47°O /-20; 47

Publikasie datum: Augustus 03, 2021

madagaskar, frans, madagascar, luister, hulp, inligting, malgassies, madagasikara, luister, hulp, inligting, amptelik, republiek, frans, république, madagascar, malgassies, repoblikan, madagasikara, republiˈkʲan, madaɡasˈkʲarə, eilandstaat, afrika, sowat, mosa. Madagaskar Frans Madagascar luister hulp inligting Malgassies Madagasikara luister hulp inligting amptelik die Republiek Madagaskar Frans Republique de Madagascar Malgassies Repoblikan i Madagasikara republiˈkʲan madaɡasˈkʲare is n eilandstaat in Afrika sowat 400 km oos van die Mosambiekse kus Dit is die grootste eilandstaat in die Indiese Oseaan en naas Indonesie die grootste ter wereld Teen sowat n halfmiljoen vierkante kilometer is die eiland so groot soos Frankryk sy voormalige koloniseerder Die hoofstad en grootste stad is Antananarivo wat in die middel van die land gelee is Republiek Madagaskar Repoblikan i Madagasikara Malgassies Republique de Madagascar Frans Vlag SeelNasionale leuse Fitiavana Tanindrazana Fandrosoana Malgassies Amour patrie progres Frans Afrikaans Liefde Vaderland Vooruitgang 1 Volkslied Ry Tanindrazanay malala o Malgassies vir O geliefde land van ons voorvaders source source track track track Hoofstad Antananarivo 18 55 S 47 31 O 18 917 S 47 517 O 18 917 47 517Grootste stad AntananarivoAmptelike tale Frans en MalgassiesRegering President Eerste minister Unitere semi presidensiele grondwetlike republiek Andry Rajoelina Christian NtsayOnafhanklikheid van Frankryk Huidige grondwet 26 Junie 1960 17 November 2010Oppervlakte Totaal Water 587 041 km2 46ste 226 658 myl2 0 9Bevolking 2016 skatting 1993 sensus Digtheid 24 894 551 2 52ste 12 238 914 35 2 km2 174ste 91 2 myl2BBP KKP Totaal Per capita 2019 skatting 46 083 miljard 3 1 703 3 BBP nominaal Totaal Per capita 2019 skatting 13 553 miljard 3 501 3 MOI 2017 0 519 4 161ste laagGini 2012 42 6 5 mediumGeldeenheid Ariary a href ISO 4217 html title ISO 4217 MGA a Tydsone Somertyd OAT UTC 3 nie toegepas nie UTC 3 Internet TLD mgSkakelkode 261 n Kaart van Madagaskar Nosy beteken eiland in Malgassies Madagaskar is teenoor Mosambiek gelee net suidoos van die Comore eilande en Mayotte en wes van Mauritius en Reunion Dit word deur die Mosambiekkanaal van Mosambiek geskei Die land bestaan uit Madagaskar die wereld se vierde grootste eiland en talle klein eilandjies Na die prehistoriese verbrokkeling van die superkontinent Gondwana het Madagaskar sowat 88 miljoen jaar gelede geskei geraak van die Indiese subkontinent Dit het tot gevolg gehad dat die eiland se diere en plante in redelike isolasie ontwikkel het meer as 90 van die natuurlewe word nerens anders op aarde aangetref nie Die eiland se uiteenlopende ekostelsels en unieke natuurlewe word bedreig deur die vinnige uitbreiding van die bevolking en ander omgewingsfaktore Die eerste argeologiese bewyse van menslike lewe op Madagaskar dateer van 2000 v C Austronesiese volke het tussen 350 v C en 550 n C in vlerkproue van Borneo af gekom Omstreeks 1000 n C het Bantoevolke van Oos Afrika die Mosambiekkanaal oorgesteek na Madagaskar Mettertyd het nog volke hulle op die eiland gevestig wat elk n blywende invloed op die Malgassiese kultuurlewe gehad het Die bevolking word dikwels in 18 of meer subgroepe verdeel waarvan die grootste die Merina van die sentrale hoogland is Tot in die laat 18de eeu is die eiland regeer deur n gefragmenteerde verskeidenheid sosiopolitieke bondgenootskappe Aan die begin van die 19de eeu is die grootste deel van die eiland verenig en deur n reeks Merina adellikes regeer as die Koninkryk Madagaskar Die monargie het in 1897 tot n einde gekom toe die eiland in die Franse koloniale ryk opgeneem is Madagaskar het in 1960 sy onafhanklikheid van Frankryk verkry Die outonome staat Madagaskar het sedertdien deur vier groot konstitusionele tydperke gegaan wat as republieke bekend staan Sedert 1992 is die nasie amptelik as n konstitusionele demokrasie vanaf sy hoofstad Antananarivo regeer In 2009 is president Marc Ravalomanana egter in n volksopstand gedwing om te bedank en in Maart 2009 het Andry Rajoelina president geword Die konstitusionele regering is in Januarie 2014 herstel nadat Hery Rajaonarimampianina die vorige jaar in n verkiesing as president verkies is Madagaskar is lid van die Verenigde Nasies die Afrika unie die Suider Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap en die Organisation Internationale de la Francophonie Madagaskar is volgens die VN een van die wereld se mins ontwikkelde lande 6 Malgassies en Frans is albei amptelike tale Die grootste deel van die bevolking volg tradisionele gelowe Christenskap of n mengsel van die twee Ekotoerisme en landbou wat gepaardgaan met groter beleggings in opvoeding gesondheid en privaat ondernemings is sleutelelemente van Madagaskar se ontwikkelingstrategie Onder Ravalomanana het hierdie beleggings tot aansienlike ekonomiese groei gelei maar die voordele is nie eweredig onder die bevolking versprei nie en die toenemenede lewenskoste en dalende lewenstandaarde het spanning veroorsaak onder die armes en sekere dele van die middelklas Sedert 2017 het die ekonomie agteruitgegaan weens die politieke krisis van 2009 tot 2013 en die grootste deel van die bevolking se lewensgehalte bly laag Inhoud 1 Etimologie 2 Geografie 2 1 Klimaat 2 2 Ekologie 2 3 Omgewingskwessies 3 Geskiedenis 3 1 Vroee tydperk 3 2 Arabiese en Europese kontak 3 3 Koninkryk Madagaskar 3 4 Franse kolonisasie 3 5 Onafhanklike staat 4 Regering 4 1 Struktuur 4 2 Politiek 4 3 Administratiewe verdeling 5 Ekonomie 5 1 Natuurlike hulpbronne en handel 5 2 Infrastruktuur en media 6 Gesondheid 7 Opvoeding 8 Demografie 8 1 Etniese groepe 8 2 Taal 8 3 Godsdiens 9 Kultuur 9 1 Kunste 9 2 Sport en ontspanning 9 3 Kos 10 Verwysings 11 Ander bronne 12 Eksterne skakelsEtimologie WysigIn Malgassies die taal van Madagaskar is die eiland se naam Madagasikara Die mense word Malgasse genoem Die naam Madagaskar is nie van plaaslike oorsprong nie maar is in die Middeleeue deur Europeers gebruik en gevestig 7 Die naam Madageiscar het die eerste keer in die memoires van die 13de eeuse Venesiese verkenner Marco Polo voorgekom Op Sint Lawrence dag in 1500 het die Portugese verkenner Diogo Dias op die eiland geland en dit Sao Lourenco gedoop Polo se naam is egter verkies op kaarte van die Renaissance Dit lyk nie of enige ander naam voor Madagasikara in Malgassies gebruik is nie hoewel sommige gemeenskappe hul eie name het vir die grond of dele van die grond wat hulle bewoon Geografie Wysig Die terasse met rysvelde van die sentrale hoogland van Madagaskar links die tropiese reenwoud aan die ooskus middel en die kus van die Indiese Oseaan regs Nasa satellietbeeld van Madagaskar Teen 592 800 km 8 is Madagaskar die 47ste grootste land 9 en die vierde grootste eiland 8 ter wereld Die land le hoofsaaklik tussen die breedtegrade 12 S en 26 S en die lengtegrade 43 O en 51 O 10 Naburige eilande sluit in die Franse Reunion en die land Mauritius in die ooste en die staat Comore en die Franse gebied Mayotte in die noordweste Die naaste land op die vasteland is Mosambiek in die weste Met die prehistoriese verbrokkeling van die superkontinent Gondwana is die landmassa Madagaskar Antarktika Indie sowat 135 miljoen jaar gelede geskei van die landmassa Afrika Suid Amerika Madagaskar het sowat 88 miljoen jaar gelede wegbeweeg van Indie Dit het meegebring dat die eiland se plante en diere in taamlike isolasie ontwikkel het 11 Aan die ooskus loop n smal steil platorand met n groot deel van die eiland se oorblywende tropiese laaglandwoud Wes hiervan le n plato in die middel van die eiland wat in hoogte wissel tussen 750 en 1 500 m bo die seevlak Hierdie sentrale hoogland is tradisioneel die tuiste van die Merina volk en die ligging van hul historiese hoofstad Antananarivo dit is die digs bevolkte deel van die eiland en word gekenmerk deur terrasse met ryslande wat le tussen grasbedekte heuwels en kolle van die grasveldwoude wat voorheen die hooglandstreek bedek het Wes van die hoogland loop die al hoe droer terrein geleidelik af na die Mosambiekkanaal en wortelboomvleie aan die kus 12 Die grasvlaktes van die westelike landskap bevat klipmassiewe links en kolle bladwisselende woude en kremetartbome middel terwyl die suide gekenmerk word deur woestyne en doringboomwoude regs Madagaskar se hoogste pieke kom in drie prominente hooglandmassiewe voor Maromokotro 2 876 m in die Tsaratanana massief is die eiland se hoogste punt gevolg deur Boby Peak 2 658 m in die Andringitra massief en Tsiafajavona 2 643 m in die Ankaratra massief In die ooste is die Canal des Pangalanes n ketting mensgemaakte en natuurlike mere wat deur kanale verbind word wat die Franse n ent van die ooskus gebou het en 600 km ver parallel met die kus loop 13 Die westelike en suidelike dele wat in die reenskadu van die sentrale hoogland le is die tuiste van droe bladwisselende woude en woestyne Omdat die gebied minder dig bevolk is het die droe woude beter bewaar gebly as die oostelike reenwoude of die oorspronklike boslande van die sentrale plato Die weskus het baie beskermde hawens maar aanslikking is n groot probleem Dit word veroorsaak deur sediment weens die hoe vlak van binnelandse erosie wat in die riviere beland wat die bree westelike vlaktes deurkruis 13 Klimaat Wysig n Kaart van Madagaskar se Koppen klimaatklassifikasie n Biologiese tydlyn van Madagaskar oor die afgelope 200 miljoen jaar Die kombinasie van suidoostelike passaatwinde en noordwestelike moesonwinde lei tot n warm reenseisoen November April met gereelde vernietigende siklone en n relatief koeler droe seisoen Mei Oktober Reenwolke wat oor die Indiese Oseaan ontstaan bring neerslae oor die eiland se ooskus die swaar neerslae ondersteun die gebied se reenwoudekostelsel Die sentrale hoogland is droer asook koeler terwyl die weste nog droer is n Halfdroe klimaat heers in die suidweste en suidelike binneland 12 Tropiese siklone veroorsaak elke jaar skade aan die infrastruktuur en plaaslike ekonomiee asook lewensverlies 14 In 2004 was sikloon Gafilo die sterkste sikloon wat nog in Madagaskar aangeteken is Die storm het 172 mense gedood 214 260 dakloos gelaat 15 en miljarde rande se skade aangerig 16 Ekologie Wysig Die ringstertlemur is een van die meer as 100 bekende spesies en subspesies van die lemur wat net op Madagaskar aangetref word 17 Die eiland se ikoniese reisigerspalm Ravenala madagascariensis kom in die land se nasionale embleem voor Vanwee die eiland se lang isolasie van naburige kontinente word talle plante en diere op Madagaskar nerens anders ter wereld aangetref nie 18 19 Sowat 90 van die spesies is endemies 20 insluitende die lemur n soort halfaap die karnivore fossa of fretkat en baie voels Hierdie eiesoortige ekologie maak dat sommige ekoloe na Madagaskar verwys as die agtste kontinent 21 en Conservation International noem die eiland n bioversiteitswarmkol 18 Meer as 80 persent van die 14 883 plantspesies word nerens anders op aarde aangetref nie dit sluit vyf plantfamilies in 22 Die familie Didiereaceae wat uit vier genera en 11 spesies bestaan is beperk tot Suidwes Madagaskar se doringboomwoude 12 Viervyfdes van die wereld se Pachypodium spesies is endemies op die eiland 23 Driekwart 24 van die 860 22 orgideespesies word net hier aangetref asook ses van die wereld se nege kremetartboomspesies 25 Sowat 170 palmspesies word hier aangetref drie keer soveel as op die hele vasteland van Afrika 165 van hulle is endemies 24 Baie inheemse plantspesies word gebruik as kruiemedisyne vir n verskeidenheid kwale Die middels vinblastine 26 27 en vincristine 26 28 is vinca alkaloides 29 30 wat gebruik word vir die behandeling van Hodgkinsiekte 31 leukemie 32 en ander soorte kanker 33 Dit word gemaak van die Malgassiese kanniedood 34 35 Die reisigerspalm wat plaaslik as ravinala bekend is 36 en endemies in die oostelike reenwoude is 37 is baie ikonies van Madagaskar en kom voor in onder meer die nasionale embleem 38 Nes sy flora is Madagaskar se fauna uiteenlopend en n groot deel daarvan is endemies Conservation International het die lemur al Madagaskar se vlagskip soogdierspesie genoem 18 In die afwesigheid van ape en ander mededingers het hierdie primate aangepas by n groot verskeidenheid habitats en in verskeie spesies ontwikkel In 2012 was daar amptelik 103 spesies en subspesies 39 waarvan 39 tussen 2000 en 2008 beskryf is 40 Hulle is feitlik almal geklassifiseer as seldsaam kwesbaar of bedreig Minstens 17 spesies het uitgesterf sedert die mens op die eiland aangekom het hulle was almal groter as die bestaande spesies 41 n Paar ander soogdiere onder meer die katagtige fossa is endemies op Madagaskar Meer as 300 voelspesies is op die eiland aangeteken waarvan meer as 60 persent insluitende vier families en 42 genera endemies is 18 Die paar families en genera van reptiele wat Madagaskar bereik het het in meer as 260 spesies gediversifiseer van hulle is meer as 90 persent endemies 42 insluitende een endemiese familie 18 Die eiland is die tuiste van tweederdes van die wereld se verkleurmannetjiespesies 42 insluitende die kleinste bekende spesie Brookesia micra 43 Navorsers het al voorgestel dat verkleurmannetjies in geheel op Madagaskar ontstaan het Endemiese vissoorte sluit in twee families 15 genera en meer as 100 spesies Hulle kom veral voor in die eiland se varswatermere en riviere Hoewel ongewerweldes op Madagaskar nie goed bestudeer is nie glo navorsers daar is ook n groot mate van endemisme onder die bekende spesies Al 651 spesies van die aardslakke is endemies asook baie van die eiland se skoenlappers miskruiers Gaasvlerkiges spinnekoppe en naaldekokers 18 Omgewingskwessies Wysig Madagaskar se verskeidenheid fauna en flora word deur menslike aktiwiteit bedreig 44 Sedert die aankoms van die mens sowat 2 350 jaar gelede het meer as 90 persent van die eiland se oorspronklike woude verlore gegaan Dit is hoofsaaklik te wyte aan die tradisionele afbrand van woude vir landboudoeleindes 45 Malgassiese boere pas nie net die metode toe ter wille van die voordele daarvan as n landboutegniek nie maar ook oor die kulturele verbintenisse daarvan met vooruitgang gesondheid en gebruike om eerbied aan voorouers te betoon fomba malagasy 46 Die afbrand van woude kom algemeen voor links en dit veroorsaak erosie middel en die aanslikking van riviere regs Namate die digtheid van die bevolking op die eiland toegeneem het het ontbossing sedert sowat 1 400 jaar gelede begin toeneem 47 Teen die 16de eeu was daar min woude op die sentrale hoogland oor 45 Meer onlangse faktore wat tot ontbossing bygedra het sluit in die toename in die grootte van beeskuddes vandat hulle sowat 1 000 jaar gelede na die eiland gebring is n toenemende behoefte aan steenkool as n brandstof vir kook en die toenemende belangrikheid van koffieverbouing in die afgelope eeu 48 Volgens n konserwatiewe raming het sowat 40 persent van die eiland se oorspronklike woude tussen die 1950 s en 2000 verdwyn met n uitdunning van sowat 80 persent van die oorblywende woudgebiede 49 Daarbenewens word die bewaring van die natuurlewe bemoeilik deur die onwettige verwydering van hout uit beskermde woude en die wettige bymekaarmaak van hout in nasionale parke vir uitvoer Hoewel dit van 2000 tot 2009 onwettig was onder oudpresident Marc Ravalomanana is die beperkte versameling van hout uit nasionale parke weer in Januarie 2009 toegelaat en dit het onder president Andry Rajoelina drasties toegeneem as n sleutelbron van staatsinkomste om op te maak vir die afname in internasionale skenkings na Ravalomanana se afsetting 50 Daar word verwag al die eiland se reenwoude buiten die in beskermde gebiede en aan die steilste oostelike berghange sal teen 2025 weg wees 51 Mense het ook indringerspesies na die eiland gebring Na die ontdekking in 2014 op die eiland van die Asiatiese padda n verwant van die paddaspesie wat sedert die 1930 s groot skade aan Australie se natuurlewe aangerig het het navorsers gewaarsku die padda kan verwoesting saai onder die land se unieke fauna 52 Die vernietiging van habitats en jag het daartoe gelei dat baie endemiese spesies bedreig word of uitgesterf het Die eiland se olifantvoels n familie endemiese reuseloopvoels het in die 17de eeu of vroeer uitgesterf waarskynlik omdat mense die volwasse voels gejag en hul groot eiers bymekaargemaak het om te eet 53 Baie groot lemurspesies het verdwyn met die aankoms van die mens terwyl ander deur die eeue uitgesterf het weens die druk wat die groeiende bevolking op hul habitats geplaas het en omdat sekere bevolkings al hoe meer jag op die lemurs gemaak het vir kos 54 In n opname in Julie 2012 is bevind die ontginning van natuurlike hulpbronne sedert 2009 het groot nadelige gevolge vir die natuurlewe gehad 90 persent van die lemurspesies word bedreig die hoogste persentasie van enige soogdiergroep Van hulle word 23 spesies kritiek bedreig In teenstelling hiermee het n studie in 2008 bevind net 38 persent van die lemurspesies word bedreig 39 In 2003 het Ravalomanana die Durbanvisie aangekondig n inisiatief om die eiland se beskermde natuurgebiede meer as te verdriedubbel tot 60 000 km of 10 persent van Madagaskar se grondoppervlakte In 2011 het gebiede wat deur die staat beskerm is ingesluit vyf integrale natuurreservate Reserves Naturelles Integrales 21 spesiale reservate Reserves Speciales en 21 nasionale parke Parcs Nationaux 55 In 2007 het ses van die nasionale parke n werelderfenisgebied geword met die naam Reenwoude van die Atsinanana 56 Om die publiek bewus te maak van Madagaskar se omgewingsuitdagings het die Natuurlewebewaringsvereniging in Junie 2008 n uitstalling met die naam Madagascar by die Bronxdieretuin in New York gehou 57 Geskiedenis WysigVroee tydperk Wysig Die Malgasse se gelaatstrekke weerspieel n vermenging van Austronesiese Suidoos Asiatiese en Bantoe Oos Afrikaanse wortels Navorsing en debatte duur voort oor die aanvanklike inwoners van Madagaskar Argeologiese vondste soos snymerke aan bene wat in die noordweste ontdek is en steengereedskap uit die noordooste dui daarop plunderaars het Madagaskar omstreeks 2000 v C al besoek 58 59 Argeoloe het tradisioneel geraam die eerste setlaars het in die tydperk tussen 350 v C en 550 n C in vlae na die eiland gekom terwyl ander glo dit was nie voor 250 n C nie Madagaskar is in elk geval een van die laaste groot landmassas op aarde waar mense gaan woon het 60 Die vroee setlaars het vermoedelik in vlerkproue uit Suid Borneo gekom Hier het hulle reenwoude aan die kus afgebrand om plek te maak vir landbou Hulle het n oorvloed fauna aangetref insluitende reuselemurs olifantvoels reusefossa en die Malgassiese seekoei die het almal intussen uitgesterf omdat hulle gejag en hul habitats vernietig is 61 Teen 600 n C het groepe setlaars begin om die woude van die sentrale hoogland af te brand 62 Arabiese handelaars het tussen die 7de en 9de eeu op die eiland aangekom 63 n Vlaag Bantoesprekende migrante uit Suidoos Afrika het omstreeks 1000 n C hierheen gekom Hulle het die seboe n soort bees met n boggel en lang horings saamgebring wat hulle in groot kuddes aangehou het 45 Teen 1600 is rysvelde aangele in die Betsileo koninkryk van die sentrale hoogland Die terasse het n eeu later uitgebrei tot deur die naburige Imerina koninkryk 62 Die toename in landbou en aanvraag na weiveld vir die seboes het die sentrale hoogland teen die 17de eeu verander van n woud ekostelsel in n grasland 45 In die mondelinge geskiedenis van die Merinavolk wat moontlik tussen 600 en 1 000 jaar gelede op die hoogland begin aankom het word vertel van n gevestigde bevolking met die naam Vazimba wat hulle op die hoogland aangetref het Hulle was waarskynlik die afstammelinge van n vroeere en tegnologies minder gevorderde Austronesiese setlaarsvlaag en is in die 16de en 17de eeu of in die Merina opgeneem of deur konings Andriamanelo Ralambo en Andrianjaka verdryf 64 Vandag verwys baie tradisionele Malgassiese gemeenskappe na die Vazimba se geeste as tompontany voorouermeesters van die land 65 Arabiese en Europese kontak Wysig n Seerowersbegraafplaas op Ile Sainte Marie Madagaskar was n belangrike transoseaniese middelpunt vir handel wat die hawens van die Indiese Oseaan in die vroee eeue van menslike besetting verbind het Die eiland se aangetekende geskiedenis begin by die Arabiere wat omstreeks die 10de eeu handelsposte aan die noordweskus opgerig het Hulle het Islam die Arabiese skrif wat gebruik is om Malgassies te skryf in n alfabet bekend as Sorabe Arabiese astrologie en ander kultuurelemente ingevoer 14 Kontak deur Europeers het in 1500 begin nadat die Portugese seekaptein Diogo Dias die eiland gesien het 8 Die Franse het in die laat 17de eeu handelsposte aan die ooskus opgerig 14 Van omstreeks 1774 tot 1824 het Madagaskar die aandag getrek van seerowers en Europese handelaars veral die wat betrokke was by die Transatlantiese slawehandel Sommige historici het al die klein eiland Ile Sainte Marie Nosy Boroha aan die noordooskus van Madagaskar voorgestel as die terrein van die legendariese seerower utopie Libertalia 66 Baie Europsese matrose het aan die eiland se kus gestrand onder andere Robert Drury wie se joernaal een van die min geskrewe uitbeeldings van die lewe in die 18de eeu in Suid Madagaskar is 67 Die rykdom wat deur die handel meegebring is het gelei tot die opkoms van georganiseerde koninkryke op die eiland waarvan sommige teen die 17de eeu taamlik magtig was 68 Onder hulle was die Betsimisaraka bondgenootskap van die ooskus en die Sakalava hoofskappe van Menabe en Boina aan die weskus Die Imerina koninkryk in die sentrale hoogland met sy hoofstad by die koninklike paleis van Antananarivo het min of meer in die tyd tot stand gekom onder koning Andriamanelo 69 Koninkryk Madagaskar Wysig Koning Andrianampoinimerina 1787 1810 Toe die hooglandkoninkryk Imerina in die vroee 17de eeu tot stand kom was dit aanvanklik n klein mag in vergelyking met die groter koninkryke aan die kus 69 Dit het in die vroee 18de eeu nog verder verswak toe koning Andriamasinavalona dit tussen sy vier seuns verdeel Na byna n eeu van oorlogvoering en hongersnood is Imerina in 1793 deur koning Andrianampoinimerina 1787 1810 herenig 70 Uit sy aanvanklike hoofstad Ambohimanga 71 en later uit die Rova van Antananarivo het hierdie Merina koning sy heerskappy vinnig oor naburige koninkryke uitgebrei Sy ambisie om die hele eiland onder sy beheer te verenig is grootliks bereik deur sy seun en opvolger Radama I 1810 28 wat deur die Britse regering erken is as die koning van Madagaskar Radama het in 1817 n verdrag met die Britse goewerneur van Mauritius gesluit om die winsgewende slawehandel af te skaf in ruil vir Britse militere en finansiele bystand Afgesante van die Londense Sendinggenootskap het in 1818 op die eiland begin aankom en het sulke belangrike figure soos James Cameron David Jones en David Griffiths ingesluit hulle het skole opgerig Malgassies in die Latynse alfabet getranskribeer die Bybel vertaal en verskeie nuwe tegnologiee bekend gestel 72 Radama se opvolger koningin Ranavalona I 1828 61 het op toenemende politieke en kulturele inmenging deur die Britte en Franse gereageer deur n koninklike edik uit te vaardig wat die beoefening van die Christelike geloof op Madagaskar verbied het en druk op die meeste buitelanders geplaas het om die gebied te verlaat Sy het gebruik gemaak van fanompoana dwangarbeid as n manier om belasting te betaal om openbare projekte te voltooi en het n vaste weermag van tussen 20 000 en 30 000 Merina soldate opgebou wat sy gebruik het om vrede in afgelee streke te handhaaf en die Merina koninkryk verder uit te brei tot oor die grootste deel van die eiland Inwoners van Madagaskar kon mekaar van n verskeidenheid misdade aankla insluitende diefstal die beoefening van die Christelike geloof en veral heksery waar iemand se skuld dikwels deur n soort beproewing bekend as tangena bepaal is Tydens haar bewind van 33 jaar het n kombinasie van gereelde oorlogvoering siektes dwangarbeid en streng regsmaatstawwe gelei tot n hoe sterftesyfer onder soldate sowel as burgerlikes 73 Tussen 1828 en 1861 het tangena jaarliks tot sowat 3 000 sterftes gelei In 1838 is geraam dat tot 100 000 mense in Imerina dood is as gevolg daarvan dit was rofweg 20 van die bevolking 74 Onder die buitelanders wat in Imerina gebly het was Jean Laborde n entrepreneur wat munisie en ander nywerhede namens die monargie ontwikkel het en Joseph Francois Lambert n Franse avonturier en slawehandelaar met wie die destydse prins Rakoto n omstrede handelsooreenkoms bekend as die Lambert charter onderteken het Rakoto het sy ma as Radama II 1861 63 opgevolg en probeer om haar streng beleide te verslap maar sy bewind is twee jaar later omvergewerp deur die eerste minister Rainivoninahitriniony 1852 1865 en n bondgenootskap van die andriana adellikes en hova burgerlikes wat n einde aan die absolute mag van die monarg wou bring 14 Na die staatsgreep is Radama se koningin Rasoherina 1863 68 die geleentheid gebied om te regeer as sy sou instem om mag te deel met die eerste minister in n nuwe sosiale kontrak wat behels het dat sy n politieke huwelik met hom aangaan 75 Sy het dit aanvaar Sy het eers met Rainivoninahitriniony getrou maar later van hom ontslae geraak en met sy broer eerste minister Rainilaiarivony 1864 95 getrou Die het later ook met koninginne Ranavalona II 1868 83 en Ranavalona III 1883 97 getrou 76 Tydens Rainilaiarivony se ampstydperk van 31 jaar as eerste minister is talle beleide aanvaar om die mag van die sentrale regering te moderniseer en konsolideer 77 Skole is dwarsoor die eiland gebou en bywoning was verpligtend Die weermag is verbeter en Britse konsultante is aangestel om die soldate op te lei 78 Poligamie is verbied en die Christelike geloof wat in 1869 die amptelike godsdiens geword het is naas tradisionele gelowe deur baie mense aanvaar 77 Regskodes is hervorm geskoei op Britse gemene reg en drie howe in die Europese styl is in die hoofstad opgerig 78 In sy rol as bevelvoerder het Rainilaiarivony Madagaskar ook suksesvol teen verskeie Franse invalle verdedig 78 Franse kolonisasie Wysig n Obligasie van die Franse kolonie Madagaskar 7 Mei 1897 n Franse plakkaat oor die Frans Hova oorlog Hoofsaaklik op grond daarvan dat die Lambert charter nie eerbiedig is nie het Frankryk Madagaskar in 1883 binnegeval in wat bekend geword het as die eerste Frans Hova oorlog 79 Aan die einde van die oorlog het Madagaskar die noordelike hawestad Antsiranana Diego Suarez aan Frankryk afgestaan en 560 000 frank aan Lambert se erfgename betaal 80 In 1890 het die Britte n volle amptelike instelling van n Franse protektoraat op die eiland erken maar die Malgassiese regering het nie Frankryk se gesag aanvaar nie Om n voorwaardelike oorgawe af te dwing het Frankryk die hawe Toamasina aan die ooskus en Mahajanga aan die weskus onderskeidelik in Desember 1894 en Januarie 1895 gebombardeer en beset 81 n Franse kolon het na Antananarivo opgeruk maar baie soldate is aan malaria en ander siektes dood Versterkings het uit Algerie en Afrika suid van die Sahara gekom Toe die kolon die stad in September 1895 bereik het hulle die paleis met swaargeskut gebombardeer en talle sterftes veroorsaak Koningin Ranavalona III het toe oorgegee 82 Die Franse het Madagaskar in 1896 geannekseer en die eiland die volgende jaar tot n kolonie verklaar Die Merina monargie is afgeskaf en die koninklike familie is na Reunion en Algerie verban n Twee jaar lange rebellie teen die Franse is einde 1897 onderdruk 83 Onder koloniale heerskappy is plantasies aangeplant vir die vervaardiging van n verskeidenheid uitvoergewasse 84 Slawerny is in 1896 afgeskaf en sowat 500 000 slawe is vrygelaat baie het in hul voormalige eienaars se huis as diensknegte aangebly 85 Vandag is daar in baie dele van die eiland steeds sterk diskriminasie teenoor die afstammelinge van slawe 86 Bree geplaveide boulevards en vergaderplekke is in die hoofstad aangele 87 en die Rova paleiskompleks is in n museum omskep 88 Nog skole is gebou veral in plattelandse en kusgebiede Opvoeding vir kinders tussen 6 en 13 jaar het verpligtend geraak en het hoofsaaklik op Frans en n praktiese aanleg gefokus 89 Die Merina tradisie van belasting wat in die vorm van arbeid betaal word is onder Franse heerskappy voortgesit en gebruik om n spoorlyn en padverbindings te bou wat belangrike kusstede met Antananarivo verbind 90 Malgassiese troepe het in die Eerste Wereldoorlog vir Frankryk geveg 8 In die 1930 s het Nazi politieke denkers die Madagaskarplan ontwikkel waarvolgens die eiland geidentifiseer is as n moontlike plek om Europa se Jode heen te deporteer 91 Tydens die Tweede Wereldoorlog was Madagaskar die terrein van die Slag van Madagaskar tussen Frankryk en Brittanje 92 Die beleg van Frankryk tydens WOII het die aansien van die koloniale administrasie op Madagaskar geknou en gelei tot n groeiende onafhanklikheidsbeweging en die Malgassiese Opstand van 1947 93 Die gevolg was dat Frankryk in 1956 hervormde instellings gevestig het onder die Loi Cadre Oorsese Hervormingswet en Madagaskar het vreedsaam na onafhanklikheid beweeg 94 Die Malgassiese Republiek is op 14 Oktober 1958 afgekondig as n outonome staat in die Franse Gemeenskap n Tydperk met n tussentydse regering het geeindig met die aanvaarding van n grondwet in 1959 en volle onafhanklikheid op 26 Junie 1960 95 Onafhanklike staat Wysig Philibert Tsiranana die eerste president van Madagaskar 1960 72 Sedert Madagaskar onafhanklik geword het het dit deur n tydperk van vier republieke gegaan met ooreenstemmende hersienings van sy grondwet Die Malgassiese Republiek 1960 72 onder president Philibert Tsiranana wat deur Frankryk aangestel is is gekenmerk deur die voortsetting van sterk ekonomiese en politieke bande met Frankryk Baie tegniese poste op hoe vlak is deur Franse gevul en Franse onderwysers handboeke en leerplanne is in skole gebruik n Algemene afkeer van Tsiranana se verdraagsaamheid teenoor hierdie neokoloniale reeling het gelei tot n reeks opstande deur boere en studente en die omverwerping van sy regering in 1972 14 Gabriel Ramanantsoa n generaal majoor in die weermag is aangestel as tussentydse president en eerste minister maar sy ongewildheid het daartoe gelei dat hy in 1975 bedank het Kolonel Richard Ratsimandrava wat aangestel is om hom op te volg is na ses dae in die amp in n sluipmoordaanval dood Generaal Gilles Andriamahazo was daarna vier maande lank aan die bewind voordat hy deur n ander militere aanstelling viseadmiraal Didier Ratsiraka vervang is Hy het die sosialisties Marxistiese Tweede Republiek gestig wat van 1975 tot 1993 geduur het Hierdie tydperk is gekenmerk deur n politieke verbond met die Oosblok en n beweging na ekonomiese isolasie Hierdie beleide tesame met ekonomiese druk weens die oliekrisis van 1973 het gelei tot die vinnige ineenstorting van Madagaskar se ekonomie en n sterk daling in lewenstandaarde 14 Teen 1979 was die land heeltemal bankrot Die Ratsiraka administrasie het die voorwaardes van deursigtigheid maatreels teen korrupsie en n vryemarkstelsel aanvaar wat deur die Internasionale Monetere Fonds die Wereldbank en verskeie bilaterale skenkers gestel is in ruil vir hul redding van die land se ekonomie 96 Ratsiraka se dalende gewildheid in die laat 1980 s het in 1991 n kritieke punt bereik toe presidensiele wagte losbrand op ongewapende betogers Binne twee maande is n oorgangsregering aangestel onder Albert Zafy 1993 96 wat in 1992 die presidentsverkiesing gewen en die Derde Republiek 1992 2010 ingelui het 97 Die nuwe grondwet het n veelpartydemokrasie daargestel asook n skeiding van mag wat aansienlike beheer in die hande van die Nasionale Vergadering geplaas het Klem is ook gele op menseregte sosiale en politieke vryhede en vrye handel 14 Zafy se termyn is egter gekenmerk deur ekonomiese agteruitgang bewerings van korrupsie en sy instelling van wette waardeur hy groter mag gekry het Hy is in 1996 in n staat van beskuldiging geplaas en n tussentydse president Norbert Ratsirahonana is aangestel vir die drie maande tot die volgende presidentsverkiesing Ratsiraka is toe herverkies vir n tweede termyn van 1996 tot 2001 96 Die betwiste verkiesing van 2001 waarin die destydse burgemeester van Antananarivo Marc Ravalomanana eindelik geseevier het het in 2002 n sewe maande lange dooie punt tussen ondersteuners van Ravalomanana en van Ratsiraka veroorsaak Die negatiewe ekonomiese uitwerking van die politieke krisis is geleidelik oorkom deur Ravalomanana se progressiewe ekonomiese en politieke beleide wat beleggings in opvoeding en ekotoerisme aangemoedig buitelandse direkte beleggings vergemaklik en nasionale sowel as internasionale handelsooreenkomste tot stand gebring het Die bruto binnelandse produk het gegroei teen n gemiddelde koers van 7 persent per jaar In die laaste helfte van sy tweede termyn is Ravalomanana gekritiseer deur binne en buitelandse waarnemers wat hom beskuldig het van toenemende outoritarisme en korrupsie 96 Die opposisieleier en destydse burgemeester van Antananarivo Andry Rajoelina het vroeg in 2009 n beweging gelei waarin Ravalomanana uitgedwing is in n ongrondwetlike proses wat algemeen as n staatsgreep veroordeel is In Maart 2009 is Rajoelina deur die hooggeregshof tot president verklaar van n oorgangsregering wat die land na presidentsverkiesings moes lei In 2010 is die Vierde Republiek gestig met n nuwe grondwet wat deur n referendum bepaal is Dit het die demokratiese veelpartystelsel behou wat in die vorige grondwet gevestig is 97 Hery Rajaonarimampianina is aangewys as wenner van die 2013 presidentsverkiesing wat die internasionale gemeenskap bepaal het regverdig en deursigtig was 98 Regering WysigStruktuur Wysig Antananarivo is die politieke en ekonomiese hoofstad van Madagaskar Madagaskar is n semipresidensiele veelpartyrepubliek waar die verkose president die staatshoof is hy kies n eerste minister wat kandidate voorstel vir die vorming van n kabinet Volgens die land se grondwet is die uitvoerende gesag in die hande van die regering terwyl die wetgewende gesag by die kabinet senaat en nasionale vergadering le hoewel die laasgenoemde twee liggame baie min mag het en n klein wetgewende rol vervul Die grondwet maak voorsiening vir onafhanklike uitvoerende wetgewende en geregtelike takke asook n verkose president wat beperk is tot drie termyne van vyf jaar elk 8 Die 127 lede van die nasionale vergadering se termyn is ook vyf jaar en die van die 33 lede van die senaat ses jaar 22 senatore word deur plaaslike amptenare gekies en 11 word deur die president aangestel Die laaste verkiesing vir die nasionale vergadering is op 20 Desember 2013 gehou 8 en die laaste senaatsverkiesing op 30 Desember 2015 99 Op plaaslike vlak word die eiland se 22 provinsies deur n goewerneur en n provinsiale raad geadministreer Provinsies word verder verdeel in streke en kommunes Die geregtelike gesag is geskoei op die Franse stelsel 100 Die howe is nie in staat om sake vinnig en met deursigtigheid af te handel nie en dit lei daartoe dat aangeklaagdes dikwels voor hul verskyning lang tye in onhigieniese en oorvol tronke deurbring 101 Antananarivo is die administratiewe hoofstad en grootste stad van Madagaskar 8 Dit is in die hooglandstreek gelee naby die geografiese middelpunt van die eiland Koning Andrianjaka het Antananarivo omstreeks 1610 of 1625 as die hoofstad van sy Imerina koninkryk gestig op die terrein van die verowerde Vazimba hoofstad op die heuweltop van Analamanga 64 Toe die Merina se heerskappy vroeg in die 19de eeu na naburige volke versprei het en die Koninkryk Madagaskar gestig is het Antananarivo die administratiewe hoofstad van feitlik die hele eiland geword In 1896 het die Franse kolonialiste die Merina hoofstad aanvaar as hul administratiewe hoofstad Dit het die hoofstad van Madagaskar gebly na onafhanklikwording in 1960 In 2017 is die hoofstad se inwonertal geraam op 1 391 433 102 Die ander groot stede is Antsirabe 500 000 Toamasina 450 000 en Mahajanga 400 000 8 Politiek Wysig Die Senaat van Madagaskar Andry Rajoelina dien sedert 2019 as president van Madagaskar Sedert Madagaskar in 1960 sy onafhanklikheid van Frankryk verkry het is die eiland se politiek gekenmerk deur verskeie opstande betwiste verkiesings n staat van beskuldiging twee militere staatsgrepe en een sluipmoord Die politieke krisisse is dikwels uitgerek met nadelige gevolge vir die plaaslike ekonomie internasionale betrekkinge en plaaslike lewenstandaarde Die agt maande lange dooie punt tussen oudpresident Didier Ratsiraka en sy teenstander Marc Ravalomanana na die presidentsverkiesing van 2001 het Madagaskar miljoene dollars gekos weens die verlies aan toerisme en handelsinkomste en skade aan die infrastruktuur soos brue wat met bomme bestook is en geboue wat aan die brand gesteek is 103 n Reeks opstande vroeg in 2009 onder Andry Rajoelina teen Ravalomanana het gewelddadig geraak en meer as 170 mense is dood 104 Die moderne politiek op Madagaskar word beinvloed deur die geskiedenis van die Merina se onderwerping van die kusgemeenskappe in die 19de eeu Die gevolglike spanning tussen die hoogland en kusgemeenskappe vlam soms weer op in geisoleerde gevalle van geweld 105 Madagaskar is histories beskou as uitgesluit van belangrike Afrika sake ondanks die feit dat dit n stigterslid was van die Organisasie vir Afrika eenheid wat in 1963 gestig is en in 2002 deur die Afrika unie AU vervang is Madagaskar is nie toegelaat om die eerste AU beraad by te woon nie weens n dispuut oor die uitslae van die 2001 presidentsverkiesing Die land het egter in Julie 2003 weer by die AU aangesluit na n afwesigheid van 14 maande Lidmaatskap is weer in Maart 2009 deur die AU opgeskort na die ongrondwetlike oorname van gesag deur Rajoelina in daardie jaar 106 Altesaam 11 lande het ambassades op Madagaskar onder meer Frankryk Brittanje die VSA China en Indie 107 Menseregte in die land word beskerm onder die grondwet en Madagaskar het verskeie internasionale ooreenkomste onderteken insluitende die Universele Verklaring van Menseregte en die Kinderregtekonvensie 108 Godsdienstige etniese en seksuele minderhede word regtens beskerm Vryheid van assosiasie en byeenkomste word ook deur die reg beskerm hoewel toestemming vir politieke opstande soms geweier word 50 108 Marteling deur die veiligheidsmagte is seldsaam en onderdrukking deur die staat kom min voor in vergelyking met ander lande met net so min geregtelike beskermingsmaatreels hoewel arbitrere inhegtenisnemings en korrupsie in die weermag en polisie soms n probleem is Ravalomanana se stigting in 2004 van Bianco n teenkorrupsiediens het gelei tot minder korrupsie onder veral Antananarivo se laervlakburokrate hoewel hoervlakamptenare nog nie deur die diens vervolg is nie 50 Administratiewe verdeling Wysig n Kaart van Madagaskar se streke Madagaskar word in 22 streke faritra verdeel 8 Die streke word verder verdeel in 119 distrikte 1 579 kommunes en 17 485 fokontany 109 Streke en voormalige provinsies 110 Nuwe streke Voormalige provinsies Oppervlakte in km Inwoners 2013 raming 111 Diana 1 Antsiranana 19 266 700 021Sava 2 Antsiranana 25 518 980 807Itasy 3 Antananarivo 6 993 732 834Analamanga 4 Antananarivo 16 911 3 348 794Vakinankaratra 5 Antananarivo 16 599 1 803 307Bongolava 6 Antananarivo 16 688 457 368Sofia 7 Mahajanga 50 100 1 247 037Boeny 8 Mahajanga 31 046 799 675Betsiboka 9 Mahajanga 30 025 293 522Melaky 10 Mahajanga 38 852 289 594Alaotra Mangoro 11 Toamasina 31 948 1 027 110Atsinanana 12 Toamasina 21 934 1 270 680Analanjirofo 13 Toamasina 21 930 1 035 132Amoron i Mania 14 Fianarantsoa 16 141 715 027Haute Matsiatra 15 Fianarantsoa 21 080 1 199 183Vatovavy Fitovinany 16 Fianarantsoa 19 605 1 416 459Atsimo Atsinanana 17 Fianarantsoa 18 863 898 702Ihorombe 18 Fianarantsoa 26 391 312 307Menabe 19 Toliara 46 121 592 113Atsimo Andrefana 20 Toliara 66 236 1 316 756Androy 21 Toliara 19 317 733 933Anosy 22 Toliara 25 731 671 805Totaal 587 295 21 842 167Ekonomie Wysig Geborduurde tafeldoeke word op die eiland Nosy Komba aan toeriste verkoop In die tyd van die Eerste Republiek het Frankryk Madagaskar se ekonomiese beplanning en beleid grootliks beinvloed en was hy die eiland se belangrikste handelsvennoot Regeringsinisiatiewe soos n plattelandse ontwikkelingsprogram en staatsplase is in werking gestel om die vervaardiging van produkte soos rys koffie sy en palmolie aan te moedig Ontevredenheid met hierdie beleide was n belangrike faktor in die stigting van die sosialisties Marxistiese Tweede Republiek toe die voorheen private bank en die versekeringsbedryf genasionaliseer is staatsmonopoliee is daargestel vir nywerhede soos tekstiel katoen en elektrisiteit en invoer uitvoer handel en skeepvaart is onder staatsbeheer geplaas Madagaskar se ekonomie het vinnig agteruitgegaan en uitvoer het afgeneem nywerheidsproduksie het met 75 gedaal inflasie het die hoogte ingeskiet en die regering se skuld het toegeneem die plattelandse bevolking het gou onder die broodlyn gelewe Meer as 50 van die nasie se inkomste uit uitvoer is gebruik om skuld af te betaal 13 Die Internasionale Monetere Fonds IMF het Madagskar gedwing om hul beleide aan te pas en die ekonomie vry te maak toe die staat in 1982 bankrot speel Deur die loop van die 1980 s is staatsbeheerde nywerhede geleidelik geprivatiseer Die politieke krisis van 1991 het gelei tot die opskorting van hulp van die IMF en Wereldbank Voorwaardes vir die hervatting van hulp is nie onder Zafy nagekom nie hy het onsuksesvol probeer om ander inkomstebronne vir die staat te kry voordat hulp hervat is onder die tussentydse regering wat na Zafy se staat van beskuldiging ingestel is Die IMF het in 2004 onder die Ravalomanana administrasie ingestem om die helfte van Madagaskar se skuld af te skryf Dit het gelei tot streng maatstawwe vir ekonomiese regerings en menseregtehervormings 8 Madagaskar se bruto binnelandse produk BBP is in 2015 op 9 98 miljard dollar geraam met n per capita BBP van 411 82 112 113 Sowat 69 van die bevolking lewe onder die nasionale broodlyn van n dollar per dag 114 Oor die afgelope vyf jaar was die gemiddelde groeikoers 2 6 maar daar is verwag dat sou toeneem danksy openbarewerkprogramme en die groei van die dienssektor 115 Die landbousektor het in 2011 altesaam 29 van die BBP bygedra en vervaardiging 15 Madagaskar se ander bronne van groei is toerisme landbou en die natuurproduktebedryf 116 Toerisme fokus op die ekotoerismemark en steun op die eiland se unieke biodiversiteit ongerepte natuurhabitats nasionale parke en lemurspesies 117 n Geraamde 365 000 toeriste het Madagaskar in 2008 besoek maar dit het afgeneem tydens die politieke krisis van 2009 met 180 000 toeriste in 2010 116 Die afgelope paar jaar groei die bedryf weer stelselmatig in 2016 het 293 000 toeriste die eiland besoek Die regering se doelwit teen 2018 is 500 000 toeriste per jaar 118 Natuurlike hulpbronne en handel Wysig Speelgoeddiere word van raffia die vesel van n inheemse palm gemaak 119 Madagaskar se hulpbronne sluit n verskeidenheid ongeprosesseerde landbou en minerale bronne in Landbou insluitende raffia vissery en bosbou is van die belangrikste bedrywe Madagaskar is die wereld se grootste verskaffer van vanielje en naeltjies 120 Ander belangrike uitvoerprodukte sluit in koffie lietsjies en garnale Belangrike minerale bronne sluit verskeie soorte edel en halfedelstene in Madagaskar voorsien in die helfte van die wereld se aanvraag na saffiere wat in die laat 1990 s naby Ilakaka n dorpie in die suidweste van die eiland ontdek is 121 Madagaskar het ook groot neerslae van ilmeniet titaanerts chromiet steenkool yster kobalt koper en nikkel 13 Verskeie groot projekte in die mynbou olie en gassektore sal Madagaskar se ekonomie na verwagting in die toekoms n aansienlike inspuiting gee 122 122 123 Uitvoer het in 2009 altesaam 28 van die BBP uitgemaak 8 Die grootste deel van die land se inkomste uit uitvoer kom van die tekstielbedryf vissery vanielje naeltjies en ander kosprodukte 116 Frankryk is die grootste handelsvennoot hoewel die VSA Japan en Duitsland ook sterk ekonomiese bande met Madagaskar het 13 Die invoer van kosprodukte brandstof kapitaalgoedere voertuie verbruikersgoedere en elektronika sluk n geraamde 52 van die BBP in Die belangrikste bronne van die eiland se invoerprodukte is China Frankryk Iran Mauritius en Hongkong 8 Infrastruktuur en media Wysig n Koerantstalletjie in Antananarivo In 2010 het Madagaskar sowat 7 617 km gestrate paaie 854 km spoorlyne en 432 km bevaarbare waterwee gehad 124 Die meeste paaie op die eiland is ongestraat en baie raak onbegaanbaar in die reenseisoen Nasionale roetes verbind die ses grootste streeksdorpe met Antananarivo 14 Antananarivo word per spoor verbind met Toamasina Ambatondrazaka en Antsirabe en nog n spoorlyn verbind Fianarantsoa met Manakara Die meeste belangrike seehawens le aan die ooskus by Toamasina Die nuutste hawe by Ehoala is in 2008 gebou en word privaat deur Rio Tinto besit dit sal onder staatsbeheer kom sodra die maatskappy se mynprojek naby Tolanaro omstreeks 2038 voltooi is 122 Air Madagascar verbind die eiland se baie klein streekslughawens en is die enigste praktiese manier om die meer afgelee gebiede te bereik veral in die reenseisoen wanneer baie paaie verspoel 14 Lopende water en elektrisiteit word op nasionale vlak deur die regering se diensverskaffer Jirama verskaf maar hulle kan nie die hele bevolking bedien nie In 2009 het net 6 8 van Madagaskar se fokontany toegang tot Jirama se water gehad terwyl 9 5 elektrisiteit gehad het 109 Altesaam 56 van die krag word deur hidroelektriese kragsentrales verskaf en die res deur dieselenjinopwekkers 125 Baie mense in die stede het toegang tot mobiele telefone en die internet maar dit is beperk in plattelandse gebiede Sowat 30 van die distrikte het toegang tot die land se verskeie privaat telekommunikasienetwerke deur n selfoon of landlyn 109 Die radio is die manier waarop die meeste mense plaaslike landwye of internasionale nuus kry Die hele eiland vang staatsbeheerde radio uitsendings op Honderde openbare of privaat stasies met plaaslike of streeksdekking bied alternatiewe dienste 101 Benewens die staatstelevisiekanaal beeldsend n verskeidenheid privaat beheerde TV stasies plaaslike en internasionale programme oor die hele eiland Verskeie mediamaatskappye word besit deur politici soos die mediagroepe MBS onder besit van Ravalomanana en Viva besit deur Rajoelina 50 en dit lei tot politieke polarisasie in verslaggewing Die media het al in verskillende mates druk ondervind om hul kritiek van die regering te sensor Verslaggewers is al gedreig en mediamaatskappy moet soms noodgedwonge sluit 101 Beskuldigings van mediasensuur het sedert 2009 gestyg 108 Internettoegang het oor die laaste dekade drasties toegeneem 352 000 inwoners het in Desember 2011 toegang tuis of danksy die land se baie internetkafees gehad 101 Gesondheid Wysig Sterftes onder vroue tydens swangerskap het na 1990 afgeneem maar weer na 2009 gestyg weens politieke onstabiliteit 109 Mediese sentrums apteke en hospitale word dwarsoor die eiland aangetref hoewel hulle in stedelike gebiede veral Antananarivo gekonsentreer is Toegang tot mediese sorg bly buite die bereik van baie Malgasse veral op die platteland en baie wend hulle tot tradisionele helers 126 Benewens die groot koste van mediese sorg in vergelyking met die gemiddelde inkomste is daar min professionele medici In 2010 het Madagaskar gemiddeld drie hospitaalbeddens per 10 000 mense gehad en altesaam 3 150 dokters 5 661 verpleegsters 385 gemeenskapsgesondheidswerkers 175 aptekers en 57 tandartse vir n bevolking van meer as 22 miljoen Altesaam 14 6 van die regering se uitgawes was in 2008 vir die gesondheidsektor Sowat 70 van mediese uitgawes is deur die regering bygedra en die res deur internasionale skenkers en ander privaat bronne 127 Die regering verskaf minstens een basiese gesondheidsentrum per kommune Privaat gesondheidsentrums is gekonsentreer in stedelike gebiede veral die op die sentrale hoogland 109 Ondanks die beperkings lyk dit of gesondheidsdienste die afgelope 20 jaar verbeter het Inentings vir kinders teen siektes soos hepatitis B witseerkeel en masels het in die tyd met gemiddeld 60 toegeneem wat daarop dui dat basiese mediese dienste en behandelings min is maar al hoe meer beskikbaar raak Die Malgassiese vrugbaarheidsyfer was in 2009 net 4 6 kind per vrou n afname van 6 3 in 1990 Tienerswangerskappe van 14 8 in 2011 veel hoer as die gemiddeld in Afrika dra by tot die vinnige bevolkingsaanwas 127 In 2010 was daar 440 sterftes onder swanger ma s per 100 000 geboortes in vergelyking met 373 1 in 2008 en 484 4 in 1990 wat dui op n afname in perinatale sorg kort voor tydens of kort na geboorte na die staatsgreep van 2009 Die sterftesyfer onder babas was in 2011 41 per 1 000 geboortes 8 en onder kinders jonger as vyf jaar 61 per 1 000 geboortes 128 Skistosomiase malaria en seksueel oordraagbare infeksies is algemeen hoewel vigs min voorkom in vergelyking met ander lande in Afrika dit raak net 0 2 van die volwasse bevolking Die sterftesyfer weens malaria is ook van die laagstes in Afrika 127 Die lewensverwagting in 2009 was 63 jaar vir mans en 67 jaar vir vroue 127 In 2017 was daar n uitbraak van builepes in Madagaskar veral in stedelike gebiede 129 Opvoeding Wysig Madagaskar se Departement van Onderwys Klem is onder Ravalomanana geplaas op toegang tot onderwys en die gehalte daarvan Voor die 19de eeu was alle opvoeding op Madagaskar informeel en hoofsaaklik daarop gemik om praktiese aanleg en sosiale en kulturele waardes te bevorder insluitende respek vir voorvaders en ouer persone 14 Die eerste amptelike skole in die Europese styl is in 1818 by Toamasina gebou deur lede van die Londense Sendinggenootskap Die genootskap is deur koning Radama I 1810 28 genooi om skole in Imerina uit te brei en kinders van die aristokrasie basiese geletterdheid en syferkundigheid te leer Die skole is in 1835 deur Ranavalona I gesluit 130 maar in die dekades na haar dood heropen Teen die einde van die 19de eeu het Madagaskar die bes ontwikkelde en modernste skolestelsel in die voorkoloniale Afrika suid van die Sahara gehad Toegang tot skole is in die koloniale tydperk in die kusstreke uitgebrei met die klem op Frans en basiese werkvaardighede Tydens die postkoloniale Eerste Republiek is steeds gebruik gemaak van Franse burgers as onderwysers en was Frans die onderrigtaal en dit het ontevredenheid veroorsaak onder Malgasse wat n algehele skeiding van die voormalige koloniale mag voorgestaan het 14 In die tyd van die Tweede Republiek is Franse onderwysers en burgers verban Malgassies het die taal van onderrig geword en baie jong Malgasse is vinnig opgelei om in afgelee plattelandse gebiede onderwys te gee onder die beleid van verpligte twee jaar lange nasionale diens 131 Die beleid bekend as malgachization het gepaardgegaan met kwaai ekonomiese agteruitgang en n drastiese afname in die gehalte van onderwys Leerlinge kon in die tyd nie Frans of ander vakke baasraak nie en het gesukkel om na skool werk te kry Baie moes noodgedwonge werke met n lae salaris in die informele of swartmark aanvaar wat hulle verder in armoede gedompel het Buiten die kort tyd van Zafy as president van 1992 tot 1996 was Ratsiraka van 1975 tot 2001 aan die bewind en hy kon nie daarin slaag om die onderwys veel te verbeter nie 132 Onder die Ravalomanana administrasie 2002 09 is klem op onderwys gele dit is tans gratis en verpligtend vir kinders tussen 6 en 13 jaar oud 133 Primere opvoeding duur vyf jaar n lae sekondere vlak vier jaar en n hoer sekondere vlak drie jaar 14 Tydens Ravalomanana se eerste termyn is duisende nuwe laerskole en bykomende klaskamers gebou ouer geboue is gerestoureer en tienduisende laerskoolonderwysers is opgelei Laerskoolopvoeding is gratis gemaak en stelle met basiese skoolbehoeftes is in die laerskole uitgedeel 133 Eindelik was daar minstens een primere skool per fokontany een laer sekondere skool per kommune en een hoer sekondere skool in al die stedelike gebiede 109 Die drie kampusse van die nasionale openbare universiteit is gelee in Antananarivo in 1961 gestig Mahajanga 1977 en Fianarantsoa 1988 Daar is ook verskeie kolleges en privaat universiteite en tegniese kolleges 14 Danksy die groter beskikbaarheid van onderwysinstellings het studentetalle tussen 1996 en 2006 meer as verdubbel Die gehalte is egter swak en baie studente moet jare herhaal of skop op 133 Opvoedingsbeleide tydens Ravalomanana se tweede termyn het gefokus op gehalte insluitende hoer minimum opvoedingstandaarde vir voornemende laerskoolonderwysers van die besit van n sertifikaat van n middelbare skool tot die van n hoerskool Die opleidingsprogram vir onderwysers is ook verbeter 134 In 2008 was die regering se besteding aan die onderwys 13 4 van sy totale uitgawes en 2 9 van die BBP Laerskoolklasse is oorvol met n verhouding van leerling tot onderwyser van 47 1 in 2008 135 Demografie WysigIn 2016 is Madagaskar se bevoling op 25 miljoen geraam teenoor 2 2 miljoen in 1900 14 Die jaarlikse bevolkingsaanwas was in 2009 sowat 2 9 8 Sowat 42 5 van die bevolking is jonger as 15 jaar terwyl 54 5 tussen 15 en 64 jaar oud is Die wat 65 en ouer is is 3 van die bevolking 116 Net twee sensusopnames in 1975 en 1993 is gedoen sedert onafhanklikwording Die digs bevolkte gebiede is die oostelike hoogland en die ooskus terwyl die westelike vlaktes die yls bewoonde dele is 14 Etniese groepe Wysig Die streeksverspreiding van etniese subgroepe op Madagaskar Die Malgasse maak meer as 90 van die eiland se bevolking uit en word gewoonlik in 18 subgroepe verdeel 8 Onlangse DNS navorsing het getoon die genetiese samestelling van die gemiddelde Malgas is min of meer n gelyke mengsel van Suidoos Asiatiese en Oos Afrikaanse gene 136 137 hoewel die genetika van sommige gemeenskappe n groter oorsprong van een van die twee groepe toon of tekens van Arabiese Indiese of Europese afkoms 138 Suidoos Asiatiese kenmerke veral van Suid Borneo is veral oorheersend in die Merina van die sentrale hoogland 105 Hulle is die grootste Malgassiese subgroep sowat 26 van die bevolking terwyl sekere kusvolke sterker Oos Afrikaanse eienskappe het Die grootste etniese kusgroepe is die Betsimisaraka 14 9 en die Tsimihety en Sakalava 6 elk 14 Etniese subgroep StreeksverspreidingAntankarana Sakalava Tsimihety Voormalige Antsiranana provinsieSakalava Vezo Voormalige Mahajanga provinsieBetsimisaraka Sihanaka Bezanozano Voormalige Toamasina provinsieMerina Voormalige Antananarivo provinsieBetsileo Antaifasy Antambahoaka Antaimoro Antaisaka Tanala Voormalige Fianarantsoa provinsieMahafaly Antandroy Antanosy Bara Vezo Voormalige Toliara provinsie Chinese Indiese en Comoraanse minderhede kom op Madagaskar voor sowel as n klein Europese hoofsaaklik Franse bevolking Emigrasie in die laat 20ste eeu het hierdie minderhede verder laat afneem soms in skielike vlae soos met die uittog van Comorane in 1976 na anti Comoraanse betogings in Mahajanga 14 Daarteenoor was daar geen aansienlike emigrasie van Malgasse nie 13 Die getal Europeers het afgeneem sedert onafhanklikwording van 68 430 in 1958 94 tot 17 000 drie dekades later In die middel 1980 s het daar sowat 25 000 Comorane 18 000 Indiers en 9 000 Chinese op Madagaskar gewoon 14 Taal Wysig n Malgassiese kind Malgassies is van Maleis Polinesiese oorsprong en word algemeen gepraat Die talle Malgassiese dialekte wat gewoonlik onderling verstaan word 139 kan in twee hoofgroepe geklassifiseer word Oos Malgassies wat in die oostelike woudstreke en hoogland gepraat word insluitende die Merina dialek van Antananarivo en Wes Malgassies van die westelike kusvlaktes Frans het tydens die Franse heerskappy die amptelike taal geword maar volgens die eerste grondwet van 1958 was Malgassies en Frans albei amptelike tale Frans word veral deur die opgevoede deel van die bevolking gepraat en vir internasionale kommunikasie gebruik 14 Volgens die grondwet van 2007 het Malgassies die nasionale taal gebly maar was daar drie amptelike tale Malgassies Frans en Engels 140 Engels is verwyder uit die grondwet wat in 2010 deur kiesers in n referendum goedgekeur is 1 Vandag word Malgassies en Frans as die twee amptelike tale erken Albei word in laer en hoerskole gebruik Godsdiens Wysig Protestants 51 8 Rooms Katoliek 38 1 Ander Christene 1 1 Islam 3 Volksgelowe 5 4 Godsdiens op Madagaskar 141 Volgens die Amerikaanse departement van buitelandse sake was 41 van Malgasse in 2011 Christene en 52 het tradisionele godsdienste aangehang 8 wat gewoonlik klem le op die lewendes en die razana voorouers Volgens die Pew navorsingsentrum was 85 van die bevolking egter in 2010 Christene en net 4 5 het tradisionele godsdienste beoefen Onder die Christene was daar meer Protestante as Rooms Katolieke 141 n Famadihana herbegrafnis Eerbetoon aan voorouers het gelei tot die tradisie om graftombes te bou sowel as die hooglandse praktyk die famadihana waar n afgestorwe familielid se oorskot opgegrawe en in skoon sydoeke toegdraai word voordat dit in die graf teruggeplaas word Die famadihana is n geleentheid waarop die geliefde voorouer geeer daar met familie en die gemeenskap herenig en n feesatmosfeer geniet kan word Inwoners van omringende dorpe word ook dikwels genooi na die geleentheid waar kos en rum gewoonlik voorgesit en musiek gemaak word 142 Agting vir voorouers word ook dikwels gewys deur die handhawing van fady taboes wat gerespekteer word tydens die lewe en na die dood van die persoon wat dit ingestel het Daar word geglo as respek aan voorouers betoon word sal hulle die lewendes help Net so word ongelukke dikwels toegeskryf aan voorouers wie se wense verwaarloos is Die offering van n seboe is n tradisionele manier om voorouers te paai of eer Die Malgasse glo ook tradisioneel in n skeppergod wat Zanahary of Andriamanitra genoem word 143 In 1818 het die Londense Sendinggenootskap die eerste Christelike sendelinge na Madagasar gestuur Hulle het kerke gebou die Bybel in Malgassies vertaal en mense bekeer Van 1835 af het koningin Ranavalona I hierdie bekeerdes vervolg as deel van n poging om die Europese kulturele en politieke invloed op die eiland stop te sit In 1869 het n opvolger van haar koningin Ranavalona II die Christelike geloof teruggebring en sendingwerk aangemoedig 144 Vandag meng baie Christene hul godsdiens met tradisionele gelowe vir die verering van voorouers Hulle sal byvoorbeeld iemand uit die kerk begrawe en daarna tradisonele begrafnisrituele hou of n Christelike predikant nooi om n famadihana herbegrafnis te seen 142 Islam word ook beoefen Dit is in die Middeleeue na die eiland gebring deur handelaars uit Arabie en Somalie wat verskeie Islamitiese skole aan die ooskus geopen het Terwyl die Arabiese skrif leenwoorde en Islamitiese astrologie oor die eiland versprei het het die Islamitiese godsdiens nie veel byval gevind nie behalwe by n klompie gemeenskappe aan die suidooskus Vandag maak Moslems 3 7 van die bevolking uit en is hulle hoofsaaklik in die noordwestelike provinsies Mahajanga en Antsiranana gekonsentreer Die meerderheid van hulle is Soenni Hindoeisme is meer onlangs in die laat 19de eeu aan die eilandbewoners bekend gestel deur mense uit Indie Kultuur Wysig Hiragasy musikante geklee in tradisionele Lambas Elk van die baie etniese subgroepe op Madagaskar het sy eie gelowe gebruike en lewenswyse wat histories bygedra het tot n eie identiteit Daar is egter n aantal eienskappe wat algemeen voorkom en n sterk verenigde Malgassiese kultuur skep Benewens n gedeelde taal en gedeelde tradisionele godsdienste wat sentreer om n skeppergod en die verering van voorouers word die tradisionele Malgassiese opvattings gevorm deur waardes wat klem le op fihavanana solidariteit vintana bestemming tody karma en hasina n heilige lewenskrag wat tradisionele gemeenskappe glo magsfigure in die gemeenskap of familie vul en dus wettigheid aan hulle verleen Ander kultuurelemente wat algemeen voorkom is is manlike besnydenis sterk familiebande n geloof in toorkrag wiggelaars astrologie en toordokters en n tradisionele verdeling van die sosiale klasse in adellikes vrye burgers en slawe 14 143 Hoewel sosiale kastes nie meer wetlik erken word nie raak die kasteverbintenisse van die voorvaders steeds sosiale status ekonomiese geleenthede en rolle in die gemeenskap 145 Malgasse raadpleeg tradisioneel Mpanandro Makers van die Dae om die beste dae vas te stel vir belangrike geleenthede soos troues of famadihana dit word bepaal met n tradisionele astrologiestelsel wat die Arabiere na die eiland gebring het Die uiteenlopende oorspronge van die Malgassiese kultuur is duidelik Die gewildste instrument die valiha is n bamboesbuis siter wat vroee setlaars uit Suid Borneo met hulle saamgebring het Die vorm daarvan stem baie ooreen met instrumente wat vandag in Indonesie en die Filippyne aangetref word 146 Tradisionele huise op Madagaskar lyk ook soos die in Suid Borneo wat betref simbolisme en voorkoms met n reghoekige uitleg spitsdak en sentrale steunpilaar 147 n Weerspieeling van die algemene verering van voorvaders is die graftombes wat van beter materiaal gebou en mooier versier is as die huise van die lewendes 148 Die vervaardiging en weef van sy kan teruggevoer word na die eerste setlaars en die eiland se nasionale drag die geweefde lamba het ontwikkel in n fyn kuns 149 Die Suidoos Asiatiese invloed is ook duidelik in Madagaskar se kos wat bestaan uit n verskeidenheid geurige groentes of vleisgeregte en altyd saam met rys geeet word 150 Die Afrika invloed word weerspieel deur die heilige belangrikheid van die seboes en hul verpersoonliking van hul eienaar se rykdom tradisies wat op die vasteland van Afrika ontstaan het Beesdiefstel oorspronklik n deurgangsrite vir jong mans op die vlaktes waar die grootste beeskuddes voorkom het n gevaarlike en soms dodelike misdaadbedryf geword beeswagters in die suidweste probeer hul beeste met tradisionele spiese beskerm teen professionele veediewe wat al hoe swaarder gewapen is 62 Kunste Wysig n Hiragasy danser n Groot verskeidenheid mondelinge en geskrewe letterkunde het op Madagaskar ontwikkel Een van die eiland se gewildste kunstradisies is die redenaarskuns soos uitgedruk in die verskillende vorme van hainteny poesie kabary openbare redevoering en ohabolana spreekwoorde 151 152 n Epiese gedig die Ibonia is deur die eeue in verskillende vorme oorgedra en gee n insig in die uiteenlopende mitologiee en gelowe van die tradisionele Malgassiese gemeenskappe 153 Hierdie tradisie is in die 20ste eeu voortgesit deur sulke kunstenaars soos Jean Joseph Rabearivelo wat beskou word as Afrika se eerste moderne digter 154 en Elie Rajaonarison n digter van die nuwe vlaag Malgassiese poesie 155 Madagaskar het ook n ryk musiekerfenis en dit is duidelik uit die tientalle streekmusiekgenres soos die kusstreke se salegy en die hoogland se hiragasy wat lewe gee aan dorpsbyeenkomste plaaslike dansvloere en nasionale radio 156 n Dag lange byeenkoms met hiragasy danse en kabary word veral deur die Merina gehou met groepe wat teen mekaar meeding Daar is ook n groeiende kultuur van klassieke musiek met jongmense wat onderrig word in jeugakademies en orkeste wat die jeug se betrokkenheid by klassieke musiek bevorder Saam met syweefwerk en lamba vervaardiging word die weef van raffia en ander plaaslike plantmateriaal gebruik om n groot verskeidenheid praktiese items soos matte mandjies beursies en hoede te maak 157 Houtsneewerk is n goed ontwikkelde kunsvorm en streekstyle kan gesien word in die versierings van balkonrelings en ander argitektoniese elemente Beeldhouers skep n verskeidenheid meubels en huishoudelike items begrafnispilare en beeldhouwerke waarvan baie vir die plaaslike toeristemark gemaak word 158 Die versierende en funksionele houtwerktradisies van die Zafimaniry volk van die sentrale hoogland is in 2008 opgeneem in Unesco se lys van ontasbare kulturele erfenisgoed 159 Onder die Antaimoro volk is die vervaardiging van papier met ingelegde blomme en ander natuurlike materiale n tradisie wat die gemeenskap begin het om ekotoerisme te bevorder 158 Borduur en ander naaldwerk word gebruik in die vervaardiging van klere tafeldoeke en ander huishoudelike materiaalitems asook vir plaaslike kunsmarkte 157 n Paar kunsgalerye in Antananarivo en ander stadsgebiede verkoop skilderye deur plaaslike kunstenaars en jaarlikse kunsgeleenthede word gehou soos die Hosotra opeluguitstalling in die hoofstad 160 Sport en ontspanning Wysig Moraingy is n tradisionele gevegskuns Verskeie tradisionele soorte sport en vermaak bestaan op Madagaskar Moraingy n soort handgevegskuns is n gewilde sportsoort in die kusstreke Dit word tradisioneel deur mans beoefen maar vroue het ook onlangs begin deelneem 161 Stoei met seboes tolon omby word ook in baie streke beoefen 162 Verskeie soorte speletjies word ook gespeel onder meer fanorona n bordspel wat veral op die hoogland gewild is Deur die afgelope twee eeue het Westerse ontspanningsbedrywighede ook na Madagaskar oorgespoel Rugby word beskou as die eiland se nasionale sportsoort 163 en is tydens die Franse koloniale tydperk deur spoorwegingenieurs wat in die hoofstad Antananarivo gewerk en rugby gespeel het na die eilandstaat saamgeneem 164 Madagaskar het tot dusver nog nie vir n rugbywereldbeker gekwalifiseer nie Hulle ding in die Afrikanasiesbeker met ander opkomende rugbyspanne mee Sokker is ook gewild en Madagaskar het al n wereldkampioen opgelewer in petanque n Franse spel soortgelyk aan rolbal wat algemeen in stedelike gebiede en op die hoogland gespeel word 165 Skoolatletiekprogramme sluit gewoonlik sokker baan en veldnommers judo boks vrouekorfbal en vrouetennis in Madagaskar het in 1964 die eerste keer n span na die Olimpiese Spele gestuur en het ook al aan die Afrikaspele deelgeneem 13 Verkennerswerk is ook gewild met drie verkennersklubs wat in 2011 n ledetal van 14 905 gehad het 166 Danksy sy goeie sportgeriewe is verskeie Afrika basketbal en korfbalkampioenskappe al in Antananarivo gehou 167 168 169 170 171 Kos Wysig n Straathandelaar verkoop vars aartappelskyfies en kaka pizon Suurlemoen en mangoplukkels achards word tradisioneel by etes in die noordwestelike kusstreke van Madagaskar bedien Malgassiese kos weerspieel die uiteenlopende invloede van Suidoos Asie Afrika Indie China en Europa Maaltye kan wissel van die eenvoudige tradisionele geregte wat deur die vroegste setlaars berei is tot die feesgeregte wat aan die 19de eeuse monarge voorgesit is Die kos bestaan vandag gewoonlik uit rys vary as basis saam met laoka Die baie soorte laoka sluit vegetariese of vleisgeregte in en daar is gewoonlik ook n sous wat gegeur is met bestanddele soos gemmer uie knoffel tamaties vanielje klappermelk sout kerriepoeier en groenpeper en soms ook ander kruie en speserye In dele van die droe suide en weste kan boeregesinne rys vervang met mielies kassawe of wrongel wat van seboemelk gemaak word n Groot verskeidenheid soet en sout poffertjies en ander versnaperinge soos tropiese vrugte is dwarsoor die eiland beskikbaar Plaaslik vervaardigde drankies sluit in vrugtesappe koffie kruietees en alkoholiese dranke soos rum wyn en bier 150 Die eiland vervaardig ook van die beste sjokolade in die wereld 172 Verwysings Wysig 1 0 1 1 fr Le Comite Consultatif Constitutionnel 1 Oktober 2010 Projet de Constitution de la Quatrieme Republique de Madagascar PDF Madagascar Tribune Geargiveer PDF vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020 Besoek op 18 April 2016 en World Population Prospects The 2017 Revision ESA UN org custom data acquired via website United Nations Department of Economic and Social Affairs Population Division Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 Augustus 2018 Besoek op 19 Junie 2019 3 0 3 1 3 2 3 3 en Madagascar Internasionale Monetere Fonds Besoek op 19 Januarie 2019 en 2018 Human Development Report PDF United Nations Development Programme 2018 Geargiveer PDF vanaf die oorspronklike op 15 Mei 2020 Besoek op 18 Januarie 2019 en Gini Index Wereldbank Geargiveer vanaf die oorspronklike op 21 Mei 2020 Besoek op 2 Maart 2011 en About LDCs UN OHRLLS Geargiveer vanaf die oorspronklike op 15 Mei 2020 Besoek op 22 Februarie 2017 Cousins 1895 pp 11 12 8 00 8 01 8 02 8 03 8 04 8 05 8 06 8 07 8 08 8 09 8 10 8 11 8 12 8 13 8 14 8 15 en Bureau of African Affairs 3 Mei 2011 Background Note Madagascar U S Department of State Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 Mei 2019 Besoek op 24 Augustus 2011 en Central Intelligence Agency 2011 Madagascar The World Factbook Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Mei 2020 Besoek op 24 Augustus 2011 Moriarty 1891 bl 1 2 en University of Berkeley Understanding Evolution Oktober 2009 Where did all of Madagascar s species come from Geargiveer vanaf die oorspronklike op 16 Mei 2020 Besoek op 19 Maart 2011 12 0 12 1 12 2 en Vences M Wollenberg KC Vieites DR Lees DC Junie 2009 Madagascar as a model region of species diversification Trends in Ecology and Evolution 24 8 456 465 doi 10 1016 j tree 2009 03 011 PMID 19500874 Geargiveer vanaf die oorspronklike PDF op 11 Februarie 2012 Besoek op 11 Februarie 2012 13 0 13 1 13 2 13 3 13 4 13 5 13 6 en Encyclopaedia Britannica 2011 Madagascar Encyclopaedia Britannica Eb com Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1 April 2009 Besoek op 25 Augustus 2011 14 00 14 01 14 02 14 03 14 04 14 05 14 06 14 07 14 08 14 09 14 10 14 11 14 12 14 13 14 14 14 15 14 16 14 17 14 18 14 19 en Metz Helen Chapin 1994 Library of Congress Country Studies Madagascar Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 April 2020 Besoek op 1 Februarie 2011 en International Federation of Red Cross And Red Crescent Societies 25 Februarie 2005 Madagascar Cyclone Gafilo Final Report Appeal 08 04 ReliefWeb Geargiveer vanaf die oorspronklike op 14 April 2008 Besoek op 31 Maart 2011 en Integrated Regional Information Networks 2 Julie 2004 Madagascar Saving the children from Gafilo s aftermath ReliefWeb Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020 Besoek op 9 September 2012 en Mittermeier R A Wallis J Rylands A B Ganzhorn J U Oates J F Williamson E A Palacios E Heymann E W Kierulff M C M Yongcheng Long Supriatna J Roos C Walker S Cortes Ortiz L Schwitzer C reds 2009 Primates in Peril The World s 25 Most Endangered Primates 2008 2010 PDF Illustrated by S D Nash IUCN SSC Primate Specialist Group International Primatological Society and Conservation International 1 92 Cite journal requires journal help 18 0 18 1 18 2 18 3 18 4 18 5 en Conservation International 2007 Madagascar and the Indian Ocean Islands Biodiversity Hotspots Conservation International Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 Maart 2012 Besoek op 24 Augustus 2011 en Tattersall Ian 2006 Origin of the Malagasy Strepshirhine Primates Springer pp 1 6 ISBN 0 387 34585 X Hobbes amp Dolan 2008 bl 517 Hillstrom amp Collier Hillstrom 2003 bl 50 22 0 22 1 en Callmander Martin 2011 The endemic and non endemic vascular flora of Madagascar updated Plant Ecology and Evolution 144 2 121 125 doi 10 5091 plecevo 2011 513 Geargiveer vanaf die oorspronklike PDF op 11 Februarie 2012 Besoek op 11 Februarie 2012 en Lavranos John 2004 Pachypodium makayense A New Species From Madagascar Cactus and Succulent Journal 76 2 85 88 24 0 24 1 Bradt 2011 bl 38 en Baum DA Small RL Wendel JF 1998 Biogeography and floral evolution of baobabs Adansonia Bombacaceae as inferred from multiple data sets Systematic Biology 47 2 181 207 doi 10 1080 106351598260879 PMID 12064226 26 0 26 1 en Keglevich Peter Hazai Laszlo Kalaus Gyorgy Szantay Csaba 2012 Modifications on the basic skeletons of vinblastine and vincristine Molecules 17 5 5893 5914 doi 10 3390 molecules17055893 PMID 22609781 en Sears Justin E Boger Dale L 2015 Total Synthesis of Vinblastine Related Natural Products and Key Analogues and Development of Inspired Methodology Suitable for the Systematic Study of Their Structure Function Properties Accounts of Chemical Research 48 3 653 662 doi 10 1021 ar500400w en Kuboyama Takeshi Yokoshima Satoshi Tokuyama Hidetoshi Fukuyama Tohru 2004 Stereocontrolled total synthesis of vincristine Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 101 33 11966 11970 Bibcode 2004PNAS 10111966K doi 10 1073 pnas 0401323101 en van der Heijden Robert Jacobs Denise I Snoeijer Wim Hallard Didier Verpoorte Robert 2004 The Catharanthus alkaloids Pharmacognosy and biotechnology Current Medicinal Chemistry 11 5 607 628 doi 10 2174 0929867043455846 PMID 15032608 en Ravina Enrique 2011 Vinca alkaloids The evolution of drug discovery From traditional medicines to modern drugs John Wiley amp Sons pp 157 159 ISBN 978 3 527 32669 3 en Chemotherapy for Hodgkin Lymphoma cancer org American Cancer Society 29 Maart 2017 Besoek op 22 Junie 2017 en Chemotherapy for Non Hodgkin Lymphoma cancer org American Cancer Society 31 Mei 2016 Besoek op 22 Junie 2017 en Chemotherapy for Acute Lymphocytic Leukemia cancer org American Cancer Society 18 Februarie 2016 Besoek op 22 Junie 2017 en Chemotherapy for Chronic Myeloid Leukemia cancer org American Cancer Society 22 Februarie 2016 Besoek op 22 Junie 2017 en Chemotherapy for Childhood Leukemia cancer org American Cancer Society 3 Februarie 2016 Besoek op 22 Junie 2017 en Chemotherapy for Neuroblastoma cancer org American Cancer Society 22 Januarie 2016 Besoek op 22 Junie 2017 en Chemotherapy for Brain and Spinal Cord Tumors in Children cancer org American Cancer Society 21 Januarie 2016 Besoek op 22 Junie 2017 en Chemotherapy for Non Small Cell Lung Cancer cancer org American Cancer Society 16 Mei 2016 Besoek op 22 Junie 2017 en Foster Steven 2010 From Herbs to Medicines The Madagascar Periwinkle s Impact on Childhood Leukemia A Serendipitous Discovery for Treatment Alternative and Complementary Therapies 16 6 347 350 doi 10 1089 act 2010 16609 en Cooper Raymond Deakin Jeffrey John 2016 Africa s gift to the world Botanical Miracles Chemistry of Plants That Changed the World CRC Press pp 46 51 ISBN 978 1 4987 0430 4 Ellis 1859 bl 302 en McLendon Chuck 16 Mei 2000 Ravenala madagascariensis Floridata com Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020 Besoek op 14 September 2009 en Lambahoany Ecotourism Centre 24 Augustus 2011 Nature of Madagascar Lambahoany Ecotourism Centre Geargiveer vanaf die oorspronklike op 22 Julie 2015 Besoek op 24 Augustus 2011 39 0 39 1 en Black Richard 13 Julie 2012 Lemurs sliding toward extinction BBC News Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020 Besoek op 26 Augustus 2012 en Mittermeier R Ganzhorn J Konstant W Glander K Tattersall I Groves C Rylands A Hapke A Ratsimbazafy J Mayor M Louis E Rumpler Y Schwitzer C Rasoloarison R December 2008 Lemur diversity in Madagascar International Journal of Primatology 29 6 1607 1656 doi 10 1007 s10764 008 9317 y AS1 onderhoud meer as een naam authors list link en Jungers W L Godfrey L R Simons E L Chatrath P S 1997 Phalangeal curvature and positional behavior in extinct sloth lemurs Primates Palaeopropithecidae Proceedings of the National Academy of Sciences USA 94 22 11998 2001 Bibcode 1997PNAS 9411998J doi 10 1073 pnas 94 22 11998 PMC 23681 PMID 11038588 42 0 42 1 en Okajima Y Kumazawa Y 2009 Mitogenomic perspectives into iguanid phylogeny and biogeography Gondwanan vicariance for the origin of Madagascan oplurines Gene 441 1 2 28 35 doi 10 1016 j gene 2008 06 011 PMID 18598742 en Glaw F Kohler J R Townsend T M Vences M 2012 Salamin Nicolas red Rivaling the World s Smallest Reptiles Discovery of Miniaturized and Microendemic New Species of Leaf Chameleons Brookesia from Northern Madagascar PLoS ONE 7 2 e31314 Bibcode 2012PLoSO 731314G doi 10 1371 journal pone 0031314 PMC 3279364 PMID 22348069 en Everglades Madagascar Rain Forest on Unesco List ABC News 30 Julie 2010 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 28 Junie 2011 Besoek op 11 Februarie 2011 45 0 45 1 45 2 45 3 en Gade Daniel W 1996 Deforestation and its effects in Highland Madagascar Mountain Research and Development 16 2 101 116 doi 10 2307 3674005 JSTOR 3674005 AS1 onderhoud ref harv link Kull 2004 bl 153 en Campbell Gwyn 1993 The Structure of Trade in Madagascar 1750 1810 The International Journal of African Historical Studies 26 1 111 148 doi 10 2307 219188 JSTOR 219188 Emoff 2004 bl 51 62 en Harper Grady J Steininger Marc Tucker Compton Juhn Daniel Hawkins Frank 2007 Fifty years of deforestation and forest fragmentation in Madagascar Environmental Conservation Cambridge Journals 34 4 325 333 doi 10 1017 S0376892907004262 50 0 50 1 50 2 50 3 en Bachelard Jerome Marcus Richard 2011 Countries at the Crossroads 2011 Madagascar PDF Freedom House Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 Maart 2016 Besoek op 25 Augustus 2012 en Green GM Sussman RW 1990 Deforestation history of the eastern rainforests of Madagascar from satellite images Science 248 4952 212 215 Bibcode 1990Sci 248 212G doi 10 1126 science 248 4952 212 PMID 17740137 en Morelle Rebecca 29 Mei 2014 Asian relative of cane toad threatens Madagascar havoc BBC News Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 September 2018 Besoek op 29 Julie 2014 Davies 2003 bl 99 101 en Handwerk Brian 21 Augustus 2009 Lemurs Hunted Eaten Amid Civil Unrest Group Says National Geographic News Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Oktober 2017 Besoek op 15 Maart 2011 en Madagascar National Parks 2011 The Conservation parcs madagascar com Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 Mei 2015 Besoek op 25 Augustus 2011 en Rainforests of the Atsinanana Unesco Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020 Besoek op 30 April 2011 en Luna Kenny Madagascar to Open at Bronx Zoo in Green Refurbished Lion House Treehugger Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 September 2011 Besoek op 11 Junie 2011 en Gommery D Ramanivosoa B Faure M Guerin C Kerloc h P Senegas F Randrianantenaina H 2011 Oldest evidence of human activities in Madagascar on subfossil hippopotamus bones from Anjohibe Mahajanga Province Comptes Rendus Palevol 10 4 271 278 doi 10 1016 j crpv 2011 01 006 en Dewar R E Radimilahy C Wright H T Jacobs Z Kelly G O Berna F 2013 Stone tools and foraging in northern Madagascar challenge Holocene extinction models Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 110 31 12583 12588 Bibcode 2013PNAS 11012583D doi 10 1073 pnas 1306100110 PMC 3732966 PMID 23858456 en Crowley B E 2010 A refined chronology of prehistoric Madagascar and the demise of the megafauna Quaternary Science Reviews 29 19 20 2591 2603 Bibcode 2010QSRv 29 2591C doi 10 1016 j quascirev 2010 06 030 en Virah Sawmy M Willis K J Gillson L 2010 Evidence for drought and forest declines during the recent megafaunal extinctions in Madagascar Journal of Biogeography 37 3 506 519 doi 10 1111 j 1365 2699 2009 02203 x 62 0 62 1 62 2 en Campbell Gwyn 1993 The Structure of Trade in Madagascar 1750 1810 The International Journal of African Historical Studies 26 1 111 doi 10 2307 219188 JSTOR 219188 Wink 2004 bl 185 64 0 64 1 fr Domenichini J P Antehiroka et Royaute Vazimba Express de Madagascar Madatana com Geargiveer vanaf die oorspronklike op 15 Februarie 2020 Besoek op 5 November 2010 fr Razafimahazo S 2011 Vazimba Mythe ou Realite Revue de l Ocean Indien Madatana com Geargiveer vanaf die oorspronklike op 15 Februarie 2020 Besoek op 8 November 2010 Oliver 1886 bl 16 Kent 1976 bl 65 71 en Kingdoms of Madagascar Maroserana and Merina Metmuseum org Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020 Besoek op 25 April 2010 69 0 69 1 Ogot 1992 bl 418 Hodder 1982 bl 59 en Royal Hill of Ambohimanga Unesco Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020 Besoek op 30 April 2011 Ade Ajayi 1998 bl 413 422 en Campbell Gwyn October 1991 The state and pre colonial demographic history the case of nineteenth century Madagascar Journal of African History 23 3 415 445 en Campbell Gwyn October 1991 The state and pre colonial demographic history the case of nineteenth century Madagascar Journal of African History 23 3 415 445 Oliver 1886 bl 124 126 Uwechue 1981 bl 473 77 0 77 1 Thompson amp Adloff 1965 bl 9 10 78 0 78 1 78 2 Fage Flint amp Oliver 1986 bl 522 524 Van Den Boogaerde 2008 bl 7 Randier 2006 bl 400 Curtin 1998 bl 186 Oliver Fage amp Sanderson 1985 bl 529 Oliver Fage amp Sanderson 1985 bl 532 Campbell 2005 bl 107 Shillington 2005 bl 878 Regnier 2015 bl 152 154 Fournet Guerin 2007 bl 45 54 Fremigacci 1999 bl 421 444 Gallieni 1908 bl 341 343 Reinsch 1905 bl 377 Browning 2004 bl 81 89 Kennedy 2007 bl 511 512 Lehoullier 2010 bl 107 94 0 94 1 Kitchen 1962 bl 256 Pryor 1990 bl 209 210 96 0 96 1 96 2 en Marcus Richard August 2004 Political change in Madagascar populist democracy or neopatrimonialism by another name Occasional Paper no 89 Institute for Security Studies Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 September 2004 Besoek op 15 Februarie 2012 Cite journal requires journal help 97 0 97 1 fr Madagascar La Crise a un Tournant Critique International Crisis Group Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 Maart 2016 Besoek op 25 November 2010 fr Centre d actualites de l ONU Madagascar l ONU salue le bon deroulement du deuxieme tour des elections presidentielles Un org Besoek op 10 Februarie 2014 en Madagascar finally elects Senate after 2009 coup Business Standard 30 Desember 2015 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 April 2019 Besoek op 27 Februarie 2017 Nalla 2010 bl 122 128 101 0 101 1 101 2 101 3 en Madagascar Profile Media BBC News 20 Junie 2012 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 November 2019 Besoek op 25 Augustus 2012 en Population of Cities in Madagascar 2017 worldpopulationreview com Geargiveer vanaf die oorspronklike op 15 Oktober 2019 en Madagascar Former president sentenced to five years in prison Irinnews org 17 Desember 2003 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 September 2011 Besoek op 25 April 2010 en Madagascar Appeal launched despite political uncertainty Irinnews org 7 April 2009 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 September 2011 Besoek op 25 April 2010 105 0 105 1 en Leithead Alastair 14 Mei 2002 Ethnic strife rocks Madagascar BBC News Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020 Besoek op 22 Januarie 2012 en Pressure grows on Madagascar coup BBC News 20 Maart 2009 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 Maart 2009 Besoek op 30 Maart 2009 fr Numeros utiles AirMadagascar com 28 Januarie 2012 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 November 2017 Besoek op 28 Januarie 2012 108 0 108 1 108 2 en Bureau of Democracy Human Rights and Labor 8 April 2011 2010 Human Rights Report Madagascar PDF U S Department of State Geargiveer PDF vanaf die oorspronklike op 2 Mei 2017 Besoek op 10 Julie 2011 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link 109 0 109 1 109 2 109 3 109 4 109 5 fr Institut nationale de la statistique INSTAT Government of Madagascar 2010 Presentation des resultats de la cartographie numerique en preparation du troisieme recensement generale de la population et de l habitation Persberig Archived from the original on 15 Januarie 2012 https www webcitation org 64jHAqXGw Besoek op 15 Januarie 2012 fr Ralison Eliane Goossens Frans Januarie 2006 World Food Programme red Madagascar profile des marches pour les evaluations d urgence de la securite alimentaire Strengthening Emergency Needs Assessment Capacity Rome Italie Katholieke Universiteit Leuven p 3 Geargiveer vanaf die oorspronklike PDF op 14 Januarie 2012 Besoek op 14 Januarie 2012 Institut National de la Statistique Madagaskar en World Bank Geargiveer vanaf die oorspronklike op 29 Oktober 2019 Besoek op 27 Februarie 2017 en World Development Indicators Google Public Data Explorer www google com Geargiveer vanaf die oorspronklike op 29 Oktober 2019 Besoek op 22 Februarie 2017 en Madagascar at a glance PDF World Bank 25 Februarie 2011 Geargiveer vanaf die oorspronklike PDF op 6 Julie 2014 Besoek op 4 Februarie 2012 en Madagascar Overview www worldbank org Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 April 2020 Besoek op 22 Februarie 2017 116 0 116 1 116 2 116 3 en AFDB OECD UNDP UNECA 2011 African Economic Outlook 2011 Madagascar PDF AfricanEconomicOutlook org Geargiveer PDF vanaf die oorspronklike op 11 Mei 2020 Besoek op 28 Januarie 2012 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link en Christie Iain Crompton Elizabeth November 2003 Republic of Madagascar Tourism Sector Study Africa Region Working Paper No 63 Antananarivo World Bank Geargiveer vanaf die oorspronklike PDF op 28 Januarie 2012 Besoek op 28 Januarie 2012 Cite journal requires journal help http www guidaviaggi it notizie 183551 madagascar obiettivo 500 thousand visitors in the 2018 Rodd amp Stackhouse 2008 bl 246 en United Nations 2013 FAO Stat Food and Agriculture Organization Geargiveer vanaf die oorspronklike op 16 Oktober 2016 Besoek op 13 April 2013 Pezzotta 2001 bl 32 122 0 122 1 122 2 en About QMM Rio Tinto 2009 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020 Besoek op 19 September 2012 en Madagascar s oil fortunes evolving slowly PennWell Corporation 6 Februarie 2012 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 16 Januarie 2018 Besoek op 19 September 2012 Bradt 2011 bl 2 fr Production Electricite Jirama 2011 Besoek op 28 Augustus 2013 en Legrip Randriambelo Olivia Regnier Denis 2014 The place of healers diviners ombiasa in Betsileo medical pluralism Health Culture amp Society 7 1 28 37 doi 10 5195 hcs 2014 188 127 0 127 1 127 2 127 3 en World Health Statistics 2011 Paris World Health Organization 2011 ISBN 978 92 4 156419 9 Geargiveer vanaf die oorspronklike PDF op 21 Januarie 2012 Besoek op 21 Januarie 2012 en The State Of The World s Midwifery United Nations Population Fund Augustus 2011 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 22 Januarie 2012 Besoek op 22 Januarie 2012 Cite journal requires journal help en Beaumont Peter 19 Oktober 2017 It is a dangerous moment Madagascar plague death toll reaches 74 The Guardian Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020 Besoek op 21 Oktober 2017 Ralibera 1993 bl 196 fr Ranaivoson Samuel 1980 La formation du personnel enseignant de l education de base a Madagascar Une etude de cas Quelques reflections interessant la programmation de l assistance de l UNICEF Parys UNESCO Geargiveer vanaf die oorspronklike PDF op 10 Julie 2011 Besoek op 10 Julie 2011 Cite journal requires journal help en Mukonoweshuro E G 1990 State resilience and chronic political instability in Madagascar Canadian Journal of African Studies 24 3 376 398 doi 10 2307 485627 JSTOR 485627 133 0 133 1 133 2 en Lassibille Gerard Tan Jee Peng Jesse Cornelia Nguyen Trang Van 6 Augustus 2010 Managing for results in primary education in Madagascar Evaluating the impact of selected workflow interventions The World Bank Economic Review Oxford University Press 24 2 303 329 doi 10 1093 wber lhq009 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Februarie 2012 Besoek op 10 Februarie 2012 fr Ministere de l Education Secondaire et l Education de Base 2005 Curriculum de formation des eleves maitres Antananarivo Madagascar Government Printing Office Cite journal requires journal help en Public spending on education total percent of government expenditure in Madagascar TradingEconomics com 2011 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2020 Besoek op 28 Januarie 2012 en Hurles ME Sykes BC Jobling MA Forster P Sykes Jobling Forster 2005 The dual origin of the Malagasy in Island Southeast Asia and East Africa evidence from maternal and paternal lineages American Journal of Human Genetics 76 5 894 901 doi 10 1086 430051 PMC 1199379 PMID 15793703 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 Mei 2011 Besoek op 30 April 2011 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link en Tofanelli S Bertoncini S Castri L Luiselli D Calafell F Donati G Paoli G Bertoncini Castri Luiselli Calafell Donati Paoli 2009 On the origins and admixture of Malagasy new evidence from high resolution analyses of paternal and maternal lineages Molecular Biology and Evolution 26 9 2109 2124 doi 10 1093 molbev msp120 PMID 19535740 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link Adelaar 2006 bl 205 235 Rajaonarimanana 2001 bl 8 en Madagascar 2007 Constitutional referendum Electoral Institute for the Sustainability of Democracy in Africa Junie 2010 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 29 Julie 2019 Besoek op 22 Januarie 2012 141 0 141 1 en Religions in Madagascar PEW GRF Globalreligiousfutures org Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 November 2019 Besoek op 20 September 2017 142 0 142 1 en Bearak Barry 5 September 2010 Dead Join the Living in a Family Celebration New York Times p A7 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 April 2020 Besoek op 13 Januarie 2012 143 0 143 1 Bradt 2011 bl 13 20 Ade Ajayi 1989 bl 437 Middleton 1999 bl 259 262 272 309 en Blench Roger 1982 Evidence for the Indonesian origins of certain elements of African culture African Music 6 2 81 93 doi 10 21504 amj v6i2 1118 JSTOR 30249759 en Kus Susan Raharijaona Victor 2000 House to Palace Village to State Scaling up Architecture and Ideology American Anthropologist New Series 1 102 98 113 doi 10 1525 aa 2000 102 1 98 Acquier 1997 bl 143 175 Kusimba Odland amp Bronson 2004 bl 12 150 0 150 1 Bradt 2011 bl 312 Fox 1990 bl 39 fr Ravalitera P Origine Confuse des Vazimba du Betsiriry Journal Express Madatana com Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Mei 2020 Besoek op 11 November 2010 en Onbekend Ibonia the text in 17 sections University of Virginia Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 Februarie 2019 Besoek op 15 November 2010 Rabearivelo 2007 bl x Auzias amp Labourdette 2007 p 142 Randrianary 2001 bl 109 137 157 0 157 1 en Ashamu Charlotte Gomez Pickering Diego Luke Amanda Morrison Paul Pedersen Mark Symes Mara Weyandt Marthe 2005 Made in Madagascar Exporting Handicrafts to the U S Market Final Report United Nations Public Private Alliance for Rural Development Geargiveer vanaf die oorspronklike PDF op 11 November 2017 Besoek op 10 Julie 2011 158 0 158 1 Heale amp Abdul Latif 2008 bl 108 111 en Woodcrafting Knowledge of the Zafimaniry Unesco Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 November 2015 Besoek op 24 Augustus 2012 fr Des nouveaux talents mis en relief L Express de Madagascar l expressmada com 7 Augustus 2009 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 15 Desember 2014 Besoek op 24 Augustus 2012 Ratsimbazafy 2010 bl 14 18 Kusimba Odland amp Bronson 2004 bl 87 en Madagascar take Sevens honours International Rugby Board 23 Augustus 2007 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 Oktober 2014 Besoek op 24 Julie 2012 en Rugby and the Red Island an unlikely union The Roar 16 Januarie 2019 Besoek op 14 Februarie 2021 en Vegar Ness 4 Oktober 1999 Madagascar won the World Championship petanque org Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Oktober 2017 Besoek op 14 Januarie 2011 en Triennal review Census as at 1 December 2010 PDF World Organization of the Scout Movement 1 Desember 2010 Geargiveer vanaf die oorspronklike PDF op 2 September 2013 Besoek op 13 Januarie 2011 2011 FIBA Africa Championship FIBA com besoek op 26 Oktober 2015 2009 FIBA Africa Championship for Women FIBA com besoek op 26 Oktober 2015 2014 FIBA Africa Under 18 Championship FIBA com besoek op 26 Oktober 2015 2013 FIBA Africa Under 16 Championship FIBA com besoek op 26 Oktober 2015 2015 FIBA Africa Under 16 Championship for Women FIBA com besoek op 26 Oktober 2015 fr Un peu d histoire Chocolaterie Robert 2016 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Maart 2018 Besoek op 26 Februarie 2017 Ander bronne Wysig fr Acquier Jean Louis 1997 Architectures de Madagascar Berlin Berger Levrault ISBN 978 2 7003 1169 3 en Ade Ajayi Jacob Festus 1989 General history of Africa Africa in the nineteenth century until the 1880s Paris UNESCO ISBN 978 0 520 03917 9 en Adelaar Alexander 2006 Austronesian diaspora and the ethnogeneses of people in Indonesian archipelago Jakarta Indonesie LIPI Press ISBN 978 979 26 2436 6 en Ames Glenn Joseph 2003 Distant lands and diverse cultures the French experience in Asia 1600 1700 New York Greenwood Publishing Group ISBN 978 0 313 30864 2 fr Auzias Dominique Labourdette Jean Paul 2008 Petit Fute Madagascar 2008 Paris Petit Fute ISBN 978 2 7469 1982 2 en Barendse R J 2002 The Arabian seas the Indian Ocean world of the seventeenth century Berlyn M E Sharpe ISBN 978 0 7656 0729 4 en Bradt Hilary 2011 Madagascar 10th Ed The Bradt Travel Guide London Bradt Travel Guides ISBN 978 1 84162 341 2 en Browning Christopher R 2004 The Origins of the Final Solution Jerusalem Martyrs and Heroes Remembrance Authority ISBN 3 540 63293 X en Campbell Gwyn 2005 An economic history of Imperial Madagascar 1750 1895 the rise and fall of an island empire Londen Cambridge University Press ISBN 0 521 83935 1 fr Chapus G S Mondain G 1953 Un homme d etat malgache Rainilaiarivony Parys Editions Diloutremer en Cousins William Edward 1895 Madagascar of to day A sketch of the island with chapters on its past history and present prospects Londen The Religious Tract Society en Curtin Philip D 1998 Disease and empire the health of European troops in the conquest of Africa Cambridge MA Cambridge University Press ISBN 978 0 521 59835 4 en Davies S J J F 2003 Grzimek s Animal Life Encyclopedia 2 8 Farmington Hills MI Gale Group ISBN 0 7876 5784 0 fr Deschamps Hubert Jules 1965 Histoire de Madagascar Ann Arbor MI Berger Levrault en Ellis William 1859 Three visits to Madagascar during 1853 1854 1856 Londen Oxford University en Emoff Ron 2004 Spitting into the wind Multi edged environmentalism in Malagasy song In Dawe Kevin red Island Musics New York Berg ISBN 978 1 85973 703 3 en Fage J D Flint J E Oliver R A 1986 The Cambridge History of Africa From c 1790 to c 1870 Londen Cambridge University Press ISBN 0 521 20413 5 fr Fournet Guerin Catherine 2007 Vivre a Tananarive geographie du changement dans la capitale malgache Antananarivo Madagaskar Karthala Editions ISBN 978 2 84586 869 4 en Fox Leonard 1990 Hainteny the traditional poetry of Madagascar Lewisburg PA Bucknell University Press ISBN 978 0 8387 5175 6 en Freeman Joseph John Johns David 1840 A narrative of the persecution of the Christians in Madagascar with details of the escape of six Christian refugees now in England Londen J Snow fr Fremigacci Jean 1999 Le Rova de Tananarive Destruction d un lieu saint ou constitution d une reference identitaire In Chretien Jean Pierre red Histoire d Afrique Parys Editions Karthala ISBN 978 2 86537 904 0 fr Gallieni Joseph Simon 1908 Neuf ans a Madagascar Parys Librairie Hachette en Heale Jay Abdul Latif Zawiah 2008 Cultures of the World Madagascar Tarrytown NY Marshall Cavendish ISBN 978 0 7614 3036 0 en Hillstrom Kevin Collier Hillstrom Laurie 2003 Africa and the Middle East a continental overview of environmental issues Santa Barbara CA ABC CLIO ISBN 978 1 57607 688 0 en Hobbes Joseph Dolan Andrew 2008 World Regional Geography Belmont CA Cengage Learning ISBN 978 0 495 38950 7 en Hodder Ian 1982 Symbolic and structural archaeology New York Cambridge University Press ISBN 978 0 521 24406 0 en Kennedy David 2007 The Library of Congress World War II companion New York Simon and Schuster ISBN 978 0 7432 5219 5 en Kent Raymond 1976 From Madagascar to the Malagasy Republic Ann Arbor MI Greenwood Press ISBN 978 0 8371 8421 0 en Kitchen Helen A 1962 The Educated African a Country by Country Survey of Educational Development in Africa Washington D C Praeger en Kull Christian 2004 Isle of Fire The Political Ecology of Landscape Burning in Madagascar Issue 246 Chicago University of Chicago Press ISBN 978 0 226 46141 0 en Kusimba Chapurukha Odland J Claire Bronson Bennet 2004 Unwrapping the textile traditions of Madagascar Textile Series Los Angeles Regents of the University of California ISBN 0 930741 95 1 en Lehoullier Sara 2010 Madagascar Travel Companion New York Other Places Publishing ISBN 978 0 9822619 5 8 en Middleton Karen 1999 Ancestors Power and History in Madagascar Los Angeles Brill ISBN 978 90 04 11289 6 en Moriarty H A 1891 Islands in the southern Indian Ocean westward of longitude 80 east including Madagascar Londen J D Potter en Nalla Mahesh 2010 Crime and Punishment Around the World Volume 1 Africa Los Angeles ABC CLIO ISBN 978 0 313 35133 4 en Ogot Bethwell 1992 Africa from the Sixteenth to the Eighteenth Century Parys UNESCO ISBN 978 92 3 101711 7 en Oliver Roland Fage John Donnelly Sanderson G N 1985 The Cambridge History of Africa 6 Cambridge VK Cambridge University Press ISBN 978 0 521 22803 9 en Oliver Samuel Pasfield 1886 Madagascar an historical and descriptive account of the island and its former dependencies Volume 1 Londen Macmillan en Pezzotta Federico 2001 Madagascar a mineral and gemstone paradise Ann Arbor MI University of Michigan ISBN 978 0 9715371 0 1 en Pryor Frederic L 1990 The political economy of poverty equity and growth Malawi and Madagascar Washington D C World Bank ISBN 978 0 19 520823 8 en Rabearivelo Jean Joseph 2007 1936 vertaling deur Robert Ziller Translated from the Night Pittsburgh PA Lascaux Editions ISBN 978 1 60461 552 4 fr Rajaonarimanana Narivelo 2001 Grammaire moderne de la langue malgache Langues INALCO Parys Langues et mondes l Asiatheque ISBN 2 911053 79 6 fr Ralibera Daniel 1993 Madagascar et le christianisme Paris Editions Karthala ISBN 978 92 9028 211 2 fr Randier Jean 2006 La Royale L histoire illustree de la Marine nationale francaise Maitres du Vent La Falaise Babouji ISBN 2 35261 022 2 fr Randrianary Victor 2001 Madagascar les chants d une ile Parys Actes Sud ISBN 978 2 7427 3556 3 en Ratsimbazafy Ernest 2010 Moraingy In Green Thomas Svinth Joseph reds Martial Arts of the World An Encyclopedia of History and Innovation Volume 2 Santa Barbara CA ABC CLIO ISBN 978 1 59884 243 2 en Regnier Denis 2015 Clean people unclean people the essentialisation of slaves among the southern Betsileo of Madagascar Social Anthropology 23 2 152 158 doi 10 1111 1469 8676 12107 en Reinsch Paul Samuel 1905 Colonial Administration New York Macmillan en Rodd Tony Stackhouse Jennifer 2008 Trees A Visual Guide Los Angeles University of California Press ISBN 978 0 520 25650 7 en Room Adrian 2006 Placenames of the world origins and meanings of the names for 6 600 countries cities territories natural features and historic sites Jefferson NC McFarland ISBN 978 0 7864 2248 7 en Sharp Leslie 2002 The Sacrificed Generation Youth History and the Colonized Mind in Madagascar Berkeley CA University of California Press ISBN 978 0 520 22951 8 en Shillington Kevin 2005 Encyclopedia of African history New York CRC Press ISBN 1 57958 453 5 en Strakes Jason 2006 Encyclopedia of the developing world 1 Taylor amp Francis ISBN 978 1 57958 388 0 en Thompson Virginia Adloff Richard 1965 The Malagasy Republic Madagascar today San Francisco CA Stanford University Press ISBN 978 0 8047 0279 9 en Uwechue Raph 1981 Makers of modern Africa profiles in history Volume 1 Dearborne MI Africa Books Ltd ISBN 978 0 903274 14 2 en Van Den Boogaerde Pierre 2008 Shipwrecks of Madagascar New York AEG Publishing Group ISBN 978 1 60693 494 4 en Wink Andre 2004 Volume 3 of Al Hind The Making of the Indo Islamic World Indo Islamic society 14th 15th centuries Leiden Nederland Brill ISBN 978 90 04 13561 1 Eksterne skakels Wysig en Country Profile van BBC News en Madagascar van UCB Libraries GovPubs en Key Development Forecasts for Madagascar van International Futures Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Madagaskar en Toerisme inligting oor Madagaskar op Wikivoyage Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia Koordinate 20 S 47 O 20 S 47 O 20 47 Ontsluit van https af wikipedia org w index php title Madagaskar amp ol,