fbpx Ceres (dwergplaneet)
Wikipedia

Ceres (dwergplaneet)

Hierdie artikel handel oor die dwergplaneet Ceres. Vir ander artikels met 'n soortgelyke benaming, sien Ceres (dubbelsinnig).

Ceres, amptelik 1 Ceres, is die kleinste dwergplaneet in ons Sonnestelsel. Dit is die enigste een in die asteroïdegordel en binne Neptunus se wentelbaan. Sy naam is afgelei van Ceres, die Romeinse godin van groeiende plante, die oes en moederliefde.

Ceres

Ceres, soos op 19 Februarie 2015 waargeneem deur die Dawn-ruimtetuig.
Ontdekking
Ontdek deur Giuseppe Piazzi
Datum 1 Januarie 1801
Kleinplaneet-benaming1 Ceres
Alternatiewe nameA899 OF; 1943 XB
Kleinplaneet-kategorie Dwergplaneet
Etimologie Ceres
Wentelbaaneienskappe
Epog 18 Junie 2009
(JD 2455000,5)
Afelium 2,9858 AE
446 669 320 km
Perihelium 2,5468 AE
380 995 855 km
Semihoofas 2,7663 AE
413 832 587 km
Wentelperiode 4,60 jaar
1680,5 dae
Gem. omwentelingspoed 17,882 km/s
Gem. anomalie 27,448°
Hellingshoek 10,585° (tot Sonnebaan)
Lengteligging van stygende nodus 80,399°
Periheliumhoek 72,825°
Natuurlike satelliete 0
Fisiese eienskappe
Radius by ewenaar 487,3 ± 1,8 km
Radius na pole 454,7 ± 1,6 km
Oppervlakte 2 850 000 km²
Massa 9,43 ± 0,07×1020 kg
(0,00015 Aardes)
(0,0128 Mane)
Gem. digtheid 2,077 ± 0,036 g/cm3
Oppervlak-
aantrekkingskrag
0,27 m/s2
0,028 g
Ontsnapping-
snelheid
0,51 km/s
Sideriese
rotasieperiode
0,3781 dae
9,074170 h
Ashelling sowat 3°
Regte styging van noordpool 19h 24 m
291°
Deklinasie 59°
Temperatuur maks. ~168 K
Skynmagnitude 6,7 tot 9,32
Absolute magnitude 3,36 ± 0,02
Hoekgrootte 0,84" tot 0,33"
Hierdie fotosamestelling met vals kleure van die gebied om die Ernutet-krater is gemaak van data van Nasa se Dawn-ruimtetuig. Die rooi dele word verbind met getuienis van organiese materiaal.

Ceres is op 1 Januarie 1801 deur Guiseppe Piazzi ontdek. Met ’n deursnee van sowat 950 km is dit verreweg die grootste liggaam met die grootste massa in die asteroïdegordel; dit maak sowat ’n derde van die gordel se massa uit. Ceres is saamgestel uit rots en ys.

Omdat dit die eerste asteroïde is wat ontdek is, is dit aanvanklik as ’n planeet beskou. Dit is egter in die 1850's as ’n asteroïde herklassifiseer nadat baie ander voorwerpe met soortgelyke wentelbane ontdek is.

Die dwergplaneet is sferies, anders as die kleiner asteroïdes wat ’n kleiner swaartekrag het. Weens sy skynbare magnitude van 6,7 tot 9,3 is dit selfs op sy helderste te dof om met die blote oog van die Aarde af te sien, behalwe in uiterse donkerte.

Dit lyk of Ceres gedifferensieer is, met ’n rotsagtige kern en ’n ysagtige mantel. Dit kan ’n interne oseaan van vloeibare water onder ’n yslaag hê. Die oppervlak is ’n mengsel van waterys en verskeie gehidreerde minerale soos karbonate en klei. In Januarie 2014 is die uitskeiding van waterdamp uit verskeie streke van Ceres waargeneem. Dit was onverwags, aangesien groot liggame in die asteroïdegordel gewoonlik nie damp uitskei nie; dit is ’n kenmerk van komete.

Nasa het die Dawn-ruimtetuig op 27 September 2007 gelanseer om Ceres en Vesta van nader te ondersoek. In Februarie 2017 is berig die Dawn-ruimtetuig het organiese verbindings, wat dikwels met lewe verbind word, in die Ernutet-krater op Ceres waargeneem.

Die lae van Ceres

Spektroskopiese waaarnemings in sigbare en infrarooigebied wys dat Ceres se oppervlak bedek is met ammoniumhoudende, magnesiumryke filosilikate, die filosilikaat serpentyn, Mg/Ca-ryke karbonate en 'n donker komponent. Bewys vir olivien of pirokseen is nie aangetref nie. Die samestelling is opmerklik gelykmatig, maar die helderste plekke het 'n samestelling wat ryk is aan natriumkarbonaat met ammoniumkarbonaat en chloriede. Die teenwoordigheid van baie ammoniumhoudende kleisoorte wys dat 'n tydperk van verandering oor die hele planeet plaasgevind het wat die beweging van water vereis het. Daar word vermoed Ceres het 'n ondergrondse oseaan gehad. Volop bewyse bestaan vir die teenwoordigheid van waterys wat van binne die dwergplaneet stam.

Die elementsamestelling van die regoliet aan die ewenaar lyk baie soos die CI- en CM-chondriete. Geleerdes het vroeër vermoed dat hierdie tipe meteoriete verwant aan Ceres is, maar die samestelling op Ceres is tog effens anders. Die ystergehalte op Ceres is duidelik laer as in die meteoriete wat hier op aarde aangetref word. Die yster het dalk in die ondergrondse oseaan versink. Die oppervlak wys onlangse geologiese aktiwiteit wat deur pekel veroorsaak word. Ahura Mons toon helder strepe wat natriumkarbonaat bevat.

Ceres het waarskynlik 'n kors van omtrent 40 km dik wat waterys bevat en op 'n laag met hoër digtheid lê wat uit gehidrateerde silikate bestaan en 'n paar persent pekel bevat waardeur dit 'n soort modderoseaan vorm.

  1. (en) Schmadel, Lutz (2003). (5th uitg.). Germany: Springer. p. 15. ISBN 978-3-540-00238-3.
  2. Yeomans, Donald K. (5 Julie 2007). (in Engels). JPL Small-Body Database Browser. vanaf die oorspronklike op 28 Mei 2019. Besoek op10 April 2009.
  3. (en) Thomas, P. C. (2005). "Differentiation of the asteroid Ceres as revealed by its shape". Nature. 437 (7056): 224–226. Bibcode:. doi:. PMID .Onbekende parameter |coauthors= geïgnoreer (help)
  4. (en) Carry, Benoit (2007). (PDF). Astronomy & Astrophysics. 478 (1): 235–244. Bibcode:. doi:. (PDF) vanaf die oorspronklike op 2008-05-30. Besoek op2010-10-30.Onbekende parameter |coauthors= geïgnoreer (help);Onbekende parameter |month= geïgnoreer (help)
  5. (en) Williams, David R. (2004). . vanaf die oorspronklike op 2010-01-18. Besoek op2010-10-30.Cite journal requires |journal= (help)
  6. (en) Chamberlain, Matthew A. (2007). "Ceres lightcurve analysis – Period determination". Icarus. 188 (2): 451–456. Bibcode:. doi:.Onbekende parameter |coauthors= geïgnoreer (help)
  7. (en) Menzel, Donald H.; and Pasachoff, Jay M. (1983). A Field Guide to the Stars and Planets (2nd uitg.). Boston, MA: Houghton Mifflin. p. 391. ISBN 978-0-395-34835-2.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  8. (Ephemeris: Observer Table: Quantities = 9,13,20,29) (in Engels). 5 Oktober 2011. vanaf die oorspronklike op 29 November 2017.
  9. Li, Jian-Yang; McFadden, Lucy A.; Parker, Joel Wm. (2006). . Icarus. 182 (1): 143–160. Bibcode:. doi:. Besoek op8 Desember 2007.AS1-onderhoud: meer as een naam: authors list (link)
  10. Williams, Matt (23 Augustus 2015). . Universe Today. Besoek op30 Januarie 2016.
  11. . Solar System Exploration: NASA Science (in Engels). vanaf die oorspronklike op 1 Mei 2020. Besoek op20 Oktober 2018.
  12. McCord, T.B.; Sotin, C. (21 Mei 2005). "Ceres: Evolution and current state". Journal of Geophysical Research: Planets. 110 (E5): E05009. Bibcode:. doi:.
  13. (Maart 2015) "". 46th Lunar and Planetary Science Conference: 2831. Besoek op 1 Maart 2015.
  14. Tony Phillips, red. (22 Januarie 2014). . Science@NASA (in Engels). Nasa. vanaf die oorspronklike op 2 Oktober 2019.
  15. . Phys.org. 16 Februarie 2017. Besoek op18 Februarie 2017.
  16. Primitive Meteorites and Asteroids: Physical, Chemical, and Spectroscopic Observations Paving the Way to ExplorationNeyda M. Abreu Elsevier, 2018ISBN 0-12-813326-0, ISBN 978-0-12-813326-2


Ceres (dwergplaneet)
ceres, dwergplaneet, hierdie, artikel, handel, dwergplaneet, ceres, ander, artikels, soortgelyke, benaming, sien, ceres, dubbelsinnig, ceres, amptelik, ceres, kleinste, dwergplaneet, sonnestelsel, enigste, asteroïdegordel, binne, neptunus, wentelbaan, naam, af. Hierdie artikel handel oor die dwergplaneet Ceres Vir ander artikels met n soortgelyke benaming sien Ceres dubbelsinnig Ceres amptelik 1 Ceres is die kleinste dwergplaneet in ons Sonnestelsel Dit is die enigste een in die asteroidegordel en binne Neptunus se wentelbaan Sy naam is afgelei van Ceres die Romeinse godin van groeiende plante die oes en moederliefde Ceres Ceres soos op 19 Februarie 2015 waargeneem deur die Dawn ruimtetuig Ontdekking 1 Ontdek deur Giuseppe PiazziDatum 1 Januarie 1801Kleinplaneet benaming1 CeresAlternatiewe nameA899 OF 1943 XBKleinplaneet kategorie DwergplaneetEtimologie CeresWentelbaaneienskappe 2 Epog 18 Junie 2009 JD 2455000 5 Afelium 2 9858 AE 446 669 320 kmPerihelium 2 5468 AE 380 995 855 kmSemihoofas 2 7663 AE 413 832 587 kmWentelperiode 4 60 jaar 1680 5 daeGem omwentelingspoed 17 882 km sGem anomalie 27 448 Hellingshoek 10 585 tot Sonnebaan Lengteligging van stygende nodus 80 399 Periheliumhoek 72 825 Natuurlike satelliete 0Fisiese eienskappeRadius by ewenaar 487 3 1 8 km 3 Radius na pole 454 7 1 6 km 3 Oppervlakte 2 850 000 km Massa 9 43 0 07 1020 kg 4 0 00015 Aardes 0 0128 Mane Gem digtheid 2 077 0 036 g cm3 3 Oppervlak aantrekkingskrag 0 27 m s2 0 028 gOntsnapping snelheid 0 51 km sSideriese rotasieperiode 0 3781 dae 9 074170 h 5 6 Ashelling sowat 3 3 Regte styging van noordpool 19h 24 m 291 3 Deklinasie 59 3 Temperatuur maks 168 KSkynmagnitude 6 7 7 tot 9 32 8 Absolute magnitude 3 36 0 02 9 Hoekgrootte 0 84 tot 0 33 Hierdie fotosamestelling met vals kleure van die gebied om die Ernutet krater is gemaak van data van Nasa se Dawn ruimtetuig Die rooi dele word verbind met getuienis van organiese materiaal Ceres is op 1 Januarie 1801 deur Guiseppe Piazzi ontdek Met n deursnee van sowat 950 km is dit verreweg die grootste liggaam met die grootste massa in die asteroidegordel dit maak sowat n derde van die gordel se massa uit 10 Ceres is saamgestel uit rots en ys Omdat dit die eerste asteroide is wat ontdek is 11 is dit aanvanklik as n planeet beskou Dit is egter in die 1850 s as n asteroide herklassifiseer nadat baie ander voorwerpe met soortgelyke wentelbane ontdek is Die dwergplaneet is sferies anders as die kleiner asteroides wat n kleiner swaartekrag het Weens sy skynbare magnitude van 6 7 tot 9 3 is dit selfs op sy helderste te dof om met die blote oog van die Aarde af te sien behalwe in uiterse donkerte Dit lyk of Ceres gedifferensieer is met n rotsagtige kern en n ysagtige mantel Dit kan n interne oseaan van vloeibare water onder n yslaag he 12 13 Die oppervlak is n mengsel van waterys en verskeie gehidreerde minerale soos karbonate en klei In Januarie 2014 is die uitskeiding van waterdamp uit verskeie streke van Ceres waargeneem 14 Dit was onverwags aangesien groot liggame in die asteroidegordel gewoonlik nie damp uitskei nie dit is n kenmerk van komete Eienskappe WysigNasa het die Dawn ruimtetuig op 27 September 2007 gelanseer om Ceres en Vesta van nader te ondersoek In Februarie 2017 is berig die Dawn ruimtetuig het organiese verbindings wat dikwels met lewe verbind word in die Ernutet krater op Ceres waargeneem 15 Die lae van Ceres Spektroskopiese waaarnemings in sigbare en infrarooigebied wys dat Ceres se oppervlak bedek is met ammoniumhoudende magnesiumryke filosilikate die filosilikaat serpentyn Mg Ca ryke karbonate en n donker komponent Bewys vir olivien of pirokseen is nie aangetref nie Die samestelling is opmerklik gelykmatig maar die helderste plekke het n samestelling wat ryk is aan natriumkarbonaat met ammoniumkarbonaat en chloriede Die teenwoordigheid van baie ammoniumhoudende kleisoorte wys dat n tydperk van verandering oor die hele planeet plaasgevind het wat die beweging van water vereis het Daar word vermoed Ceres het n ondergrondse oseaan gehad Volop bewyse bestaan vir die teenwoordigheid van waterys wat van binne die dwergplaneet stam Die elementsamestelling van die regoliet aan die ewenaar lyk baie soos die CI en CM chondriete Geleerdes het vroeer vermoed dat hierdie tipe meteoriete verwant aan Ceres is maar die samestelling op Ceres is tog effens anders Die ystergehalte op Ceres is duidelik laer as in die meteoriete wat hier op aarde aangetref word Die yster het dalk in die ondergrondse oseaan versink Die oppervlak wys onlangse geologiese aktiwiteit wat deur pekel veroorsaak word Ahura Mons toon helder strepe wat natriumkarbonaat bevat Ceres het waarskynlik n kors van omtrent 40 km dik wat waterys bevat en op n laag met hoer digtheid le wat uit gehidrateerde silikate bestaan en n paar persent pekel bevat waardeur dit n soort modderoseaan vorm 16 Verwysings Wysig en Schmadel Lutz 2003 Dictionary of minor planet names 5th uitg Germany Springer p 15 ISBN 978 3 540 00238 3 Yeomans Donald K 5 Julie 2007 1 Ceres in Engels JPL Small Body Database Browser Geargiveer vanaf die oorspronklike op 28 Mei 2019 Besoek op 10 April 2009 3 0 3 1 3 2 3 3 3 4 3 5 en Thomas P C 2005 Differentiation of the asteroid Ceres as revealed by its shape Nature 437 7056 224 226 Bibcode 2005Natur 437 224T doi 10 1038 nature03938 PMID 16148926 Onbekende parameter coauthors geignoreer help en Carry Benoit 2007 Near Infrared Mapping and Physical Properties of the Dwarf Planet Ceres PDF Astronomy amp Astrophysics 478 1 235 244 Bibcode 2008A amp A 478 235C doi 10 1051 0004 6361 20078166 Geargiveer PDF vanaf die oorspronklike op 2008 05 30 Besoek op 2010 10 30 Onbekende parameter coauthors geignoreer help Onbekende parameter month geignoreer help en Williams David R 2004 Asteroid Fact Sheet Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2010 01 18 Besoek op 2010 10 30 Cite journal requires journal help en Chamberlain Matthew A 2007 Ceres lightcurve analysis Period determination Icarus 188 2 451 456 Bibcode 2007Icar 188 451C doi 10 1016 j icarus 2006 11 025 Onbekende parameter coauthors geignoreer help en Menzel Donald H and Pasachoff Jay M 1983 A Field Guide to the Stars and Planets 2nd uitg Boston MA Houghton Mifflin p 391 ISBN 978 0 395 34835 2 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link Horizons Ephemeris Observer Table Quantities 9 13 20 29 Solar System Dynamics in Engels 5 Oktober 2011 Geargiveer vanaf die oorspronklike op 29 November 2017 Li Jian Yang McFadden Lucy A Parker Joel Wm 2006 Photometric analysis of 1 Ceres and surface mapping from HST observations Icarus 182 1 143 160 Bibcode 2006Icar 182 143L doi 10 1016 j icarus 2005 12 012 Besoek op 8 Desember 2007 AS1 onderhoud meer as een naam authors list link Williams Matt 23 Augustus 2015 What is the Asteroid Belt Universe Today Besoek op 30 Januarie 2016 Ceres Solar System Exploration NASA Science in Engels Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1 Mei 2020 Besoek op 20 Oktober 2018 McCord T B Sotin C 21 Mei 2005 Ceres Evolution and current state Journal of Geophysical Research Planets 110 E5 E05009 Bibcode 2005JGRE 110 5009M doi 10 1029 2004JE002244 Maart 2015 The Potential for Volcanism on Ceres due to Crustal Thickening and Pressurization of a Subsurface Ocean 46th Lunar and Planetary Science Conference 2831 Besoek op 1 Maart 2015 Tony Phillips red 22 Januarie 2014 Water Detected on Dwarf Planet Ceres Science NASA in Engels Nasa Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2 Oktober 2019 Dawn discovers evidence for organic material on Ceres Update Phys org 16 Februarie 2017 Besoek op 18 Februarie 2017 Primitive Meteorites and Asteroids Physical Chemical and Spectroscopic Observations Paving the Way to Exploration Neyda M Abreu Elsevier 2018ISBN 0 12 813326 0 ISBN 978 0 12 813326 2Eksterne skakels WysigCeres by die JPL Small Body Database Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Ceres dwergplaneet Die Sonnestelsel Son Aardplanete Mercurius Venus Aarde Mars Gasreuse Jupiter Saturnus Ysreuse Uranus Neptunus Planete Reuseplanete Dwergplanete Pluto Ceres Haumea Makemake ErisMane Aarde Mars Kleinplanete Jupiter Saturnus Uranus Neptunus Pluto Haumea Eris Ringe Jupiter Saturnus Uranus NeptunusKlein Sonnestelselliggame Kleinplanete Asteroides Naby aarde voorwerpe Sentoure Trans Neptunus voorwerpe Komete Gordels en wolke Asteroidegordel Kuipergordel Verstrooide skyf Hillswolk OortwolkOntsluit van https af wikipedia org w index php title Ceres dwergplaneet amp ol,